De ervaring leert dat bouwen in bestaande steden en dorpen
niet alleen goed is voor de aantallen, maar vooral voor de mensen.
De nieuwe woningen zijn een hefboom
om de leefkwaliteit van dorp of buurt te verbeteren
en zorgt dat mensen wooncarrière kunnen maken.
Als je dicht bij de mensen blijft, is er nog plek zat.
In deze film laten we vier verhalen zien
die elk op een andere manier illustreren
hoe we om kunnen gaan met de beschikbare ruimte
en werken aan kansen voor iedereen.
Als eerst gaan we naar Veenendaal,
waar het centrum grondig is aangepakt en veel woningen zijn toegevoegd.
-Op de plek van het Stadsstrand hier rechts van me stond een Rabobank
met een grote parkeerplek.
Maar rechts voor me waren ook parkeerplekken.
Links van me waren ook parkeerplekken.
Waar we altijd wel sterk in waren, is in de bereikbaarheid!
Hier waren dus in het verleden fabrieksgebouwen,
die later gesloopt werden, wat parkeerplekken werden
en wat jarenlang braak lag
en waar nu dus een compleet nieuwe stad verrezen is.
We hebben eigenlijk alle parkeerplekken onder de grond gemaakt
en daarbovenop bebouwing met allerlei functies toegevoegd:
wonen, cultuur, horeca, speelplekken voor kinderen,
maar ook kantoren, zodat je de hele dag door leven hebt.
Een stad moet altijd bruisen
en het moet niet uitmaken of mensen 's morgens, 's middags of 's avonds komen,
er moet gewoon leven op straat zijn.
Het is wel dicht op elkaar, maar toch gezellig en warm.
Dat wil je gewoon in de binnenstad.
Je wilt gewoon een warme binnenstad en dat is het in mijn beleving.
Als je die foto's ziet ook -
ik kijk er zelf weleens naar.
Na een paar jaar denk ik van: wat is dit veranderd!
Het is echt ongelofelijk.
-Waar we in Veenendaal al goed de positieve effecten zien van verdichting
staan ze in de gemeente Utrechtse Heuvelrug aan het begin van dit proces.
Vanuit bewoners en gemeente bestaat de wens om de dorpskern van Doorn te verdichten,
maar welke politieke keuzes maak je hierin?
-We staan eigenlijk op het supermarktplein,
midden in het centrum van Doorn,
eigenlijk het kloppend hart van Doorn, kun je wel zeggen.
Het kloppend hart van Doorn wordt wel voornamelijk in beslag genomen door auto's.
Eigenlijk bepalen die volledig het gezichtsbeeld hier als je om je heen kijkt.
Daar willen we graag wat aan doen.
Er is onlangs een studie geweest, 'Dorps Verdichten',
en die studie gaat niet alleen over de auto's,
maar ook over hoe je dat kan combineren met woningbouw.
We willen graag onze dorpen levendig houden en daarvoor moet er gebouwd worden
en het liefst voor 1-persoonshuishoudens,
dus dat betekent dat je het in het dorp moet gaan doen.
Als je dat dan toch doet,
dan zal je dat moeten combineren met mobiliteit, duurzaamheid en groen
en ook naar je winkelgebied moeten kijken.
Wat er nu ontbreekt, is dat er geen visie is op het gebied.
Commerciële partijen komen met een voorstel aan
en daar wordt naar gekeken,
maar wat je wilt, is dat er ook naar mobiliteit,
ook naar de winkelbehoefte
en ook naar verduurzaming wordt gekeken.
Zo zie ik ook de rol voor de overheden, de gemeente en de provincie,
dat die samen met de inwoners -
want die moeten daar ook een duidelijke inspraak in hebben -
dat raamwerk creëren
waar andere partijen dan vervolgens weer in kunnen stappen.
-De noodzaak van bouwen in bestaande gebieden
wordt door een grote groep woningzoekenden gevoeld.
Net als in Doorn is er overal behoefte aan een ander type woning,
met name voor kleine huishoudens.
In Rotterdam spreken we met Thijmen over zijn zoektocht.
-We zijn in de Vredehofstraat.
Ik woon hier nu drie jaar samen met mijn vriend.
En we zitten in een huurwoning.
We waren op zoek naar een wat ruimere woning
met in ieder geval voldoende bergruimte en een eigen buitenruimte
in een goede staat waar we eigenlijk direct in konden trekken.
We liepen ertegenaan dat
in het gebied waar wij aan het zoeken waren, Rotterdam-Kralingen,
heel veel andere mensen op zoek zijn naar de woningen waar wij naar op zoek zijn
en dat je eigenlijk altijd moet inleveren voor één van de eisen die je hebt,
wensen die helemaal niet zo onrealistisch zijn,
namelijk gewoon een plek om je fiets op te bergen
en gewoon in een huis te kunnen zitten dat comfortabel is.
Maar wij zijn erachter gekomen dat we wel heel veel in moesten leveren.
Het is sowieso dat aan de randen van de stad heel weinig wordt bijgebouwd,
eigenlijk vrijwel niet.
Waar dan wel wordt bijgebouwd, dat is echt in het centrum van Rotterdam
en dat is met name hoogbouw.
Dat is ook hoogbouw voor het hogere segment.
Voor ons was toen eigenlijk het enige alternatief een nieuwbouwwoning,
maar dan dus geen nieuwbouwwoning in het centrum,
dus we hebben vooral gekeken: wat ontwikkelt zich dan rondom het centrum?
We gaan wonen in het Zuiderziekenhuis.
Dat is een oud ziekenhuis uit 1920 dat wordt getransformeerd tot woningen
en krijgt bijvoorbeeld ook een onderwijsbestemming.
Ik vind het fijn dat het een transformatie- project is, omdat dan voor mijn woning
in een stadskern die aan het gentrificeren is geen andere woningen hoeven te sneuvelen,
omdat ik het best wel een vervelend idee zou vinden
dat ik dan de plek van andere bewoners van dat gebied inneem.
Dat is nu dus niet het geval.
-De laatste plek waar we een kijkje nemen, is Utrecht.
Daar wordt aan den lijve ondervonden hoe een woningbouwproject binnen de stad
een impuls kan geven aan de omliggende omgeving.
-We zijn in het nieuwbouwproject Zijdebalen,
dat ongeveer tien jaar geleden gestart is.
Het was een achtergebleven industriegebied
en die oude fabriek die daar stond, was al jaren gekraakt als het ware.
Het was een grote bouwval aan het worden en het hele gebiedje verpauperde.
-Ik vond het echt een hele goede zaak dat op deze locatie in de stad
woningen zijn bijgebouwd,
met name omdat je midden in de reuring woont,
maar je hebt wel heel veel rust omdat je in die zijstraatjes woont.
Plus, er kunnen ook gewoon veel mensen van genieten,
omdat het best wel in hoge dichtheid is gebouwd,
terwijl je het centrum om de hoek hebt.
Terwijl de woningnood zo hoog is,
moeten we niet allemaal een tuintje en rijtjeshuis willen op dit soort locaties.
Dus rondom die goed bereikbare locaties met veel voorzieningen in de buurt
moet je dit soort woningbouwprojecten gaan doen.
-Dit gebied zorgt ervoor dat de randen hier om dit gebied heen ook weer een lift krijgen
en de gemeente ziet er ook het belang van in om daarin te investeren.
Als je ziet wat het project uiteindelijk opgeleverd heeft,
dan durf ik wel te zeggen als Utrechter
dat ik er trots op ben dat ik hier terecht gekomen ben.
-Laten we onze aandacht richten op de bestaande steden en dorpen.
Zo maken we betere buurten bij het bouwen van de nieuwe woningen.
Vier studies geven bestuurders, bouwers en ambtenaren houvast,
met resultaten uit het verleden,
waar de ruimte ligt voor de toekomst
en concrete voorbeelden met één en dezelfde boodschap:
"Bouwen waar de mensen zijn."