Inspirerend opdrachtgeverschap.
Dat is waar het bij de tweejaarlijkse rijksprijs, de Gouden Piramide, om gaat.
Welke opdrachtgever weet op de meest creatieve, deskundige en bezielende wijze…
vorm te geven aan een bouw- of landschapsproject in Nederland.
Elke editie zijn er vijf nominaties, die allemaal beoordeeld worden door een vakjury.
In deze aflevering gaan we langs bij Haasje Over,
ontwikkeld door woningcorporatie Trudo.
De afgelopen tien jaar is Trudo één van de drijvende krachten
achter de herontwikkeling van het voormalige Philipsterrein Strijp-S.
De focus lag in het begin, vooral op de transformatie van het bestaande industriële erfgoed.
Daarna begon Trudo met een nieuwbouwslag en ontwikkelde twee woontorens,
waaronder Haasje Over.
Maar ook nu nog blijft het bestaande erfgoed een belangrijk onderdeel
binnen de stedenbouwkundige visie van de woningcorporatie.
In het begin van Strijp-S hebben we echt geprobeerd kwartier te maken.
Om die levendigheid hier te krijgen, om mensen naar het gebied toe te trekken.
Daar hebben we allemaal tijdelijke initiatieven voor aangetrokken, waaronder de skatehal.
Sommige van die initiatieven zijn zo belangrijk geworden in de afgelopen jaren,
dat we die wilden behouden.
Voor Haasje Over betekende dat, dat wij een ander plan moesten maken.
Dat we niet zomaar op de plot waar de skaters zaten een ander gebouw konden plaatsen,
maar dat we er echt overheen zijn gegaan met het gebouw.
Ik herinner me dat ik zei: ‘Dit wordt heel duur, weten jullie het zeker?’
‘Dit worden geen betaalbare woningen.’
En zij zeiden: ‘Wij willen dit, we hebben dit nodig voor het stedenbouwkundige plan.’
Ik maakte een grapje: ‘Ik bouw jullie brug, maar dan wil ik een brug naar dit gebouw.’
We schudden elkaars handen, we waren het met elkaar eens.
We hebben in het begin vooral gesprekken gevoerd, van wat is dat nou.
Wij wisten: dat is geen gebouw van baksteen op deze plek, maar wat dan wel?
De visie die we geformuleerd hebben voor dit gebouw, is dat we echt een stoer gebouw wilden voor Strijp-S.
En wilden ongeveer tweehonderd appartementen van vijftig vierkante meter toevoegen.
Honderd procent sociaal, In een hoogstedelijk gebied.
We hebben het over de voormalige Philips-fabriek.
En ik wilde graag dat het onderdeel van die fabrieksomgeving zou zijn.
Niet dat je het schoonveegt en vervangt door iets burgerlijks.
Het gebouw heeft overmaat, dus de appartementen zijn extra hoog.
3,60 meter hoog.
We hebben naar de bestaande gebouwen en ruimtes gekeken…
de bestaande architectuur, om het zo onderdeel te maken van dat industriële landschap.
Ik denk dat dat een bepaalde waarde heeft.
Trudo focust echt op waardeontwikkeling.
En daarbij kan je ook die kwaliteiten toevoegen die je bij sommige projecten misschien niet zou toevoegen…
in de sociale huur.
Wij denken echt dat Eindhoven dat nodig heeft als stad.
Iedere plek, ook in gebiedsontwikkeling is anders
en ieder mens is ook anders.
En daar hoort gewoon een aantrekkelijke plek bij.
Dat is ook deels een maatschappelijke opgave.
Haasje Over is vooral voor één- tot tweepersoons huishoudens.
En meer de starters op de woningmarkt.
Dat zie je ook in de grootte van de woningen.
Die zijn wat kleiner, maar er zitten wel veel gemeenschappelijke ruimtes bij.
De vraag is: hoe breng je mensen samen?
In Nederland zijn veel van de studentenwoningen kleine eenheden met een eigen keuken.
Als je een keuken deelt met zes andere studenten, dat is hoe je je vrienden voor het leven maakt.
De visie van Trudo op Haasje Over was vanaf het begin al ambitieus.
Qua uitstraling en qua functie.
Dat betekende wel dat er tijdens het ontwikkelproces
constant moeilijke keuzes op tafel lagen.
De vraag is dan: wat streep je weg om toch nog dat concept en die visie overeind te houden.
Ik denk dat dat bij Haasje Over heel goed gelukt is.
Om de verbindingen met de omgeving toch te houden
en die niet als eerste weg te strepen omdat ze het duurste zijn.
Ze begrepen goed welke gevechten ze wel en niet moesten voeren.
Kies je gevechten zeg ik altijd. Daar waren zij heel goed toe in staat.
Vanaf dat moment moesten we er voor zorgen dat we een heel efficiënt gebouw hadden.
De toren zelf is extreem efficiënt, zodat we geld hadden voor de twee bruggen.
Een hele efficiënte kern, efficiente etages…
een efficiënte bouwtechniek, alles is prefab gebouwd.
Dat was het efficiënte gedeelte. De bruggen waren alles behalve efficiënt.
Deze brug zou normaal gesproken als eerste wegbezuinigd worden.
Dat hebben ze nooit gedaan, ze vonden andere manieren.
De essentie is dat je een visie en doel voor ogen hebt en in het proces dat je doormaakt…
en wie je erbij haalt, alle samenwerkingen die je aangaat…
dat je dat doel en die visie voor ogen blijft houden…
en alleen stuurt op het moment dat die visie niet meer in het vizier is.
We hebben pittige discussies gehad.
Ik wilde dat elke ruimte één groot raam had.
Ik vind dat een raam de poort naar je leefruimte is.
Je zit er en je ervaart het.
De meeste ontwikkelaars zouden zeggen dat je op een hoek twee ramen moet plaatsen.
Maar zij begrepen dat elke ruimte één raam moest krijgen.
En ze gaven mij de mogelijkheid om ramen te plaatsen op de plekken die ik belangrijk vond.
Ze gingen met je mee, maar stelden wel kritische vragen.
Wat ik waardeer aan Trudo is dat ze begrijpen dat ook sociale woningen architectuur moeten zijn.
Deze woningen staan namelijk het langst.
Alle andere gebouwen worden getransformeerd. Deze fabriek is omgebouwd tot iets anders.
Mensen blijven hier wonen. Sociale woningen worden bijna nooit gesloopt.
De samenwerking met de architect, maar ook met de aannemer, de constructeur…
ik denk dat in dit proces iedereen echt van waarde is geweest in de kwaliteiten die hij heeft…
en de kennis en kunde die iemand meebrengt.
Dat komt echt wel tot uiting in het resultaat hier in dit project.
Opdrachtgever Trudo laat volgens de jury, met het complex Haasje Over,
op een indrukwekkende wijze zien dat het mogelijk is
Om betaalbare woningen op een bijzondere manier te bouwen.
Het laat zien dat woningbouw niet alleen cijfermatig, maar ook kwalitatief
een toegevoegde waarde aan zowel de bewoner als aan de omgeving kan bieden.
Het is hiermee een inspirerend voorbeeld voor iedereen in Nederland…
die betrokken is bij de enorme woningbouwopgave.