Een hele goedemorgen, wat goed dat je kijkt naar deze collegetour van
het Noorderpoortcollege. We gaan praten over veilig werken met gevaarlijke
stoffen. We gaan ook praten over gevaarlijke situaties die je tegen kunt
komen op je stage en zometeen, ook in je latere werk, en hoe belangrijk het dan is
dat je veilig werkt. Mijn naam is Marijke Roskam en ik mag je door deze college tour
leiden. Aan het begin heb je je naam ingevuld, aan het einde zullen
we je vragen om je nog te registreren voor de les, want dan weten we ook zeker dat
je het goed hebt kunnen volgen. Zometeen gaan we ook praten over hoe je zelf mee
kunt doen, hoe je vragen kunt stellen. Maar eerst is het belangrijk om te weten,
ja, waarom het zo belangrijk is om deze les te volgen, om deze verhalen te horen.
Dat gaan we vragen aan Erik Hollander. Hij is teammanager Engineering en Metaal.
-Hele goedemorgen Erik. -Goedemorgen.
Op deze digitale manier, maar wel ontzettend fijn dat het toch gelukt is
-om met elkaar dit te doen, vertel. -Nou, ik moet wel zeggen dat het wel heel
raar is, want ik zit hier naar een scherm te kijken en eigenlijk had ik veel liever
gehad dat ik voor de hele groep zou staan, voor alle studenten. En dan denk ik even
terug aan 13 maart jongstleden. Dat was namelijk de dag dat wij de college tour
hier daadwerkelijk aan de Muntinglaan zouden geven. Dat was ook de dag dat
de lockdown was, dus – vandaar dat dat niet door is gegaan, en ik ben eigenlijk
heel erg blij dat we nu zeven maanden later, dat we in een online omgeving deze
collegetour kunnen doen. Het gaat over veiligheid en het gaat over beroepziektes.
Naast ongevallen die er kunnen voorkomen, bestaan er ook een aantal beroepsziektes.
Bijvoorbeeld door geluid of door het werken met gevaarlijke stoffen voor ons,
misschien als constructiewerker of iets dergelijks, toch wel veel op het gebied
van lasrook. Ik denk dat we onze allemaal moeten realiseren dat we één lichaam
hebben en daar moeten we een hele tijd mee doen. Dus daar moeten we heel erg zuinig
op zijn. We kunnen niet allerlei onderdelen vervangen en repareren, en soms
heb je te maken met met blijvende schade. Wij moeten ons denk ik heel erg bewust
zijn dat de gevaren zijn en op het moment dat je je bewust bent van die gevaren kun
je misschien ook wat tegen doen op tijd. Ik zou in ieder geval de studenten willen
adviseren om goed te luisteren naar de verhalen en de voorbeelden. De ervaringen
die jullie zo gaan gaan horen – en ik wil jullie vragen of je vragen stelt tijdens
de tour en als dat niet lukt of je ze wilt bewaren zodat je ze na die tijd met
je docent of je SLB'er kunt te bespreken. Ik wens jullie in ieder geval een mooie
-tour. -Helemaal goed, dank je wel Erik. Wat voor
verhalen hoor jij terug van studenten die van stage komen en die dan gevaarlijke
-situaties zien? Waar gaat het dan over? -Over het algemeen kijk, laat ik zeggen,
van het grootste gedeelte van de stagiaires, als die terugkomen, dan hebben
ze geen gevaarlijke situaties meegemaakt, maar zo af en toe dan hoor je inderdaad
dat studenten geconfronteerd worden met een gevaarlijke situatie. Het is moeilijk
voor, zeker jonge stagiaires, om dat bespreekbaar te maken met de mensen vanuit
het bedrijf, omdat je toch het gevoel hebt dat je daar afhankelijk van bent.
We proberen studenten aan altijd zo veel mogelij aan te geven van ga het gesprek
aan en als dat niet kan op op het bedrijf, neem dan contact op met je SLB'er
of je vakdocent van school en maak het daar bespreekbaar en krijgt daar
-ondersteuning. -Zometeen zullen we verhalen horen in deze
collegetour van twee mannen die een beroepsziekte hebben opgelopen. Wat
voor gevaren kan het opleveren? En hoe kan het echt impact hebben op je lichaam?
-Heb je daar voorbeelden van? -Nou, kijk, eigenlijk is het zo bij onze
jongens, zijn er twee zaken waar ze echt mee in aanraking kunnen komen, datbij denk
ik in eerste instantie aan lasrook, toch de meeste van onze studenten die hebben
we wel te maken met op wat voor manier dan ook met lassen en dan met verschillende
soorten van lasrook. En een ander punt is denk ik geluid. Geluid is, denk ik,
een gedeelte wat ook ontzettend onderschat wordt, en het zijn beide beroepsziekte
en beide onderdelen die pas na lange tijd zich openbaren, en dat je dan pas pas
-merkt. -En dan heeft het heel veel consequenties
voor de rest van je leven en als je wat jonger bent, denk je daar niet over na.
Ik ben zelf 38 en 20 jaar geleden dreigde, gedroeg ik mij wel wat roekelozer
-dan dan nu. -Heel herkenbaar.
Ja, heel herkenbaar, denk ik ook Erik, jij bent ook jong geweest, wat had jij met
-de kennis van nu tegen jezelf. -Wat zeg je? Ik ben ook jong gewees? Ik ben
-hartstikke nog hartstikke jong! -Piepjong! Je ziet er hartstikke jong uit,
ja voordat we daar natuurlijk weer commentaar op op krijgen, maar toen je nog
véél jonger was, wat had je tegen jezelf willen zeggen met de kennis van nu?
Ja, dan moet ik zeggen dat ik wel een aantal situaties heb meegemaakt
waar ik ook niet zo lette op de veiligheid, maar meer op het resultaat.
Dan moesten er dingen gebeuren en dan nam je gewoon het risico, en dat is niet goed.
En je hebt ook de de stelling soms wel eens van: "Je werkt veilig, of je werkt
niet." Nou, dat is iets waar ik in mijn leven mij toch vaak niet aan gehouden heb.
Nee en daarom, omdat we die kennis nu hebben en ook de verhalen daarbij
en de middelen hebben technisch om het jou als student wél goed te vertellen,
daarom doen we deze collegetour. Er kijken ook nog wat andere partijen mee. Stel
je vragen, we zagen al wat goedemorgen zei binnenkomen in de in de Q&A. Let er wel
op dat je je taalgebruik ook even goed aanpast op deze collegetour. Er zijn twee
heren die leggen hun ziel en zaligheid op tafel, dus graag alle respect daarbij.
Maar ik ga ervan uit dat goed komt. En let dus op als je aan het einde van deze
collegetour nog even blijft hangen, want dan moet je je naam dus nog invullen
op een correcte manier. En dan weten we zeker dat je erbij was. Erik, we gaan jou
zometeen absoluut nog even spreken, we gaan zo naar de verhalen van Henri
en Jaco. Jaco is bij ons digitaal, Henri zie je op de video, want Henri is op dit
moment te ziek door die beroepsziekte om met ons te kunnen praten. Daar heeft
hij gewoon te weinig lucht voor, en dat zegt ook iets over de ernst van zo'n
beroepsziekte. Dus ja, dat willen we je wel meegeven. We hebben Jolanda die weet
vanuit haar vak alles over ja, hoe je je beroep veilig inricht en ook welke
situaties dan ongezond zijn. En we willen jou ook af en toe wat vragen stellen,
want we zijn heel benieuwd hoe deze collegetour bij jou, digitaal landt.
Hopelijk met een bakje koffie erbij, relaxed achter de laptop. Maar het is goed
om je bewust zijn van de cijfers en daarom hebben we een quiz voor je samengesteld,
die gaan we nu live starten. Ik zal eens even kijken, je kunt je dus aanmelden.
Start de quiz. En dan is de eerste vraag: Hebben meer of minder dan één op de tien
werknemers een beroepsziekte? Neem even de tijd om dat in te vullen, hebben meer
of minder dan één op de tien werknemers, een beroepsziekte? Ik geef je even de tijd
om dat in te vullen. Het kan ook zijn dat vanuit de studio het een paar seconden
duurt voordat je zometeen het antwoord ziet. Maar toen ik begon met deze reeks
collegetours, we zijn bij een aantal scholen langsgeweest, was ik echt nou ja,
ik zat het maar plat zeggen. M'n bakkers viel op tafel toen ik las hoeveel mensen
ziek worden en hoe bedreigend die beroepsziekten zijn. Ik wacht nog even
tot iedereen antwoord heeft gegeven: hebben meer of minder dan één op de tien
werknemers, een beroepsziekt? En we gaan even kijken naar de resultaten. We zitten
met meer dan 100 mensen in deze uitzending, dus dat is een mooi aantal.
Na deze uitzending weten 100 mensen, meer dan 100 mensen hoe het wél zou moeten.
We gaan alvast naar de resultaten en inderdaad méér. Zometeen zal ik je nog
iets meer vertellen over de cijfers daarachter. Maar we gaan zometeen naar
de volgende vraag: Meer of minder dan 100.000 werknemers melden zich jaarlijks
ziek na een arbeidsongeval, meer of minder dan 100.000 werknemers, laat dat getal
even op je inwerken, melden zich jaarlijks ziek na een arbeidsongeval. Ik wacht weer
even tot iedereen een antwoord heeft gegeven en ik zie net dat we met meer
dan 150 mensen zijn dus hartstikke mooi dat iedereen toegewijd deze les volgt
en dus ook daarmee aangeeft dat die gezondheid wel ontzettend belangrijk is.
Meer of minder dan 100.000 werknemers melden zich jaarlijks ziek
na een arbeidsongeval. Nog een paar seconden, gaan we door naar de volgende
vraag en zometeen kunnen we ook zien wie de beste antwoorden heeft gegeven en hoe
snel dus dan kun je nog even ook een krachtmeting doen met je collega studenten
die je misschien niet op school ziet, maar dan wel digitaal. Wacht nog even een paar
seconden af, meer of minder dan 100000 werknemers. En ja, je ziet het eigenlijk
al aan de uitslagen. Het antwoord meer wordt gegeven – en dat klopt ook
inderdaad. We gaan door naar de volgende vraag: Sterven er meer mensen
door het verkeer, dus door een verkeersongeval of door een ongeval
of beroepsziekte op het werk? Je kunt een beetje aan die vragen wel wat afmeten,
maar het is ook om hier te laten beseffen, dit onthoud je altijd kan ik me
zo voorstellen. Sterven er meer mensen door het verkeer of door het werk? Nou,
dat loopt wat gelijk op, dus we wachten even tot iedereen heeft geantwoord.
Even kijken, we gaan naar de resultaten en inderdaad, er sterven meer mensen
door arbeidsziekte of beroepsziekte of door ongevallen op het werk, dus dat is
bizar om je te realiseren hoeveel mensen dat wel niet zijn per jaar in Nederland.
Dan tot slot: er vinden ieder jaar meer of minder dan 100 ernstige ongelukken met
een heftruck plaats in Nederland. Er vinden ieder jaar meer of minder dan 100
ernstige ongelukken met een heftruck plaats in Nederland. Dat is de laatste
vraag. Ik wacht even tot iedereen weer is aangehaakt en ik zie ook inderdaad goede
antwoorden voorbij komen in die Q&A module. Goeiemorgen Wouter, Matthijs,
Leon is er, Johannes, Jesse hartstikke mooi. Zometeen mag je dus ook al je vragen
stellen die je maar hebt aan alle mensen die zometeen voorbijkomen
in de uitzending. We gaan naar de resultaten, het correcte antwoord is: meer
dan 100, ongelukken per jaar met een heftruck. En wie heeft dan het snelst
geantwoord? Christa Kamp, gefeliciteerd! Je verdient er niks mee, maar je hebt
voor nu altijd wel die cijfers goed in het hoofd zitten. Valentino en P. Lemstra die
komen daar achteraan dus hulde voor jullie. Dat eventjes om jullie kennis
te testen en nog even die cijfers bij langs: Hebben meer of minder dan één
op de tien werknemers een beroepsziekte? Meer, in totaal, en ik smijt even met
cijfers, maar maakt toch indruk meer dan 800.000 werknemers. Dan 116000 werknemers
melden zich jaarlijks ziek na een arbeidsongeval, dat is echt bizar veel,
dat kun je op een groot festival nog niet nog niet plaatsen. Er sterven meer mensen
door het werk, jaarlijks sterven er 4100 mensen vroegtijdig omdat ze op hun werk
een onveilige situatie hebben beleefd of langdurig blootgesteld zijn aan
gevaarlijke stoffen. En meer dan 150 ongelukken vinden er plaats met
een heftruck. Nou, het zijn veel cijfers, zoals al gezegd op de vroege morgen,
maar het is toch even om aan te geven hoe gevaarlijk het kan zijn op je werk en hoe
belangrijk het is dat jij daar goed op let en daar ook kritisch op bent. Wij gaan
zo naar onze eerste gast, dat is Jaco. Jaco heeft ook een beroepsziekte en Jaco
merkt daar in zijn dagelijks leven heel veel van. Dus hij gaat zometeen vertellen
hoe die beroepsziekte is ontstaan en ook wat hij nu op latere leeftijd,
eigenlijk nog wel in de bloei van zijn leven, daarvan merkt en hoe het hem
beperkt in een heleboel zaken, maar eerst naar Henri. Want Henri is ook één van
de mensen in deze collegetour. Maar zoals gezegd, hij is te ziek. Hij heeft ook
een tijd in het ziekenhuis gelegen. Hij is nu weer thuis, maar hij kan niet zo lang
met ons praten en dus hebben we een video gemaakt van zijn leven. Laten we kijken
-naar het eerste deel. -Ik ben Henri Willems, ik ben een man van
40 jaar. Ik heb een gezin, ik heb 2 lieve dochters en een zoon en een lieve vrouw.
Ik werkte in een lasbedrijf. En die maakt RVS opslagtanks van 150.000 liter
tot een miljoen liter. Hoe ik merkte dat ik zieker werd, ik kreeg de eerste keer
een longontsteking, maar dat deden we af. Nou longontsteking, oké, weer van
opgeknapt, antibiotica gekregen en daar een beetje van opgeknapt. Toen ben ik weer
aan het werk gegeaan en toen werd ik steeds vaker achter elkaar ziek,
steeds korter met elkaar. En toen op een gegeven moment kwam ik thuis van m'n werk
en toen had ik een hele zware ademhaling, veel druk op de borst. Toen ben
ik op de bank gaan liggen. En toen is mijn vrouw, zij was boven aan het werk,
en op een gegeven moment komt mijn vrouw naar beneden toe en vroeg "Henri gaat
het wel?". Toen moest ik van haar naar de dokter. Toen ik eenmaal bij de huisarts
was, ben ik afgevoerd naar het ziekenhuis. Bij mij is geconstateerd dat ik COPD heb.
Dat zijn longblaasjes die afgestorven zijn in mijn longen. Ik kan nu heel weinig,
de hele dag doe ik zeg maar: de kinderen naar school brengen en dan nog moet
ik weer rusten en ja voor de rest doe bijna niks. Ik zit nu aan het zuurstof.
Mijn ziektebeeld ziet er nou uit dat ik eigenlijk mijn energie over de hele dag
moet verdelen en daarvoor heb ik een traplift om mee naar boven toe kom
en een scootmobiel om me buiten de deur te verplaatsen. Om zeg, omdat ik te veel doe,
dan ga ik over mijn grens en dan moet ik gewoon weer terug naar het ziekenhuis.
En ik moet heel veel rusten. Ik zou adviseren, als ze met gevaarlijke stoffen
werken, dat ze de persoonlijke beschermingsmiddelen die ze krijgen van
een werkgever om zelf te controleren. Omdat de werkgever niet altijd de juiste
materialen, persoonlijke beschermingsmiddelen geeft. Dat als
werkgever ook bewust maken naar het personeel toe wat die stoffen allemaal met
je kunnen doen. Zeg maar, omdat je onbewust, je bent bezig met je werk
en je maakt gewoon leuke en mooie dingen, het was eigenlijk een hobby van mij.
En dan op een gegeven moment word je toch geconfronteert jmet dat je ziek wordt. Ja,
nou ik vind wel dat als werkgever daar ook bewust mee om moet gaan en ook naar
-je werknemers toe. -Zometeen zie je het tweede deel van de
Henri. We gaan eerst door naar Jaco. Jaco, goedemorgen.
-Goedemorgen. -Fijn dat je er weer bij bent. We hebben
met elkaar een aantal collegetours ook gedaan langs meerdere scholen,
ook digitaal. Maar het maakt altijd indruk als je deze video van Henri ziet, ook
op jou denk ik, want het is één van je kennissen, vrienden.
-Ja. -Ja.
Het is inmiddels wel een hele goede vriend van mij geworden.
Je zit veel in hetzelfde schuitje. Kun jij ons vertellen, vanaf het begin? Welk werk
deed jij toen er, hoe deed jij je werk toen er nog niets aan de hand was.
Ik heb gewerkt op een begraafplaats, crematorium, 25 jaar lang en daar hebben
ze op een gegeven moment om de stenen schoon te spuiten, andere manieren
verzonnen, want je zit met het milieu, dus er moesten andere stoffen gebruikt worden.
Dus toen hebben ze op een gegeven moment de leverancier benaderd en die was
fabrikant van Biomos. En Biomos werd verkocht als een biologisch middel en dat
mocht je buiten gebruiken zonder bescherming. En zo'n gegraafplaats is heel
groot en je hebt geen slang die lang genoeg is, dus er werd een kar in elkaar
gezet met een 300 liter tank erop en een benzinemotor die dan de hoge druk
aandrijft. Dus toen kon ik de hele dag door spuiten en dat ben ik gaan gebruiken
zonder bescherming, want dat was niet nodig.
Had jij wel gevraagd van wat erin zat en en of dat of dat goed was zo?
Op het moment dat je in een bedrijf werkt en je met je collega's eigenlijk al jaren
omgaat, dan is het vertrouwen heel groot, dus dat betekent dat je je leidinggevende
blindelings vertrouwt. We zijn samen in dezelfde periode getrouwd, samen vader
geworden, kwamen bij elkaar over de vloer, dus dan is het vertrouwen heel groot.
Dus er werden jerrycans neergezet en er werd gezegd van joh, het is biologisch
middel, je kan dat eigenlijk gewoon drinken, daar heb je geen bescherming bij
nodig, dus je kunt het buiten zo gaan spuiten. Nou, en dan ja, dan is
het vertrouwen zo groot. En ik werkte zo met plezier, dus ik heb geen moment
nagedacht over dat moet ik checken. Er zat geen veiligheidsblad bij, dus ik moest
het echt doen met een jerrycan, waar een verhouding op stond van één op tien. Nou,
de stenen waren heel vuil, dus toen werd er zelfs besloten, joh doe er een scheutje
meer bij. Dus heb ik op een gegeven moment een hele periode de begraafplaats
schoongemaakt met een verhouding van één op vijf. Dat betekent dus, ja.
Ja, dat betekent, want dat zegt inderdaad wel iets over de stoffen. Je zei al: er
zat geen blad bij, geen geen veiligheid te beschrijven, maar we moeten wel
ons bewustzijn dat vernevelen of op bepaalde manieren werken met stoffen
-de dus toch echt wel gevaarlijk kan zijn. -Ja en toen ik eenmaal ziek werd, in eerste
instantie zoek je allerlei dingen hoe het komt. Er waren al heel gauw werd duidelijk
dat het werkgerelateerd was. Ik werd ziek en dat betekent dat ik als ik ging staan,
dan zagen mensen mij verkleuren, maar zelf merkte ik daar niks van. Dus mijn omgeving
schrok en die stonden dan vab "Jaac, jaac, gaat het wel? En wat heb je?"
En ik besefte zelf niet wat er was maar ja toen moest ik naar de dokter. Daar hoefde
ik ook niks te vertellen, want toen ik uit de wachtkamer vandaan wegliep zei
de dokter gelijk van dit is niet goed is. Dan ga je in onderzoek en op een gegeven
moment komen ze erachter dat het echt werkgerelateerd is, en de consequentie is
dat ik nu nog een zuurstofopname heb van ongeveer 33 procent, en dat hoort
-natuurlijk veel hoger te zijn. -Je ademt ook zwaar, dat zien wij ook.
Ja, vanuit mijn longen gaat er nog 33 procent zuurstof om mijn bloed in, de rest
van de longen is kapot. Dus ik moet om bij te blijven en normaal alles te kunnen
doen, ben ik eigenlijk de hele dag over de finish van de marathon aan het lopen.
En als je dan kijkt naar hoe je situatie was, hè je deed je werkt net als Henri met
veel plezier. Ik weet ook, jij en je collega's kwamen we bij elkaar
op de verjaardag. Je bent echt hecht met elkaar, ook als team en toen duidelijk
werd dat je die beroepsziekten had, wat gebeurde er toen?
Nou, dat is iets wat ik dus niet vaak genoeg kan zeggen. Op het moment als
je voor een bedrijf werkt ben je een schakeltje van de economie. Als dat
schakeltje wegvalt moet vervangen worden, want die economie moet gaan doordraaien.
Aan het eind van het jaar wil het bedrijf de cijfers laten zien en die moet
in de plus staan, want dan blijft een bedrijf gezond. Dus al die schakeltjes
zijn niet belangrijk, dat eindcijfer is belangrijk. Het is gewoon heel jammer dat
bedrijven niet aan het eind van het jaar een rapport op moeten stellen van hoeveel
mensen er ziek zijn geworden en hoeveel procent er werkgerelateerd is. Dat hoeft
allemaal niet en dat betekent dat zodra je bij een werkgever werkt en jij moet
vertellen dat het een beroepsziekte is of als de bedrijfsarts zegt van we gaan
het melden, het is een beroepsziekte. Dan zou je erachter komen dat al
het vertrouwen in het bedrijf eenzijdig is, want vanaf dat moment gaan ze heel
anders met je om. Een zelf heb ik altijd het idee dat er dan een protocol
in werking komt die bedrijven bezitten, want ze verbannen je van de werkplek.
Je mag niet meer op je werk verschijnen, collega's krijgen een contactverbod
-en je belandt gewoon in rechtszaken. -En ik zeg het maar even heel hard en als
je vragen wil stellen, trouwens als kijker aan Jaco, dat mag gewoon in de Q&A.
Wat wil je weten van Jaco als het gaat over die beschermingsmiddelen of andere
dingen? Stel je vragen, maar ik zeg het even cru, maar je bent ook nog heel hard
-in de armoede beland. -Ja. Inmiddels is de wet zo aangepast, want
de ziektecijfers moesten naar beneden landelijk. Dus dat betekent dat als
je langer dan zoveel maanden ziek bent mogen ze je korten en dat doen ze in twee
stappen. En dat betekent dat ik op een gegeven moment een gezin van vier kinderen
rond moest komen met 900 euro netto in de maand en een huishuur van 700. En dat
betekent dat je dus eigenlijk op alle vlakken aan het verliezen bent. Want
de maatschappij kijkt naar je bruto, bruto verdien je te veel naar de voedselbank
te gaan en door het korten hou je minder over dan het sociaal minimum.
En we benoemen dat ook even omdat we het ook belangrijk is om te laten weten dat
op de langere termijn kan dat zoveel impact hebben. Er komen vragen binnen,
dus daar wil ik wel even naartoe gaan. Vince Boswijk dank je wel voor je vraag
en die wil van jou weten, Jaco: "Was u de enige van uw bedrijf met deze impact?"
Ja, ik was ook de enige die de mee aan het werk was. Als ik ziek was, werd
ik vervangen door een collega en die jongen die is binnengekomen met
een 'Melkert baan' en dat betekende een gesubsidieerde baan, dus de wat zwakkere
in de maatschappij. En ja, die jongen heb ik toen daarna benaderd over van joh je er
ook best wel veel mee gewerkt. Je moet je laten onderzoeken,
maar door het contactverbod en het verbannen van het bedrijf, hebben
ze op die jongen zoveel invloed uit dat hij zich nooit heeft onderzocht. Ook
de jongen kwam bij mij thuis over de vloer, maar vanaf het moment dat ik ziek
werd, zag ik hem niet meer en nam hij m'n telefoon niet meer op en werd ik overal
-geblokkeerd. -Rinela zegt: werkgever is verplicht om de
beschermingsmiddelen aan te bieden, maar niet alle werkgevers zorgen daarvoor
en dan sturen ze je aan het werk en dan mag je niet weigeren. Want ja, wat moet
je dan doen? Weigeren is dan ook ontslag. Hoor jij dat soort verhalen ook veel terug
van mensen, dat je eigenlijk een beetje te bang bent om daar iets van te zeggen
of dat je denkt, nou ik zal maar niet zeuren.
Ja, ja, maar dat heeft ook weer met het vertrouwen te maken. Toen ik eenmaal werd,
was er een onderzoek gestart en één van de dingen die dan gebeurt is dat
ze op het werk gaan kijken hoe jij werkt en of dat je met die stof in aanraking
kwam. En dat betekent dat ik werd uitgenodigd, samen met een aantal artsen
die gingen naar mijn werkplek en toen werd ik geconfronteerd met een nieuwe kar die
daar stond. En de kar waar ik mij werkte was hogedruk en nou stond er lagedruk dus
er stond ook een collega van mij, dat leek wel een maanmannetje, het was gewoon
te gek voor woorden. Dus toen ben ik heel boos geworden, maar uiteindelijk heeft die
arts er doorheen geprikt, omdat hij naar de bouwdatum van de kar keek en besefte
dus dat de boel in de maling werd genomen. Ik was gewoon een schakeltje en ik was
vervangen en moest je niet lastig zijn en het werd gewoon een strijd en financieel
kleden ze je uit. Dus eigenlijk kun je advocaat niet meer betalen als
je geen mensen in je omgeving hebt die helpen, kunt, kan dus financieel dit nooit
winnen, want zo'n advocaat blijft ook niet jaren voor niks werken
voor je en werkgevers realiseren zich ook heel goed dat als je tien mensen hebt met
een beroepsziekte en je gaat het uit procederen dan gaan een aantal onderweg
overlijden en dan betekent dat je niks hoeft uit te betalen. Dus dat is een heel
-spel. -Jouw voorbeeld hebben we ook in deze
college tour. Het is zo'n heftig verhaal en het wil niet zeggen dat alle werkgevers
zich zo naar nagedragen als in jouw situatie. Maar het is wel degelijk
om te laten zien dat als je zo'n beroepsziekte hebt dat je er ja behoorlijk
alleen voorstaat, ondanks allerlei beroepsgroepen en misschien wel bewegingen
waar je bij kunt aansluiten. Maar dat is heel alleen, dat is over het werk
en financieel. Wat heeft het voor jou betekent als vader van kinderen? Hoe zag
jouw leven er eerst uit en hoe ziet dat er nu uit?
Ik was in mijn vrije tijd clown. Ik ging naar gehandicapte kinderen toe als clown,
naar terminale kindertjes. Dus ik was eigenlijk heel actief en maar dat gaat dus
niet meer. Heel, heel, heel af en toe probeer ik het nog maar dan heel
kleinschalig. Mijn leven heeft een impact gehad van een gezonde, normale man naar
eentje van 55, in het lichaam van 100 zeg maar. Als ik vijf meter loop, dan kan
ik niet meer lopen en praten, dus wandelen is er niet bij. En als je toch gaan
wandelen, een stukje, dan is een gesprek je niet meer bij. Als ik te veel doe
op een dag, dan krijg ik hoofdpijn en dan krijg ik overal kramp. En dat betekent dat
ik dagen van slag af ben en gewoon helemaal niks meer kan. Ik kan niet meer
helpen in het huishouden, ik kan geen boodschappen doen. En natuurlijk zit
het eigenwijze in je dus dat betekent dat als de boodschappen gedaan moet worden,
zit vlakbij een supermarkt, dat ik soms wel eens iets niet zeg omdat ik het wel
heel erg vind om mijn kinderen als volwassenen te gebruiken, ze de hele dag
op pad te sturen, dat ik dat dan zelf doe. Nou, dan staat mijn scootmobiel
in de schuur en dan denk ik: Ja joh, dat kleine stukje doen het wel lopend.
Maar ik worden dus regelmatig van de grond af opgeraapt omdat ik dan eigenlijk
over de streep heenga ga, dus dan is het licht uit. Dan word ik weer wakker met
mensen om me heen die me op mijn benen zetten.
Je moet ook bijkomen van zo'n sessie zoals nu, hè zo'n collegetour. Dat is heel erg
intensief. Waarom vind je het toch zo belangrijk om nou, ik noem maar even wat
namen van mensen die kijken, Wouter, Silvan, Grinela stuurt een vraag, Vince.
Waarom vindt u het zo belangrijk om aan die jongeren dit verhaal te vertellen?
Ik heb met mijn gezin een aantal jaar onder de armoedegrens moeten leven
en overal nee tegen moeten zeggen. Geen kinderverjaardag, geen Sinterklaas,
geen kerst, noem maar op. Geen eten in huis hebben, niet naar de voedselbank.
Dat is een periode die, dat is een hel. Ik ben daar achtergekomen dat voor mensen die
kanker hebben is er een protocol. Dan kun je naar sites en dan wordt er stap
voor stap gezegd hoe je daarmee om moet gaan. Op het moment dat je geconfronteerd
wordt met een beroepsziekte, daar is niets voor. Er is geen vereniging,
niemand vertelt je welke weg je uit moet gaan en wat voor stappen. Dat moet
je allemaal zelf uitvinden en dat is heel zwaar, want je bent ziek, je hebt al
geen energie en je moet heel veel. Ten eerste wil ik daar een iets ingaan
betekenen maar wat ik nog veel belangrijker is, dat ik ben erachter
gekomen dat ik vroeger helemaal naast zat. Ja, ik was met mijn werk bezig met
mijn gezin bezig, maar dat is niet het belangrijkst. Je moet beginnen met
je gezondheid. Want je kunt een gezinnetje stichten, je kunt keihard werken
voor het gezinnetje, maar als je ziek wordt, een beroepsziekte. Dan houdt
het gewoon op. Ben je geen leuke vader meer, dan kun je veel beter zou zeggen,
joh ik werk wat minder hard en ik denk wat meer om mijn veiligheid, want dat betekent
dat ik er ook nog ben op het moment dat ik opa word en en en als mijn kinderen gaan
trouwen en bij mij is dat gewoon, ja, een heel groot vraagteken. Ik, ik denk niet
dat dat erin zit, dus dat moet je eigenlijk realiseren. Je kunt heel snel
proberen om met je gezin de boel op orde te krijgen en dan je gezondheid daar onder
laten leiden of er gewoon wat langer over doen en je gezondheid op nummer
een zetten. Dus ik zeg tegen alle studenten. Ik vind het heel erg jammer dat
maatschappij niet een les heeft, en dat heet veiligheid. Dus jullie gaan nu naar
school toe en daar is lassen één van de vakken. Nou, ik vind, als je, als
je een een beroepsschool doet dat er een vak bij moet komen en dat heet veiligheid.
Ik snap, het is moeilijk als je een jong persoon ben en je gaat naar een draaiend
bedrijf en er zitten mensen die daar al 20 jaar werken om dan te zeggen: hé, dat kan
niet zijn, dat moet anders, dat is zo moeilijk. Maar realiseer je je eigen wel
dat die mensen misschien al 20 jaar hetzelfde werk doen en dan krijg
je gemakzucht. Opmerkingen als "Het is maar een klein stukje, effe snel, hè
en het moet vandaag af", dat zijn termen die in het bedrijfsleven zo vaak worden
gebruikt, maar dat effe snel, als je dat een aantal doet, betekent dat dat er wel
wat in je lichaam gebeurt, dus dan krijg je daar toch wel schade van dus voordat
je in een bedrijf stapt, realiseer je dat die mensen die daar werken er al 20 jaar
-zitten. -Mag ik mag ik dan nog een vraag over
stellen, want Silvan stelt een hele belangrijke vraag, hij zegt ook ja, ik wil
niet vervelend overkomen, maar als er op die jerrycan een verhouding stond van één
op tien, dat één op vijf valt dat ook onder nou, "Even snel kan nog wel even zo,
we hoeven daar niet al te veel op te letten." Wat was voor jou de reden om dat
-toch zo te gebruiken? -Nou, het gaan nog veel verder. Toen ik
ziek werd, ben ik via internet achter het veiligheidsblad gekomen en daar stond
de verhouding op van één op 40 dus op. Op de jerrycan zelf stond één op tien,
op het veiligheidsblad stond één op 40 en ik had het ook één op 40 moeten gebruiken,
maar dat wist ik niet. Ik heb dat veiligheidsblad ook nooit onder ogen
gekregen, dus het is heel erg belangrijk, als je met een middel gaan werken,
zorg ervoor dat je het veiligheidsblad krijgt. Ik heb met een heel onschuldig
middel gewerkt, biomos. Toen ik het veiligheidsblad onder ogen kreeg,
besefte ik dat je het helemaal niet mocht vernevelen en je mocht het helemaal niet
verwerken met hoge druk. Zie het als chloor, gooi chloor in de wc dan is er
helemaal niks aan de hand, schadeloos. Doe chloor in een plantenspuit en ga eens met
die plantenspuit nevelen, dan is chloor een heel schadelijk goedje. Zo moet
je het bij mij zien. Dat is bij mij gebeurd.
Gert Jan die wil nog weten en dan zullen we zometeen ook horen, ja hoe dit verhaal
ook voor studenten die met andere zaken werken toch heel relevant is, dan horen
we ook welke gevaarlijke situaties toen nog meer zijn. Mijn Gert Jan wil heel
graag weten: "Hoe gaat je omgeving ermee om? Hoe reageren je familie, je vrienden,
-krijg je hulp? -Nou mooi voorbeeld, mijn zoon werk in de
zorg en ja, we zitten allemaal thuis door corona. Mijn zoon is twee dagen
je positief getest en hij woont hier in huis. Dus dat betekent dat hij verblijft
nu op de zolder en wil helemaal niet naar beneden komen. Niet in mijn buurt
en en zo gaat mijn gezin met me om, ik word super beschermd en ze doen alles
voor. Ze zijn heel boos op het moment als ik te veel doe. En dat is gewoon jammer,
want het had niet gehoeven. Dus ik ga toch met wat ik jullie mee wil geven, ga
ik heel even mee zeggen: ja, ik vind dat veiligheid een verplicht vak op school
moet worden. Maar wat ik nog belangrijker vind is dat je vanaf vandaag je eigen
iedere dag een cijfer moet geven omtrent veilig werken, en dat is op school en dat
is overal in het verkeer, overal. Veiligheid is zo belangrijk, dus iedere
dag als je thuiskomt moet je even gaan nadenken en jezelf een cijfer geven
over veiligigheid. Hoe verder het cijfer bij tien vandaan naar beneden zakt,
hoe meer je moet gaan nadenken om te gaan veranderen. Want over 20 jaar ben jij die
man die daar aan het lassen is en die een stagiaire bij je krijgt en dan werk
jij op je automaatje, maar dat doe je alles en dus dan is dat even snel, er ook
ingebakken. En dat moet je voorkomen. Dus zakt het cijfer verderweg van de tien moet
je erover na gaan denken om werk verandering te doen, om iets nieuws
te zoeken, want gezondheid is niet te koop, dus dat kan je bij je baas niet
terugverdienen. Dus, en dat vind ik het allerbelangrijkste die ik je mee wil
-geven. -We gaan zo ook, we hebben de poll live
gezet. Hoeveel sterren één tot tien studenten zichzelf geven
voor hun verantwoordelijkheidsgevoel zou hebben het al genoemd. In de tussentijd
stelt Robijn of Robin nog een vraag. Als jij deze voorlichting had gekregen voordat
je ging werken, had je dan ook anders gehandeld?
Ik denk het niet, ik denk het niet. Het is iets wat in het beestje zit. Ik vond
mijn werk zo belangrijk en dat betekent dat je soms weleens de veiligheid naast
je neer gaat leggen om je werk zo snel mogelijk te doen. Dus daarom vind
ik het ook belangrijk dat het heel vaak wordt benoemd. Als ik een een figuur tegen
was gekomen als mezelf, die me het verhaal had verteld en dat ik de consequenties zou
zien, dan denk ik dat het wel wat me gedaan had. Want als ik naar Henri kijkt
die je alleen nog deze maand drie keer in het ziekenhuis heeft gelegen op de IC,
als gevolg van lassen en als ik me dan realiseer dat hij nu in de rechtsgang zit,
omdat die baas dus alles ontkend en de strijd die ik zie bij hem, ja dat maakt
indruk. En mezelf een spiegel voorhouden dat vind ik al moeilijk. Maar als ik naar
Henri kijk, dan ja, dan breek ik. Het is gewon heel erg. Twee jonge kindertjes,
net in de 40 en gewoon een leven aan een slangetje zelf heb ik ervoor. Zelf heb
ik ervoor gekozen om dat te voorkomen, dat mijn longarts heeft het er iedere keer
over, maar ik realiseer me eigen heel goed, als ik eenmaal aan dat zuurstof gaan
beginnen, maak je het je longen een stuk makkelijker. Dus dan gaat je lichaam
daaraan wennen. Nu is mijn lichaam hele daar aan het knokken. Vandaar dat ik die
marathon moet lopen, maar ik leef zonder slangetje.
Ik zal je ook even in die zin laten uitpuffen, om het zo maar te zeggen even
laten bijkomen en ook de mensen – want ik kan me voorstellen als je jong bent en dit
verhaal bekijkt – maakt dat diepe indruk. En we hadden het ook over die veiligheid,
hoe belangrijk dat is. Vincent geeft aan: "Er is een vak, VCA, dat ons helpt met
veiligheid, daar krijgen we ook docenten die tips geven over veiligheid,
en misschien is het goed om daar Erik ook nog even op te bevragen. Wat doen we nu al
op school en wat kunnen we nog met elkaar beter doen of ons beter beseffen Erik.
Ja, inderdaad, wat net aangegeven werd, wij zorgen in ieder geval dat aan alle
studenten VCA basis en VCA vol aangeboden wordt. Daarnaast hebben we ook een aantal
keuze delen, en de korte benaming is daarbij fit en veilig. Die is op niveau
twee en die is op niveau drie/vier, maar ik moet eigenlijk zeggen dat zij, dat is
allemaal een beetje de insteek van VCA: het voorkomen van van ogelukken.
En ik denk dat het gedeelte rond de beroepsziekten, waar we nu twee zeg
maar vreselijke voorbeelden van gehoord hebben, dat dat nog wel extra belicht zou
kunnen worden bij onze studenten. Voor de rest, als ik het hoor, de verhalen,
dan vind ik het beschamend hoe hoe werkgevers zich toch aan een aantal dingen
-onttrekken. -Het is als we kijken nog naar dat een
verantwoordelijkheidsgevoel, Jaco en ik hebben ook eens op een andere school
de vraag gesteld en toen zei een docent ik geef mijzelf en zeven, die kregen
behoorlijk op z'n sodemieter van Jaco, want hij zei dat moet een 10 zijn want
anders doe je toch iets verkeerd. Als ik kijk naar de score, we komen uit
op een 7,7. Erik, zullen we daar content mee zijn? Of zeg jij ook, we moeten dat
-toch met elkaar een zetje geven. -Ik vind het waar wat wat Jaco aangeeft, ik
vind het een hele goede tip om om te kijken naar het cijfer en ik vind ook dat
we daar als docententeam, dat we daar met onze studenten wat mee moeten doen,
want ik zou heel graag willen weten van de studenten: Waarom is het dan nu 7,7
of een getal? Wat kan daarin beter?En wat ik in de inleiding zei, kijk als je denk
ik open staat om daarnaar te kijken als je bewust bent en – en volgens mij is dat wat
Jaco en wat Henry verteld hebben, geeft de student, dat geeft mij in ieder geval als
zijnde van wees er bewust van en ga er bewust mee om. Ik zal dat in ieder geval –
bespreken binnen de docententea,r, maar we zullen dat verder oppakken.
Daar worden ook al vragen gesteld over ja eh je wil het ook niet je werk weigeren
of als je werkgever zegt: nou hupsakee ga aan de slag. Het is best wel lastig als
je jong bent en je gaat op stage, ja, om iets aan te kaarten als je iets ziet
gebeuren of dat je denkt... Er zijn ook wel voorbeelden van afzuiginstallaties.
Op het eerste oog ziet het er goed uit, maar als je goed kijkt dan is er wel eens
wat mis. Wat raadt je ons aan of niet misschien mij, maar wel de studenten die
-zo'n situatie zien. -Alert zijn, je eigen gevoel, je
onderbuikgevoel in ieder geval serieus nemen en dingen bespreekbaar maken,
navragen en het gedeelte van, kijk wat Jaco ook zegt, van het vertrouwen
in de werkgever of het vertrouwen in degene die er de opdracht geeft, het dat
herken ik heel erg. En dan ben je geneigd om het maar te doen, dus wees alert
-en volg je onderbuikgevoel! -Mooi, we gaan ze nog verder praten over
wat je kunt doen als student en hoe je je verantwoordelijkheid kunt nemen, en niet
alleen voor je eigen gezondheid, maar ook nog voor die van anderen. En als je nog
vragen hebt aan Jaco, stel ze gerust, want zometeen komen nog even bij iedereen
terug. Maar zoals gezegd, we hebben anders altijd Henri ook te gast. Hij is te ziek,
dus laten we kijken naar deel twee van zijn video.
Kun je je voorstellen dat ik niet meer met zoon kan voetballen en met mijn dochertjes
kan ravotten? Kun je je voorstellen hoe het is om de hele dag met een slangetje
in je neus rond te moeten lopen? Kun je je voorstellen dat je gezin zich aan moet
passen aan mij, omdat ik niet zoveel meer kan? Ik word 's ochtends wakker, help
mijn kinderen met hen ontbijt en ik breng ze naar school op mijn scootmobiel.
Daarna ga ik weer rusten. Heb ik een paar uur gerust. Dan kan ik misschien een klein
boodschapje doen of en klein dingetje achter de computer. En dan is mijn energie
voor de hele dag alweer op. Ik hoop dat ik mijn kinderen nog op mag zien groeien,
dat ik heel veel positieve dingen nog meer mag maken met mijn gezin. Ik ben blij met
mijn vrouw, mijn vrouw steunt me in alles door dik en dun superblij met
mijn vrienden die mij overal mee helpen. Ik word niet meer beter, het kan alleen
nog maar erger worden. De arbeidsinspectie is bij mijn werkgever op bezoek geweest
en heeft alles afgekeurd wat met lassen, lasrook te maken heeft. Ik vind dat ieder
bedrijf dat met gevaarlijke stoffen werkt twee keer per jaar metingen zou moeten
laten doen door een extern, onafhankelijk bedrijf. Want, denk niet dat het jou
of je werknemers niet kan overkomen. Werk je met stoffen? Zorg dan dat je weet wat
de risico's zijn en welke maatregelen je moet nemen om blootstelling te voorkomen.
Indrukwekkend verhaal van Henri. Je hebt ook het verhaal van Jaco gehoord.
Volgens mij maakt dat al behoorlijk indruk. Maar wat kun je dan doen?
Die vraag gaan stellen aan Jolanda Willems, zij is arbeidshygiënist.
-Goedemorgen. -Goedemorgen.
Wat doet een arbeidshygiënist? Want misschien dat die baan niet zo vaak
-voorkomt op verjaardagen en feestjes. -Nee, dat klopt. Een arbeidshygiënist geeft
bedrijven, adviezen en ook haar werknemers over hoe je beroepsziekten kan voorkomen,
en dan met name op het gebied van gevaarlijke stoffen, geluid
-en lichamelijke overbelasting. -En we hoorden Erik net al zeggen, hè. Het
gaat als we kijken naar de studenten die nu ook kijken. Nou, lasrook is
een belangrijk onderwerp en geluid. Kun je ons eens meenemen in de gevaren van die
twee zaken en ook wat we daaraan kunnen doen?
Ja, om met geluid te beginnen. Geluid komt heel veel voor in de beroepen die
jullie laten gaan doen. En soms maak je niet eens altijd zelf het geluid, maar is
er heel veel geluid in je omgeving. En wat tegenwoordig ook speelt, is dat er soms
ook heel veel geluid is in je privéleven wat er eigenlijk ook nog bij optelt.
En het vervelende bij beroepsziekten is, is dat je het vaak niet zo hard merkt dat
je het begint te krijgen. Het gaat heel geleidelijk. Dat in tegenstelling
tot een ongeval. Als er een ongeval gebeurd, dan weet iedereen dat, dat staat
ook in de krant. Als je dat ooit een keer hebt meegemaakt, dan vergeet je dat van
z'n lang zal ze leven niet meer en zal het altijd bij je blijven. Maar als je kijkt,
er overlijden 50 tot 70 mensen per jaar een ongevallen en meer dan 4000 aan
een beroepsziekte. Die beroepsziekten gaat dus heel geleidelijk. Terug naar
het geluid. Dat gaat ook bij het geluid zo. En het vervelende van gehoorschade is,
als je het eenmaal hebt, dan wordt het ook nooit meer beter. En ik geef voorlichting
over geluid aan bedrijven. En wat me opvalt is dat mijn voorlichting vaak
halverwege wordt overgenomen door mensen die wat ouder zijn en die dan hun verhalen
beginnen vertellen hoe een groot effect heeft gehad dat zij zijn blootgesteld
in het verleden aan hoge frequenties geluid. En dat betekent dat als
je op verjaardagen zit, niet meer meerdere bronnen tegelijk van geluids kunt horen.
Dus dan praten de mensen door elkaar en dan kun je geen gesprek mee voeren en die
mensen vertellen dat er feestjes echt helemaal niks meer aan is. Sommige mensen
krijgen een piep in de oren. Met een duur woord noem je dat tinitus, en dat schijnt
zo ontzettend lastig te zijn en ernstig te zijn, dat mensen daar heel erg gehandicapt
door worden, doordat ze continu dat geluid horen in hun hoofd worden ze daar
ongelooflijk moe van. Het beperkt ze ook in sociaal contact.
En als we dan nog kijken naar wat er dan gebeurt op de werkvloer, hè, want nou
iedereen denkt nou ja, je hebt persoonlijke beschermingsmiddelen,
koptelefoontje ligt er wel ergens en die doe ik af en toe wel op. Maar welk gedrag
zou jij willen zien? Of welk gedrag gun jij ons als als beginner op het werk?
Dat je alert bent op het geluid en ook de meeste geluiden hoor je wel als
het te hard is. Als je niet meer over het geluid kan heen praten heb
je over het algemeen te maken met geluid dat schadelijk kan zijn voor je oren
op langere termijn. Maar bijvoorbeeld perslucht, dat is een hele beruchte.
Dat wordt veel gebruikt in de industrie. Dat lijkt niet zo hard en dat is
ongelooflijk schadelijk voor je gehoor, dus wees alert op perslucht. En je hebt
ook apps op je telefoon. Je kunt gewoon een decibel meter erop zetten en dan kun
je eigenlijk heel snel aflezen of je ook schadelijk geluid hebt.
Beschermingsmiddelen: als ze er zijn draag ze en zorg dat je ze ook consequent draagt
en vroeger was, zeker in al die bedrijven waar alle mannen werken, waren die
beschermingsmiddelen echt niet hip dan vonden ze dat eigenlijk voor mietjes.
Dat is er gelukkig een beetje af en zorg dat je de beschermingsmiddelen draagt,
want het heeft echt zo veel effect voor later.
Wat, en ik kan me zo voorstellen dat er studenten op stage gaan en misschien komen
ze wel op een plek. Ik hoop het niet, waar die middelen niet zijn. Wat zou
-je ons dan aanraden? -Ja, dat hebben we dat al een paar keer
over gehad, hè als je iets stage situatie tegenkomt waar je eigenlijk denkt van
ik werk niet veilig, wat doe je dan? En dat zijn altijd hele lastige gesprekken,
zeker als je een jaar of 18 bent en mensen werken er al 20 jaar – ik zou
toch beginnen met het stellen van vragen: waarom is het niet? Hebben
jullie het geluid ooit gemeten? Als ze daar niet op wordt gereageerd, ja, je kunt
op zoek gaan naar een preventiemedewerker in een bedrijf. Elk bedrijf moet iemand
hebben, dat noemen ze preventiemedewerker, die specifiek is voor dit soort vragen.
Die zou je om hulp kunnen vragen. Ik zou ook altijd beginnen met de ik-boodschap
dat jij het onveilig ervaart, en dat je daar heel veel last van hebt, dan zullen
mensen meer geneigd zijn om je te helpen dan dat je gaat vertellen dat het allemaal
-zo onveilig is in dat bedrijf. -Kan het ook nog helpen als je zegt: ik
moet van school vragen of in mijn werkboek staat dat ik moet vragen hoe veilig men
hier werkt of of dat geluid ook gemeten wordt, dat je het een beetje op die manier
-aankleedt? -Ik vind het een ontzettende slimme vraag.
Dat zou ongelofelijk helpen. Ja, ja, dankjewel voor de aanvulling. En neem
anders ook contact met je school want misschien hebben zij ook nog dingen
-waarmee geholpen kan worden. -Als we nog kijken naar het onderwerp
lasrook, ook een hele belangrijke, welke grote gevolgen kan het hebben als je daar
-onveilig mee werkt? -Lasrook kan echt heel veel verschillende
gevolgen hebben. We hebben net het verhaal van Henri al gehoord, hè dat
het zo ongelooflijk veel effect op de longen kan hebben en de longen
onherstelbaar kan beschadigen. Het kan erger of minder erg. Het kan ook
longkanker veroorzaken en dat heeft met een aantal zaken te maken, of dat wel
of niet gebeurd. Dat is afhankelijk van het soort lasproces. Als je MIG/MAG last
met roestvrij staal, komen er veel meer schadelijke deeltjes vrij,
zoals bijvoorbeeld Chroom-6, dan dat TIG-last. Dus daar zit de verschillen
in lasprocessen. Het is verschillend op je vijf minuten last of dat je de hele dag
aan het lassen bent en maatregelen maken ongelooflijk veel uit, want ook
in het filmpje van Henri zagen we dat er best wel wat maatregelen waren genomen.
Maar daar werd gelast in een gesloten ruimte en dan had je hele andere
maatregelen nodig. Dus dat betekent, als er gelast wordt op de werkplek, dat er
elke keer heel specifiek gekeken moet worden, hoe gevaarlijk is het voor deze
situatie en welke maatregelen zouden dan nodig moeten zijn.
Als we dan kijken nog naar wat je kunt weten als student, want ik heb al heel
veel bijgeleerd van al deze collegetours, maar inderdaad, in besloten ruimtes is
het weer anders, maar ik heb ook wel geleerd dat, ook al staat er
een afzuiginstallatie dat je dan nog op specifieke dingen moet letten om te zien
of dat wel goed gaat. Heeft ook te maken, bijvoorbeeld in de houtbouw of met
fijnstof is weer een andere manier van werken. Maar waar kan ik dan op letten?
Heb je een soort checklist die ik langs kan gaan?
eleWat alle bedrijven – er is niet echt een checklist die je als werknemer kan
afstrepen van dit en dit zou er allemaal moeten gebeuren. Maar wat elke werkgever
zou moeten hebben, is dat zij hun risico's moeten inschatten op het gebied van
gevaarlijke stoffen. Dat is een wettelijke verplichting – en daar moet een rapport
liggen van dit zijn de gevaren en je werkt er zo en zolang mee. En dan is er
een bepaald risico en dit zijn de maatregelen. Dat moet er liggen. En qua
afzuiging, daar zitten ook een heleboel ja, hoe zal ik dat noemen? Er zitten
een heleboel zaken omheen? Het maakt bijvoorbeeld uit hoe goed er wordt
afgezogen en wat een hele snelle check is om te kijken of er een stickertje
op de afzuiging staat wanneer die is gekeurd. Als een bedrijf echt zijn
veiligheid serieus neemt, moet er een sticker op de afzuiging staan,
waardoor die zeker staat dat die minimaal jaarlijks één keer wordt gekeurd.
Maar een afzuiging is bijvoorbeeld ook heel belangrijk dat hij goed gebruikt
wordt. Wij hebben wel eens metingen gedaan waarop we direct konden zien of lasrook
vrijkwam, en wij zagen dat het heel veel uitmaakt op hoeveel centimeter
je afzuiging neerzet van het werkstuk wat je aan het lassen bent, en zet je dat
te ver neer, dan werkt je afzuiging niet goed. En wat bijvoorbeeld ook heel
belangrijk is, er worden lashelmen gedragen en wat je heel veel ziet is,
dan wordt er afzuiging gebruikt dat is allemaal prima in orde, maar er komt vaak
lasrook nog extra bij vrij, en daarom worden vaak extra lashelmen gedragen,
die extra adembescherming bieden. En wat er dan gebeurt is, dan heeft iemand
een laswerkstuk gemaakt die is zo blij dat het af is, en die zet hup gelijk
de lasafscherming zet hij omhoog en dan adem je nog een hele piek lasrook in.
Het is bijvoorbeeld belangrijk, dus wat je zelf ook kan doen, is de afzuiging
op een goede plek neerzetten ten opzichte van ik laswerkstuk, dus zo er dicht
mogelijk bij en als je een lashelm draagt, niet direct open zetten, maar een halve
minuut wachten voordat je lashelm open zet, zodat je zeker weet dat alle stoffen
ook goed zijn afgezogen door die afzuiging.
Erik als we kijken naar al deze hele praktische zaken lessen van Jolanda,
is dit ook wat we goed op school leren en wat we op die werkplekken ook kunnen
blijven doen? Of is de praktijk toch echt wel een beetje anders?
Nou, ik denk dat we er naar de student wat meer aandacht aan zouden kunnen besteden.
Ik moet wel zeggen dat binnen Noorderpoort, binnen de de sector techniek
dat we veel aandacht voor machine veiligheid, machine onderhoud,
jaarlijkse keuringen en en dat soort dingen, dat is allemaal wel goed
voor elkaar. Eh, maar nogmaals, we zouden dat wat wij binnen het Noorderpoort doen
eigenlijk wat meer denk ik aan studenten moeten zeggen hoe het bij ons gegaan is.
Mooi, dat biedt wel veel hele praktische inzichten volgens mij kunnen we het met
elkaar dan ook veiliger maken. We hebben de vraag gesteld aan studenten: Als
je straks op stage een onveilige situatie ziet, wat doe je dan? Nou, we wachten even
tot iedereen antwoord geeft, maar het er best wel om. "Ik kaart bij bij collega's
en ik vind er ook wat van". Weer een groep zegt: "Nou, ik vraag voorzichtig waarom
ze niet veilig werken." Drie procent zegt nu nog maar "Ik begin daar niet over,
daar voel ik me niet zeker genoeg bij." We wacht nog even tot iedereen een antwoord
geeft, maar Jolanda, hoe kunnen we oefenen, ook op school, om daar wat van
te zeggen? Want ja, wij zijn een beetje gewend om via WhatsApp te communiceren met
elkaar ofwel met leeftijdsgenoten te kletsen, maar dit vraagt wel wat
-een andere taal. -Ja, dat dat klopt, en ja, dat heeft
eigenlijk een beetje te maken met wat ook wel noemen met een moeilijk woord
weerbaarheid. Een goede gesprekstechnieken en ik zie in toenemende mate dat
op scholen ook wordt geoefend, van hoe geef je feedback, en daar komt gelukkig
steeds meer aandacht voor en dat is zo ontzettend belangrijk. Ik wilde dat ik dat
vroeger beter had geleerd want dat had ook mij heel erg geholpen in mijn werk als
ik beter had geweten hoe ik zeker ouderen had moeten aanspreken toen ik begon met
werken. Ik kreeg dan te horen, ja ze zo doen we dat hier.
Ja, dan dan ben je wel een beetje uigelult, zeg ik maar even heel plat.
Ja, dat mensen eigenlijk helemaal geen ruimte geven omdat je ergens inbreng
in hebt, zowel op het moment dat je een goede manier leert om daar wel feedback
op op te geven. Dus ik hoop dat scholen daar steeds meer aandacht aan geven.
Van hoe doe je dat nou goed? En ik weet ook uit ervaring dat ik heb vaak
stagiaires en ik moet zeggen dat mijn stagiaires dat steeds beter kunnen
-de laatste jaren. -En als je het maar oprecht vraagt en
interesse toont, dan kan dat nooit verkeerd zijn, heb ik dan geleerd vanuit
mijn vakgebied. Maar Erik, wat is jouw advies daarbij? Ik vind het nog wel
positief dat het merendeel zegt: nou, ik ga het aankaarten. Ik vind er ook wat van
dus, super. Nou, er wordt voorzichtig gevraagd van waarom wordt er niet veilig
gewerkt? Eigenlijk nog maar één procent zegt ik begin daar niet over,
dus eigenlijk kunnen we zeggen dat de studenten van het Noorderpoort al
-behoorlijk goed scoren. -Nou, dat vind ik heel fijn om dat te
horen. Kijk, ik denk wel van wat een hele goeie tip is, is dus de ik-boodschap,
want dan val je in ieder geval niet aan. Dan vertel je hoe het bij jezelf overkomt.
Een tweede punt, kijk al mijn docenten luisteren nu ook mee, dus daar zal allicht
bij de studie loopbaanbegeleiders en dergelijke ook iets in vragen, in gesprek
vormen en dergelijke opgepakt worden. Dus ik vind het fijn dat het zo'n klein
percentage is van studenten die zeggen ja, dan begin ik toch niet over.
Jaco, waar gaan we weer even terug naar jou, want je hebt al deze verhalen
gehoord, ook wel van Joland. Van wat voor gevaren er allemaal zijn. Je zei
in het begin al iets over, even snel iets doen en even gauw iets oppakken. Wat wil
je nog meegeven aan de studenten op dit onderdeel en ook hoe je dingen aankaart?
Nou, ik hoor dat verhaal en dan is er maar één ding wat bij mij naar boven komt.
Dat is op het moment als je naar school gaat, ga je leren om een vak te gaan
beheersen. Dat is een fase in je leven en op het moment dat je je diploma hebt,
dan ga je aan de volgende fase beginnen en dat is je je wereldje zo goed mogelijk
inrichten, huisje, boompje, beestje. Een onderdeel daarvan is je pensioen. Dat is
heel erg belangrijk. Op het moment dat je gaat werken, dan ga je kijken. Hoe is
het naderhand voor mij geregeld als ik pensioen heb? Daar komt eem schakeltje
tussen, en dat realiseren mensen zich niet. Op het moment dat je gaat werken,
dan bepaal je zelf of dat als je met pensioen gaat, je leven zich afspeelt
in en rondom je huis of in de rest van de wereld. Want een beroepsziekte is
een sluipmoordenaar dat komt niet ineens, dat komt iedere dag een heel klein stukje.
En op het moment als je niets werk naar behoren, dat je zegt even snel- ah dat kan
wel zonder masker joh, het is maar een klein stukje lassen. Als je dat doet –
en je doet dat heel vaak, dan heeft dat consequenties en dat betekent of je haalt
je pensioenleeftijd niet, je wordt ziek. Of je gaat dood en als je je pensioen
haalt, dan bepaal je in je carriere of dat je kan gaan reizen of dat je net zoals
de andere generaties naar Spanje kan of dat je leven zich afspeelt in je huis,
aan een slangetje – en dat moet je je eigen realiseren. Dus dat even snel,
nooit niet en nooit niet het vertrouwen hebben dat je werkgever het goed met
je voorheeft. Ze hebben het goed met je voor, maar realiseer je heel goed
op het moment als je een beroepsziekte krijgt ben je lastig en dan willen ze van
je af. Een voorbeeld van die leraar, maar waar je net zelf over begon. Die zichzelf
een zeven gaf, daar werd ik zo boos over, want dat is wat er in de maatschappij
gebeurt, die drie procent. Dat is gewoon het percentage mensen die
een beroepsziekte krijgen Ja, heel de dag met een masker lopen, want hij was
houtbewerker. Dus hij liep de hele dag met een kapje op, totdat de studenten weg
waren en dan ging dat kapje af. Dus dat vegen van de klas, daar was hij bij zonder
dat kapje en als je dat vijf dagen per week doet, betekent het dat je dus
een beroepsziekte aan het opbouwen bent. Ja, en dus dat wil ik meegeven,
realiseer je goed: gezondheid is het allerbelangrijkste, want je kunt heel veel
geld verdienen door even snel en uit te blinken, ook een fout in de maatschappij
op het moment. Als het over promotie gaat, nemen ze altijd degene die het beste
presteert en dat vind ik fout. Je moet juist degene nemen die het meeste
de veiligheid naleeft, want die kan het overbrengen op de juiste manier. Dus dat
vind ik een fout in de maatschappij. Denk aan je veiligheid. Het is niet te koop.
Je kan er heel veel geld verdienen, je kan als je met pensioen gaat, heel veel geld
op de bank hebben staan, maar als je niet kunt uitgegeven, is je werkcarrière
-een zonde geweest. -Erik, als je dit verhaal zo hoort, wij
treffen we elkaar voor het eerst in zo'n collegetour, wat doet dat met je?
Ja, ik vind het vreselijk, vind het vreselijk om te horen en aan de andere
kant heel erg herkenbaar en ik vind het heel goed dat dit signaal aan de studenten
wordt gegeven. En ik heb eigenlijk zoiets van goh, waarom hadden we deze collegetour
niet jaren geleden? Waarom wordt het niet veel breder in Nederland uitgezet?
Waarom is dit niet op nationale tv? Waarom wordt hier niet meer aandacht aan besteed?
-Dus dat doet het met mij. -Jolanda, wat vind jij tot slot, wat wil je
meegeven aan iedereen die kijkt? Want iedereen, ik heb ook gevraagd: wat vind
je van de verhalen van van Jaco en Henri? Ja, weet je wel, zwaar ook best wel somber
makend als je het zo hoort en ziet, wat moeten wij ons zelf voorhouden? Ook
-op een positieve manier. -Eigenlijk dat we bijna alles, of heel veel
weten om deze beroepsziekte te voorkomen. En dat is ook één van de redenen waarom
ik dit beroep doe, omdat ik denk van als we nou toch al die kennis gewoon krijgen
op de plekken waar mensen nodig hebben, en ik ben zo ontzettend blij met deze
collegetours, net als Jaco ben ik er heel erg voor dat als je lassen leert, dat
je gelijk ook leert hoe je veilig en gezond last en dat je weet hoe
je maatregelen moet nemen. Dus ik ben ongelooflijk blij dat deze collegestours
er zijn en ik hoop vooral dat we alle kennis die er al is gebruiken. En wat kun
je nou doen als student op het gebied van gevaarlijke stoffen en geluid? Wat
voor jullie de grootste risico's zijn. Zet die decibelmeter eens op je telefoon
en meet eens gewoon waar je oren aan bloot staan, zowel in je werk als privé en zorg
dat je dan een goede gehoorbescherming draagt als het schadelijk geluid is.
En voor gevaarlijke stoffen, kijk altijd op de etiketten en kijk heel goed wat
je doet als je ooit bij een bedrijf gaat werken waar de stoffen zich bevinden
en zeker als je machines gaat repareren. Ik kom het nog wel eens tegen dat mensen
dan per ongeluk toch een verkeerde leiding hebben doorgezaagd en in één keer allemaal
bijtende stof in de ogen hebben waardoor ze blind kunnen zijn, terwijl we dat
hadden kunnen voorkomen door voordat je je werk doet, even goed te kijken naar wat
loopt er in de leidingen en het zou mooist zijn dat de leiding ook mooi gekleurd
waren en geëtiketteerd, zodat we wisten wat erin zat. Dus wat kun je daarmee zelf
lezen? Als je gevaarlijke stoffen hebt op het etiket, wat de gevaren zijn, dan wordt
je ieder geval gewaarschuwd. Er staat op of stof kankerverwekkend is, er staat
op of je een stof een allergie van je longen kunt krijgen en gebruik het zoals
het is voorgeschreven en voor stoffen die vrij kunnen komen tijdens de processen als
lassen, libjf vragen hoe de risico 's specifiek op specifieke werkplek zijn.
Mooi, en ik denk ook als je kijkt naar welke opleiding jullie volgen en dat
we zitten te springen om heel veel talent op de arbeidsmarkt. Ik denk ook wel nog
dat het goed is om mee te geven als advies, als je het idee hebt dat
je werkgever niet het aller gezondste met jou voor heeft , dan heb je de neiging
om misschien op stage of bij je eerste baan te denken, "Ja, ik heb een baan
en daar ben ik al heel erg blij mee." Nou, als je hard en goed werkt en betrokken
bent, zoals ik ook zie je uit de reacties die jullie hier laten weten, dan zijn er
wel andere werkgevers die het beter voor je willen organiseren. Dus ik denk ook
voor nu, maar ook voor de komende jaren: Let goed, op je lichaam, je hebt er
maar één van hen, zoals Henri het ook zegt: Het is het niet waard
om je gezondheid te verkopen en ik denk ook dat het verhaal van Jaco dat goed
heeft verteld. We hebben je gevraagd, welke les haal je uit deze verhalen?
"Altijd zelf controleren, goed nadenken voordat je wat gaat doen, bijf scherp
op je eigen gezondheid letten, nóg beter voor je opkomen, niet wachten totdat
iemand jou vertelt wat je moet doen, kijken of het veilig is, te snel werken
werkt je eigenlijk alleen maar tegen en veilig werken, ik denk wel dat dat
een mooie conclusie is, is een deel van je toekomst." En nogmaals, ik zeg
het maar even. Wij zijn allemaal nog jonger geweest, omdat we nu zijn hé Erik,
maar het is inderdaad voor die lange termijn voor hoe je je leven graag wilt
inrichten, zo belangrijk dat je nu de juiste keuzes maakt. Tot slot: ik eindig
bij jou, Jaco, want je bent vader van kinderen. Welk voorbeeld wil
jij voor je kinderen zijn? Want je bent ziek, je kunt een heleboel niet, maar wat
kun je ze wel meegeven? Waar sluiten we mee af?
Nou ja, ik ben daar jarenlang over aan het nadenken geweest, ik heb een boot gekocht,
want daar kan ik de vader zijn die ik behoor te zijn, want daar gebeurt alles
op de kleine ruimte. Dus daar is energie niet belangrijk, dus dat is een stukje
waar waar ik dan mijn eigen nog in kan vinden en zij beseffen wel heel goed
waar ik mee bezig ben. Want mijn doel is om voor mensen met een beroepsziekte iets
te gaan organiseren zodat ze weten welk pad ze moeten bewandelen. En ik wil
keihard werken om de aantal jaarlijks naar beneden te krijgen, en dat weten ze.
En je weet ook – en ik zie ook aan de reacties en ik wil je daar ontzettend
voor bedanken – dat je het verschil hebt gemaakt voor een heleboel studenten.
Wij gaan dit verhaal, ik in ieder geval niet, maar ik durf ook te zeggen:
de studenten die nu kijken en ook de docenten, wij gaan dit verhaal niet
vergeten, dus je hebt ontzettend veel verschil gemaakt. Dank voor het delen.
Iedereen zegt ook goh, zó openhartig. Je legt alles op tafel, dat is zoveel waard.
Dat is levens waard, dus daar willen we je heel erg voor bedanken.
Daar wil ik maar één ding van terughebben: dat dat ze iedere dag, als ze naar huis
gaan, ze zichzelf een cijfer geven en als die zakt, dat ze zich realiseren dat
ze over een aantal jaar ook hier achter de camera kunnen zitten, net als ik, en dat
maakt misschien het verschil. Zakt het cijfer weg bij de tien? Ga dan eens denken
-over ander werk. -Mooi, die gaan we meenemen en dat gaan we
doen. Jaco, misschien dat wij elkaar wel vaker zien nog op collegetours want dit
verhaal, zoals Erik al zei, waarom is het niet op televisie? Want dat moet zoveel
beter verteld worden, maar we hebben in ieder geval voor de studenten van
het Noorderpoort college daar al in ieder geval het verschil in kunnen maken.
Dank Jaco, dank Jolanda, dank Erik voor jullie toelichting en dank ook jou aan
de andere kant voor het kijken, want het is vrijdagochtend, misschien dacht je wel
vanochtend: zo, het is wel even vroeg, maar je hebt het bekeken en we willen ook
heel graag dat je je nog even registreert voor de les, want dan weten je docenten
ook dat je hebt gekeken. Dus zometeen zet ik de poll love "Wat is
je voor en achternaam?" Die uitslagen zijn niet te zien, dus je kunt gewoon netjes
je voor en achternaam erin zetten maar de docenten krijgen dan even een lijst van
dat ze ook weten wie deze les goed heeft gevolgd en dus ook de verhalen van Jaco
voor in het hoofd heeft zitten. Ik wens je schitterend mooi werk. Superleuke stages,
goede werkgevers en leuke collega's en een heel gezonde toekomst. Dank
voor het kijken!