Welkom bij het programma Medicatieoverdracht.
Wekelijks worden in Nederland meer dan twaalfhonderd mensen in
het ziekenhuis opgenomen door medicatie- incidenten.
Bijna de helft daarvan is vermijdbaar.
We kunnen het aantal medicatiefouten en ziekenhuisopnamen verminderen
door op tijd alle medicatiegegevens beschikbaar te hebben.
Dit lukt alleen als zorg- en ICT-organisaties samenwerken.
Binnen het programma Medicatieoverdracht werken alle partijen
samen om te komen tot een goede,
complete, digitale uitwisseling van medicatiegegevens.
Er bestaat een landelijk programmateam Medicatieoverdracht, dat werkt vanuit Nictiz.
Bij de implementatie spelen veel verschillende soorten zorgorganisatie een rol.
Stuk voor stuk moeten zij afspraken met elkaar maken
om zorgprocessen op elkaar te laten aansluiten.
Deze afspraken en het aanpassen van werkwijzen
maken ketensamenwerking mogelijk.
We praten dan over tien zorgsectoren, 16.000 zorgorganisaties
en vijfenzeventig leveranciers.
Dadelijk licht Joppe van der Reijden, projectleider voor de huisartsenzorg,
de rol toe van de sectoren en die van de huisartsenzorg in het bijzonder.
Joppe komt ook terug op het sectorplan.
Elke sector werkt hiermee.
Het helpt zorgverleners om in drie tot vijf jaar toe te werken
naar digitale uitwisseling van medicatiegegevens.
Uiteindelijk doel is een actueel en compleet medicatieoverzicht
voor iedere zorgverlener en voor iedere patiënt.
Digitale medicatiegegevensuitwisseling voorkomt ziekenhuisopname door medicatiefouten.
Daarnaast vervangt ze tijdrovende administratieve werkzaamheden.
Faxen overtypen of gegevens meegeven aan de patiënt, dat is niet meer nodig.
Dat geeft zorgverleners meer ruimte om te doen waar ze zo goed in zijn:
patiënten de beste zorg verlenen.
De eerste test start in oktober.
Deze test betreft het uitwisselen van de medicatieafspraak en
het verstrekkingsverzoek, de zogenaamde voorschrijfinformatie.
De regio Amsterdam bijt het spits af.
Cunera van der Linden is als adviseur betrokken bij de eerste praktijktest.
Cunera neemt jullie dadelijk mee
in deze eerste beproeving van het concept medicatieoverdracht.
Uniek aan medicatieoverdracht is dat deze zorgbreed speelt
en dat het een initiatief is vanuit het werkveld.
Aan het woord komt nu Joppe van der Reijden,
projectleider medicatieoverdracht voor de sector huisartsenzorg.
Wat, Joppe, gaat die medicatieoverdracht ons eigenlijk opleveren?
Nou ja, allereerst natuurlijk
een betere uitwisseling tussen de verschillende zorgverleners,
waardoor als het goed is de kwaliteit van zorg en daarmee de patiëntveiligheid toeneemt.
Wat is er zo belangrijk aan die patiëntveiligheid?
Wat schort er nu nog aan?
Over de hele keten,
zowel van voorschrijven tot het ter hand stellen of uitgifte tot [ONVERSTAANBAAR]
is er geen uniform taalgebruik over hoe mekaar te informeren?
Maar gebeurt dat ook niet op elektronische wijze, waardoor
er inderdaad faxen of andere zaken gedaan moeten worden om te zorgen
dat er wel dat beeld ontstaat.
Soms is het ook niet, is de tijd er niet,
of is het niet mogelijk om die informatie op te halen en moet
de zorgverlener dus handelen met in wezen niet complete informatie
en dat is wat we nu met z'n allen willen gaan doorbreken.
Wat moeten we met elkaar regelen om dit te kunnen doorbreken?
Nou, in de introductie zei je al denk ik heel mooi:
Sinds 2002 is men hier mee bezig en ik denk ook dat het heel
goed is om al die mensen die tot nu toe hier heel hard aan getrokken hebben,
om die te bedanken voor al hun voorwerk,
want we gaan inderdaad nu over tot de voorbereidingen voor de implementatie.
Maar dat kan alleen maar,
als je met elkaar eerst heel goed uitgedacht hebt wat je wil.
Dat is in dit plaatje vind ik heel goed zichtbaar.
Dit is echt een verandering van zoals het tot nu toe werkt.
De therapie en de logistieke zaak zijn uit elkaar getrokken
en zijn vertaald in berichtenstromen,
waardoor die stromen ook veel duidelijker over die verschillende zorgverleners
en dus in de hele keten heen en weer kunnen gaan.
Maar achter dit ogenschijnlijk eenvoudige plaatje zit heel veel denk denkwerk.
Er zitten ook keuzes.
Het is wel zo dat het tot nu toe redelijk laboratoriumwerk geweest.
Natuurlijk met heel veel goede mensen die daar heel goed over hebben nagedacht.
Maar ja, de proof zit in de pudding.
Dus, waar we nu de komende tijd aan gaan werken,
is ook om dit te vertalen naar werkprocessen
en ook de afstemming van die werkprocessen
en ook de afstemming van die werkprocessen op de ICT en vice versa.
Ik denk dat we één misverstand niet moeten hebben,
dat dit een ICT-project is,
dat alleen gaat over het uitwisselen van informatie.
Dit is inderdaad een heel groot, omvangrijk project over meerdere sectoren,
meerdere typen zorgverleners die ook een eigen werkwijze op dit moment hebben.
En het gaat dus vooral ook heel erg om het zorgproces.
Over al die sectoren in de keten, om dat heel goed op elkaar
af te stemmen en zoveel mogelijk door ICT te laten faciliteren.
Maar dat gaat veel verder dan alleen maar het verzenden van een
bericht van de ene zorgverlener naar de andere.
Welke uitdaging zou je hier uit kunnen lichten?
Waar gaan we tegen aanlopen verwacht je?
Nou ja, het is altijd makkelijk om te roepen wat er nog moeilijk
wordt en waar we tegenaan gaan lopen.
Ik wil niet de indruk wekken dat we daarmee dus niet zouden
beginnen of dat het hogere doel niet belangrijk is,
maar enige realiteit is wel belangrijk.
En net wat ik net zei,
het gaat heel erg om zorgprocessen en dat betekent dus ook
dat we tegen conflicten aan kunnen gaan lopen,
bijvoorbeeld over verantwoordelijkheid in die keten.
De keten is nu niet zo sluitend,
die gaat straks sluitend worden en dat betekent
dat er ook verantwoordelijkheden op tafel gaan komen.
Als iemand jou informatie zendt, moet je er dan ook wat mee?
Ja oké, wat betekent dat dan voor jouw zorgproces?
In hoeverre kunnen we dat met systemen ondersteunen en op welke manier niet?
Een andere misvatting zou kunnen zijn,
dat dit alleen maar betekent dat alles beter wordt.
Het gaat ook meer werk opleveren, of ander werk of het werk gaat anders worden.
En dat moeten we ook in ogenschouw blijven houden.
En daarom is het idee om dit samen te doen ook zo belangrijk.
Alleen er zullen ook strijdmomenten komen en dan zal blijken
hoe goed we dat samen vast kunnen kunnen houden.
En als we dan even inzoomen op de huisartsenzorg.
Hoe gaan jullie binnen de sector dit aanpakken, medicatieoverdracht?
Dit programma is ook uniek omdat het multi-sector is
en ook een sectorale component heeft.
Als sector kijken wij heel erg,
de huisartsenzorg is in wezen natuurlijk heel breed betrokken,
dus wij kijken heel erg,
wat betekent het voor de huisarts in zijn proces?
Maar tegelijkertijd moeten we ook samen met andere sectoren de keten beschouwen.
Dus wij hebben een eigen sectorteam opgericht met experts.
Huisartsen, vanzelfsprekend,
maar gaan ook samen met leveranciers,
de leveranciers in onze sector,
nader naar die werkprocessen kijken en vanuit dat proces
naar de landelijke tafel en vanuit de landelijke tafel terug.
Dat is ook een beetje de uitdaging die wij in dat proces hebben,
om dat op elkaar af te stemmen.
Maar we hebben om te beginnen daar een team voor opgericht die dat kan gaan doen.
Dus die zowel op de landelijke tafel mee kan praten
en ook wel een beetje de belangen van de huisarts
en het werkproces ter tafel brengen en anderzijds de vertaling terug naar de sector.
En ook onze huisartsen gaan uitleggen dat er veranderingen gaan
komen en waarom die noodzakelijk zijn.
Dat klinkt heel erg doordacht en als we kijken naar de
tijd die ermee gemoeid zou gaan,
wat kun je vertellen over de doorlooptijd?
Nou ja, sinds 2002 zijn we nu al een hele tijd verder,
dus drie tot vijf jaar is de horizon waar we naar kijken.
Dat zal best ambitieus zijn.
Aan de andere kant, als we niet gaan beginnen en als we niet
gaan doen, dan gaan we er sowieso niet komen,
maar voorlopig richten we ons op die tijdspanne.
Wat daarbij ook nog wel van belang is, is dat, dit is niet het
enige proces is in de zorg wat we aan willen pakken.
In het informatieberaad kennen we natuurlijk nog veel andere projecten,
maar als we naar de huisartsenzorg kijken zijn er ook nog veel andere zaken die spelen.
En dat is ook een uitdaging die ook invloed gaat hebben op de doorlooptijd.
En we zullen met elkaar moeten zorgen, ook met leveranciers,
maar ook met de stakeholders,
dat we de juiste randvoorwaarden creëren om te zorgen dat we
binnen die gewenste tijdspanne ook het halen
en dat we ook allemaal als sectoren samen dit halen.
Want je kan niet in één sector dit wel doen en de ander niet.
Dus het is een proces wat met elkaar zullen moeten doen.
Maar die ambitie staat en wat mij betreft gaan we daaraan mee aan de gang.
En dan zien we wel even hoe ver we komen.
En als we even kijken naar het eerste jaar, wat zullen alle betrokkenen
het komende jaar gaan merken van de implementatie van Medicatieoverdracht?
Als ik naar onze sector kijk, dan staat op dit moment alles nog
heel erg in het teken van
het vertalen van wat we nu willen naar die zorgprocessen en vervolgens te kijken,
eigenlijk vervolgens maar tegelijk samen te kijken met de leveranciers van oké,
wat kunnen we daar nou zo goed mogelijk in ondersteunen om te
voorkomen dat in een overbelaste huisartsensector er heel veel
werk bij komt in plaats van dat dit iets oplevert?
Dus wij focussen, implementeren: ja,
maar wij focussen ons eigenlijk nog even op de fase daarvoor.
Kwartiermaken, eerst goed even met elkaar duiden bovensectoraal en sectoraal,
wat gaan we nou precies doen en welke volgorde gaan we aanhouden?
Daar is een stapsgewijs...
een stappenplan voor bedacht.
Dus daar gaan we mee aan de slag.
Maar de komende maanden zal daarin heel belangrijk worden
of die theorie zich ook laat vatten in dit soort stappen.
Ja en daarvoor gaan we ook testen in de praktijk
en daarvoor zal Cunera ons meer vertellen
over de test die in Amsterdam gaat spelen.
Cunera van der Linden, adviseur in de zorg.
Zij is betrokken bij Sigra, regionaal samenwerkingsorganisatie.
Sigra inspireert en verbindt partners in zorg en welzijn met
wel 120 organisaties en totaal meer dan 130 professionals voor
1,8 miljoen inwoners in de regio
Amsterdam-Diemen, Amstelveen, Zaanstreek-Waterland
en Noord-Holland Noord.
Sigra heeft zich als eerste regio gemeld
voor het testen van de uitwisseling van voorschrijfinformatie.
Wat maakt dat jullie dat gedaan hebben?
Sigra is al heel erg lang bezig met medicatieveiligheid voor de
patiënten en cliënten van onze zorgaanbieders.
In 2005 hebben we al meegedaan met het koploperschap voor het landelijk EPD.
Dat ging toen helaas niet verder door.
In 2012 hebben we een eerste convenant gemaakt tussen de eerste
lijn en de thuiszorg, in 2014 een tweede convenant waarbij we
de medicatiebegeleiding in het ziekenhuis hebben vastgelegd.
Dat ging over opname, ontslag en polikliniekbezoek.
In 2015 hebben alle apothekers zich aangesloten op het LSP en
zijn we aan de gang gegaan met het vragen van toestemmingen
aan de patiënt om de medische gegevens
en in dit geval de medicatiegegevens te kunnen uitwisselen.
Sinds 2016 zijn we eigenlijk bezig om uit die twee convenanten
die ik net noemde één convenant te maken,
gericht alvast op het programma,
op de richtlijn implementatie Medicatieoverdracht in de keten en
in al die gesprekken met onze zorgverleners kwamen eigenlijk
twee punten steeds naar voren en die heb ik vastgehouden.
Dat ging namelijk over het ontbreken van het stoprecept en de
enorme vervuiling die is opgetreden in de loop der jaren bij de [NAAM].
Dat heeft ons eigenlijk geïnspireerd om te zeggen wij gaan ons
inspannen voor het implementeren van de medicatierichtlijnoverdracht in de keten.
En wij voelen ons als Sigra ook
een belangrijke partner in dat spel.
Omdat wij natuurlijk de communicatie tussen onze zorgaanbieders
willen proberen te bevorderen en de gegevensuitwisseling te ondersteunen.
Wij kunnen daarin een neutrale rol spelen
en we kunnen sectoroverstijgend werken.
Dus dat is in dit geval denk ik met dit hele grote programma heel erg plezierig.
Daarnaast kwam op een gegeven ogenblik één van onze belangrijkste zorggroepen,
een hele grote in Amsterdam, die ook belangstelling toonde voor het medicatieproces.
En we hebben toen de handen ineengeslagen en gezegd:
Wij gaan ons bij Nictiz melden voor de praktijktest.
En wat gaan jullie precies testen in de praktijktest?
Ja, in de praktijktest een labtest zoals we dat nu noemen en
een gesimuleerde en gecontroleerde setting waarin we weten
wat we nu hebben met het huidige recept en willen gaan kijken naar de toekomst,
namelijk, het recept is verdeeld in twee bouwstenen.
De bouwsteen medicatie-afspraak en de bouwsteen verstrekkingsverzoek,
en de medicatie-afspraak is eigenlijk datgene wat de arts met zijn patiënt
met zijn of haar patiënt afspreekt dat de medicamenteuze therapie gaat worden.
En daar vloeit natuurlijk uit voort dat er een briefje,
een recept naar de apotheek moet om een product te verstrekken,
om die therapie voor de patiënt te kunnen doen starten.
Hoe gaan jullie dat precies doen?
Wij hebben een...
Er zijn natuurlijk verschillende scenario's denkbaar.
Misschien moet ik het zo zeggen.
Er zijn verschillende scenario's denkbaar als je het hebt over
een medicatie-afspraak en een verstrekkingsverzoek.
En we gaan...
we gaan dit proberen om in de keten voor elkaar te krijgen.
Daarvoor zijn heel veel verschillende partijen aanwezig
op de dag dat wij die labtest gaan doen.
Ik noem dan graag,
Omnihis, Farmatrix, Chipsoft hix, e-solutions.
We hebben met apotheekinformatie- systemen CGM en Smartnet van doen.
En ook de patiënt wordt niet vergeten in deze test.
En daarvoor is Zorgdoc op die dag aanwezig.
En we zijn natuurlijk heel benieuwd als we de verschillende scenario's
en de verschillende variabelen die we ons kunnen voorstellen
binnen de medicatie-afspraak, een nieuwe,
eigen medicatie-afspraak muteren, van een collega een medicatie-afspraak wijzigen.
Er zijn allerlei variaties denkbaar die we op die dag willen gaan testen.
Dankjewel Cunera.
We hopen dat we jullie één en ander hebben kunnen meegeven over
de implementatie van medicatieoverdracht, met digitale uitwisseling
van medicatiegegevens werken wij aan veilige zorg. Dat lukt alleen samen.
Wil je als leverancier, als zorgorganisatie, als regio of anderszins meer weten?
We horen het graag via medicatieoverdracht@nictiz.nl.
Dank voor jullie aandacht en ik verzoek jullie nu terug te gaan naar de livestream.