*Muziek speelt*
Dorpshuis is eigenlijk het brandpunt van het cultureel leven in dit dorp.
Het is de plek waar we dingen vieren, waar je met een school samenkomt
bij een feestelijke ouderavond, waar we afscheid nemen van mensen.
Het is echt het kloppend hart van de gemeenschap.
Westeremden ligt eigenlijk in het hart van het gebied
met mijnbouwproblematiek in Groningen.
Dat betekent dat op een gegeven moment dit gebouw geïnspecteerd is van:
is dit een veilig gebouw?
En er moest stevig versterkt worden.
Voor het achterdeel waren die ingrepen zo fors
dat het beter was om het gebouw helemaal af te breken.
Het monumentale voorhuis, hadden we al vrij snel besloten,
dat moet in ieder geval behouden blijven.
Hier zijn ze dan, eindelijk.
Ja, top. Drie segmenten van de boorkern die jullie hebben uitgeplozen.
Een archeologisch rijksmonument is beschermd en dat kan betekenen
dat als je iets wil op zo'n archeologisch rijksmonument,
dat je daar een vergunning voor moet aanvragen
bij de minister.
Wat meestal gebeurt, is dat een vergunning wordt aangevraagd
en daar moeten wij dan op reageren.
Maar in dit geval zijn we ook in het vooroverleg
al betrokken.
Dat is belangrijk omdat wij dan kunnen aangeven
wat wij het liefst zouden willen als het gaat om bijvoorbeeld de fundering.
In de loop van die gesprekken over de vergunning
ontstond het idee om die archeologie niet als een verplicht
'moetje' op te vatten, maar om daar een mooi publieksparticipatie-project
omheen te organiseren.
Dit nieuwe gebouw moest natuurlijk worden gefundeerd
en daarvoor moest een bouwput worden gegraven
waar de fundering in kwam te zitten.
Daarbij is al het nodige tevoorschijn gekomen.
In eerste instantie al een hele mooie waterkelder.
Vervolgens zijn we gaan verdiepen.
Daarbij kwam botmateriaal tevoorschijn.
de nodige scherven, maar ook een aantal flinke bakstenen
met handafdrukken en vingerafdrukken erin.
Het bijzondere is, en dat geldt natuurlijk zeker
voor de dorpsbewoners, is dat ze als het ware
bijna fysiek contact krijgen met de mensen die hier in de 13e/14e eeuw
die bakstenen hebben gebakken.
Dus dat is geweldig.
We hebben er hier nog een schepje bovenop gedaan
door te zeggen van: waar ligt nu eigenlijk de oorsprong van Westeremden?
En dat kun je bereiken door een aantal steekboringen te doen,
want dan boor dus eigenlijk naar de beginfase van de wierden.
Ik ben een geschiedenisfanaat, dus je hebt je eigen ideeën,
je hebt af en toe romantische ideeën over de geschiedenis.
En de archeologisch-wetenschappelijke praktijk is compleet anders
en het is als leek fantastisch om met je neus
bovenop een opgraving te staan, en daar ook actief deel van uit te maken.
Ik ben met een aantal leerlingen van basisschool
bij de RCE in Amersfoort geweest en hebben we de botten
die we daar gevonden hebben.
We hebben samen met de kinderen gedetermineerd.
Ja, dat zijn ontzettend leuke veldtrips die je voor een school kunt organiseren.
Het aantal kinderen dat archeoloog wil worden
is explosief gestegen.
Dat ik denk dat ze bij de RUG straks gewoon
een compleet nieuwe afdeling kunnen gaan inrichten,
met een jaar of tien.
Burgerparticipatie levert wel een aantal dingen op.
Ten eerste, de betrokkenheid van de bewoners bij de plek waar ze wonen.
Dat is denk ik al heel interessant.
Het is heel goed voor de goodwill van de archeologie.
Archeologie is toch iets wat in de grond verborgen zit,
je weet het niet, je ziet het niet.
Dus door mensen deel te laten nemen aan dat archeologisch proces leren
zou ook van: goh, dat bodemarchief dat is inderdaad het bewaren waard.
En dat is natuurlijk wel heel belangrijk omdat veel van onze geschiedenis,
die zit in de grond.
In een dorp waar geschiedenis al echt heel erg leeft,
is het een enorme verdieping geworden in de waardering
en ook in het gevoel van rentmeesterschap voor deze bijzondere plek.
*Muziek speelt en fadet uit*