WILLEM LEIJNS, VELDONDERZOEKER RIVM: We zitten nu op drie meter.
Nee, dat is wel water.
Ik ben hier grondwater aan het bemonsteren en bemeten op een boerderij.
Om vooral te kijken hoeveel mest er in het grondwater terecht komt.
MONIQUE WOLTERS, PROJECTCOÖRDINATOR: Meststoffen in het grondwater...
zijn een groot probleem.
Ze kunnen de natuur bedreigen en ook de kwaliteit van het drinkwater.
Met het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid, het LMM, houden we in de gaten hoeveel nitraat
en fosfaat er in het grondwater voorkomt.
Hiervoor nemen we monsters van de drain- en slootwater, grondwater en bodemvocht.
Hiervoor bemonsteren we ongeveer 450 boerenbedrijven.
In de zand- vee- en kleiregio nemen veldonderzoekers monsters van het grondwater, met de open boorgat-methode.
Per bedrijf worden op zestien punten meetmonsters genomen door onze veldonderzoekers.
Op kantoor maken we een bemonsteringsplan, omdat deze punten zorgvuldig uitgezocht moeten
worden.
En over het hele bedrijf verdeeld moeten zijn.
VOICE-OVER: Vandaag bemonstert veldonderzoeker Willem op een boerderij in de Achterhoek.
In het veld meten we PH-waarde, geleidbaarheid, EC en zuurstof.
En we meten met dit apparaatje nitraat.
Apparatuur moet altijd aan begin en eind van de dag geijkt worden.
Wat dus inhoudt dat we met standaard vloeistoffen checken of de meters nog wel goed meten.
Dit is ongeveer 100 milligram per liter en dit is ongeveer 150.
Als ik op het punt ben aangekomen, dan leg ik als eerst de GPS-coördinaten vast.
Want dan kan ik checken of ik op het juiste punt zit.
We gebruiken de open boorgat-methode.
Dus ik boor gewoon met de hand een gat tot aan het grondwater.
Dat is vrij eenvoudig.
Dat kan ook omdat in Nederland het grondwater bijna overal heel ondiep zit.
Dat is met een wat bredere boor geboord, omdat ik dan een kraag kan plaatsen.
Dus die plaats ik nu.
Die zorgt ervoor dat er geen grond van boven in het boorgat kan storten.
Als ik het grondwater heb bereikt gaat er een lans in met een filter eronder.
Dan pompen we het water op.
In de app voeren we ook de verschillende bodemlagen in die we tegenkomen.
En dat zijn er in dit geval drie.
Over een lengte van ongeveer 3 meter 50.
Oké, we gaan nu meten.
Eerst voer ik in de app in het perceelsnummer.
Het gewas dat er staat.
Dat is hier gras.
Dan vul ik eerst in: zuurstof.
Dan de geleidbaarheid.
Dat zegt iets over het zoutgehalte in het water.
De watertemperatuur.
En dan de zuurtegraad.
VOICE-OVER: Willem vult ook drie monsterflesjes die gekoeld naar het laboratorium worden gestuurd, om
daar verder te analyseren.
Daarvoor filtert hij eerst het water.
En nu ga ik ook nog nitraat meten.
Dan kun je zien hoe hij verkleurt.
Hoe donkerder hij wordt, hoe meer nitraat er in het grondwater zit.
We noteren nog de grondwaterstand.
Dat is eigenlijk de droge lengte van de lans. 2 meter 90.
En we noteren ook nog het deel van de lans dat onder water zit.
Dat is in dit geval afgerond twintig centimeter.
Nu halen we de kraag weg en gooien we het gat weer dicht.
En laten we het weer achter zoals we het gevonden hebben.
Dankzij de medewerking van de boeren, kunnen we al sinds 1992 deze metingen uitvoeren.
Deze metingen, zoals fosfaat en nitraat, geven een goed inzicht in de kwaliteit van het grondwater.
Daarnaast weten we nu ook wat het verloop is in de tijd.Wil je meer weten over het LMM?
Kijk dan op onze website.