Wat we in Zeeland heel belangrijk vinden is zuinig omgaan met onze ruimte.
Dat betekent het combineren van functies zoals
energietransitie, aardkundige waarde, recreatie, natuur et cetera,
om dat allemaal samen te brengen in dit mooie gebied hier in Zeeland.
De provincie Zeeland heeft twee belangrijke opgaven aan elkaar gekoppeld.
Dat is het behoud van aardkundige monumenten, maar ook de energietransitie.
Zonprojecten en windprojecten kosten relatief veel ruimte
en die kunnen ten koste gaan van het mooie open landschap in Zeeland.
De kunst is dus om te kijken waar die zon- en windprojecten
helemaal tot hun recht kunnen komen zonder te veel afbreuk te doen
aan het mooie gebied wat wij in Zeeland hebben.
Als het bijvoorbeeld om windmolens gaat,
dan kiezen wij er in Zeeland voor om te werken met concentratielocaties.
We hebben in Zeeland een aantal locaties aangewezen,
waarbij die windmolens specifiek gerealiseerd kunnen worden,
zodat je die windmolens niet in heel Zeeland ziet,
maar op een aantal specifieke locaties, passend bij het landschap.
Als het gaat om zonne-energie ligt het natuurlijk voor de hand
om hele akkers vol te leggen met zonnepanelen.
Maar waar wij in Zeeland eigenlijk op aansturen
is het leggen van zonnepanelen op daken.
Meervoudig ruimtegebruik.
Er zijn bijvoorbeeld grote projecten in Zeeland rond het Sloegebied.
Dat is het industrie- en havengebied in Zeeland.
Maar er zijn ook kleinere projecten, bijvoorbeeld de groeve van Nieuw Namen,
waarbij energietransitie en het beschermen van aardkundige waarde samenkomen.
We staan hier in de Meester van der Heijdengroeve in Nieuw Namen.
Dat is in het meest zuidoostelijke puntje van Zeeuws-Vlaanderen, op de grens met België.
Hier in de groeve kunnen we verschillende lagen zien.
De onderste is uit het plioceen, dus uit drie miljoen haar geleden.
De bovenste laag is uit het holoceen, dus tienduizend jaar geleden tot nu.
Daarin vinden we ook archeologische resten uit de steentijd,
dus de vuurstenen artefacten zijn hier gevonden.
Maar heel bijzonder is dat er ook twee potten uit de bronstijd uit deze wand komen.
Daarom heeft de provincie het ook aangemerkt als provinciaal aardkundig monument.
Het probleem in de groeve is het beheer en behoud van deze wand.
We zijn aan het onderzoeken hoe we dat eigenlijk moeten doen.
Want er is heel weinig ervaring mee, omdat het een uniek object is.
Het is vrijgesteld, kunnen we zien, aan weer en wind.
We willen graag een overkapping maken
en meteen bij die overkapping ook de opgave energietransitie meenemen,
door bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak aan te brengen.
Momenteel hebben we nog geen definitief ontwerp.
We zijn heel hard bezig om daartoe te komen.
Met verschillende partijen en ook met name met de bewoners samen,
hier in het dorp en aan de Belgische kant, Kieldrecht.
Wij zijn gecontacteerd door het Grenspark Groot Saeftinghe.
Die hebben gevraagd of wij mee wilden denken
over wat wij als bewoners vinden dat er in de groeve moet gaan gebeuren.
Dus wij hebben verschillende bijeenkomsten gehad.
We hebben meegedacht met een architect samen om de plannen te tekenen,
wat wij vinden dat hier in moet komen.
Want ook wij vinden dat de grondlagen goed beschermd moeten worden en dat dit blijft.
Wij hebben onze ideeën allemaal kunnen vertellen,
onze opmerkingen, onze bedenkingen ook bij dingen.
Daar is goed naar geluisterd en daarop zijn we samen verder gegaan.
Het was een voorwaarde aan het hele project vanuit de groeve,
dat de zonnepanelen erop kwamen.
Het zorgt er dan ook wel voor dat de bewoners van Nieuw Namen
een stukje mee kunnen pikken van de stroom die opgewekt wordt
door de zonnepanelen die hier op de groeve liggen.
Het ontwerp heeft eigenlijk het idee van: het oude maaiveld weer herstellen.
In de 18e en 19e eeuw is die groeve gegraven voor zandwinning,
daarna is hij volgestopt met afval.
Na de sanering hebben we hier een grote put die achtergelaten is.
We willen dat eigenlijk doen met een dak, zodat de wand wordt beschermd.
En dan meteen met de zonnepanelen erop.
Die zonnepanelen zijn dan lichtdoorlatend,
want we willen niet in een donker gat terecht komen.
De bedoeling is ook dat we de groeve en de aardlagen weer kunnen beleven van onderaf.
Omdat dat veel meer indruk maakt dan dat je van bovenaf dat kan zien.
Ja, we zijn heel blij dat we samen mee hebben kunnen denken
over wat er in ons dorp, in onze groeve gebeurt.
En dat wij ook wel dingen kunnen meebepalen en zeggen
we willen dit niet, of we willen dit juist wel.
En dat is heel fijn, dat we dat samen hebben kunnen doen.