Beste toehoorder, CVA staat voor Cerebro Vasculair Accident
en wordt in de volksmond ook wel beroerte genoemd.
Beroerte is de verzamelnaam voor een herseninfarct of een hersenbloeding.
Het doormaken van een CVA of een beroerte heeft in meer of mindere mate
impact op het dagelijks leven van de patiënt.
Tijdens hun herstel krijgen patiënten te maken met veel verschillende zorgverleners
vanuit het ziekenhuis, het revalidatiecentrum, de verpleeghuisinstelling
en in de eigen woonomgeving.
Gelukkig is de multidisciplinaire zorg voor deze patiënten
de afgelopen decennia verbeterd
en zijn er actuele richtlijnen en een zorgstandaard die een leidraad zijn
voor de zorgverleners en de patiënt.
Het implementeren van de aanbevelingen vanuit een richtlijn of de zorgstandaard
blijft altijd een enorme uitdaging.
Binnen het zorglandschap rondom de patiënten met een beroerte
is daarom het Knowledge Broker netwerk actief.
Een Knowledge Broker is een zorgverlener die de kennis en aanbevelingen
vanuit de wetenschap vertaalt en implementeert naar de praktijk.
Deze collega is op de hoogte van de nieuwste inzichten
en kan een team begeleiden in het toepassen van een nieuwe werkwijze die de zorg ten goede komt.
Tijdens deze presentatie zullen we u eerst vertellen wat het Knowledge Broker netwerk is,
wat het netwerk beoogt, en hoe het is georganiseerd.
Vervolgens zult u aan de hand van een film zien
tot welke resultaten het werken met Knowledge Brokers kan leiden.
Na de film zal mijn collega Nienke Seip uitleg geven over hoe
het Knowledge Broker netwerk in de praktijk vormgegeven wordt.
Tijdens deze presentatie kunt u live chatten met Monique Bergsma.
Het Kennisnetwerk CVA Nederland is een landelijk kenniscentrum
dat de centrale plaats voor kennisontwikkeling en kennisuitwisseling op het gebied van CVA zorg is.
Het kennisnetwerk stelt zich ten doel regionale organisaties en professionals
met elkaar te verbinden en brengt daarbij patiënten en professionals
vanuit verschillende disciplines bij elkaar.
Om te komen tot een verbeterde afstemming, samenwerking en inhoud
van de multidisciplinaire transmurale zorg,
zijn er binnen het kennisnetwerk verschillende werkgroepen en leernetwerken actief.
Het Knowledge Broker netwerk is daar één van.
Het Knowledge Broker netwerk bestaat sinds 2011 en is gestart met
een subsidie van het innovatieprogramma Revalidatie Geneeskunde van ZonMw.
Op initiatief van werkgroep CVA Nederland,
the Dutch Society of Neuro Rehabilitation
en het Kenniscentrum Revalidatie Geneeskunde in Utrecht.
Sinds 2013 wordt het netwerk zonder subsidie voortgezet.
Knowledge Brokers zijn gespecialiseerde verpleegkundigen en professionals
werkzaam in een ziekenhuis, verpleeghuisinstelling of revalidatiecentrum.
Binnen het netwerk worden ze geschoold om de adviezen vanuit
de zorgstandaard en de richtlijnen in de eigen werkomgeving te implementeren.
Het Knowledge Broker netwerk stelt zich ten doel zorg aan mensen
met een beroerte te implementeren die voldoet aan de richtlijn
herseninfarct en hersenbloeding en de zorgstandaard CVA TIA.
Het beoogt de kennis en de samenwerking regionaal en landelijk te verbeteren, zodat de zorg
goed afgestemd wordt op de behoeften en de wensen van de patiënt en diens naasten.
De werkzaamheden binnen het Knowledge Broker netwerk zijn er daarom op gericht ervoor te zorgen
dat de zorgverleners op de hoogte zijn van de actuele richtlijnen,
dat zij leren te reflecteren op hun eigen handelen,
en verbeteringen doorvoeren op de werkvloer
en dat zij multidisciplinair samenwerken.
Om deel te kunnen nemen aan het Knowledge Broker netwerk
moet de CVA zorgketen waar de organisatie deel van uitmaakt
lid zijn van het Kennisnetwerk CVA Nederland.
Voorts moet ten minste één ketenpartner van de organisatie ook
deelnemen aan het netwerk, zodat er combinaties van samenwerkende
ziekenhuizen, verpleeghuizen en revalidatiecentra samen op kunnen gaan.
Wij geloven dat daarmee de continuïteit van zorg en innovatie
beter kan worden gewaarborgd.
Per organisatie wordt een verpleegkundige en een paramedicus
aangesteld als Knowledge Broker.
Zij werken bij voorkeur op dezelfde afdeling of in hetzelfde team.
Van het teammanagement wordt commitment gevraagd.
Allereerst moet deze het belang van het invoeren van de richtlijn
en de zorgstandaard omarmen, zodat de Knowledge Brokers ook daadwerkelijk
de verbetering kunnen invoeren.
De organisatie moet twee Knowledge Brokers voor ieder
gemiddeld twee uur per week vrijstellen en zij moeten in de gelegenheid worden gesteld
deel te nemen aan de scholingsdagen en de netwerkbijeenkomsten.
De organisatie moet bereid zijn af en toe een netwerkbijeenkomst te faciliteren
door een vergaderruimte beschikbaar te stellen en catering te verzorgen.
Wij vragen van de Knowledge Brokers hun resultaten en ervaringen te delen
met de andere organisaties.
Het kennisnetwerk CVA Nederland faciliteert en ondersteunt
de organisatie van de werkzaamheden van het Knowledge Broker netwerk.
Hiervoor is 0,25 FTE aangesteld.
In Nederland zijn vier regio's waarbinnen de Knowledge Brokers actief zijn.
Iedere regio wordt aangestuurd door 2 à 3 kartrekkers.
Deze collega's zijn voor 2 uur per week aangesteld door het Kennisnetwerk CVA Nederland.
Zij staan in nauw contact met het Kennisnetwerk,
verzorgen de inhoud van de twee netwerkdagen en begeleiden de Knowledge Brokers
bij het voorbereiden en het uitvoeren van hun project.
De instellingen die zijn aangesloten bij het Knowledge Broker netwerk
betalen tweeduizend euro per duo of trio Knowledge Brokers
voor de ondersteuning vanuit het Kennisnetwerk CVA Nederland en de regio kartrekkers.
Nieuwe Knowledge Brokers krijgen een cursus,
een scholing van twee dagen, die 590 euro per persoon kost.
Momenteel nemen 122 Knowledge Brokers van 47 afdelingen uit 42 instellingen
deel aan het Knowledge Broker netwerk.
Er volgt nu een film waarin duidelijk wordt wat de rol is van
de Knowledge Brokers op de afdeling en tot welke resultaten dat kan leiden.
Een betere behandeling voor mensen met een beroerte.
Dat is het doel van het project Richtlijn CVA in de praktijk.
De richtlijn CVA is opgesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Om deze richtlijnen in de praktijk te brengen, is een project gestart
in 22 ziekenhuizen en revalidatiecentra.
Een belangrijke aanbeveling uit deze richtlijn
is om sneller te beginnen met oefenen en om intensiever te oefenen.
Daarom is men aan de slag gegaan met nieuwe behandelvormen
aan de hand van bestaande voorbeelden.
De goede voorbeelden waren dingen die elders in het land al gebeurden
en zo veel mogelijk gebaseerd waren op wetenschappelijk onderzoek.
En ook hebben we gelet op dat het niet al te veel
tijd of geld zal kosten om ze in te voeren in de praktijk.
Een heel team van hulpverleners, paramedisch team, verpleegkundigen
die moeten eigenlijk op een andere manier gaan werken.
Het is echt fantastisch dat het op sommige plekken gelukt is.
De deelnemers aan het project zijn opgeleid tot Knowledge Broker,
een idee dat is komen overwaaien uit Canada.
Een Knowledge Broker is een bruggenbouwer,
iemand die verbinding legt tussen theorie en praktijk.
Knowledge Brokers zijn verpleegkundigen en paramedici die door
hun werk in de dagelijkse praktijk op de afdeling precies weten
wat er nodig is om iets nieuws te doen slagen.
Tijdens het project is onder meer gewerkt aan het gebruik van de oefengids,
aan een lunchgroep en aan een ochtend activiteiten training.
Centraal stond steeds het revaliderend werken.
Revaliderend werk is dat je bij alles wat je doet bij de patiënt,
dat je dat ziet als oefenmoment en als therapie, zoals
de tanden poetsen en handen wassen
waarbij je dus ook de aangedane kant moet gebruiken.
Gewoon ook de alledaagse handelingen, dat die ook geoefend worden.
Het is ook bewezen dat als je oefent wat praktisch gericht is,
dat het ook beter helpt dan dat je alleen maar droog je arm gaat buigen en strekken.
Als je dat in een functie doet, functioneel oefenen noemen we dat,
dan helpt het ook beter.
Meedoen aan het project heeft ervoor gezorgd dat we heel veel stappen hebben genomen
die we anders zouden zijn vergeten.
En ze hebben ons heel goed gecoacht in het proces,
want het implementeren van bijvoorbeeld de CVA oefengids is stiekem toch wel lastig
als je het echt goed wil doen.
We hebben hele enthousiaste sprekers gehad van een hoog niveau,
echt wetenschappers die ons de nieuwste inzichten uit de wetenschap hebben verteld.
We hebben mensen gehad die ons begeleid hebben
met het maken van een projectplan, evaluatie en borging.
Echt heel uitgebreid.
Ook rollenspellen over hoe je gesprekken voert met iemand, zoals een motiverend gesprek.
Het was heel breed en heel motiverend.
Je kon altijd bij de producten die anderen hadden bedacht.
De hele PowerPoint mocht je bij wijze van spreken gewoon overnemen.
Het werd niet vervelend gevonden en dat is natuurlijk heel nieuw.
De grote winst is dat er zoveel instellingen meedoen uit het hele land.
Die dan ook weer tegenkomt op die schoolingsdagen.
En iedereen is eigenlijk met hetzelfde bezig.
Ik vind dat de samenwerking echt verbeterd is.
Als ik verpleegkundige hoor zeggen dat we echt moeten doorgaan met het project,
dan vind ik dat toch wel heel mooi als je dat terug hoort.
Dat mensen echt voelen dat we nader tot elkaar gekomen zijn door dit hele project.
En wat wij dan concreet anders doen is dat de verpleegkundige vragen kan stellen
aan de paramedische op een vast tijdstip van de dag, wanneer je samen
naar de patiënt toe gaat en concreet dingen gaat oplossen.
Dus samen de patiënt uit bed halen. Kijken hoe iemand zichzelf kan verzorgen
wat iemand juist wel kan of juist niet kan
en daardoor meer op inspringen en elkaar daarop aan kunt spreken.
Dat de samenwerking met de paramedische diensten heel veel beter is geworden
en dat we de deur opengegooid hebben om revaliderend te kunnen gaan werken.
Maar dat is natuurlijk ook de kracht van zo'n implementatie project
is dat je dat samen doet, en niet alleen vanuit verpleging of
alleen van de fysio, maar dat je dat met elkaar bedenkt hoe dat
in zo'n heel team, body kan krijgen.
Leerzaam, motiverend.
en stimulerend om door te gaan.
Wetenschappelijk onderzoek staat natuurlijk niet stil
en er komen steeds nieuwe inzichten bij om in praktijk te brengen.
Het netwerk van de Knowledge Brokers gaat door
en zal verder blijven werken aan betere zorg in de praktijk voor mensen met een beroerte.
Wie zijn nou die Knowledge Brokers in de organisatie?
Een Knowledge Broker is de spreekwoordelijke duizendpoot, oftewel
t Schaep met de 5 poten.
Het is een zorgprofessional met aanzien in de eigen organisatie.
En collega's staan open voor de voorstellen en ideeën van deze persoon.
Hij of zij is een voorloper en informeert zich over de nieuwste
ontwikkeling over de CVA zorg en behandeling.
Ook is het een voorwaarde dat een Knowledge Broker zelf werkzaam is
in de zorg en behandeling.
Het is een bruggenbouwer, iemand die de vertaalslag kan maken
tussen het onderzoek en de dagelijkse praktijk.
Een Knowledge Broker voor de CVA zorg en behandeling
is aantoonbaar gespecialiseerd in de neurorevalidatie.
Hij heeft een helikopter view.
Dat is belangrijk om naar de zorg te kijken en in de hele keten te verbeteren.
Elk Knowledge Broker jaar kent een jaarcyclus.
Hierin zitten een aantal vaste momenten verankerd.
Allereerst wordt er in overleg met de opdrachtgever een project gekozen.
De opdrachtgever is meestal de manager of de arts van de afdeling
waar het project geïmplementeerd gaat worden.
Hierbij wordt ook gekeken of het project past binnen het strategische beleidsplan
van de organisatie of van de afdeling.
Wanneer het project, het onderwerp en de kaders van project gezamenlijk zijn
vastgesteld, schrijven de Knowledge Brokers een projectplan.
Hiervoor is een vast projectplan format ontwikkeld.
De Knowledge Brokers zijn ook geschoold om een aantal analyse tools uit te voeren,
zoals hun stakeholders analyse en risico analyse
en door de uitkomsten daarvan te verwerken in het plan
is er een grotere slagingskans van het project.
Nadat het plan geschreven is, wordt deze opgestuurd aan andere
Knowledge Brokers uit de regio voor feedback.
Wanneer de opdrachtgever akkoord is met het plan, wordt het plan definitief gemaakt
en is het tijd voor de uitvoering.
In de laatste fase van de cyclus wordt geëvalueerd of de beoogde verandering is geslaagd
en of het een definitieve plek gaat krijgen in de organisatie.
Dan breekt ook het moment aan van de borging.
Dit is een belangrijke fase en de Knowledge Brokers leggen zich erop toe om de veranderde werkwijze
in de organisatie zodanig te borgen dat ze niet meer afhankelijk
is van de aanwezigheid van de Knowledge Brokers of de actieve inzet van hen.
Binnen de jaar cyclus van een Knowledge Broker project zijn er
momenten om kennis uit te wisselen.
Allereerst is er in het voorjaar en in het najaar een regionale netwerkdag
waar de Knowledge Brokers uit de regio elkaar treffen.
De regio kartrekkers geven deze dag vorm.
Er wordt een gevarieerd programma aangeboden, waar
de ruime mogelijkheid is om te netwerken en ervaringen uit te wisselen.
Daarnaast komen er inhoudelijke en projectmatige onderwerpen aan bod.
De Knowledge Brokers kunnen van tevoren aangeven waar de behoefte aan kennis ligt.
Naast deze netwerkdagen biedt het kennisnetwerk CVA een website
met een besloten deel voor de Knowledge Brokers, waarin binnen
verschillende thema's projectplannen en producten zijn te lezen
en te gebruiken voor de eigen instelling.
Ook is er een forum waar Knowledge Brokers onderling elkaar vragen kunnen stellen.
Het Kennisnetwerk CVA Nederland biedt verder de mogelijkheid
om in te schrijven voor een verdiepende scholing
waarin één specifiek onderwerp aan bod komt en organiseert daarnaast
een landelijk jaarlijks symposium waar alle professionals die
in de CVA Zorg werken voor uitgenodigd worden.
De meerwaarde van het meedoen aan het Knowledge Broker netwerk is
dat in gezamenlijkheid gewerkt kan worden aan implementatie projecten.
De steun van het management die voor het uitvoeren van het Knowledge Broker project
nodig is, helpt dat een project gedragen wordt in de organisatie
en een grotere kans van slagen heeft.
De manager wordt ook geholpen vanuit het Kennisnetwerk CVA Nederland
door laagdrempelig contact en daarnaast praktische
handvatten voor het geven van een opdracht.
Doordat de Knowledge Brokers ook deel uitmaken van de werkvloer waar de verandering plaatsvindt,
zijn ze zich als geen ander bewust van de impact en de haalbaarheid van het project
en ook kunnen zij daarmee collega's makkelijk feedback vragen.
Binnen het regionale netwerk en via de website worden projectplannen,
producten en ervaringen uitgewisseld en dit geeft een voorsprong
als eenzelfde soort project in een andere instelling uitgevoerd gaat worden.
Bovendien geeft het leernetwerk de Knowledge Brokers inhoudelijke verdieping.
Ze zijn op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen en er wordt een impuls gegeven
aan de samenwerking tussen de verschillende disciplines.
Wat zijn nou voorbeelden?
Waar moet je aan denken als het over deze projecten hebben?
Dat is zeer divers maar het overkoepelende kenmerk is dat de patiënt met een CVAer direct baat bij heeft.
Het gaat bijvoorbeeld over het verbeteren van de communicatie
door het gehele behandelteam en door de hele keten met mensen met een afasie.
Door een interventie te implementeren die ontwikkeld is door de Hogeschool Utrecht.
Een ander voorbeeld is het ontwikkelen van een informatie map die
in het ziekenhuis wordt uitgereikt aan de patiënt die door de hele behandeld keten heen
meegenomen worden, waarin informatie over het CVA staat
en ook oefeningen door therapeuten ingestopt kan worden.
Het opzetten van lunch groepen is een derde voorbeeld
waar de patiënt in een vroeg stadium wordt uitgedaagd
om zijn eten en drinken onder begeleiding van therapeuten gewoon aan tafel
te proberen klaar te maken in plaats van het aangereikt te krijgen in bed.
Het netwerk is in ontwikkeling.
Het Knowledge Broker Netwerk blijft zich ontwikkelen en er wordt
nu bijvoorbeeld gekeken naar hoe de eerstelijns praktijken
aan kunnen sluiten bij het netwerk.
Dit brengt ook weer andere aandachtspunten met zich mee.
Verder blijft het een uitdaging om zorgverleners te faciliteren
om een goed project te kunnen implementeren en te borgen.
Zorgverleners hebben dat niet altijd in voldoende mate meegekregen.
Als u meer wil weten over het Knowledge Broker netwerk van het Kennisnetwerk CVA Nederland
dan is er meer informatie te vinden via de website.
Daarnaast kunt u uiteraard contact opnemen per mail via het getoonde mailadres.
Mijn collega Muriël en ik danken U voor uw aandacht en ik verzoek U
om nu terug te keren naar de live stream.