Het is natuurlijk moeilijk je zorgen te maken over iets wat er nog niet is.
VOICE-OVER: Wij zijn het Sociaal en Cultureel Planbureau.
We vinden het belangrijk dat keuzes van politiek...
en overheid goed aansluiten bij het dagelijks leven van mensen.
Daarvoor moet je weten hoe het gaat met Nederland...
en de mensen die er wonen.
We onderzoeken en verklaren het vanuit het perspectief van de samenleving.
Hoe denk jij dat de samenleving er over vijftig jaar uitziet?
We vroegen het aan alle mensen...
die we voor de serie 'Spiegel van de samenleving' spraken.
Ik denk dat die ongeveer hetzelfde is als nu.
Ik denk dat we met veel meer nationaliteiten hier leven.
Die toestroom kunnen we niet stoppen.
We zien nu natuurlijk dat het aan alle kanten fout gaat.
Er zijn landen die verkeerde beslissingen maken.
Er wordt weer oorlog gevoerd.
Voor mij is het, als je mij dit in 1990 had gevraagd, ondenkbaar.
Ik ben bang dat de verdeeldheid alleen maar zal toenemen.
We zullen niet in een angstsamenleving terechtkomen.
Maar ik denk wel dat het ten koste gaat van de veiligheid.
Ik ben bang dat het allemaal qua technologie nog heel ver vooruitgaat.
Dat we uiteindelijk helemaal geïntegreerd worden in onze social media platforms...
met een chip in ons hoofd.
Zonder angst.
Dat je de persoon die je thuis bent, ook buiten kan zijn.
Nou, vrede op aarde.
Een heel gemêleerd en superdivers Nederland.
'Hoe ziet jouw gedroomde samenleving eruit?'
Dat niemand op straat zegt: 'Maar waar kom jij vandaan?'
Doordat de wereld zo globaal is, kijken we naar dingen...
aan de andere kant van de wereld en hoe we iets daar kunnen oplossen.
Terwijl er kleine, persoonlijke problemen zijn waar mensen tegenaan lopen.
Daar wil ik me op focussen.
Ik hoop in ieder geval dat het verschil tussen arm...
en rijk kleiner wordt, of niet groter wordt.
Ik vind dat we heel veel van elkaar kunnen leren.
En dat we een rijker mens worden door om te gaan met verschillen.
Dat niemand wordt afgewezen op zijn of haar achtergrond.
In mijn hart geloof ik dat er altijd meer goede mensen zijn...
dan slechte mensen en dat maakt het gewoon positief.
Maar ik droom wel van een goede saamhorigheid.
'Welk Nederland gun jij de kinderen die in 2023 geboren zijn?'
Dat het met het klimaat niet zo dramatisch is gesteld als waar ik bang voor ben.
Dus er zullen flinke dijken moeten komen.
Zelfs steden zullen omringd moeten worden.
Ik hoop voor hen dat ons stelsel, als ze op de leeftijd zijn...
dat ze volwassen zijn en kunnen stemmen, een goede invloed op hen heeft.
Dat inclusief onderwijs dan veel meer vanzelfsprekend is.
Of dat dat er gewoon is, zodat kinderen...
met en zonder beperking echt samen kunnen opgroeien.
Ik hoop niet dat het verschil tussen links en rechts verder uit elkaar groeit.
Van die gekke oude tradities, daar wordt niemand vrolijk van.
Als je er mensen pijn mee doet, waarom zou je er dan mee door willen gaan?