ARMATH DOMBURG: Zo weinig mogelijk modder.
Ik neem op dit bedrijf drainwater monsters...
om te kijken naar hoeveel meststoffen...
er uitspoelen naar de drain- en oppervlaktewater.
MONIQUE WOLTERS: Meststoffen in het grondwater zijn een groot probleem.
Ze kunnen de natuur bedreigen en ook de kwaliteit van het drinkwater.
Met het landelijk meetnet effecten mestbeleid, het LMM...
houden we in de gaten hoe veel nitraat en fosfaat er in het grondwater voorkomt.
Hiervoor nemen we monsters van het drain- en slootwater...
van grondwater en ook van het bodemvocht.
Hiervoor bemonsteren we ongeveer
vierhonderdvijftig boerenbedrijven.
Sommige gebieden van de klei-,
zand- en veenregio...
zit het grondwater niet heel diep.
De boeren hebben dan hun land gedraineerd
met drainagebuizen of greppels.
De veld onderzoekers nemen van dit water...
monsters en ook van het slootwater.
Per bedrijf worden zestien drainage en acht slootwater...
punten bemonsterden door onze veldonderzoekers.
Op kantoor worden deze
bemonsterings punten zorgvuldig geselecteerd...
zodat we een goed beeld krijgen van het bedrijf.
Bij de selectie van de sloten houden we rekening met...
het type sloot wat er voorkomt op het bedrijf.
Er komen bedrijfseigensloten voor...
en ook doorgaande sloten.
Bedrijfseigensloten hebben alleen water wat van het bedrijf zelf afkomstig is...
en doorgaande sloten kan water bevatten wat ook van andere bedrijven afkomstig is.
Vandaag neemt veldonderzoeker Armath drain- en slootwatermonsters
op een bedrijf in Flevoland.
Als we bij de drain zijn aangekomen...
leggen we ook even de GPS-coördinaten vast.
Vervolgens meten we even de afstand van de drain tot aan het slootpeil...
dat is dertien centimeter.
Een drain is eigenlijk een een lange buis die door het land loopt...
waar allemaal perforaties in zitten...
waardoor water in de verzadigde zones in kan stromen.
Vanuit de drain stroomt het dus in de slootkant in de sloot.
In kleigebieden bemonsteren we dus drains...
in de veengebieden heb je meestal geen geen drains...
maar dan bemonsteren we greppels.
Bij een drain neem ik meestal eerst het debiet op...
om te kijken naar hoeveel water er uitstroomt...
omdat dit van invloed is op hoeveel meststoffen er uitspoelen.
Dus we kijken hoe lang die doet over een één liter.
Dat is 33 seconden.
Dat water gooien we weg en dan nemen we vervolgens weer wat...
vers water om de potjes even mee voor te spoelen.
We vullen de twee flesjes...
helemaal tot aan de rand zodat hij luchtdicht vervoerd kan worden.
"Biep"
De gevulde flesjes worden gescand zodat ze in het systeem komen te staan.
Soms kom je op een bedrijf waar niet alle drains bovenstrooms zijn...
die stromen dan uit onder het slootpeil...
en die moeten we bemonsteren met een pompje.
We steken dan de stuk pvc-pijp...
in de drain...
en de slang die duwen door de pijp heen...
zodat ie er ongeveer een meter erin zit...
vervolgens pompen we het water uit de drain.
Als we voor het eerst bij een bedrijf komen...
dan moeten de drains eerst uitgezet worden...
die we willen bemonsteren.
En dat kan soms vrij lastig zijn, want ze zitten soms een eindje in de slootkant.
Om ze makkelijk terug te vinden markeren we ze dan...
met bordjes met het nummer erop van de drain.
En we maken een stappenplan...
waarbij we zeggen hoeveel stappen een drain vanaf...
een andere drain of vanaf een bepaald markeringspunt in het veld...
terug te vinden is.
Nou, op dit bedrijf gaan ook sloten bemonsteren.
Het liefst hebben we sloten waarvan het water bedrijfseigen is...
dus tussen twee percelen van de van de boer.
Op de handheld kunnen we zien...
waar we moeten bemonsteren.
Dat is bij het uiteinde van de sloot.
Van de sloot willen we aantal metingen doen...
we willen weten hoe breed de sloot is op waterniveau...
hoe hoog het talud is.
Ik heb hier een mooie maatverdeling opstaan...
en dan kunnen we gewoon afmeten. Het zijn vijf centimeters.
Daarmee kunnen we de hoogte meten.
We willen doorzicht van de sloot en de diepte van de sloot hebben.
De diepte van de sloot...
kan met deze zichtschijf...
ongeveer 13 centimeter.
En we kunnen ook zien dat de doorzicht van de sloot ook hetzelfde is.
Je ziet de zichtschij prima.
Dan wervel ik meteen een beetje modder op...
waarmee we kunnen zien of de sloot een beetje doorstroomt.
Ja, er is duidelijk stroming zichtbaar...
de modder gaat die kant op.
En er ligt geen kroos op de sloot...
Vervolgens nemen we monsters.
We scheppen uit het midden van de sloot...
net onder de oppervlakte...
zo weinig mogelijk modder meenemen...
We spoelende de flesjes even één keer voor...
Er zitten geen belletjes meer in...
en de flesjes nemen we mee...
die vervoeren we gekoeld in de bus
en die nemen we vanmiddag mag mee naar het laboratorium.
Dankzij de medewerking van de boeren...
kunnen we al sinds 1992 deze metingen uitvoeren.
Deze metingen zoals fosfaat en nitraat geven een goed inzicht in de...
kwaliteit van het grondwater.
Daarnaast weten we nu ook wat het verloop is in de tijd.
Wil je meer weten over het landelijk meetnet effecten mestbeleid...
kijk dan op onze website.