[Muziek.]
Hallo, wij zijn Suzanne en Marko.
Wij zijn juristen van de afdeling PGB van de Sociale Verzekeringsbank, de SVB.
In onze podcast leggen wij moeilijke, juridische onderwerpen uit
in duidelijke taal.
Zeg Marco, waar gaat het eigenlijk over?
Nou Suzanne, vandaag, uh, gaan we het hebben over de oproepovereenkomst.
Oproepovereenkomst? Hm. Dat klinkt, uh, lekker flexibel.
Ja hè, dat is eigenlijk precies wat ik bedoel. Ik
Ik wil een overeenkomst waarbij mijn zorgverlener
komt werken wanneer ik hem of haar nodig heb.
[Mhm.]
Dat is in mijn geval namelijk niet elke week even veel uur.
Dus ik wil een zorgovereenkomst waarmee ik mijn zorgverlener flexibel kan inzetten.
Dat kan toch?
Ja, dat kan.
Je kan inderdaad, uh, dan een oproepovereenkomst gebruiken.
[Mhm.] -Want met een oproepovereenkomst, uh,
kan jij jouw zorgverlener laten werken, nadat je hem hebt opgroepen.
Uh, op het moment dat je bijvoorbeeld extra zorg nodig hebt.
O ja. -Je spreekt dan geen vaste uren
per week of per maand af.
Dat klinkt, uh, lekker makkelijk.
Dan, uh, nou, ik neem zo'n, uh, oproepovereenkomst.
Dan zit ik nergens aan vast.
Nou, uh, ten eerste zit aan mij vast, Marco, met onze podcast.
Daar is helemaal niks flexibels aan.
Nee, wij hebben iets, uh, vast.
En ten tweede is een oproepovereenkomst niet alleen maar vrijblijvend.
Het is niet zo dat je met een oproepovereenkomst nergens aan vast zit.
Nee? Wat, uh, ja, wat bedoel je daarmee?
Stel, ik ben budgethouder en heb een oproepoverenkomst met mijn zorgverlener?
Nou, uh, je moet bijvoorbeeld wel aan een aantal
verplichtingen uit de wet, daar is die weer,
[Marko lacht.] -rekening houden.
De wet zegt bijvoorbeeld dat je jouw werknemer, dus jouw zorgverlener,
minimaal het loon van drie uur per oproep moet uitbetalen.
Oké.
Uh, en ook moet je je zorgverlener op tijd, uh, schriftelijk,
schriftelijk, dus via de mail of via WhatsApp, oproepen.
[Mhm.]
Minstens 4 dagen voordat je je zorgverlener wilt laten werken.
En je moet ook voorspelbare werktijden met je zorgverlener afspreken.
O ja, en je moet je je zorgverlener na een jaar ook nog vaste uren aanbieden.
Hm, ja, nee, dat klinkt, uh, inderdaad niet alleen makkelijk.
Kun je het nog- nog een keer uitleggen, uh, met een voorbeeld?
Even denken, hoor.
O ja, in een vorige podcast hadden we het, uh, over RTL,
die een nieuwe acteur zocht voor de rol van Stefano in Goede Tijden, Slechte Tijden.
Ja, in, uh, in die podcast ging het over de ketenregeling inderdaad.
Ja, dat klopt.
Nou, stel nou, uh, RTL heeft dus voor Goede Tijden, Slechte Tijden
ook af en toe een acteur nodig die barkeeper speelt in café De Koning.
Je weet wel.
Ja.
Nou, laten we die keep- barkeeper Noah noemen.
Oké
Uh, en het aantal scènes in café De Koning, dat verschilt per week.
[Mhm.]
En hoeveel tijd er nodig is om die scènes op te nemen, verschilt dus ook per week.
Dan kan RTL een oproepcontract afsluiten met die acteur
die barkeeper Noah speelt.
Uh, en hem dan bijvoorbeeld de ene week voor 13 uur oproepen,
maar een andere week misschien wel voor, ja, 32 uur,
afhankelijk van wat er nodig is voor de opnames.
Oké.
En je noemde net al een aantal regels die gelden bij oproepovereenkomsten, hè?
Een daarvan is een werknemer heeft iedere keer als hij of zij wordt opgeroepen,
uh, recht op minimaal drie uur loon voor het werk dat hij doet.
[Mhm.]
Ook als de werkgever hem korter laat werken.
Klopt.
Dat moet
van de wet,
Marko.
[Suzanne lacht.]
Ja.
De gedachte daarachter is
dat je als oproepkracht wel iets van zekerheid moet hebben.
Ja.
Uh, want voor maar één uur opgeroepen worden, bijvoorbeeld loont niet te moeite.
Hè, vaak heb je voorbereidingstijd nodig, of reistijd
van de oproepkracht die de staat tegenover staat.
Ja.
En daarom is het loon voor de prestatie die de oproepkracht levert,
in ieder geval ter hoogte van drie uurlonen.
En geldt dat ook voor, uh, figuranten of mensen van de catering of, uh, van de visagie?
Ja.
De regels waar we het nu over hebben gelden voor alle gevallen
waarin je als werkgever gebruik maakt van een oproepkracht-
uh, contract, sorry.
Ja.
En het is ook voor zorgverleners en budgethouders met een oproep overeenkomst dus.
Maar als een zorgverlener als oproepkracht voor een zorginstelling werkt,
[Mhm.]
dan hoef je als budgethouder geen rekening te houden met het betalen van drie maal het uurloon.
Want dat moet de zorginstelling zelf doen.
O ja.
Ja.
En, uh, hoe zit het, je noemde, met die voorspelbare uren waar je het net over had?
Nou stel, dus, RTL heeft barkeeper Noah gevonden,
Ja.
dan sluit RTL met die acteur een oproep overeenkomst af.
En in die overeenkomst, of op een andere manier,
moet RTL dan wel aan de acteur duidelijk maken
Wanneer deze acteur ongeveer kan verwachten dat hij wordt opgeroepen.
[Mhm.] -Dus ze spreken onderling met elkaar af
dat deze acteur bijvoorbeeld iedere dinsdag en donderdag
tussen acht uur 's morgens en zes uur 's avonds kan worden opgeroepen om te acteren.
Oh oké, ja.
Dat is ook wel prettig om te weten, lijkt me, voor die acteur.
Nou ja, dat klopt.
En dat is het idee erachter ook.
Uh, dit is eigenlijk ook weer zo'n vorm van bescherming van de werknemer.
Omdat de werknemer dan toch een beetje rekening kan houden
met het feit dat hij kan werken.
En als werknemer kan je bijvoorbeeld ook, ja, een baan ernaast hebben.
Ja.
Uh, want je moet wel weten waar je ongeveer aan toe bent.
Ja, de volgende regel gaat er eigenlijk ook over, hè?
Enigszins weten waar je aan toe bent.
Uh, want wat nou als RTL, Noah vandaag,
het is nu donderdag, oproept om morgen, vrijdag, te komen werken?
Dat is wel een heel kort dag.
Ja, klopt.
Nou ja, in het beginsel moet de acteur wel gehoor geven aan een oproep,
maar als je binnen vier dagen wordt opgeroepen
om te komen werken, dan mag je de oproep weigeren.
Dus in dat voorbeeld wat jij net gaf,
[Mhm.] -mag Noah de oproep dus weigeren.
Uh, maar het kan natuurlijk zijn dat hij er geen
problemen mee heeft en dan komt hij gewoon werken.
Ja, maar- -Het is wel gewoon geld.
Ja, maar hij mag weigeren.
Maar het hoeft niet. -Binnen vier dagen, ja.
Ja. -Klopt.
Kan je als werkgever eigenlijk tot in de
pruimetijd je oproepkracht blijven oproepen?
Dat kan wel.
Dus als je een vaste oproepovereenkomst, dus voor een onbepaalde tijd, hebt,
kan je tot in lengte van dagen je oproepkracht blijven oproepen.
Maar dit kan alleen als je oproepkracht- wat een woord, dit zelf ook wil.
Als je oproepkracht dat zelf ook wil? -Ik struikel er bijna over.
Ja. -Ja, want hoe- hoe gaat dat dan in de praktijk?
Nou, in de wet staat bijvoorbeeld,
dat, uh, als je als werkgever, na een jaar, moet je, je werknemer,
dus je oproepkracht,
[Mhm.] -een vast aantal uren aanbieden.
En die vaste uren,
die moet er dan gelijk zijn aan het gemiddeld aantal uren per week
dat er in het afgelopen jaar is gewerkt.
Ja. -En elk jaar,
uh, moet je dat opnieuw doen als werkgever.
Oké, die- die moet je even uitleggen.
Kun je- kun je een voorbeeld geven?
Ja, hij klinkt een beetje lastig, maar het is niet zo heel erg moelijk.
Want, uh, nou, stel, het is nu augustus 2024,
Ja. -uh, en je maakt als budgethouder gebruik van
een zorgverlener die werkt op basis van een oproepovereenkomst.
Dus er zijn geen vaste uren afgesproken in de zorgovereenkomst.
En je roept die zorgverlener iedere week op bijvoorbeeld voor zes uur,
op maandag drie uurtjes tussen tien en één, en op vrijdag op dezelfde tijd.
Dus ook tussen tien en één. -Ja.
En na twaalf maanden, dus dan zitten we in augustus 2025,
[Mhm.]
dan moet je als werkgever, dus als budgethouder, jouw zorgverlener
een vast aantal uren aanbieden van minimaal zes uur per week.
Dat ge- dat gemiddelde of dat-
Ja, want dat is dus het gemiddelde. -Ja.
En als de zorgverlener dat aanbod accepteert,
dan is de zorgverlener geen oproepkracht meer.
Maar als de zorgverlen- als zorgverlener, die hoeft dat aanbod
van vaste uren niet per se te accepteren.
Dus als die het wel prettig vindt
om oproepkracht zijn, dan kan alles gewoon blijven zoals het was.
Ja.
Maar je moet dus wel na elk jaar, uh, dat aanbieden?
Ja,
dat moet
van de wet.
Nou, dus als ik jou zo hoor,
dan kan je met een oproepovereenkomst werknemers flexibeler inzetten,
[Mhm.]
maar zijn er wel regels waar je rekening mee moet houden.
En dan denk ik ook nog aan de opzegtermijn voor de werknemer,
voor de oproepkracht.
Oh ja, nou ja, dat is op zich ook wel goed om te onthouden
dat de opzegtermijn voor de werknemer, die is maar vier dagen.
Dus een, uh, oproepkracht kan dus heel snel van het contract af.
Ja.
En, uh, oké, nou, ik weet nu wat meer over de regels, uh, bij een oproep-, uh, overeenkomst.
Maar nu we het toch over hebben, hè,
vraag ik me af waar deze regels eigenlijk vandaan komen
en waarvoor ze zijn bedacht. Weet jij dat?
Nou, dat kan ik wel een beetje vertellen,
maar als ik dit-
uh, als ik in deze podcast de hele wetsgeschiedenis ga vertellen,
dan haken luisteraars -[Marko lacht.]
misschien een beetje af, ben ik bang.
Maar in ieder geval, ik zal het kort houden,
neem ik je even mee terug in de tijd,
naar ongeveer 25 jaar geleden, toen we nog, uh, jong en onervaren waren, Marko,
[Mhm.]
toen heeft de wetgever op drie momenten de wetgeving veranderd in het arbeidsrecht.
Oké. -uh, met eigenlijk als doel
om de positie van oproepkrachten te verbeteren.
Te verbeteren?
Ja, en dat was de eerste keer, was in 1999,
uh, toen was de eerste Wet flexibiliteit en zekerheid, die trad in werking.
Ja.
Met deze wet is al geprobeerd om, uh,
werkgevers wat meer- voldoende mogelijkheden te bieden
om flexibele arbeidskrachten aan te trekken,
maar ook tegelijkertijd ervoor zorgen dat er meer zekerheiden-
uh, zekerheden waren voor een betere rechtspositie voor flexwerkers.
Uh, met name, na mate de arbeidsrelatie van de werknemer, steeds langer duurde, dus
uh, maar door de veranderingen in de samenleving en de samenstelling van de regering
wilde men de Flexwet aanvullen met de Wet werk en zekerheid.
Die kwam dus daarna, in 2015.
Ja.
En in de Wet werk en zekerheid is het
bijvoorbeeld al voor het eerst wettelijk vastgelegd dat de oproepkrachten
in ieder geval minstens drie uur betaald zouden moeten worden voor- uh, per oproep,
Ja. -ook als dus korter is gewerkt.
Ja. -En als laatste verandering,
dus het derde moment, zeg maar, kwam in 2020
met de Wet arbeidsmarkt in balans, de WAB.
En in de WAB is bijvoorbeeld vastgelegd dat je een oproepkracht minimaal,
uh, vier dagen van tevoren moet oproepen
O ja. -en dat je een aanbod voor vaste uren moet doen
na twaalf maanden, dus waar ik het net over had.
Ja.
Dus zo zie je eigenlijk in de loop van de jaren steeds meer
dat werknemers en ook oproepkrachten dus steeds meer rechten krijgen.
Meer rechten, meer zekerheid. Ja. -Ja. Ja.
Dankjewel, Suzanne, voor, uh, de duidelijke uitleg over de oproepovereenkomst.
Ik, uh, ik vind het wel dat flexibele.
En ik wou nog even zeggen dat jij mij natuurlijk altijd mag oproepen
als je me nodig hebt voor de podcast.
[Suzanne lacht.] Dat is goed. -En, uh, dat- dat ik-
Dat ik dan ook kom, hè, natuurlijk. -Ja.
Nou, zeker, dan, uh, roep ik je op om, uh...
Ik zeg dat alleen nu wel, alleen niet voor half elf 's ochtends.
Oh.
Of na vier uur 's middags. -Nee?
Nee, wacht, doe maar drie uur 's middags. -Ja, hè, hè...
En liever ook niet tussen middag.
Of in het weekend.. -Ja, dat heb ik daar nou aan?
[Muziek verdrukt Suzanne en Marko.]
[Muziek.]