STILTE
VOICE-OVER: Er wordt mosterdgas gevonden in een flatbox in Ede.
Paniek in de wijk. Bewoners worden geëvacueerd.
Alle hulpdiensten komen ter plaatse.
Na onderzoek blijkt dat er geen gevaar is voor de omwonenden.
VREDIGE MUZIEK
VOICE-OVER: Van grote branden tot poederbrieven.
Van besmette zalm tot een vuurwerkramp.
Bij het RIVM is alle expertise aanwezig om snel en adequaat te handelen.
Dat vereist achter de schermen een veelomvattende organisatie.
Men onderneemt nooit zelfstandig actie...
...maar altijd in opdracht van Rijk of gemeente.
Een uitbraak van een infectieziekte...
...als gevolg van een voedselbesmetting met salmonella...
...is een crisis waarbij de expertise van het RIVM wordt ingeroepen.
AURA TIMEN: In geval van een uitbraak van een infectieziekte...
...heeft het RIVM eigenlijk twee belangrijke rollen.
Ten eerste zorgt het RIVM dat het best mogelijke advies...
...over de maatregelen voor de bestrijding tot stand komt...
...en ten tweede, als dat advies uitgebracht is en door de minister is overgenomen...
...zorgt het RIVM dat de maatregelen gecoördineerd verlopen.
Dus het RIVM heeft een coördinerende rol.
VOICE-OVER: De uitbraak van mazelen in 2013 is een goed voorbeeld.
Over het algemeen zijn Nederlanders goed beschermd.
Maar in de zogenaamde Bible Belt, waar minder wordt ingeënt tegen mazelen...
...kon toch een epidemie ontstaan.
Een uitbraak van infectieziekten betekent per definitie...
...dat we onder enorme tijdsdruk werken.
Wij formeren ten eerste een crisisteam...
...en dan zorgen we ervoor dat een heleboel mensen...
...vanuit verschillende expertisegebieden bij elkaar komen.
En die mensen staan voortdurend in contact met het ministerie...
...waar natuurlijk het besluit wordt genomen over de maatregelen...
...maar ook met het veld.
VOICE-OVER: Tijdens een crisis...
...is het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM...
...het zenuwcentrum van de gecoördineerde actie.
RUSTIGE MUZIEK
TIMEN: Wij staan altijd in verbinding met de landen om ons heen.
Dat zijn de landen binnen de Europese Unie.
We hebben het zogenaamde Early Warning and Response System.
Dat is een besloten systeem...
...waarmee wij de collega's in verschillende landen informeren...
...als er een crisis is.
We werken ook nauw samen met het Europees Centrum...
...voor infectieziektepreventie en -bestrijding, het ECDC...
...en we werken heel nauw samen met de WHO.
VOICE-OVER: Bij andere crises en calamiteiten...
...heeft het RIVM ook een andere rol.
Het instituut ondersteunt en adviseert de overheid, brandweer en de GGD.
Bijvoorbeeld bij branden zoals in Moerdijk...
...waarbij men vermoeden heeft van het vrijkomen van chemische stoffen.
BEKLEMMENDE MUZIEK
VOICE-OVER: Bij de vuurwerkramp in Enschede...
...was het RIVM aanwezig met een team van de Milieu Ongevallen Dienst...
...om onderzoek te doen.
Ook op een ander gebied kan men ondersteuning geven.
Psychosociale zorg bijvoorbeeld...
...na de schietpartij in een winkelcentrum in Alphen aan den Rijn.
Tijdens een crisis is het belangrijk...
...dat de mensen in het veld gesteund worden...
...door de alarmkamer van de hulpdiensten.
Is de rookwolk die over een land- of tuinbouwgebied trekt, gevaarlijk?
Wat is de windrichting?
De Milieu Ongevallen Dienst van het RIVM heeft voor onderzoek op locatie...
...een mobiel chemisch-biologisch laboratorium.
Daarnaast heeft men de beschikking over meerdere kleine labwagens.
De MOD neemt monsters van lucht, bodem en water...
...en kan ter plekke chemische analyse verrichten.
Zo bepaalt men wat de gevolgen zijn voor gezondheid en milieu...
...van het vrijkomen van gevaarlijke stoffen.
DE BEKLEMMENDE MUZIEK SPEELT VERDER
Het RIVM kan ook radioactieve dreiging in kaart brengen.
De Stralingsongevallendienst verricht metingen naar nucleaire straling.
Ook is er kennis op het gebied van stralingsbesmetting.
RONALD SMETSERS: Bij een groot kernongeval...
...heeft het RIVM een flink aantal rollen.
Dat begint al in de voorfase.
We hebben een nationaal meetnet, een stralingsmeetnet...
...dat 24 uur per dag in de gaten houdt of de stralingsniveaus niet verhoogd zijn.
We kunnen ook gewaarschuwd worden...
...dat er bijvoorbeeld met een buitenlandse kerncentrale iets mis dreigt te gaan.
En als dat aan de hand is...
...dan gaan we in ieder geval alvast in de voorbereiding kijken...
...wat dat voor gevolgen zou kunnen hebben.
Daar hebben we bijvoorbeeld modellen voor om dat te doen...
...is bij Fukushima bijvoorbeeld ook gebruikt.
VOICE-OVER: Het meest recente voorbeeld dat de wereld schokte...
...is de ontploffing in een kerncentrale bij Fukushima in Japan.
Zelfs al was het iets van 16.000 kilometer ver...
...besmette lucht met radioactiviteit...
...is uiteindelijk over de grote oceaan hiernaartoe gekomen...
...en met hele gevoelige apparatuur hebben we dat op het RIVM vastgesteld.
We konden precies zeggen wat er in de lucht zat...
...en hoe gevaarlijk dat het was, viel gelukkig mee van die grote afstand.
Maar het kan natuurlijk ook veel dichterbij gebeuren.
En voor een ongeval in bijvoorbeeld Doel, net over de grens...
...of in de kerncentrale Borssele, als daar wat gebeurt...
...dan kunnen we daar met meetwagens naartoe...
...en daar hele gevoelige, complexe metingen uitvoeren...
...om precies te kijken wat er in de lucht zit en hoe gevaarlijk dat is.
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER
VOICE-OVER: Het RIVM biedt crises en calamiteiten het hoofd...
...door samen te werken met opdrachtgevers, professionals en burgers.
Zo bundelt het RIVM de krachten...
...en ontwikkelt samen met anderen nieuwe kennis.
DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT NOG EVEN VERDER EN STOPT DAN