Nieuw elan voor de binnenstad van Sittard.
De gemeente Sittard-Geleen,
Zuyd Hogeschool en Jonge Projectontwikkeling...
zijn met Ligne één van de nominaties voor een belangrijke prijs, de Gouden Piramide 2018.
Deze tweejaarlijkse Rijksprijs...
wordt uitgereikt aan de meest inspirerende opdrachtgever...
op het gebied van architectuur en gebiedsontwikkeling.
Er waren dit jaar ruim 70 inzendingen.
Een vakjury onder leiding van rijksbouwmeester Floris Alkemade...
bestudeerde grondig alle projecten.
Dat het echt voor die omgeving iets betekent.
Hoe landt het? Raakt het?
Ze nomineerden vijf opdrachtgevers.
Ik denk dat het oordeel wel duidelijk is.
Dit zijn de overige nominaties.
Lemniskade Projecten met PATCH22 in Amsterdam.
WVO Zorg met Woonzorgcentrum Scheldehof in Vlissingen.
Familie Schutte met Landgoed Valkenberg in Agelo.
De Nederlandse Provincie der Paters Jezuïeten met Kloostertuin Brakkenstein in Nijmegen.
De jury trok het land in om alle genomineerden te bezoeken en te bevragen.
Vandaag gaat de reis naar het zuiden,
waar verleden en heden elkaar ontmoeten.
We staan hier op de brug tussen de historische stad en de nieuwe toekomst.
Twee componenten van een stad die 775 jaar oud is.
Waar het nodig was om een bepaald deel eens even te vernieuwen.
Hier stonden twee garages,
parkeerterreinen en gebouwen die hun functie hadden verloren.
Niets meer wat het waard was om behouden te blijven.
Daar hebben we getracht iets moois van te maken.
Maar ook iets wat iets toevoegt aan deze stad,
waar behoefte aan was.
Functies die in de loop der jaren of naar de buitenkant van de stad verkast waren...
en waarvan we zeiden:
die moeten we terughalen naar het centrum.
Dan denk ik aan een hogeschool.
Duizenden studenten die hier op deze plek nu weer onderwijs kunnen volgen.
Maar de gemeente wilde graag meerdere functies met elkaar verweven.
Culturele functies.
Een museum maar ook een filmhuis.
Daar is een eerste voorbeeld.
Om tien uur 's morgens komen mensen niet in een filmhuis zitten.
Studenten moeten om tien uur 's morgens gewoon college volgen.
Zo zijn er tal van zaken die je als het ware dubbel bruikbaar maakt.
Een multifunctioneel gebouw dus,
ontworpen door Jeanne Dekkers.
De entree is een grote hal waar de film annex collegezalen...
als reusachtige bollen in de ruimte hangen.
In deze stadskamer zoals Jeanne Dekkers het noemt,
komen alle functies samen.
Die stadskamer dient als een soort uitbreiding...
van dat buitenplein naar binnen toe.
Er kunnen dus niet alleen studenten zitten,
maar ook gewoon mensen uit de stad kunnen hier een kopje koffie drinken.
Of ze kunnen hier naar de film gaan.
Ze kunnen een krantje lezen en ze kunnen ook naar het museum gaan.
Dus het museum is daardoor heel erg dicht bij die stad gekomen.
Ik vind het altijd heel erg mooi...
om in gebouwen waarin zeker zo’n mix van functies zitten,
een gemeenschappelijke ruimte te ontwerpen waar meer kan dan men ooit had gedacht.
Dat het dus daardoor ook een hele sociale functie krijgt in die stad.
Je ziet nu al dat het al zo gaat werken.
Een ander voorbeeld van een geslaagde samenwerking...
is de tegenovergelegen bibliotheek.
Een bibliotheek die voor onderwijs natuurlijk een vertrouwde activiteit is,
maar ook de openbare bibliotheek.
Die twee functies zijn als het ware naar elkaar toegegroeid.
Nu is er een ruimer assortiment voor meer mensen bereikbaar.
Dat is een inspanning die twee opdrachtgevers met elkaar zijn aangegaan.
Die we tot een succes hebben kunnen maken.
Hier ligt nu een hele grote bibliotheek die én voor onderwijs,
maar ook gewoon voor openbaar gebruik toegankelijk is.
Naast al deze functies zijn in Ligne ook nog eens winkels en woningen gerealiseerd,
waaronder 33 woonzorgeenheden.
Voor mensen met een beperking heeft deze rijke leefomgeving een grote meerwaarde.
Ook de oude beek die hier jarenlang onder de grond lag is weer boven water.
De oude schootsvelden die vroeger de stad verdedigden zijn hier zichtbaar.
Die schootsvelden hebben we in ere hersteld,
door alle opbouw die daar in de afgelopen decennia had plaatsgevonden.
Er heeft een school gestaan.
Er waren parkeerplaatsen.
Van alles en nog wat.
Wat kwalitatief natuurlijk redelijk mager was.
Dat hebben we weggehaald en we hebben daar als het ware weer de natuur teruggebracht.
Een gebied wat overigens wel een paar keer per jaar gebruikt wordt.
Want deze stad houdt ook van feesten.
Bijvoorbeeld de inmiddels roemruchte oktoberfeesten,
die zijn hier in oktober te vinden.
Dan denk je, waar zijn die schootsvelden gebleven?
Wat ooit een verrommeld stadsdeel was,
is nu het tweede kloppende hart van Sittard.
Een metamorfose met heel veel betrokken partijen.
Hoe hebben ze dat voor elkaar gekregen?
Je begint met iedereen samen.
Dan ga je de verschillende plekken voor alle partijen ontwerpen.
Dan gaan ze even op hun eigen stoel zitten.
Want het moet natuurlijk toch financieel afgebakend worden en programmatisch.
Zo veel vierkante meter dit, dat, ik heb zo veel geld,
jij zo veel.
Maar dan komt het toch weer samen.
Dat vond ik wel heel bijzonder in dit proces.
Het heeft tien jaar geduurd.
We hebben in die tien jaar misschien wel tien keer gezegd:
trek de stekker er maar uit,
stop er maar mee jongens.
Het kan niet, het gaat niet.
Maar uiteindelijk denk ik...
nee, wij zijn in staat om weer een nieuwe en een nog betere oplossing te verzinnen.
Die heeft gemaakt dat staat wat er staat en dat heel veel mensen zeggen:
daar mag je blij mee zijn.
Wat was het oordeel van de jury?
We zijn als planners en als architecten...
heel goed gewend om met groei te organiseren.
Tegenwoordig in Nederland hebben we ook met krimpgebieden te maken.
Gebieden die die groei niet kennen.
Dat is een hele andere tak van sport.
Sittard-Geleen is daarmee bezig op een bijzondere, intelligente manier.
Een project wat veel tegenslagen heeft gehad.
Dat zie je met de crisis dat ze voortdurend...
hebben moeten roeien met de riemen die ze hebben.
Ze hebben telkens zich weten te heruitvinden.
Telkens een oplossing meer dan een probleem gehad...
en daardoor in staat zijn geweest om tegen de stroom in te roeien.
Waarbij iedere vorm van samenwerking...
ten volle is uitgenut en dat is echt knap hoe ze dat hier voor elkaar hebben gekregen.