Goedemiddag, en welkom bij dit webinar met het thema fysieke belasting aanpakken bij
de bron. Mijn naam is Bonny de Vries en ik ben projectleider bij TNO en onder andere
betrokken bij het netwerk duurzaam fysiek werk. Het netwerk duurzaam fysiek werk is
een initiatief van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Bureau voor Fysieke Arbeid en TNO en organiseert ook dit webinar vandaag
voor u. Bij mij aan tafel zitten: Frank Krause, human factors researcher bij TNO
en Ruud Rhemrev, engineer bij Metagro. Van harte welkom allebei! Frank zal
u zo meenemen in hoe je dat nu doet: fysieke belasting aanpakken bij de bron.
En Ruud, zal vervolgens vertellen hoe zij dat in de praktijk aangepakt hebben.
Maar voordat we de inhoud induiken, heb ik nog een aantal praktische en technische
mededelingen voor u. Dit webinar duurt ongeveer 30 minuten en het wordt
opgenomen. Dat betekent dat u het op een later tijdstip nog eens rustig terug kunt
kijken. Daarnaast is er de gelegenheid om vragen te stelle, u kunt dat doen
door rechtsboven in uw scherm te kiezen voor algemene chat of privé chat. Kiest
u voor privé chat. Dan is uw vraag alleen zichtbaar voor ons. Kiest u voor algemene
chat, dan kunnen ook alle andere deelnemers uw vraag zien. Wij zullen
proberen om zoveel mogelijk vragen tijdens dit webinar te behandelen. Mochten we aan
uw vraag niet toekomen, weet dan dat we er op een later moment nog schriftelijk
op terug zullen komen. Dat gezegd hebbende. Frank, ik zou graag jou willen
vragen om het het woord te nemen en ons mee te nemen en hoe je dat nu doet fysieke
-belasting bij de bron aanpakken. -Oké, graag, ik denk dat iedereen vanuit de
Arbowet de term arbeidshygiënische strategie wel kent. Die is gemaakt
voor gevaarlijke stoffen. En de vraag is eigenlijk: hoe ziet zo'n bronaanpak
arbeidshygiënische strategie er dan nou uit voor fysieke belasting, want dat is
toch net even anders. Daar gaat deze presentatie over. En het begint natuurlijk
bij, ken uw risico's, dat is de allereerste stap van bronaanpak
en daarvoor zijn verschillende middelen voor handen. Het is een beetje een open
deur natuurlijk, dat het begint bij die aanpak, maar dit zijn ze: de RI&E. Dat is
een wettelijke verplichting. Dit heeft waarschijnlijk bijna iedereen wel een keer
gedaan. TNO heeft ook allerlei instrumenten ontwikkeld om zelf aan
de slag te gaan, zodat daar niet deskundigen voor ingehuurd hoeven
te worden. Die staan op fysiekebelasting.TNO.nl en onlangs hebben
jullie een webinar over dit onderwerp gegeven en die is ook op het web
te vinden. Uiteraard kunt u ook onderzoek laten doen door deskundigen en er is er
ook nog de arbo catalogus, waar heel veel bekende problemen van een branche al
genoemd worden en ook vaak de oplossing erbij. Welke antwoorden geven deze
informatiebron? Wat zijn de grootste risico's? Welke prioriteiten moeten er
gesteld worden en welke oplossingsrichtingen en oplossingen zijn
er? Bronaanpak. Waar hebben we het over? Welke bron is dat? In dit geval de zware
balk. Is dat de bron van de fysieke belasting? Of is het misschien wel
de tilhouding van de werknemer die balk probeert op te lichten? Of is
het misschien wel de commandant die de opdracht geeft om deze zware balk
te tillen? Ik vind het zelf belangrijk om bij fysieke belasting te kijken naar,
waar komt nou die fysieke belasting vandaan? Waar ontstaat deze? En die
ontstaat natuurlijk allereerst bij de kernactiviteit. Als u een verhuisbedrijf
heeft, dan betekent dat al automatisch dozen sjouwen, banken sjouwen,
kasten sjouwen. Een logistiekbedrijf, daar is de kans dat er met dozen gesjouwd moet
worden, aanmerkelijk groter dan in een lasbedrijf waar waarschijnlijk eerder
problemen zullen ontstaan op het gebied van voorovergebogen werkhoudingen. Dus
de kernactiviteit legt al voor een deel de fysieke belasting vast. Maar ook klanten
en toeleveranciers, die kunnen de fysieke belasting bepalen door tijdslimieten
te stellen aan bepaalde productieprocessen,
door de hanteerbaarheid van hoe ze hun goederen aanleveren, door de gewichten van
die goederen. Ik noem deze krat, die vaak gebruikt wordt in de automobielindustrie.
Daarin worden goederen aangeleverd. Op het moment dat je niet de zaag daarin mag
zetten, omdat het een statiegeldkrat is bijvoorbeeld. En je zegt gewoon: haal die
goederen er maar uit, dan heb je al een groot probleem. Dit zijn kratten van
een meter bij een meter. En als daar iets zwaars in ligt, dan is dat al
een behoorlijke opgave om daar iets uit te tillen. Als we nog een stap verder kijken.
Dan is het natuurlijk uw eigen procesinrichting. De procesinrichting
bepaalt waar er dingen opgetild moeten worden. Wat de afstanden zijn waarop
de dingen getild moeten worden of getrokken en geduwd. Het is duidelijk dat
in het plaatje linksboven. In een dergelijk chaotisch arbeidsproces is
de fysieke belasting altijd hoger dan in een heel geordend arbeidsproces
en daarnaast is de productiviteit lager. Ook is de efficiëntie een stuk lager,
dus daar wordt al heel veel vastgelegd van fysieke belasting. Dit zijn de drie
waar we eigenlijk heel vaak de focus op zien. Waar ook veel fysieke belasting
ontstaat, maar misschien zelfs wel in beperkte mate. De arbeidsorganisatie
bepaalt namelijk wie er moet tillen. Wanneer tilt iemand, hoe vaak tilt iemand
en hoe lang tilt iemand. Daar wordt al een heel groot deel van de fysieke belasting
vastgelegd. Daarna de werkplekinrichting en de werkmiddelen die ter beschikking
staan. Dat bepaalt de houdingen, de krachten. In sommige gevallen, als
het gaat om werkmiddelen, zelfs of je moet tillen. Ook heel belangrijk.
Op de allerlaatste plaats komt de werknemer die een bepaald gedrag vertoont,
en dat is de uiteindelijke fysieke belasting. Dat is ook degene die
de fysieke belasting heeft en te vaak wordt op die werknemer gefocust. En dat is
jammer, want dat heeft eigenlijk niet zoveel zin, want de fysieke belasting is
in alles wat daarvoor gebeurd is, bepaalt. Bovendien is het zo dat gedrag, daar is
iets geks mee aan de hand. We hebben twee systemen die ons gedrag bepalen: twee
denksystemen. Systeem één, systeem twee, dat komt van Kahneman. Die zegt dat
systeem één, een heel snel systeem is. Daar kunnen we heel snel mee antwoorden
verzinnen, maar het is wel vaak onbewust en automatisch. Het kost heel weinig
energie. Vandaar dus ook dat we dat 95 procent van de tijd eigenlijk gebruiken,
een beetje op de automatische piloot. Het tweede systeem is het bewuste systeem,
maar dat is langzaam. Dat kost veel energie en dat gebruiken we dus ook
minder. Maar als we mensen vragen om gezond te tillen, gezonder werkhouding aan
te nemen zonder daar echte randvoorwaarden voor te bieden Dan betekent dat eigenlijk
dat je dat bewuste systeem aanspreekt. Nou, de kans van slagen daarop, is gewoon
een heel klein. Want 95 procent van de tijd, is ons gedrag min of meer
op de automatische piloot. Het is dus veel beter om de randvoorwaarden te creëren
voor dat gedrag. Dat gebeurt op deze plaats: in het procesinrichting,
arbeidsorganisatie, werkplekmiddelen en -inrichting. Daarnaast kan het ook
geen kwaad om hier naar te kijken: naar klanten en toeleveranciers. In hoeverre
zij uw fysieke belasting bepalen en wat daaraan te doen is. Een voorbeeld: dit is
een superjacht. Daar zijn we een keer gevraagd. Zij hadden problemen bij
het plamuurwerk om het strak te krijgen. Dit was een jacht van meer dan 80 meter.
Om dit strak te krijgen waren er 50.000 uur plamuurwerk nodig. Dat is heel veel
en er zijn heel veel mensen daarbij betrokken. En dan kun je, als
je een beetje onderin dat schema gaat kijken. Kun je focussen op bijvoorbeeld
die steiger. Staat die op de goede hoogte? Staat die wel dicht genoeg bij die boot?
Hoe ziet zo'n rij eruit? Kunnen we die rij misschien ergonomisch vormgeven? Kunnen
we nog iets aan het plamuur doen. waardoor het wat makkelijker smeert? Onze insteek
was toen we binnenkwamen om meteen te kijken naar: waarom heb je 50.000
uur plamuurwerk nodig? Wat is er gebeurd dat een schip zo gebutst binnenkomt
op de werf, dat jullie al dat plamuurwerk nodig hebben en kan dat minder? Dat bleek
dus ook het geval te zijn. De werf had een jaar, twee jaar geleden besloten
het laswerk uit te besteden aan een andere werf. Omdat dat die werf niet naast
de deur was, waren er toch wat minder controles op het laswerk. Bijvoorbeeld
het strekken waardoor je de oneffenheden uit het laswerk haalt. De controles
op het strekken gebeurde nauwelijks nog. Dat was één van de redenen, waarom
zo een schip veel gebutster binnenkwam, dan toen ze dat nog in eigen beheer
hadden. Dat is eigenlijk ook kijken naar, waar ontstaat nou die fysieke belasting?
Dit is een schema in conceptvorm, waar we nu met SZW naar aan het kijken zijn.
Hoe zou zo'n arbeidshygiënisch schema voor fysieke belasting eruitzien? Dat ziet er
dan ongeveer zo uit. Het begint - dat is het groen deel - met technische
maatregelen op groepsniveau. Dat betekent dat je in eerste instantie probeert die
fysieke belasting weg te nemen door bijvoorbeeld mechanisering,
automatisering, robotisering. In tweede instantie kun je ook reduceren
door mechanische hulpmiddelen. Risk risico's die dan overblijven, die probeer
je met de organisatorische maatregelen te verminderen. Dat betekent dat
je de blootstellingstijd vermindert, dat iemand minder vaak hoeft te tillen
of minder langdurig te tillen. Als laatste in de strategie, dat zijn
de persoonsgebonden maatregelen waarbij we de rest risico's nog proberen
te controleren. En een exoskelet bijvoorbeeld valt daaronder, die moet
je dragen. Omdat je het moet dragen, hebben we eigenlijk liever niet dat
het vooraan komt te zitten als technologisch hulpmiddel. Want je vraagt
wel iemand om iets te dragen. Helemaal onder de streep is dat je eigenlijk zegt:
die risico's hebben we nou eenmaal. Daar kunnen we niks aan doen. Je wentelt
de risico's af op de werknemer wanneer je alleen maar zegt: "ik geef voorlichting
over hoe iemand moet tillen." Die komt helemaal onderaan in die
arbeidshygiënische strategie, in die bronaanpak. Bovenaan staan die technische
maatregelen. De afkorting daarvan is dan ook een T.O.P. schema: technisch,
organisatorisch, persoonlijk. Links staat ook nog voorlichting en training.
Dat stond ook rechtsonder. Maar rechtsonder is dan als voorlichting
en training het enige is wat dan gedaan wordt. Links, daar staat eigenlijk:
voorlichting en training is altijd goed. Het is altijd goed om te leren hoe
je je lijf moet gebruiken. Het is altijd goed om te leren hoe bepaalde hulpmiddelen
gebruikt moeten worden. Daarom staat het links. Het overspant alles. Wat zijn
dan onze adviezen? Wij zeggen: de mens is onderdeel van het productiesysteem.
Het heeft weinig zin om een productiesysteem te proberen
te optimaliseren zonder de rol van de mens daarin mee te nemen en ook te proberen
te optimaliseren. De systeemoptimalisatie kun je eigenlijk alleen doen door de human
factor mee te nemen. Dat is precies wat ergonomie doet. Ergonomie, het vakgebied
ergonomie is gericht op welzijn, gezondheid en veiligheid. Daarnaast ook
productiviteit, want beide zijn voor een ondernemer essentieel. Daarin zeggen
we ook: betrek de deskundige op tijd. Dat laat dit schema mooi zien.
In de ontwerpfase heb je heel veel ontwerpalternatieven en de kosten van
veranderingen van aanpassingen zijn relatief laag. Naarmate je dichter bij
het eigenlijke gebruik komt, neemt het aantal alternatieven heel sterk af.
De kosten van een eventuele verandering nemen ontzettend toe. Dat betekent dat
op het moment dat je een deskundige op tijd inschakelt, je kunt spreken van
een arbo adviseur. Schakel je te laat in en die komt achteraf. Dan is het een arbo
zeur en daar zit niemand op te wachten. Als laatste: check de TNO wegwijzer
fysieke belasting. Daarin staan ook nog allerlei tips en methode of richtlijnen
over hoe je de fysieke belasting in je bedrijf kunt aanpakken.
-Hartstikke goed. -Dat was het.
Duidelijk verhaal, Frank. Wat mij betreft. Ik ben heel benieuwd of er ook vragen
binnengekomen zijn. Ik ga er even naar kijken.
Jazeker, dan neem ik ondertussen een slokje.
De eerste vraag die ik zie, is hoe kun je bukken en knielen voorkomen? Met name
-in de schoonmaakbranche. -Ja, dat is een leuke. Kun je dat
voorkomen? Ik denk dat je het nooit helemaal kunt voorkomen, want sommige
risico's zijn dus inherent aan het bedrijfsproces wat je hebt. Ik denk dat
je creatief moet zijn. Misschien dat je met schoonmaakmiddelen ervoor kunt zorgen
dat er in plaats van één keer per dag, misschien één keer in de twee dagen
de essentiële schoonmaakwerkzaamheden gedaan moeten worden. Dan heb je al
een winst gemaakt. Ik denk dat je zeker ook moet kijken naar de tijd, dus welke
tijd hebben ze er voor? Kunnen ze tussendoor kort pauzeren dus dan pak
je het eigenlijke probleem niet aan. Maar dan zit je meer op organisatieniveau.
Maar dit is typisch iets waarbij het zeker niet makkelijk is om het aan te pakken.
Wellicht dat bijvoorbeeld in zo'n situatie een exoskelet voor de knie of voor de rug,
u kan helpen om het werk te verlichten. Om de risico's te verlagen.
Eigenlijk zeg je, kijkt naar: wat is er allemaal mogelijk voor jouw specifieke
situatie? Volgende vraag die we gekregen hebben is: hoe zorg je dat oudere
medewerkers die al jaren fysiek zwaar werk doen, wel gezond en inzetbaar blijven?
Ja, dat is een hele goede. Eén van de manieren in de toekomst is wellicht
het exoskelet, maar zo ver zijn we nog lang niet. We moeten niet vergeten dat
veel ouderen ook technieken hebben ontwikkeld waardoor de risico's niet per
se hoger worden. Die zijn gewoon slimmer dan de jongeren, die denkt van ik ben
onsterfelijk. Ik neem die 20-25 kilo op mijn schouder. Het risico is niet per se
hoger, maar bij sommige beroepen stapelt het zich natuurlijk op. Ja, en als er
eenmaal blessures optreden, dan wordt het heel lastig en dan moet je een leven lang
leren. Zorgen dat iemand breed inzetbaar is, zodat die ook op andere taken ingezet
-kan worden. -Dank je wel. Volgens mij was dit de
laatste vraag voor nu. Mogelijk dat er straks nog wat voor je binnenkomt,
en dan kom ik bij je terug. Voordat wij naar onze tweede gast aan tafel gaan.
Laten we u eerst een kort filmpje zien van Napo. Napo is een animatiefiguur dat
speelt in filmpjes zonder woorden. We gaan zien hoe Napo omgaat met fysieke belasting
op het werk. Napo maakt in ieder geval slim gebruik van de hulpmiddelen die
hij beschikbaar gesteld krijgt. Onze tweede gast aan tafel is Ruud Rhemrev van
Metagro. Ruud welkom. Metagro is een technisch bedrijf dat cabines maakt
voor verschillende soorten kranen en speciale voertuigen. Ik heb begrepen dat
de ergonomische inrichting van die cabines een hoge prioriteit voor jullie bedrijf
heeft. En dat is met name zo omdat dat ervoor zorgt dat de cabine operators
hun werk op een gezonde, veilig en vooral ook prettige manier kunnen doen.
En daarnaast begreep ik dat ook gezond en veilig werken voor jullie eigen werknemers
heel erg belangrijk is en hoog in het vaandel staan.
-Jazeker dat klopt. -Zou je iets kunnen vertellen over de
risicovolle fysieke belasting bij de werkzaamheden die bij jullie uitgevoerd
-worden? -Ja, wij hebben zelf ook onderdelen, hele
zware onderdelen, ook zware ruiten. We hebben onderdelen van de stoel die wegen
soms wel eens 40 kilo. Die moeten ze dan tillen en die moet ze monteren
in de cabine. Weinig ruimte, geen goede werkhoudingen en dat komen we best wel
-vaak tegen. -Het is echt de zware lasten en ongunstige
werkhouding waarin zij moeten werken. Wat hebben jullie gedaan om de fysieke
-belasting te verminderen? -We hebben goed gekeken hoe we het nou
doen, echt van a tot z, alles in kaart brengen. Goed met de man op de werkvloer
praten van: joh, waar loop je tegen aan? En vervolgens komen daar punten naar voren
die bijvoorbeeld echt zwaar zijn. Zware werkzaamheden. Maar ook, wat lang duurt,
zoals je ziet op dat plaatje. Ikzelf ben ook een aantal onderdelen gaan monteren.
Ik kwam er ook achter dat houdingen soms echt wel vervelend zijn. Als je dat
in kaart hebt, dan kun je daar goed op inzoomen. Dan weet je ook; nou hier moeten
we iets aan doen en dan ook gewoon weer met elkaar gaan kijken naar een oplossing.
We hebben vervolgens ook wat hulp ingeschakeld van de mannen van TNO,
zoals Frank, een frisse blik van buitenaf. Dat is altijd wel goed omdat je denkt zelf
al heel snel in kaders. Iemand van buitenaf roept eens een keer wat anders.
Dan denk je: o ja, daar heb ik nog niet aan gedacht. Dat kan je ook op goede
-ideeën brengen. Ja, zeker. -En wat voor een goede ideeën hebben jullie
-gekregen? -Wij monteren alle onderdelen van de stoel
monteren we in de cabine. Wij zaten te denken: kunnen we dat makkelijker doen?
Totdat bijvoorbeeld Frank zegt: waarom monteren jullie al die onderdelen
in de cabine? Waarom doe je dat niet buiten de cabine? Ja, dat kan niet
omdat de stoel niet in de cabine kan. Vervolgens ga je dan verder kijken,
zoals op het plaatje te zien. Toen ben ik gaan denken, wat nou als we de stoel
helemaal vooraf gaan assembleren, krijgen we het dan in de cabine? Ja, dat kan
maar dan wel op de rug en vervolgens kantelen en dan omhoog tillen.
Dan vastmaken aan het plafond. Zo is dat gekomen. Met elkaar een beetje sparren
-en dat helpt. -Het klinkt nog niet zo heel eenvoudig. Wat
-heeft jullie hier nou echt bij geholpen? -Belangrijk is goed luisteren en goed
kijken hoe we het nou doen. Ik heb daar er ook veel naar gekeken en ik heb plaatjes
gemaakt. Ik vind het zelf handig om alles te visualiseren, ook voor mezelf, maar ook
om het te laten zien aan andere mensen: hier gaat iets fout. Of dit duurt lang
of dit zijn zware tilwerkzaamheden. Ook op het plaatje te zien, kun je ook
bijvoorbeeld heel goed zien wat dan de houding is. Als je dat helemaal in kaart
hebt, dan kun je ook met elkaar ook gewoon goed daar naar kijken en oplossingen
-zoeken. -Dan weet je waar je het over hebt. Dan kun
-je gericht naar oplossingen kijken. -Ja.
Mooi om ook even letterlijk te zien. Kun je ons iets vertellen over de investering
-die dit van jullie gevraagd heeft? -De investering – en die zijn er zeker.
Daar begint het ook altijd wel bij dat je denkt van: we moeten boeken gaan maken,
een kans systeem. Dat gaat veel tijd kosten. Jazeker, de investering heb je.
Gelukkig konden wij alles zelf in huis doen. Maar uiteindelijk, als
ik dan bijvoorbeeld kijk naar wat de kosten waren. Uit mijn hoofd gezegd,
was het ongeveer 32.000 euro. Maar als je gaat kijken naar hoeveel besparen we per
jaar aan tijd? Zaten we op de 42.000 euro en nog wat. Dan is het eigenlijk binnen
een jaar natuurlijk al verdiend. Het moois is ook dat sommige handelingen die heel
zwaar waren, daar zagen mensen echt tegenop. Moeten weer die stoel gaan
monteren. Nu is dat wel een stuk leuker omdat je pakt de heftruck en die
en de kantelbak doen het werk. Het is gewoon een stuk leuker. Handelingen worden
-allemaal stuk beter. -Dat is niet in geld uit te drukken, maar
wel heel wat waard. Dat snap ik. Zijn jullie met deze aanpassingen die
jullie gedaan hebben nu klaar? Is alles geoptimaliseerd?
Nou, gelukkig niet. Het is echt iets wat ik heel leuk vind en ik kom regelmatig
iets tegen, waarvan ik denk: dit kost veel tijd. Of zwaar tilwerk en als het iets
oplevert. Zeker tijd en geld, dan is het altijd goed om bezig te blijven met
procesoptimalisatie. Wij hebben bijvoorbeeld grote zware cabines die
moeten worden vervoerd door het bedrijf heen en dat werd gedaan door een hele
grote heftruck met diesel. Daar hebben wij bijvoorbeeld nu ook iets anders
op bedacht, schaatsen met wieltjes, om ze op een andere manier door het bedrijf heen
te transporteren. Het blijft gewoon een hot item bij ons. Gelukkig.
Nou, dat is goed om te om te horen inderdaad. Ik begreep ook dat
jullie een recente verhuizing gehad hebben. Kun je daar nog iets
over vertellen wat dat voor gevolgen gehad heeft? Ook voor dit stuk.
Jazeker, we gaan ook weer verhuizen. We gaan samen. Hartstikke leuk.
Omdat we het nieuwe pand moeten gaan inrichten, nodigt dat gelijk uit om eens
te kijken: wat hebben we nodig? Daarbij ook gelijk handige nieuwe blokken
te maken. Goed kijken naar alle processen. Dit nodigt echt uit om weer wat mooie
-dingen te maken. -Een mooie aanleiding. Ik ben benieuwd: heb
je nog tips voor de mensen die nu op dit moment meekijken en die zelf misschien aan
-de slag willen? -Ja, wat heeft geholpen bij ons, is
voornamelijk heel goed luisteren naar de mannen die echt het zware werk doen.
Dan echt met elkaar gaan kijken naar oplossingen. Waar zitten de problemen?
En hoe gaan we het oplossen? Als je dat met elkaar doet, dan heb je een soort van
draagvlak als je het gaat uitvoeren. Het is ook gewoon leuk om dat met elkaar
te doen. We hebben ook gewoon gemerkt dat: hé dit werkt. Omdat natuurlijk de mannen
die daarmee bezig zijn, ook daarbij weer van a tot z zijn betrokken. Ja, dan gaat
-het eigenlijk allemaal vanzelf. Ja, zeker. -Mooi om te horen en inspirerend alle
elementen die erin zitten. Ik hoop ook dat dat voor iedereen geldt, die nu meekijkt.
Mochten de mensen meer willen weten, dan is het volledige praktijkvoorbeeld van
Metagro te zien op www.fysieke belasting.TNO.nl. Daar zijn ook nog andere
inspirerende praktijkvoorbeelden te zien, maar we zijn heel blij dat jij Ruud
vandaag ons mee hebt willen nemen in jullie voorbeeld. Ik ga kijken of er nog
vragen voor je binnengekomen zijn. De eerste vraag die er is, is: hoe kun
je het beste een kostenbatenanalyse maken met betrekking tot fysieke belasting?
Over het algemeen vinden bedrijven het lastig om de kosten van fysieke belasting
in kaart te brengen, waardoor maatregelen heel snel te duur zijn. Frank, zou ik jou
misschien mogen vragen om daar wat over te zeggen?
Nee, het is niet makkelijk. Kostenbatenanalyse. Het kan ook wel weer
heel makkelijk zijn. Op RIE.nl staat in ieder geval wat tips over zo'n kostenbaten
berekening. Wij hebben daar als TNO heel veel ervaring mee. We hebben ook tools
ontwikkeld. De eigenlijk fysieke belasting breng je niet in kaart
in een kostenbateberekening. Wat je doet, en dat is ook het voorbeeld van Ruud dat
we daar ook samen hebben gedaan. Je brengt de kosten van de investering in kaart.
Wat is er nodig om de situatie te verbeteren? Je brengt de baten in kaart.
Dus wat levert het ons? In heel veel gevallen, dat is ook het het mooiste,
zie je ook productiviteitsverbetering. Die productiviteitsverbetering, dat betaalt
zich vaak heel snel terug. Maar zo pak je eigenlijk een kostenbaten analyse op.
Je brengt gewoon de investering in kaart en welke baten levert het allemaal op.
Dat zijn niet alleen maar kwantitatieve baten, dus geld en euro's,
in onderhoudstijd, in productiesnelheid, in materiaalkosten. Dat kunnen ook
kwalitatieve baten zijn, zoals het imago van een bedrijf en het imago naar
je klanten toe. Dat proberen we in een kostenbatenberekening naar voren
te brengen of berekening kostenbatenanalyse.
Eigenlijk ook wel wat Ruud aangaf. Van enerzijds het financiële stuk
en anderzijds de glimlach op het gezicht van de medewerkers.
De stoel is helemaal ergonomisch, maar dan moeten we zelf ook ergonomisch werken.
Dat is absoluut waar. Volgende vraag die we gekregen hebben, is: heeft u tips
voor werken in de logistiek? Om medewerkers toch op de juiste manier
te laten tillen? Ze lopen namelijk veel de trap op met zware spullen.
-Interessante vraag ook. -Zeker een interessante vraag. De logistiek
is een boeiende omgeving. Als ik hoor dat ze vaak met zware spullen de trap op en af
moeten lopen. Dan moet je toch ooit een keer gaan kijken naar de inrichting van
je logistiek proces. Want dat klopt dan niet. Je moet dat eigenlijk zo proberen
te regelen, dat het niet nodig is. Natuurlijk snap ik ook dat in een ideaal
qua fysieke belasting logistiek proces dan zouden alle magazijn alles op 70
centimeter hoogte hebben. Dan kun je niet werken. En dan heb je, weet ik niet
hoeveel vierkante meter nodig. Dus dat gaat natuurlijk ook niet, maar dat doen al
veel logistieke dienstverleners, de hardlopers, de zware producten die met
de hand getild moeten worden, die staan op de gunstige hoogte en dat nauwelijks
getild moet worden. Dat kun je wat hoger of wat lager neerzetten. In sommige
gevallen moet je echt wachten tot de eerstkomende, verhuizing of grote
investering om te kijken om dan het proces te tackelen, wat ook bij Ruud was. Er kwam
een verhuizing aan en toen hebben ze dat meteen aangegrepen om dat hele werkproces
-te verbeteren. -Precies ja, mooie aanleiding daar.
Als je toch wel gaat investeren, geef het dan goed uit.
Precies. Er is nog een vraag – specifiek voor Ruud binnengekomen. Zijn er nog
andere maatregelen genomen dan wat je nu beschrijft?
Ja, wij zijn altijd bezig, zeker met maatregelen binnen het bedrijf. Wij hebben
heel veel bokken gemaakt. Bokken waar wij de onderdelen in zetten. Vroeger zaten al
deze onderdelen in kratten met folie verpakt, dus dat betekent dat mensen
continu die zware onderdelen moesten pakken uit de krat. Folie eraf halen
en vervolgens weer ergens anders moesten leggen. En nu hebben we bokken gemaakt,
bokken met rubber eromheen. Op sommige plekken zodat alle onderdelen netjes
in de bokken kunnen worden gezet. De spuiten en onderdelen in de bokken. Je zet
ze ook daarin terug. De onderdelen komen weer terug in dezelfde bokken.
Vervolgens kunnen de assemblage medewerkers de onderdelen eruit te halen
en daar behoeven ze nauwelijks eigenlijk meer te buigen. Dat is wel heel handig
en we hebben die bokken voor meerdere meerdere zware handelingen gemaakt.
-Meerdere cabines. -Het is dus op meerdere manieren te
-gebruiken. -Ja, zeker, en inderdaad ook met schaatsen
met wieltjes voor de cabines om ze te transporteren. Dat heeft ook heel veel
geholpen en altijd bezig blijven met zoeken naar nieuwe mogelijkheden.
Mooi, een vervolgvraag hierop: zijn er ook dingen aangepast op andere afdelingen
-binnen jullie bedrijf? -Ja, ik hoorde net Frank ook over de
gereedschappen die je graag in de buurt wil hebben. We hebben wel op een gegeven
moment heel veel onderdelen op de vloer staan. Eigenlijk ook onderdelen die er
niet echt thuishoren. Zeker met het inrichten van het nieuwe pand zijn we ook
aan het kijken van wat heb je nou echt nodig en waar wil je dat het liefst
hebben? Je gereedschap op weghoogte, werken op weghoogte. De maatregelen die
worden getroffen in de assemblage, worden ook gedaan in de lasserij en ook bij
ons bij het bureau. Ergonomisch werken, ergonomische muis, goeie zithouding.
-Op alle vlakken. -Op alle vlakken, zeker.
Mooi om te horen. Dit vind ik ook een leuke vraag. Welke meetinstrumenten zijn
gebruikt om de fysieke belasting in kaart te brengen en te meten bij jullie, Ruud?
-Kun je daar wat over zeggen? -Ik kan het ook beantwoorden?
Nou, ik heb er eigenlijk één ding over te zeggen: ik vond het moeilijk
om het in geld uitdrukken. Zelf ben ik iemand die het leuk vindt om te kijken
of het werkt. En wat ik wel zag, is dat de mannen die het echt doen, het zware werk.
Het gaat allemaal een stuk makkelijker, dus ze hebben ook meer zin er in. Ik denk
dat dat het belangrijkste is wat ik heb gezien.
Als ik nog even ook wat mag zeggen. Wij hebben geen instrumenten gebruikt
om te meten, want zoals Ruud al zegt, als je de medewerkers aan het woord laat,
en je ogen de kost geeft. Dan kun je al heel veel van de belangrijke knelpunten
kun je eruit halen. Soms heb je een deskundige nodig om misschien de vinger
op de zere plek te leggen, maar in heel veel gevallen weet je je problemen,
die weet je. Dan gaat het vooral om het verzinnen van oplossingen en daarmee aan
-de slag te gaan. -Mooi om hiermee af te ronden, want dit was
de laatste vraag en daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit webinar. Ik wil
Frank en Ruud allebei heel hartelijk danken voor jullie inbreng en ik vond
het waardevol om hier met jullie over te kunnen spreken en ik hoop dat dat
voor iedereen die heeft gekeken ook het geval is. Voor meer informatie
en voor het terugkijken van het webinar, kunt u terecht
op www.fysiekebelasting.TNO.nl. Zoals aangegeven is daar de webinar binnenkort
terug te zien en zijn er natuurlijk altijd de praktijkvoorbeelden ter beschikking
gesteld. Daarmee wil ik u hartelijk danken voor uw aandacht en heel graag
tot de volgende keer.