Mijn naam is Tommie en ik werk als verpleegkundige, als zzp'er.
Ik werk veel in de wijkzorg. Ik heb hiervoor de verzorgende-opleiding gedaan.
Ik werk nu als zelfstandig verpleegkundige, ook in een hospice en op meerdere plaatsen.
Ik schrijf stukjes en ik maak video's over m'n werk...
omdat ik vind dat de zorg veel meer positieve aandacht verdient.
De zorg is vaak negatief in de media. Dat vind ik een beetje jammer.
Ik wil juist een realistisch beeld geven en op een positieve manier vertellen over m'n werk.
Als we wat positiever zijn over de zorg, gaan er misschien wel meer mensen in de zorg werken.
Ik wil jullie m'n ervaringen vertellen over zorg en dwang...
en ik wil een stukje voorlezen uit m'n boek.
'Kun je de deur even openmaken, jongen?' vraagt mevrouw als ik de huiskamer binnenloop.
Ik ga naar haar toe.
Ik weet niet direct een antwoord te geven, want de deur mag niet zomaar open.
Althans, niet voor mevrouw. 'Moet u ergens naartoe?' vraag ik aan haar.
'Ja, ik moet naar huis, jongen. M'n kinderen wachten op mij,' antwoordt ze serieus.
Ik weet alweer niet goed wat ik moet zeggen.
Mevrouw is 83. Haar kinderen zijn volwassen en wonen al lang niet meer thuis.
Ze woont zelf ook niet meer thuis, maar hier op de afdeling omdat ze lijdt aan dementie.
Ik ben een leerling. Dit is m'n tweede stage. Ik werk voor het eerst op een gesloten afdeling.
Ik merk dat ik er moeite mee heb. De mensen hier zijn hun vrijheid kwijt, en dat raakt me.
Het is niet anders en het kan ook niet anders. Dat weet ik ook wel.
Misschien zal ik er ooit aan wennen. 'Zal ik met u meegaan? Ik moet toch nog naar de winkel...'
zeg ik tegen mevrouw. 'Echt? Dat zou fijn zijn,' zegt ze met een dankbare blik.
Nu voel ik me schuldig, want voor mijn gevoel lieg ik tegen haar.
Maar de waarheid zeggen is geen optie. Dan wordt ze boos of onrustig.
'Kom, dan pakken we uw jas even. Het is buiten best wel fris,' zeg ik.
'Dat is goed. Anders worden we allebei nog ziek,' zegt mevrouw.
We lopen samen naar haar kamer. Onderweg wijs ik naar een schilderij aan de muur.
'Kijk eens. Schildert u ook zo mooi?' vraag ik terwijl we samen naar het schilderij kijken.
'Nee, jongen. Was dat maar waar. Maar ik heb wel heel veel geschilderd, hoor,' antwoordt ze.
Ik zie dat ze begint te glunderen. Mevrouw heeft vroeger inderdaad veel geschilderd.
Ze was er ontzettend goed in. Helaas kan ze dat niet meer.
Zo nu en dan wat kleuren, doet ze nog wel met veel plezier.
We kijken nog even naar het schilderij en lopen dan richting haar kamer.
'Wat gaan we eigenlijk doen?' vraagt ze wanneer we er bijna zijn.
'We zouden de foto's van uw kinderen gaan bekijken, toch?' zeg ik.
Het is even stil. Ik zie haar denken.
'Och ja, ik heb zoveel foto's, jongen. Kom maar mee,' zegt ze met een lach.
Ik lach terug, maar vanbinnen kan ik niet lachen.
Mevrouw is haar vrijheid kwijt. Daar ben ik me heel erg van bewust.
We kijken samen naar de foto's en ze vertelt enthousiast over vroeger.
Zo is het toch goed, denk ik bij mezelf. Ze is nu wel op haar gemak en dat doet me goed.
Ik weet nog dat ik als leerling ging werken op die afdeling en dat vond ik heel moeilijk.
Voor mijn gevoel moest ik jokken tegen die mensen.
Achteraf weet ik en heb ik geleerd dat je zo met ze om moet gaan.
Dat dat het beste is, want je wilt niet dat ze onrustig worden.
Nu weet ik hoe ik daarmee om moet gaan, maar ik vond het lastig.
Mevrouw kon inderdaad niet naar huis. Ze moest daar blijven, voor de rest van haar leven.
En dat raakte mij heel erg.
Als het te confronterend is, hoeft het niet...
maar ik zou willen vragen of de mensen waarvan de vader, moeder, opa of oma aan dementie lijdt...
willen gaan staan.
Nou zou ik willen vragen of de mensen... De rest mag ook blijven staan.
...of de mensen waarvan iemand anders in de familie of vriendenkring aan dementie lijdt...
ook willen gaan staan.
Nu zou ik willen vragen of de mensen die privé of op een professionele manier...
met mensen met dementie omgaan ook willen gaan staan.
Nu moeten jullie even om je heen kijken.
Kijk even goed om je heen en kijk eens hoeveel mensen er staan.
Jullie mogen weer gaan zitten.
Weten jullie dat op dit moment meer dan 280.000 mensen in Nederland lijden aan dementie?
En dat dat getal alleen maar gaat verdubbelen? Dus over 30 jaar is het aantal verdubbeld.
Elk uur krijgen er in Nederland vijf mensen te horen dat ze dementie hebben.
Dat is een supergroot getal en dat is eigenlijk verschrikkelijk.
Dat is een probleem, kunnen we ook wel zeggen. Maar het is ook een uitdaging, denk ik.
Want wij zijn de mensen die het verschil kunnen maken voor deze mensen.
Wij kunnen ervoor zorgen dat ze zo lang mogelijk op een veilige manier thuis wonen...
of op een andere plek waar ze zich prettig voelen en dat ze een comfortabel leven hebben.
Ik zie het als een mooie uitdaging.
Want er is inderdaad nog geen pilletje dat deze ziekte op kan lossen.
Misschien komt dat wel in de toekomst. Maar nu is het zoals het is.
Ik wil jullie een video laten zien van Betsie. Ze is vorig jaar overleden.
Ten tijde van deze video had ze al dementie.
Ik weet niet of de mensen achterin het kunnen zien. Ik zal 'm afspelen.
Wat vind je van tatoeages? Kijk, ik heb hier een tatoeage.
Dat vind ik niet mooi. -Niet? Hoe komt dat?
Ja, ik vind dat gewoon niet mooi. Ik vind dat ordinair.
Ordinair? -Je zou beter iets netjes...
Dit is toch netjes? -Dit vind ik... Nee. Ik zeg het gewoon eerlijk.
Dat mag. Ik vind het mooi dat je dat zegt. Dan vind je mij toch niet ordinair, of wel?
Nee, ik zou het niet weten. Och God, nee.
Ik heb ook twee zoons, maar die doen dat niet. -Niet?
Heb je altijd gezegd: Geen tatoeages? -Nee, dat heb ik niet gezegd.
Vind je het ook niet mooi hoe het eruitziet? -Nee, ik vind dat niet mooi.
Weet je wat ik nou vind? Sorry, maar dit geldt niet voor jou, hè.
Is niet erg. -Maar je ziet altijd dezelfde jongens...
Zo noem ik het gewoon. Die dat allemaal hebben. -Dezelfde soort.
Een bepaald soort. -Ja.
Wat denk je daarbij dan? -Ja, dat weet ik ook niet.
Dat mag je best zeggen. -Maar Betsie, ik heb er ook een hier.
Dat is maar een klein dingetje. -Vind je dat dan wel mooi?
Ja... Is dat echt zo'n ding? -Ja. Dat is ook een tatoeage.
Waarom doe je dat dan? -Dat vond ik mooi. Dat brengt geluk.
Ja, dan had ik er allang een voor geluk gehad. -Dat is een klavertjevier. Dat brengt toch geluk?
Dat zeggen ze, ja. Geloof jij dat? -Ja.
Ik niet.
Zoals jullie kunnen zien, vond Betsie mijn tatoeages niet zo mooi.
En dat is prima. Er zijn hier misschien ook wel mensen die denken: zonde dat je die hebt.
Ik heb ze nog steeds. Ze gaan er niet meer af.
Betsie's referentiekader is natuurlijk ook heel anders.
Vroeger waren tatoeages voor schorem en voor zeelui. Dat is prima.
Maar wat ik het mooie vind aan deze video is dat Betsie m'n tatoeage veroordeelt, maar mij niet.
Ze vindt mij verder niet ordinair. Dat vind ik wel een mooie gedachte.
Ze oordeelt daar niet over en dat vind ik mooi...
want ik denk dat wij in de zorg ook zo naar mensen moeten kijken.
Soms kom ik in een wijk bij mensen, gigantisch groot huis.
Heel andere levensstijl dan ik gewend ben.
Daar oordeel je niet over, want je wilt gewoon de zorg verlenen. De beste zorg die je kunt verlenen.
Vervolgens ga ik verder met m'n route en dan kom ik bij een meneer met elf katten.
Beetje een vies huis. Daar hang ik m'n jas liever niet op.
Ook daar oordeel je niet over. Je wilt voor die man hetzelfde.
Je wilt daar ook de beste zorg verlenen.
Niet oordelen. Dat is een van de belangrijkste dingen in de zorg...
en zo goed mogelijk voor mensen proberen te zorgen, ongeacht wat hun waarden zijn...
wat ze belangrijk vinden.
Een verhaal... Twee weken terug is er iets gebeurd. Dat vond ik heel erg.
Een cliënt van mij... Dat is al een tijd gaande natuurlijk.
Het gaat over Piet en Piet heeft een hond. Ik ga even terug in de tijd.
Piet heeft altijd honden gehad. Piet had op z'n zesde z'n eerste hondje gekregen.
Hij heeft bij de politie gewerkt. Altijd een hond gehad.
Toen hij z'n gezin had, ging hij zelfs alleen met z'n hond op vakantie.
Je kunt wel zeggen dat Piet van honden houdt. En dat is alleen maar mooi.
Ik begrijp het wel, die liefde voor dieren. Ik heb zelf een kat. Dat vind ik een geweldige kat.
Nou is het anders. Piet's vrouw is er niet meer. De kinderen wonen ver weg.
De hond van Piet is nog wel bij hem. Ze zijn altijd samen.
Maar Piet heeft dementie. Elke avond wordt hij onrustig. Dan belt hij bij de buren aan.
Geld kwijt. Er zijn andere dingen aan de hand. Eigenlijk zou Piet niet meer thuis kunnen wonen.
Dat vindt Piet zelf ook. Hij wil heel graag verhuizen.
Hij heeft op heel veel plaatsen gewoond. Hij heeft maar één eis, anders wil hij niet.
Z'n hond moet mee.
Dat is zijn eis. Niet één zorginstelling in de buurt wilde Piet hebben met zijn hond.
Piet mag wel komen, maar de hond niet.
Ik begrijp het wel. Het is natuurlijk niet zo makkelijk om te kijken of het mogelijk is.
Maar we kregen best snel nee te horen.
Ik heb op Twitter gezet... Mensen kennen Twitter misschien. Ik hoor iemand 'ja' roepen.
Heb je het ook ge-retweet?
Je hebt het al verteld.
Je hebt alles al verklapt. Gelukkig hebben jullie het niet gehoord.
Ik heb het dus op Twitter gezet. Wat er toen gebeurde, vond ik heel bijzonder.
Toen zag ik echt... Wat ik op Twitter zette?
De oproep dat Piet een plek zoekt met zijn hond. Dus dat heb ik op Twitter gezet.
Wat er toen gebeurde, vond ik heel mooi. Veel zorgverleners gingen het delen.
Ik kreeg zelfs vandaag nog berichtjes daarover, terwijl het verhaal al een beetje is afgelopen.
Om terug te gaan, Piet woont nu ergens. Piet is verhuisd.
Piet is verhuisd, met zijn hond. Hij is teruggegaan naar Haarlem. Daar heeft hij lange tijd gewoond.
Daar woont hij nu en daar kan hij zelf z'n hond uitlaten.
Hij heeft zo'n gps-dingetje waarmee hij rondjes kan lopen.
Dus hij kan ook niet meer de weg kwijtraken. En anders kunnen ze 'm altijd vinden.
M'n moeder is er vorige week geweest. Zij zorgde ook voor Piet. En het gaat goed.
Natuurlijk moest hij even wennen, maar het gaat prima. Dat vind ik een fijne gedachte.
Het mooie vind ik dat we met z'n allen dat via Twitter hebben gedeeld...
en uiteindelijk is er dus iets gekomen. We hebben met z'n allen creatief nagedacht...
om een oplossing voor Piet te zoeken. En Piet voelt zich nu goed.
Bedankt in elk geval voor het delen. Jij ook.
Een ander verhaal. Een paar jaar geleden werkte ik ook in de wijkzorg.
Toen kwam ik bij een mevrouw. Zij was altijd apothekersassistente geweest.
Ze woonde nog thuis. Ze heeft eigenlijk nooit een man gehad. Dat wilde ze niet.
Ze werkte heel veel. Een heel statige dame. Ze verzorgde zichzelf goed.
Alleen mevrouw heeft ook dementie. En het ging niet meer zo goed met de medicatie.
Die nam ze niet in. Ze sloeg ooit iets over, want ze had daar een andere theorie over.
Ja, ze was apothekersassistente geweest. Ze weet er echt wel iets van.
Ik heb het er met m'n collega's over gehad en heel snel was het idee...
om een beautycase in huis te zetten met een code erop, zodat mevrouw er niet meer bij kan.
Daar was mevrouw het niet mee eens...
want zij dacht: hoe kom je erbij dat ik niks van die medicijnen weet? Ik begrijp het echt wel.
Maar ze vond het wel leuk om met zorgverleners te praten.
Te kletsen over allerlei dingen. Dus we hebben een compromis gemaakt...
zodat ze de beautycase toch kreeg, maar dan zonder code.
Althans, hij was niet op slot. Ze vond het prima op die manier.
We hebben het in het zorgleefplan genoteerd dat ze een beautycase heeft die open is...
en dat ze zelf bij de medicatie kan. Maar ze doet het niet eens meer.
Ze wachtte gewoon, want drie keer per dag kwam er zorg.
En op die manier hebben we toch een weg kunnen vinden...
en dat zij toch nog die eigen regie heeft gehad. 'Eigen regie' vind ik altijd zo'n woord...
maar zij voelt dat zo en ze kan altijd bij haar medicatie. Dus dat was een goede oplossing.
Een ander verhaal. Een iets minder leuk verhaal. Ik zal 'm even meneer Jansen noemen.
Hij woonde altijd op een boerderij. Hij woonde nog steeds in het huis waar hij is geboren.
Heel lang dus. Hij was al 80 of zo. Deze man bakte altijd eitjes. Vond hij lekker.
En meneer had dementie. En hij bakte dus wel vaker een eitje dan één keer per dag.
Maar dat was prima. Dat vond hij fijn om te doen.
Toen kwam ik daar een keer en toen zag ik dat het vuur nog aanstond.
Daar kon ik het met hem niet over hebben, want hoe kon dat nou?
Dat had hij niet gedaan. Dat had hij in zijn beleving ook niet gedaan.
Maar dat geeft als zorgverlener wel een naar gevoel.
Dan ben je bang dat dadelijk niet het vuur aanstaat, maar het gas.
Dat er een keer iets vervelends gebeurt. Dat dadelijk de tent afbrandt of zo.
Wat ga je dan doen in zo'n situatie? Je kunt niet zomaar het gas afsluiten.
Je kunt niet zomaar z'n gasfornuis wegnemen. Daar wordt hij niet blij van.
We zijn eens gaan denken en met de dochter hebben we een plan gemaakt...
om te zorgen dat hij maar 'n paar keer per dag 'n eitje kon maken en dat ze vaker langs zou komen.
Helaas is het anders gegaan.
Meneer is gevallen en is kort daarna naar een verpleeghuis gegaan...
en is ook heel kort daarna gestorven. Dat is een nare afloop.
Achteraf denk ik: was het wél goed geweest voor hem als hij uit huis was geplaatst?
Een man die altijd op dezelfde plek had gewoond, die daar heel z'n leven had.
Hij was ook wel een beetje klaar met het leven.
Geen leuke uitkomst, maar het is zoals het is.
Het gaf mij veel dilemma's. Ik vond dat gewoon moeilijk.
Ik dacht: als ik daar morgen aankom, is het huis in brand of zo.
Zulke dingen kom je natuurlijk tegen. Zijn er mensen die in de wijkzorg werken?
Je mag je hand opsteken, hoor. Herkenbaar?
Ja, sommige dilemma's, dat je denkt van: wat moet ik hier nou mee?
Ik heb hier een video van Truus. Ik zal dadelijk wel vertellen over Truus.
Wat is dat dan, dat vergeetachtig worden? -Ja, iets vergeten. Iets niet doen.
Wat, dat weet ik niet. Ik kan geen naam zeggen. Dat is gewoon zo.
Dan denk ik: potverdomme, dat had ik moeten doen.
Hoelang heb je dat dan al? Het laatste jaar? -Ja, ongeveer.
Maar ik laat niets aanbranden of zo. -Maar gewoon kleine, snelle dingetjes.
Ja, dat ik ooit geen... Dan denk ik: och ja, waaruit?
Wat doe je daaraan dan? -Niks. Er is niks aan te doen.
Een pilletje helpt niet, zeg ik altijd. -Nee.
En ik doe nog niks verkeerd met vuur of het gas aan laten staan.
Of de kraan laten lopen en allemaal... En die dingen en zo.
Als ik ga, zet ik de verwarming ook af. Ik noem dat die dingen. Dat is vast tarief.
Heb je een routine? Dat is heel belangrijk. Om die routine elke dag te doen.
Ja, als ik dadelijk weg zou gaan met Doortje, doe ik de verwarming naar beneden.
Kun je als je in de lens kijkt, daar iets tegen zeggen?
Als je hier in kijkt. -Ja, wat moet ik zeggen?
Wat wil je zeggen tegen mensen die in de zorg werken?
Dat vind ik heel fijn, dat de zorg er is. Dat vind ik echt een roeping.
Ik hoop dat ze dat ook blijven doen.
En ik heb... Hoe moet ik het zeggen? Respect voor jullie dat jullie dat doen.
Dat is even een complimentje voor iedereen hier. Truus is 'n geweldige vrouw. Ze woont nog thuis.
M'n moeder begeleidt haar heel veel. Ze komt ook bij mij op bezoek. Ik heb net een kindje gekregen.
Oudere mensen vinden kindjes helemaal geweldig. Truus heeft een rompertje gekocht.
Ze is een heel leuke vrouw. Het gaat best wel goed met haar, maar wel met hulp.
Haar dochter heeft in overleg met de casemanager sensoren in huis laten plaatsen.
Dan kunnen ze in de gaten houden wat er precies gebeurt. Er wordt niks gefilmd of opgenomen.
Maar ze zien wel dat Truus naar buiten en naar binnen gaat. Dat de koelkast opengaat.
Hoe vaak ze naar het toilet gaat. En dat werkt prima.
Want het is weleens zo geweest dat het wat minder met haar ging.
Dan had Truus misschien wel 'n blaasontsteking. Dat konden ze met die sensoren mooi uitlezen.
De dochter is de enige die het uit kan lezen en Truus kan zo op een fijne manier thuis wonen.
Ze gaat elke dinsdag jeu-de-boulen. Ze doet haar eigen ding nog.
Ze vergeet wel steeds meer, maar het gaat wel goed.
Ze kan zo fijn op die plek blijven wonen waar ze nu woont. Dat is heel belangrijk voor iedereen.
Ook al heb je dementie, ook al heb je iets anders. Hoe het met Truus gaat, is gewoon heel fijn.
Dat is ook het beste voor haar. Ze is ook heel realistisch.
Ze was laatst bij mij. Toen zei ze: Als ik het ooit niet meer weet, ga ik wel verhuizen.
Maar zover is het nog niet.
Dan kan ik bij mezelf denken: je vergeet wel heel veel.
Maar zover is het nog niet. Niet voor Truus. Ik vind dat het met haar heel goed gaat.
Wij kunnen voor al deze mensen echt het verschil maken.
Ik heb net die getallen genoemd. Die zijn natuurlijk supergroot.
Maar we kunnen er wel voor zorgen dat ze fijn thuis kunnen blijven wonen.
Ga eens bij jezelf na: wat zou ik nou willen als ik het niet meer helemaal goed weet?
Dan wil je toch zo lang mogelijk zelf dingen kunnen bepalen...
zonder dat iemand anders iets voor jou bepaalt?
Dwang, alleen als het echt niet anders kan. Dat willen we allemaal, denk ik. Toch?
De vorige keer zei iemand: je praat alleen over mensen met dementie.
Dat klopt, want ik heb eigenlijk alleen ervaring met deze mensen door mijn werk in de wijk.
Ik werk in de ouderenzorg. Deze wet heeft natuurlijk op heel veel dingen effect...
maar ik kan je niet gaan vertellen over ervaringen die ik niet heb.
Mijn ervaringen zijn vooral gericht op mensen met dementie en mensen die wonen in de thuiszorg.
Bedankt voor jullie aandacht.