Goedemiddag allemaal inderdaad.
Dat was de laatste ministerraad van 2018.
Volgens mij kunnen we het jaar mooi afsluiten.
Het is overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke partijen gelukt om een belangrijke stap te zetten richting een klimaatakkoord.
Dat was niet eenvoudig, een flinke klus.
Het gaat om een breed scala aan voorstellen die doorwerken op heel veel terreinen.
Mijn waardering is groot voor de inzet van de meer dan 100 deelnemers en ook voor alle deelnemende partijen.
Mijn grote waardering voor die inzet.
Helaas kan niet iedereen zich in dit stadium met alle voorstellen vinden, of zich daarachter scharen.
Maar ik ben ervan overtuigd dat wij de komende tijd kunnen werken aan een pad naar het halveren,
het bijna halveren van de CO2-uitstoot.
Met ook een perspectief op de 55% uit het regeerakkoord.
En dat is ook nodig, dat is nodig vanwege de situatie met het klimaat op onze aarde.
De situatie met het klimaat in Nederland. De problemen ook met fijnstof.
Dus nog even los van de CO2-uitstoot, wat voor sommigen een abstract begrip blijft, de hele opwarming,
is er natuurlijk ook het directe probleem van de luchtkwaliteit en de leef kwaliteit van ons land.
Dus het is van groot belang dat we dit doen, maar ook enorme kansen die er liggen voor onze economie,
innovatie, dat we vooroplopen als land.
En dat we naast water en voedsel, daar zijn wel al nummer een in de wereld mee,
maar dat we ook nummer een worden als het gaat om het aanpakken van de klimaatverandering.
Dus zowel die doelen dichterbij brengen, Nederland heeft daar een ambitieus doel gezet...
met betrekking tot de Fransen om het Europees doel verder te verhogen.
En wij zijn bezig om nu stap voor stap, ook voor Nederland, die doelen in te vullen met concrete maatregelen.
Dit is een belangrijke stap.
Erik Wiebes zal die gemaakte afspraken zometeen hier in ontvangst nemen.
Dan gaat het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau alles doorrekenen.
En op basis daarvan zal het kabinet, want dan is het ook echt aan de politiek,
dan zullen ze uiteindelijk ook echt tot definitieve besluiten moeten komen volgend jaar.
Twee uitgangspunten zijn daar voor ons ook heel erg belangrijk.
In de eerste plaats de haalbaarheid uiteraard van de plannen.
Dus kan het allemaal maar ook de betaalbaarheid.
Kan de samenleving dat als geheel meemaken, doen we het op een slimme manier?
Grijpen we aan op beslismomenten die mensen in hun leven toch wel hebben als de auto moet worden vervangen.
Of wanneer de verwarmingsketel moet worden vervangen.
Maar bijvoorbeeld ook, kunnen we het zo vormgeven dat we, als het gaat om een nationale beweging op gang brengen,
de transitie vorm te geven, dat we dat ook zoveel mogelijk gecoördineerd met elkaar doen.
Want uiteindelijk is het van belang dat we uiteraard in deze samenleving groot draagvlak hebben...
voor het aanpakken van de problemen van de klimaatverandering.
Maar tegelijkertijd dat we dat ook op een manier doen dat we er rekening mee houden...
dat de samenleving dat ook over een breed front kan meemaken.
Dan was er deze week overleg met sociale partners.
Wouter Koolmees had dat en dat heeft tot een mooi resultaat geleidt.
U heeft daar gisteren ook over bericht in veel kranten en radio en tv-programma’s.
Twee belangrijke zaken, ik wil ze hier kort noemen, met de werkgeversorganisaties afspraken over loondoorbetaling bij ziekte.
En met de vakbonden is afgesproken dat het kabinet afziet van strengere regels bij het vaststellen bij arbeidsongeschiktheid in de WIA.
Er wordt ook tegemoetgekomen aan wensen die ook breed in de tweede kamer leven.
Ook zichtbaar en hoorbaar geworden bij de algemene beschouwingen in september.
Dan economisch sluiten we het jaar goed af, de Nederlandse economie groeit voor het vierde jaar op rij...
aanzienlijk harder dan het gemiddelde van de Euro-zone en ook harder dan de buurlanden.
Dat is ook volgend jaar het geval blijkt uit de laatste berekeningen van het CPB.
De werkloosheid die is voor het eerst lager dan vlak voor de crisis in 2008.
De arbeidsparticipatie is gestegen tot 68,4% en dat is het hoogste niveau sinds we zijn gaan meten begin jaren vijftig.
De bedoeling is nu dat mensen het ook in de portemonnee ervaren, die economische voorspoed.
Dan zullen veel mensen die dit horen denken, laat eerst maar zien en terecht.
Dus dat moet eerst maar blijken in Januari bij de loonstrookjes.
Maar ik beweer dat niet, de onafhankelijke rekenmeester zeggen dat veruit de meeste werknemers...
dat zullen merken in 2019 op het loonstrookje.
Dat de koopkracht toeneemt en in die koopkrachtcijfers is verwerkt uiteraard,
de effecten van de stijgende zorgpremie.
De effecten van de stijgende energielasten en de effecten van de hogere prijs van de spullen die we kopen bij de supermarkt,
Dus die zitten allemaal verwerkt in die koopkrachtcijfers en dat leidt nog steeds tot een koopkrachtstijging van 1,6%.
Voor de middengroepen zo tussen een en twee keer modaal is dat zelfs nog een stuk hoger.
Maar nogmaals, ik begrijp onmiddellijk als iedereen nu zegt laat het eerst maar zien.
We willen het eerst wel even voelen en dat moet dan volgend jaar gebeuren.
Tegelijkertijd ook risico’s voor de economie op de lange termijn: Brexit.
Uiteraard het risico van internationale handelsconflicten.
In beide dossiers is Nederland zeer actief betrokken om die in goede banen te helpen leiden.
Dat kunnen we natuurlijk niet in ons eentje,
maar niettemin denk ik dat er reden is om met enig optimisme en vertrouwen te kijken naar 2019.
Maar voor we daar zijn nu en daar ben ik zelf ook wel blij om, even vrij.
En ik wens dan ook iedereen goede kerstdagen en een heel gelukkig nieuwjaar.
Een heel gelukkig en gezond 2019.