Welkom bij deze webinar over onderwijsresultaten in het speciaal onderwijs.
We gaan u meenemen in...
waarom kijkt de inspectie naar onderwijsresultaten...
en hoe doet de inspectie dat in het speciaal onderwijs?
En dat bedoelen we in brede zin.
Zowel het speciaal onderwijs als het voortgezet speciaal onderwijs.
Mijn naam is Gerard de Vries.
Strategisch adviseur bij de Inspectie van het Onderwijs.
Vanmiddag uw gastheer.
Bij mij aan tafel twee collega's die regelmatig scholen voor speciaal onderwijs bezoeken.
Els Schram en Laurens de Croes.
Allebei inspecteur speciaal onderwijs.
Waarom deze webinar?
Bij scholen zijn er regelmatig vragen over de werkwijze van de inspectie...
bij het beoordelen van onderwijsresultaten.
Dat horen we bij schoolbezoeken door onze inspecteurs.
Dat horen we ook in de aanloop naar dit webinar.
Tal van vragen, waarvoor dank.
En we horen het ook via de Sectorraad Gespecialiseerd Onderwijs.
En we zagen het ook terug in het aantal aanmeldingen voor deze webinar.
Het waren er honderden.
Bijna 800, begreep ik.
Zo meteen wat praktische zaken.
Eerst maar eens kijken of de livechat goed werkt.
We gaan een pollvraag stellen aan u.
En we hopen dat u die wilt gaan beantwoorden.
Een korte pollvraag.
En die luidt als volgt:
"De inspectie beoordeelt cognitieve en sociale resultaten in het speciaal onderwijs sinds 2013."
Klopt dat?
Of klopt dat niet?
Nou, vul ja in als u denkt dat het klopt.
Vul nee in als u denkt dat het niet klopt.
En als u het niet weet, vult u dan alstublieft een vraagteken in.
Het gaat er vooral om dat we de chat uitproberen.
Maar we zijn ook wel benieuwd naar de uitkomst.
Terwijl u bezig bent, stel ik een tussenvraag aan Laurens.
Wat hoop je dat deze webinar oplevert?
Ik hoop dat na deze webinar het gesprek met besturen en scholen over opbrengsten...
minder gaat over wat is nou de black box van de inspectie waar we ons toe moeten verhouden.
En vooral gaat over onze leerlingen hebben voldoende geleerd.
En we kunnen dat ook laten zien aan de hand van de opbrengsten.
Oké.
En ik noemde al Els, er kwamen veel vragen binnen.
Van waar deze webinar?
Natuurlijk die vragen, maar hoe is dat precies tot stand gekomen?
Nou, omdat we die vragen hadden...
organiseerden we wel vaker iets voor een school of voor een bestuur...
zodat we konden uitleggen hoe we naar de resultaten kijken.
En toen kwam een collega van ons op het idee...
dit moeten we grootschaliger aanpakken.
Zodat alle scholen kunnen horen wat onze uitleg daarbij is.
En toen kwam zij met het idee om een webinar te organiseren.
Daar blijkt dus inderdaad behoefte aan te zijn.
Dat lijkt me ook inderdaad.
Dank voor het invullen van de pollvraag.
Daar komen we zo meteen op terug.
Maar eerst wat kunt u verwachten in dit uurtje?
We bespreken drie thema's.
Het eerste is...
Waarom beoordeelt de inspectie de onderwijsresultaten in het speciaal onderwijs?
Het tweede thema: wat is de werkwijze daarbij?
We kennen twee standaarden, zoals we dat noemen bij de inspectie OR1 en OR2.
OR staat voor onderwijsresultaten.
OR1 gaat over de resultaten.
OR2 gaat over sociale en maatschappelijke competenties.
Nou, we gaan kijken dus wat de werkwijze bij die standaarden is.
En het derde thema is niet onbelangrijk.
Wat hebben scholen en besturen hieraan?
De inspectie, dat weet u misschien...
is bezig met het ontwikkelen van nieuwe onderzoekskaders voor 2027.
Daar gaat het nu niet over.
Daar wordt later, ik denk misschien wel volgend jaar ergens...
nog uitgebreid over gecommuniceerd.
Het gaat nu om de huidige werkwijze.
Nog even wat praktische dingen.
We hebben een live chat.
Collega's volgen die chat en proberen uw vragen als u ze stelt te beantwoorden.
Sommige van die vragen zullen we hier aan tafel beantwoorden.
Een overzicht van veelgestelde vragen komt binnenkort op onze website te staan.
Heeft u technische problemen?
Meldt u die dan ook in de chat.
Als dat dan lukt.
Ik ben zelf niet zo technisch, maar ik denk dan dat moet dan ook nog lukken.
Maar dan kunnen we proberen dat voor u op te lossen.
En tenslotte maken we ook een opname van deze webinar.
Niet van de chat overigens, van de webinar.
En ook die is binnenkort op onze website terug te zien.
Stel dus gerust uw vragen in de chat.
Dat helpt het verhaal duidelijk te maken.
Daar is dit webinar voor.
Dan wel graag één vraag tegelijk.
Goed, we zeiden het al het aantal deelnemers is hoog.
Daaruit blijkt al wel de behoefte aan duidelijkheid rond die onderwijsresultaten.
Maar toch nog even goed om te weten...
Els, wat bedoelt de inspectie eigenlijk met onderwijsresultaten?
Of opbrengsten, zo wordt het ook wel genoemd.
En hoe zie je dat terug in je werk?
We zien dat bij onze schoolbezoeken zeker terug.
En vooral dat scholen het ingewikkeld vinden.
Wij begrijpen dat ook.
Want in het regulier onderwijs heb je veel houvast aan een landelijke norm.
Je brengt als basisschool je resultaten in beeld met de doorstroomtoets.
Je weet welke scores je ongeveer moet behalen.
Dus je kan eigenlijk op voorhand al zien...
van worden onze resultaten als voldoende of onvoldoende beoordeeld?
En in het voortgezet onderwijs hetzelfde.
Je weet welke examencijfers je gemiddeld moet behalen.
Maar in het speciaal onderwijs doen redelijk veel kinderen geen examen.
En maken geen doorstroomtoets.
En dan verwachten we van een school dat je zelf bepaalt
of je resultaten aan de maat zijn.
En ook hoe je die in beeld brengt.
Dat is dus afhankelijk van je populatie echt een kwestie van maatwerk.
Zowel voor de school zelf.
Maar ook voor ons hoe we daar in het toezicht naar kijken.
We hebben natuurlijk toch wel een zo veel mogelijk uniforme werkwijze.
Die gaan we ook uitleggen in dit webinar.
En op de volgende dia zie je dan ook de uitgangspunten die we daarbij hanteren.
We verwachten van scholen dat ze zelf voldoende expertise hebben
om te bepalen: wat zijn nu realistische resultaten
die we met onze leerlingen kunnen behalen?
En daarnaast verwachten we dat ze weten...
wat hebben leerlingen nou straks nodig als ze op hun vervolgplek zitten?
Of dat nu arbeid is of vervolgonderwijs...
wat hebben ze daar vooral aan
Vaardigheden bij taal, rekenen, sociale vaardigheden nodig om daar succesvol te zijn?
Dus die twee uitgangspunten nemen we eigenlijk bij elke school
wat voor populatie ze ook hebben, nemen we mee.
En vervolgens passen we dat echt toe.
Maken we het specifiek voor de individuele school.
Vandaag gaan we natuurlijk vooral op die uniforme werkwijze in.
En met voorbeelden, vragen aan de chat, hopen we dat we duidelijk kunnen maken...
zo vertalen we dat naar een specifieke schoolsituatie.
Oké, dankjewel Els.
Dat maakt duidelijk waarom we dit uur samen ingaan op die standaarden OR1 en OR2.
Dat gaan we dus per standaard doen...
van algemeen naar meer specifiek met voorbeelden.
Laten we starten met het eerste thema.
Waarom beoordeelt de inspectie die opbrengsten eigenlijk in het speciaal onderwijs?
Waarom beoordeelt de inspectie die onderwijsresultaten?
Maar eerst even, en ook wel even spannend, de uitslag van de poll.
Dank voor het stemmen.
Ik ga even kijken wat de uitslag is.
En ik zie dat 37% ja heeft gestemd.
Dat we het al sinds 2013 doen die onderwijsresultaten beoordelen.
25% zegt nee en 38% weet het niet.
Laurens, wat is het juiste antwoord?
Het juiste antwoord is nee.
Dus volgens mij heeft 25% dit goed.
Maar misschien dat het andere deel ook terugdacht...
aan het themaonderzoeken die we destijds deden.
Want we hadden een onderzoekskader waarin indicatoren stonden...
die wel gingen over opbrengsten.
Maar die we niet beoordeelden...
maar in beeld brachten met bijvoorbeeld een thema onderzoek.
Maar 2013 was wel een heel belangrijk jaar.
Want in 2013 kwam de Wet kwaliteit (v)so.
En deze wet introduceerde het werken met ontwikkelingsperspectieven en uitstroomprofielen.
En beide droegen bij aan het idee dat scholen opbrengstgerichter kunnen werken.
Namelijk door aan de hand van het uitstroomprofiel...
dat is bijvoorbeeld vervolgonderwijs, arbeid of dagbesteding.
En daarbinnen heb je dan weer niveaus.
Maar om een inschatting te maken van een leerling...
wat de leerling kan, nodig heeft, wat het onderwijs kan bieden.
En vervolgens wat de leerling aan uitstroomprofiel zou kunnen halen.
Dit maakt samen dat het onderwijs zich veel meer richt...
op wat later nodig is voor de instroom in het vervolg.
Waardoor het veel opbrengstgerichter werd.
Nou en dat is tien jaar later.
En dat is ook gelijk het antwoord op de vraag...
waarom beoordeelt de inspectie de onderwijsresultaten?
Als je er eerst voor zorgt dat je de leerling goed in beeld hebt...
en weet waar de leerling uit gaat stromen.
Dan is het een mooie vervolgvraag...
Is het ons ook gelukt de leerling te leren wat nodig is?
En dat we tien jaar later deze vraag kunnen stellen...
is eigenlijk ook een groot compliment aan de scholen.
Omdat ze die enorme ontwikkeling afgelopen tien jaar hebben doorgemaakt.
Dus de kernvraag is eigenlijk...
heeft de school de leerlingen toegerust met wat ze nodig hebben voor hun vervolg?
Ja.
Maar Els, je kunt toch niet de kwaliteit bepalen...
aan de hand van alleen de opbrengsten?
Nee, dat kan zeker niet.
We kijken altijd breed naar de onderwijskwaliteit als we op schoolbezoek gaan.
We kijken in de eerste plaats naar de standaard basisvaardigheden.
Dus is het curriculum voor Nederlandse taal, rekenen, wiskunde en burgerschap op orde?
We kijken of leerlingen zich veilig voelen.
En heeft de school ook beleid om die veiligheid te bewaken.
Zijn de lessen op orde?
Geven leraren goed les?
Pedagogisch-didactisch handelen.
Hebben leraren goed zicht op de ontwikkeling van leerlingen?
En geven ze waar nodig extra begeleiding en ondersteuning?
Dan de onderwijsresultaten.
Dat zijn twee standaarden.
Resultaten OR1 en sociale en maatschappelijke competenties OR2.
En de laatste kwaliteitsaspecten waar we naar kijken is kwaliteitszorg.
En dan van dat totaal aan standaarden...
vinden we de onderwijsresultaten wel een belangrijke standaard.
Vooral OR1 beschouwen we als kernstandaard.
Samen met Zicht op ontwikkeling, Veiligheid en Pedagogisch-didactisch handelen.
Kernstandaard betekent dat als die onvoldoende is...
dan is het totaal oordeel onvoldoende.
Dus resultaten zijn heel belangrijk.
Ja, en waarom?
Omdat leerlingen kunnen het heel fijn op school hebben.
Een hele goede tijd hebben.
Ook heel erg belangrijk natuurlijk.
Maar uiteindelijk moeten ze ook goed voorbereid zijn op de samenleving...
het vervolgonderwijs en zich kunnen redden en mee kunnen doen.
Dus vandaar dat we die resultaten.
ook als een heel belangrijk kwaliteitsaspect beschouwen.
Oké, helder.
Ja, die beoordeling van onderwijsresultaten staat dus niet op zichzelf.
Het maakt deel uit van een breder kwaliteitsbeeld.
Maar vandaag staan die onderwijsresultaten tegelijkertijd wel centraal.
Daarom gaan we door naar het volgende onderdeel.
De werkwijze van de inspectie...
bij het beoordelen van de onderwijsresultaten.
Laurens, kun jij ons kort meenemen...
in wat de algemene werkwijze is voor de beoordeling van die standaarden?
OR1 en OR2.
We starten bij de algemene kernvraag.
Die is: heeft de leerling voldoende geleerd
om door te stromen naar het beoogde vervolg?
En die vraag stellen we bij beide standaarden.
Alleen hoe we die vraag beantwoorden, die verschilt.
Maar dat doen we wel aan de hand van de onderwijsresultaten.
Dus we zeggen heeft de leerling voldoende geleerd?
En we zeggen dat beantwoord je als je naar de onderwijsresultaten kijkt...
en dan kijk je hoeveel van die leerlingen geleerd hebben wat nodig is voor het vervolg.
En hoe we vaststellen of voldoende leerlingen dat hebben geleerd.
Dat verschil tussen de standaarden.
Maar het idee blijft hetzelfde.
Onderwijsresultaten laten zien dat leerlingen genoeg geleerd hebben om door te stromen.
En wat belangrijk is dat dit ook nog gemeenschappelijk is.
En daarna gaan we in op de verschillen.
Is het idee dat het gaat om schoolverlaters...
omdat dat zijn leerlingen die gepland de school verlaten.
Dus die leerlingen hebben de kans gehad.
De school heeft de kans gehad in de beoogde periode...
toe te rusten met de kennis en vaardigheden die nodig zijn.
Oké, en laten we dan dieper kijken naar OR1: de resultaten.
Hoe beoordelen we die resultaten van de schoolverlaters?
Twee kernvragen staan centraal bij OR1.
En die staan ook op onze website.
En jullie zien ze ook bij de dia.
De eerste vraag is, heeft minimaal 75% van de schoolverlaters...
Ik noemde net al dat het om schoolverlaters ging.
...het benodigde uitstroomniveau uit het ontwikkelingsperspectief gerealiseerd?
En de tweede vraag is of ook minimaal 75% de daarvoor benodigde streefniveaus...
op het gebied van de kernvakken Nederlandse taal en rekenen wiskunde heeft behaald.
Ik wil eigenlijk eerst ingaan op de eerste.
En dan gaan we straks op de tweede in.
En bij de eerste beginnen we met een algemeen voorbeeld.
Laten we nu een school nemen die vmbo-t en havo aanbiedt.
En dan kijken we naar het vorig schooljaar.
Dus het laatste cohort voordat we naar de opbrengsten kijken.
Stel hier hebben we vijftien leerlingen.
Zoals in het ontwikkelingsperspectief gepland...
examen gedaan op het niveau vmbo-t.
Er waren geen havo-kandidaten dit jaar.
En dan blijkt: dertien van de leerlingen hebben het volledig diploma behaald.
Dus dertien van de leerlingen hebben het volledige vmbo-t diploma gehaald.
Die andere twee niet.
Maar met dat diploma hebben ze de toegang...
zoals via het volledige diploma dat wettelijk die toegang is geregeld.
En dan zeg je dertien van de vijftien.
Of twaalf ik weet het niet.
In ieder geval, dat is meer dan 75%.
En meer dan 75% betekent dat je de eerste vraag...
dus het hebben voldoende leerlingen het uitstroomniveau behaald?
Die beantwoord je met ja.
Omdat voldoende leerlingen het diploma hebben gehaald...
zoals beoogd in het ontwikkelingsperspectief.
En dan een tweede voorbeeld.
Laten we nu naar een so-school gaan.
Het is een so-school, die heeft zijn aanbod...
gericht op leerlingen die kunnen uitstromen naar praktijkonderwijs...
vso arbeid en vso dagbesteding.
En bij deze leerlingen maak ik het makkelijker, tien leerlingen.
Dan is het helemaal makkelijk om te kijken of het boven de 75% is.
En bij deze leerlingen hebben...
acht leerlingen het beoogd niveau uit het ontwikkelingspespectief gehaald.
En bij die andere twee was het beoogd niveau vso arbeid.
En maar één leerling die heeft behaald wat nodig is voor vso dagbesteding.
En de andere leerling voor praktijkonderwijs.
Twee leerlingen hebben het niet gehaald, acht leerlingen wel.
Die hebben het niveau behaald wat nodig is om door te stromen naar een beoogd vso-vervolg.
En dan stel je vast ook hier in deze school heeft meer dan 75%...
van de leerlingen het beoogde uitstroomniveau hebben behaald.
Dus bij beide, dan heb je weer even die twee vragen in ons achterhoofd.
De eerste vraag, dus hebben ze het beoogde niveau behaald?
Ook bij deze school is dat het geval.
Ja, duidelijk.
En stel nou dat dat het maar 70% was geweest?
Zeker met kleine aantallen kom je daar al snel op...
op dat soort percentages denk ik ook.
Hoe gaan we daarmee om?
Ja, bij kleine aantallen vertekent het natuurlijk al snel.
Dus dan kijken we niet alleen maar naar één jaar...
maar we kijken drie jaar terug.
De gedachte erachter blijft steeds...
lukt het om voldoende leerlingen goed toe te rusten?
Het kan zijn dat als één jaar niet gebeurt, dat dat een uitzondering is.
Maar aan de hand van drie jaar kan je vaststellen...
in ieder geval in algemene zin lukt dat.
Alleen het kan zijn dat één jaar dat niet is gelukt bijvoorbeeld.
Maar als de uitstroom nou structureel klein is...
bijvoorbeeld vier leerlingen per schooljaar.
Dan zeg je: wat zegt die uitstroom nou precies?
Dus dan gaan we het niet beoordelen aan de hand van die einduitstroom.
Maar we beschrijven hoe de school zich ontwikkelt qua opbrengsten.
En scholen zelf kunnen natuurlijk nog veel meer doen
om te laten zien dat het lukt om leerlingen goed toe te rusten.
Bijvoorbeeld laten zien dat alle leerlingen op het moment...
gedurende het schooljaar hebben bereikt wat nodig is.
Maar bij de opbrengsten, dus bij de schoolverlaters...
kijken we dan bij hele kleine uitstroom.
En dan gaan we deze standaard niet zo beoordelen.
En als leerlingen niet het hele examen hebben gedaan, maar deelexamen in een paar vakken?
Hoe werkt dat?
Hoe werkt dat door in de beoordeling?
Ja, dat is ook weer precies een goede vraag.
Want er zijn natuurlijk altijd veel uitzonderingen die anders lopen.
En dan ook hier is het idee terug...
hebben voldoende leerlingen geleerd wat nodig is?
En wat nodig is wordt vastgesteld in de ontwikkelingsperspectieven.
Waar ze laten zien dat dit voor de leerling het best haalbare is...
als de school het aanbod en ondersteuning goed regelt.
Dus ook dan geldt, stond nu in het ontwikkelingsperspectief...
dat deze deelexamens de beoogde examens waren...
dan gelden die voor de vaststelling of de leerling voldoende heeft geleerd.
Ja, nog zo'n vraag.
uitstroomprofielen als dagbesteding en arbeid.
Dat is vast nog ingewikkelder om te beoordelen.
Hoe doen jullie dat?
Ja, ik zou denken ingewikkelder eigenlijk niet.
Als we teruggaan naar de basisvraag, van hebben we de leerlingen voldoende geleerd?
Alleen bij diploma's is het natuurlijk geregeld...
dat het behalen van een volledig diploma bijvoorbeeld...
toegang tot vervolgonderwijs regelt.
En bij dagbesteding en arbeid is dat niet op die manier geregeld.
Waardoor je wel van de school vraagt, wat ze heel vaak goed weet...
is wat heeft deze leerling nodig?
Hoe kunnen we de leerling voldoende toerusten...
zodat uitstroom naar deze vorm van dagbesteding of deze vorm van arbeid haalbaar is?
En dan geldt dus eigenlijk hetzelfde.
Zorgen de resultaten ervoor dat je de toegang hebt...
tot het beoogde uitstroomprofiel met de beoogde niveaus?
En nu ga ik een keertje naar jouw Els.
De volgende is een moeilijke vraag.
Het komt vast ook voor dat leerlingen hoger uitstromen dan beoogd.
En dat klinkt heel positief.
Ja zeker.
En scholen verwachten ook vaak dat we dat ook als positief opvatten.
Dat ze denken dat is toch heel mooi.
Ze zijn nóg hoger uitgestroomd dan wij hadden verwacht.
Toch kijken wij echt van zijn ze nou op het niveau uitgestroomd?
Omdat stel, je hebt een leerling in je school...
en je hebt in je uitstroomperspectief in OPP gezet.
We verwachten dat die een vmbo-t-diploma haalt.
Maar hij blijkt toch op havo-niveau uit te stromen.
Dan is dat mooi voor die leerling.
Maar het kan wel zijn dat die leerling...
ondanks het aanbod dat hij op vmbo-t-niveau heeft gekregen, toch havo haalt.
En voor die leerling had dus eigenlijk een havo-aanbod...
misschien zelfs een vwo-aanbod passender geweest.
Dus misschien was de school niet ambitieus genoeg bij deze leerling.
En omgekeerd als de leerling lager uitstroomt.
Dan kan het dat de school zich niet genoeg heeft ingespannen...
om de leerling op het juiste niveau te krijgen.
Vandaar dat we echt kijken...
hij moet op het niveau uitstromen.
En natuurlijk snappen we dat die ontwikkeling soms echt anders kan lopen dan je verwacht.
Leerlingen kunnen opeens een dip hebben door wat voor omstandigheden.
Of die ontwikkeling kan heel grillig of een groeispurt, er kan van alles gebeuren.
Vandaar ook dat we gekozen hebben voor de norm van 75%.
We leggen hem niet op 90%, dat je het altijd goed inschat.
Je mag het uitstroomperspectief ook altijd bijstellen.
Liefst niet helemaal aan het eind.
Want dan kan je alles conform uitstroom krijgen.
Maar dat kan wel.
Soms kan het nodig zijn om het toch ook in een laat stadium te doen.
Als de leerling bijvoorbeeld heel laat is ingestroomd.
Dus wij vinden dat we op deze manier scholen toch de ruimte geven...
om wel die 75%-norm dan ook te kunnen halen.
Oké.
Nog even de grote lijn voor OR1.
Er moeten dus twee vragen met ja worden beantwoord.
En wat staat nu centraal dus bij die eerste vraag?
Ja, bij die eerste vraag - dan kijken we naar het linker gele blokje.
En dan gaat het er dus om dat de school bij 75% van de schoolverlaters...
dat uitstroomniveau realiseert wat in het OPP staat.
Laurens gaf net al aan schoolverlaters, dan gaat het dus echt om geplande uitstroom.
Dus een leerling die tussentijds uitvalt of verhuist of wat dan ook.
Wie tussentijdse uitstroomt, die reken je niet mee.
Het gaat echt om leerlingen die gepland aan het eind van schoolperiode uitstromen.
Oké.
En dat uitstroomniveau, daarvan gaf Laurens ook al een paar voorbeelden.
In het so kan dat zijn...
het uitstroomniveau is dat de leerling toegerust is...
om uit te stromen naar een praktijkschool.
Of naar een vso voor dagbesteding of wat voor niveau dan ook.
En die 75% heb ik denk ik net ook uitgelegd.
Want weloverwogen...
zijn we tot die norm gekomen.
Oké, nog even hierover.
Ik krijg een vraag binnen.
Ik denk dat ik die meteen even aan jullie voorleg.
Die kunnen jullie zo beantwoorden.
Wat wordt verstaan onder een hele kleine uitstroom?
Bij vier leerlingen wel, bij tien leerlingen niet.
Waar ligt de grens?
Wat is een hele kleine uitstroom?
Kun je daar iets over zeggen, Laurens?
Ja, ik denk als vuistregel als over drie jaar...
vier leerlingen of minder uitstromen dat dat echt duidelijk te klein is.
Oké, dank je wel.
Ja, dan gaan we nu naar de tweede vraag van de Standaard OR1.
Streefniveaus taal en rekenen, wiskunde.
Waar kijkt de inspectie daarbij naar?
Els.
Dan kijken we dus naar de kernvakken Nederlandse taal en rekenen-wiskunde.
En de school moet dan zelf streefniveaus bepalen.
En wanneer een school leerlingen in huis heeft die de doorstroomtoets maken, ...
in het so, dan gaan we ervan uit dat die streefniveaus daarop zijn gebaseerd.
Dus op de referentieniveaus die dan behaald moeten worden.
In het voortgezet onderwijs: als leerlingen een diploma doen...
dan zijn het gewoon de exameneisen die de school dan als eindniveau nastreeft.
En voor alle leerlingen die dus niet op die manier het onderwijs afronden...
dan bepaalt de school zelf de streefniveaus.
Maar dan hoeven ze niet zelf het wiel uit te vinden.
Dan kunnen ze bijvoorbeeld gebruik maken van het Landelijk Doelgroepenmodel.
Daarin staan streefniveaus per doelgroep, per uitstroomniveau geformuleerd.
Dus dat geeft veel houvast.
Ja.
En daarnaast moeten scholen dan ook laten zien...
dat leerlingen die streefniveaus behaald hebben.
En ook daar zijn verschillende manieren voor.
Dat kunnen dus examens of een doorstroomtoets zijn.
Scores daarop maken dan duidelijk of je je resultaten behaald hebt.
En anders laat je het zien met tussentijdse taal- of rekentoetsen.
Of met scores op leerlijnen.
Ook dat is in het so en vso heel gebruikelijk...
dat je met leerlijnen laat zien welk niveau ze hebben behaald.
Oké.
En waarom kijkt de inspectie zo nadrukkelijk naar taal en rekenen...
in het speciaal onderwijs?
We vinden het natuurlijk voor alle leerlingen belangrijk...
dat ze de basisvaardigheden behalen.
We weten ook dat een zekere geletterdheid en gecijferdheid...
juist ook voor leerlingen in het speciaal onderwijs heel belangrijk is.
Hoe je daar aan werkt, dat kan natuurlijk wel heel erg verschillen.
Het hoeft niet per se via een vak Nederlands of een vak rekenen, wiskunde te zijn.
Dat kan je ook integreren bij je praktijkvakken.
Zeker rekenvaardigheden kan je daar heel mooi in onderbrengen.
En Nederlands, ook leerlingen die niet praten communiceren.
Dus ook daar werk je aan taalvaardigheden.
Ja.
Volgens mij is dat belangrijk om te benadrukken.
Want ik krijg vaak vragen van scholen...
die gaan over leerlingen met ernstige meervoudige beperkingen.
Hoe kijken wij dan naar die basisvaardigheden?
En als we het idee achter basisvaardigheden...
namelijk leerlingen zo goed mogelijk toerusten
voor een zo groot mogelijke zelfstandigheid...
in ons achterhoofd houden.
Dan weet je dat ook bij deze leerlingen...
juist het aanleren van vaardigheden...
bijvoorbeeld als voorbereiding op zo zelfstandig mogelijk binnen een dagbesteding...
van wezenlijk belang is.
En scholen weten ook vaak heel goed wat die vaardigheden zijn.
En wat we dan vragen is laat ons zien dat die vaardigheden gerealiseerd worden.
Omdat dat net zo goed vaardigheden zijn...
die vallen onder voorbereiding op kernvakken...
of basisvaardigheden die toeleiden tot zo groot mogelijk zelfstandigheid.
Ja.
Het gaat dus eigenlijk om het belang van basisvaardigheden voor iedereen.
Ook voor deze groep.
En waarbij je dus de invulling verschilt per uitstroomprofiel.
En waarbij de inspectie dus eigenlijk uitgaat van de deskundigheid van de school...
om het in te schatten.
Ja.
Hoe berekent de school het percentage precies?
Dat kan ik aan de hand van de volgende dia laten zien.
Tenminste, als die nog wat verder in beeld komt.
Ja.
Ja, precies.
Bij taal is het zo dat een school vaak meerdere scores op toetsen heeft.
Omdat je natuurlijk verschillende taaldomeinen hebt.
Begrijpend lezen, technisch lezen, spelling et cetera.
Dus wat wij dan doen is...
dan middelen we de scores van die verschillende domeinen.
Zodat we op één taalresultaat uitkomen.
En dan kijken we dus of dat bij 75% van de leerlingen voldoende is.
Bij rekenen-wiskunde zijn er ook verschillende domeinen...
maar meestal is er dan één toets gebruikt...
of één examen wiskunde gedaan.
Dan kijken we of dat ook voldoende was.
In principe gaan we ervan uit dat zowel Nederlands als rekenen-wiskunde...
dat alle twee 75% of hoger moet zijn.
Als het nou bij een van die twee vaardigheden niet het geval is...
dan middelen we en kijken we of het samen wel op 75% uitkomt.
Maar ook daarbij gaat het wel ook altijd om het verhaal bij de cijfers.
Want vaak heeft de school ook nog meerdere leerroutes.
Dus dan kijken we per leerroute ook weer...
of die taal- en rekenresultaten voldoende zijn.
En is het altijd het complete verhaal wat we bekijken.
Dus het is niet een kale rekensom die we invullen om te zien...
is het nou voldoende of onvoldoende?
En waar ik dan ook wel nieuwsgierig naar ben.
Hoe komt de inspectie dan eigenlijk aan die gegevens...
om die twee vragen te kunnen beantwoorden?
Ja, die vraag over de schoolverlaters en het beoogde uitstroomniveau.
Hebben ze dat behaald?
Die streefniveaus, die onderliggende streefniveaus.
Taal, rekenen-wiskunde, hebben ze die behaald?
Hoe komen jullie aan die gegevens?
Een deel van de gegevens hebben we bij ons op kantoor.
Omdat alle speciale scholen moeten in het najaar een vragenlijst
over hun uitstroom bij ons inleveren.
En op grond daarvan hebben we op de eerste vraag eigenlijk al een antwoord.
Dus als we zien dat een school niet die 75% uitstroom volgens het OPP haalt...
en zeker als ze dat meerdere jaren achter elkaar doen...
dan is dat voor ons een risico.
Dat kan op een risico voor de kwaliteit van het onderwijs duiden.
En dan nemen we altijd contact op met het bestuur om te vragen...
Hoe kan dat?
Wat is er aan de hand?
Wat is de context van deze resultaten?
En dat kan tot gevolg hebben...
dat we besluiten om een onderzoek uit te voeren op de school.
De gegevens van de tweede vraag, het rechter blokje...
die hebben we maar beperkt bij de inspectie.
Alleen de examenresultaten en de doorstroomtoetsgegevens.
Dus we vragen altijd een opbrengstenanalyse op.
En eigenlijk heeft ook elke school die tegenwoordig.
Ze maken die niet voor ons.
Maar gewoon omdat ze die zelf nodig hebben voor hun kwaliteitszorg.
Volgens mij is het ook belangrijk om hier alvast ook stil te staan.
bij al die verschillen binnen het speciaal onderwijs.
En dat is vaak die black box waar ik in het begin over had...
dan zijn de situaties niet zoals we hier in algemene zin schetsen.
Maar volgens mij is het altijd belangrijk om te bedenken...
wat is nou de vraag?
We vragen of de school aannemelijk maakt...
dat voldoende leerlingen genoeg hebben geleerd.
En bij OR1 gaat het dus om de cognitieve kant.
Maar met die vraag in ons achterhoofd...
en ik zag verschillende vragen van het gespecialiseerd onderwijs binnenkomen.
En ik denk dat we moeten bij een paar stilstaan.
En volgens mij één van die vragen is...
hoe zit het nou met verschillende uitstroomprofielen?
En dan gaan we kijken in principe...
wordt het in de resultaten samengenomen?
Natuurlijk kijken we naar als binnen één profiel alle leerlingen het niet halen...
maar door de gemiddelden van alle profielen wel.
Dan stellen we de vraag: wat gebeurt er in dat profiel?
Maar de ervaren uitzonderingen gaan vaker over bijvoorbeeld kort verblijf.
Hoe zit het nou met leerlingen die korter op de school verblijven?
En dan gaan we terug naar de kernvraag.
Want bij deze leerlingen wil je je ook afvragen:
Zijn deze leerlingen nou voldoende toegerust?
Dan kijk je naar, als het gaat om geplande uitstroom.
Dus als de leerling het onderwijs heeft gehad...
zoals in het ontwikkelingsperspectief beoogd in de periode...
die beoogd is op de school.
Dan zien we dat als schoolverlaters.
En tellen deze leerlingen mee bij de inschatting...
of het onderwijs heeft opgeleverd wat je mag verwachten.
Een ander voorbeeld zijn leerlingen die eigenlijk maar een jaar op school zijn.
Maar dat komt eigenlijk op hetzelfde neer.
Want als een leerling een jaar op school is en dat is zo gepland...
dan telt de leerling mee in de analyse van de resultaten.
Is het ons gelukt de leerlingen goed toe te rusten?
Maar als de leerling bijvoorbeeld verhuist...
dan kan dat ongepland zijn.
Dan heeft de school niet de kans gehad.
zoals beoogd in het ontwikkelingsperspectief, om de leerling voldoende toe te rusten.
Maar ik wil nog wel benadrukken dat het gaat om het verhaal achter die cijfers...
om dat ook net te vragen:
waar ligt de grens tussen wanneer we de uitstroom wel of niet meerekenen?
het moet een realistisch beeld geven van de toerusting van die leerlingen.
En ons uitgangspunt zegt: vier leerlingen of minder over drie jaar...
daar kan je niet veel van zeggen op deze manier.
Maar scholen kunnen zelf wel veel meer laten zien...
over waarom leerlingen voldoende toegerust worden.
Alleen bij deze standaard zeggen we wel:
we verwachten dat ook in de resultaten terug te zien.
Dus daarom na tien jaar die vraag:
kan je ook laten zien dat de leerlingen hebben geleerd wat nodig is?
Ja.
En schoolverlaters zijn daar het uitgangspunt...
aan de hand van de schoolresultaten.
Oké.
Ik haal hier vooral uit dat cijfers heel belangrijk zijn.
Maar dat het verhaal erachter ook belangrijk is.
Het wordt tijd om wat vragen in de chat te gaan bespreken denk ik.
Dus dat gaan we doen.
Eens even kijken.
Ik pak er even eentje uit.
Ik heb er hier een aantal staan.
Kan het reguliere voortgezet onderwijs niet veel leren...
van hoe de inspectie vso scholen beoordeelt?
Of is dat niet haalbaar qua maatwerk en verantwoordelijkheid bij de scholen zelf?
Wie wil daarop reageren?
Prikkelende vraag.
Ik denk dat we dat eens bij onze collega's van de sector vo kunnen bespreken.
Want wederzijds kunnen we denk ik van elkaar leren.
En ik denk dat vso-scholen van vo-scholen kunnen leren.
Maar omgekeerd ook.
Dat is zeker waar.
Met ons streven naar inclusief onderwijs...
is dat ook een mooie opdracht die er ligt om van elkaar te leren.
Hoe ga je nou met resultaten om en hoe kijk je daar goed naar?
Wat ik denk bij de vraag...
ik wil natuurlijk bescheiden blijven als ik daarop antwoord.
De vraag is lastig direct te beantwoorden.
Maar ik hoop dat de gedachte er in zit...
dat het kijken naar leerlingen die zich niet standaard ontwikkelen...
dat dat gaat via de expertise van de school en het plannen wat daar nodig is.
En dan de vaststelling of dat is gelukt.
En ik denk dat eigenlijk alle schoolsettings kunnen leren...
van als leerlingen niet lijken te passen...
in wat een standaardverdeling is, of daarbuiten vallen...
dan is de leerling eigenlijk nog steeds welkom.
Maar dan kijken we naar of lukt wat je met het onderwijs wil bereiken.
Dat is anders dan op de standaard manier kijken of een leerling daar binnen valt.
En als dat de gedachte is achter de vraagstelling...
dan denk ik dat het voor iedereen leerzaam is.
Nou, dank voor deze mooie vraag.
Ik heb één vraagje, dat is best een lang verhaal.
Of doe ik eerst die andere toch?
We hebben ook vaak leerlingen die tegen ons advies in...
bijvoorbeeld toch naar MBO 1 gaan.
De leerling heeft dit niveau niet bij ons laten zien.
Kijken we dan naar het behaalde niveau op school...
of de plek waar de leerling uiteindelijk zelf besluit naartoe te gaan?
Volgens mij is het belangrijk om deze vraag zorgvuldig te beantwoorden.
Omdat bij de resultaten...
kijken we hier dus naar het moment dat de leerling de school verlaat...
of op dat moment de resultaten passen bij wat de school heeft gepland.
Dus dat betekent dat we niet kijken naar waar die leerling naar uitstroomt...
dus de plek die hij daarna krijgt.
We kijken of de leerling de resultaten behaald die nodig zijn voor de beoogde plek.
En deze vraag is volgens mij heel relevant...
omdat het heel vaak voorkomt dat leerlingen iets anders doen...
dan de school in het ontwikkelingsperspectief heeft gepland.
Natuurlijk kan het de vraag oproepen over:
hoe zit het overleg met de leerling en de ouders...
wat voor de leerling haalbaar is?
Maar dat is iets anders.
Net zoals vroeger hadden we de bestendiging.
En die hebben we eigenlijk nog steeds.
Als een variabele die inzicht kan geven over lukt het de leerlingen op die plek te krijgen.
Alleen tussen het moment van verlaten van school...
en waar de leerling later op de plek zit.
Er zijn natuurlijk heel veel andere dingen die invloed hebben op of de leerling daar komt.
Dus bij de resultaten kijken we primair...
dus in eerste instantie bij de beoordeling...
naar het moment van schoolverlaten.
Omdat je dan kan verwachten dat wat de leerling heeft geleerd...
direct samenhangt met wat de school heeft gedaan.
Oké.
Ik kijk even of we tijd hebben voor nog één vraag.
Ik denk het wel.
Dan toch maar even het verhaaltje.
Els zegt: Je kunt de school niet alleen beoordelen op de resultaten.
Dat gebeurt echter wel.
Op onze school zijn alleen de resultaten onvoldoende...
waardoor de school een onvoldoende beoordeling heeft gekregen.
Hoe zit dat dan?
Ik zie nu dat het antwoord in de chat al is meegegeven...
dus daardoor leek het een heel verhaal.
Maar het valt wel mee.
Maar misschien kun jij hem ook nog eens beantwoorden, Els.
Hoe zit dat?
Het is een kernstandaard.
Dus op zich kan het inderdaad dat je een onvoldoende voor OR1 krijgt.
En dat vervolgens dus je hele school onvoldoende is.
Zo zijn de beslisregels in ons inspectiekader.
Dat klopt.
In de praktijk zien we het niet zo vaak.
Omdat er bijna toch ook altijd een samenhang is...
als je resultaten onvoldoende zijn, dat er dan toch iets...
in de kwaliteit van je lessen of de kwaliteit van je aanbod...
of je onderwijstijd die je aan basisvaardigheden besteedt...
dat daar iets tekortschiet.
Dat hoeft niet per se dan een onvoldoende te zijn.
Maar vaak zie je wel dat er dan toch daar iets verbeterd moet worden...
om die resultaten omhoog te krijgen.
Of je hebt niet goed je leerlingbegeleiding op orde.
Dat je bijvoorbeeld bepaalde leerlingen die veel moeite hebben met rekenen...
dat je daar te weinig extra ondersteuning aan biedt.
Dus dat je ook bij het Zicht op ontwikkeling en begeleiding iets te doen hebt.
Dus er is eigenlijk altijd wel een samenhang met andere kwaliteitsaspecten.
Soms ook een onvoldoende op die kwaliteitsaspecten.
Maar dat kunnen ook onderdelen zijn die daar dan niet op orde zijn.
Dus alleen iets mis met je resultaten en verder alles perfect in orde op school...
dat komen we heel zelden tegen.
Helder.
Ja.
Goed.
Ja, we hebben het gehad over OR1.
De inspectie kijkt dus naar of minimaal 75%...
het uitstroomprofiel van het ontwikkelingsperspectief behaalt.
En of 75% de streefniveaus voor taal, rekenen en wiskunde heeft behaald.
Dat is de kern en daar valt dus veel meer over te zeggen.
Dat hebben jullie ook al gedaan.
En we hebben het al duidelijk gemaakt over hoe de inspectie daarnaar kijkt.
We gaan nu door naar de tweede standaard, de andere standaard.
De onderwijsresultaten OR2.
Dat gaat over sociale en maatschappelijke competenties.
Els, waar gaat het bij deze standaard om?
Even de volgende dia.
Volgende nog.
Nog verder?
Ja.
Bij deze standaard gaat het erom of leerlingen voldoende sociale...
en maatschappelijke competenties hebben behaald.
Ik ga eerst even in op wat we met sociale competenties bedoelen.
Ook daar hanteren we eigenlijk dezelfde uitgangspunten...
in ons toezicht als we bij OR1 doen.
En dat is ook weer: heeft de school goed in beeld wat haar populatie aan kan?
En kan ze op grond daarvan dus passende streefniveaus formuleren?
En ook weer: worden ze goed voorbereid op het vervolg?
En kan je als school ook een schoolnorm bepalen...
om vast te stellen: zijn we tevreden over deze resultaten
En een verschil wel hier bij de standaard OR1...
is dat we hier niet zelf als inspectie
een minimumnorm van 75% hebben geformuleerd.
Maar dat we dat bij de school neerleggen.
Die bepaalt zelf de norm.
Waarbij we wel zien dat scholen vaak ook als norm 75% hanteren.
En ook nog wel een belangrijk verschil met de standaard OR1...
is dat dit dus geen kernstandaard is.
Volgens mij kregen we hier ook in de aanloop al wat vragen over.
En een deel van die vragen ging over...
Is er dan toch niet een algemene norm?
Of wat zegt dan de norm eigenlijk?
En ik denk dat het goed te noemen is hier in onze beoordeling...
gaan we dus uit van de expertise van de school...
die het meeste kennis heeft en die het onderwijs ook zo heeft ingericht...
dat het onderwijs zo goed mogelijk bijdraagt aan het realiseren van competenties op dit vlak.
En soms zeggen ze ook er zijn grote verschillen tussen leerlingen...
of tussen de uitstroom.
Maar ook dan blijft achterliggend idee...
alle leerlingen ontvangen het onderwijs...
en je hebt een idee met wat je met het onderwijs wil bereiken op dit vlak.
En wij gaan ervan uit dat je dat idee goed onderbouwt.
Waardoor we nog steeds de vraag gerechtvaardigd vinden:
Wat heeft het onderwijs opgeleverd op dit vlak volgens jullie eigen schoolnorm...
over wat haalbaar is voor het aandeel leerlingen bij wie dat lukt?
Oké.
En voor de duidelijkheid eventjes...
dit gaat dus niet over maatschappelijke competenties.
Waarom niet?
Nee, kijk bij maatschappelijke competenties...
Uiteindelijk hopen we natuurlijk dat we maatschappelijke competenties...
op een vergelijkbare manier kunnen gaan kijken.
Maar bij maatschappelijke competenties, daar zijn we stimulerend.
Daar hopen we dat scholen steeds meer...
die gaan volgen op een manier die past bij de leerlingen.
Alleen bij de sociale competenties...
en ik kom weer even terug op dat begin.
Dan zeiden we tien jaar later.
Maar ik denk ook in die tien jaar...
hebben veel scholen gezegd maar het zijn juist die sociale competenties...
waarvoor leerlingen bij ons komen.
En het zijn juist de leervoorwaarden of andere elementen...
binnen die sociale competenties.
Dus interpersoonlijke competenties bijvoorbeeld.
Of tussen leerlingen en bekende leerlingen.
Dat we daar aan leren wennen of waar leerlingen zelfstandiger in worden.
En om recht te doen aan het idee, het is speciaal onderwijs...
waar ook de leergebied-overstijgende doelen onderdeel zijn...
willen we kijken naar deze standaard en het deel van de sociale competenties beoordelen.
En we hopen dat uiteindelijk ook de maatschappelijke competenties
gevolgd worden op een manier waardoor er iets zinnigs gezegd kan worden over...
wat is er op dit vlak bereikt en is dat ook wat nodig was?
Oké.
Er komen nog steeds meer vragen binnen.
Ook nog wel over OR1, maar ook over OR2.
Mijn voorstel is om weer even naar de chat te gaan.
Om even wat te kijken of we wat vragen kunnen gaan beantwoorden.
Een vraag hier die gesteld wordt is:
Moet je het toetsen van de sociale competenties koppelen aan een leerlijn...
bijvoorbeeld CED?
Ik vind het een mooie vraag.
Het laat zien, en dat spreekt het streven uit.
En dat is ook die ontwikkeling die scholen doormaken.
Dat maakt dat scholen zelf graag dit in beeld willen hebben.
En het gebruik van landelijke CED-leerlijnen...
is een voorbeeld om de ontwikkeling van leerlingen te volgen.
Bijvoorbeeld aan de hand van observaties en scores op de leerlijnen.
En uiteindelijk de vaststelling of bij de schoolverlaters het gerealiseerd is.
Maar het gaat erom dat de school dit doet...
op een manier die past bij de leerlingen en kenmerken van de leerlingen.
En dat moet wel op een manier zijn die inzichtelijk en betrouwbaar is.
Dus inzichtelijk, het moet de school inzicht geven...
in wat de leerlingen hebben geleerd.
En het moet ook iets zeggen over je onderwijs.
Maar er is niet een verplichting over hoe je dat moet doen.
Maar wel dat dat dus op een betrouwbare manier moet gebeuren.
Omdat het zinnige informatie aan de school moet geven.
Over heeft het onderwijs er aan bijgedragen?
Maar ook zinnige informatie bij de opbrengsten om vast te stellen.
Is het wel of niet gelukt?
En het gebruik van valide instrumenten is een manier...
dus die validiteit om te laten zien dit is betrouwbaar.
Maar het kan ook zijn dat de school kan laten zien...
dat de school een instrument gebruikt dat volgens de school beter aansluit.
En dan dus ook betrouwbaarder is volgens de school.
Als het maar wel inzicht geeft in wat de leerling op dit vlak heeft geleerd.
En dan een vraag die er op zich wel mooi bij aansluit.
Wat zijn de goede meetinstrumenten voor OR2?
En dan specifiek voor de maatschappelijke competenties?
Die vraag krijgen we niet voor het eerst.
Scholen vragen dat vaak aan ons.
Van wat raden jullie als inspectie ons aan?
Maar die vraag is zeker in algemene zin niet te beantwoorden.
Want het hangt zo van je populatie af.
Maar ook van werk je met een bepaalde methodiek of methode...
aan die sociale competenties?
Wat voor visie heb je over hoe je leerlingen wil voorbereiden op het vervolg?
Dus het is absoluut niet zo dat één instrument voor alle scholen goed passend is.
Dat hangt echt van je manier van werken en je visie af.
En er zijn wel een aantal instrumenten, maar soms sluiten die ook niet aan bij je populatie.
Als je een zeer moeilijk lerende populatie hebt...
dan kan je natuurlijk ook niet alle instrumenten gebruiken.
Wat we vaak zien ook wat Laurens net zei...
als er geen passend instrument beschikbaar is...
dan volgen de scholen de leerlingen aan de hand van een leerlijn.
Dat is dan een alternatief.
Sommige scholen kiezen ervoor en volgen aan de hand van een leerlijn...
en met behulp van een instrument.
Sommige scholen zijn heel tevreden met hun instrument dat ze gebruiken.
Maar wat we wel vaak terug horen is dat het altijd lastig is...
dat het instrument zelden helemaal matcht met het aanbod wat je hebt.
Dus je aanbod is bijvoorbeeld op een paar cruciale competenties gericht.
En dan meet dat instrument net een paar andere competenties.
Dus in die afstemming tussen instrument en aanbod...
dat is best ingewikkeld voor scholen.
Daar kunnen scholen ook zelf keuzes in maken.
Je kan ook kiezen van...
ik breng alleen de competenties van het instrument in beeld op die gebieden.
En dat beseffen wij heel goed.
Ook in die gesprekken als we op scholen zijn.
En het gaat over deze standaard.
Het is niet eenvoudig.
Het vergt echt goed nadenken.
Wat is nou essentieel voor deze leerlingen op sociaal-emotioneel gebied?
Maar ik geloof dat de vraag ging ook over maatschappelijke competenties.
Wat is dan een geschikt instrument?
Daar zijn nog niet zo heel veel instrumenten voor.
Dus daar zijn de scholen ook nog zoekend en lerend in.
En we zien wel dat scholen daar echt grote stappen in maken.
We zien steeds meer scholen...
die ook die competenties goed in beeld weten te brengen.
Oké.
Misschien wel goed als er ruimte is nog even te kijken...
als het dan over die beoordeling gaat...
dan kan het zijn dat de school een instrument gebruikt...
en de domeinen heeft vastgesteld.
Bijvoorbeeld conflicthantering en nog andere domeinen.
En dan aan het eind, bij het schoolverlaten...
kan het zijn dat de schoolnorm bijvoorbeeld is...
80% moet behaald hebben wat wij beoogd hebben op die domeinen.
Dat kan dan zijn dat het gemiddelde over die domeinen wel precies 80% is.
Of dat er één het niet haalt, één van die domeinen daaronder zit.
En dan eigenlijk het idee dat de school laat zien aan het domein wat niet gehaald is.
Daar zien we dat er in het onderwijs misschien acties nodig zijn.
Maar over het algemeen zien we dat er 80% wordt gerealiseerd.
En tegelijk, en dat wil ik ook hier weer bij zeggen...
het gaat nog steeds om het verhaal achter de cijfers.
Want het kan zijn dat bepaalde domeinen cruciaal zijn voor succes later.
Waardoor die weging van de 80% anders plaatsvindt.
En het kan ook zijn dat het soms niet gaat om cijfers.
Maar bijvoorbeeld weer bij die ernstig meervoudig beperkte leerlingen...
kan het zijn dat de school een idee heeft over...
we weten dat het aangeven van een grens...
bijvoorbeeld een hele belangrijke cruciale vaardigheid is later.
Dus we vinden dat het allerbelangrijkst...
dat de leerling dat op het niveau zoals wij dat hebben ingeschat haalt.
En ook dan gaat het nog steeds om sociale ontwikkeling...
die bijdraagt aan de zelfstandigheid later.
Maar hoeft het niet alleen maar een cijfermatige 80%...
van dit instrument op dit domein.
Omdat het eigenlijk direct samenhangt met wat voor die leerling haalbaar is.
Maar wel de vaststelling of dat is gelukt.
En bij welk aandeel leerlingen dat is gelukt.
Oké.
De vragen blijven binnenkomen.
Ik doe nog eentje omdat ik die te belangrijk vind om te laten liggen.
En dat is eigenlijk de vraag:
Kan er een toelichting gegeven worden over het verschil...
tussen sociale en maatschappelijke competenties?
Wat is eigenlijk het verschil daartussen?
Daar hadden we misschien wel mee moeten beginnen.
Maar dat realiseer ik me nu maar.
Maar misschien kunnen jullie dat aangeven?
Els misschien?
Ja, ik wil wel beginnen.
En dan Laurens, vul maar aan als dat kan.
Bij sociale competenties denken we vooral aan hoe een leerling functioneert.
Eigenlijk ten opzichte van zichzelf en ten opzichte van bekende anderen.
In het dagelijks leven in de klas...
met je juf, met je medeleerlingen.
En bij maatschappelijke competenties gaat er dan meer eigenlijk over...
hoe je interactie is met een onbekende.
En dat kan dus in je werk zijn.
Geleidelijk aan worden dat natuurlijk ook weer bekenden.
Maar het kan ook als burger, in je maatschappelijke omgeving.
Hoe weet je daar te participeren, te communiceren.
Dus allerlei vaardigheden die je daarvoor nodig hebt.
Oké.
Dat zijn toch vooral ook burgerschapscompetenties die dan aan de orde zijn.
En volgens mij ook daar relevant.
Dus die competenties starten eigenlijk bij die intrapersoonlijke vaardigheden...
over het herkennen van je eigen emoties.
Of het leren benoemen of kunnen onderscheiden...
en jezelf kunnen onderscheiden van de anderen.
Ja, en ik noem dat weer voor die groep leerlingen...
waarbij voor sommige leerlingen blijft het bij de intrapersoonlijke vaardigheden.
Dus die in jezelf.
Want jezelf kunnen onderscheiden van anderen, vraagt weer een volgende stap.
En sommige leerlingen komen niet op dat ontwikkelingsniveau...
door bijvoorbeeld een extra ondersteuningsbehoefte.
Dat is natuurlijk maar een kleine groep.
Maar ik wil dat steeds benoemen.
Zodat ook voor die groep duidelijk is...
dat die groep wordt gezien in hoe we naar die standaard kijken.
En daarom ook dat die sociale competenties eigenlijk is voor alle so-scholen gelden.
Goed dat je dat doet.
Dank je wel.
We gaan door naar het laatste onderdeel.
En dat is de vraag, eigenlijk het derde thema.
We hebben het gehad over waarom.
We hebben gehad over OR1 en OR2.
De werkwijze van de inspectie.
En de derde vraag gaat over de meerwaarde...
van deze werkwijze voor scholen en besturen.
En hoe kijken jullie daarnaar?
Hoe kijk je daarnaar, Els?
Om te beginnen.
Scholen doen het niet voor ons.
Het belangrijkste is eigenlijk dat een school de resultaten goed in beeld heeft...
omdat ze een heel belangrijk onderdeel van kwaliteitszorg vormen.
En dat verwachten we tegenwoordig.
En dat verwachten de scholen ook van zichzelf.
Dat ze een beeld hebben van hoe is de kwaliteit van onze lessen?
Maar zeker ook, wat hebben leerlingen uiteindelijk geleerd?
En je ziet ook dat scholen ook daar steeds verder in gaan.
En dat ze ook steeds beter weten te analyseren.
En wat als we de resultaten nou niet helemaal behalen zoals we het eigenlijk willen?
Dat ze echt goed kunnen analyseren...
wat zijn nou de oorzaken en op welke punten moeten we wat verbeteren?
En je ziet ook scholen die daar echt ook het hele team bij betrekken.
Met het hele team kijken, zo'n analyse maken, zo'n analyse bespreken.
En nadenken over, wat moet beter?
Moeten we nieuwe methodes aanschaffen?
Op welk onderdeel moet die dan vooral uitgebreid worden?
Of moeten we een scholing volgen?
Onze rekendidactiek moet misschien beter.
Dus naarmate dat team erbij betrokken is...
echt met z'n allen kritisch naar je resultaten kijken.
En naar de achtergronden daarvan.
Dat helpt enorm om je kwaliteit op alle fronten te verbeteren.
Dat is een invalshoek.
En je kan natuurlijk ook kijken...
het is natuurlijk ontzettend fijn als je als school kan vaststellen...
we bereiken wat we beoogd hebben met deze leerlingen.
En nu we een aantal verbeter- activiteiten hebben ingezet...
zien we ook dat onze resultaten gaan omhoog.
Dus dat is natuurlijk super mooi om ook als school te vieren...
van we doen het heel goed.
En het heeft effect wat we allemaal doen.
Scholen zijn zich de hele tijd aan het verbeteren.
En het is natuurlijk ook heel fijn als je daar effect van ziet.
En richting ouders is het natuurlijk ook belangrijk...
dat ze zien dat deze school timmert aan de weg.
En kijk, hun leesresultaten zijn het afgelopen jaar omhoog gegaan.
Dus het is echt een motor voor verdere ontwikkeling zien we vaak.
Een goede opbrengstenanalyse.
Mooi, dank Els.
We gaan een beetje richting het einde van deze webinar.
Ik hoop dat het duidelijk is geworden hoe de inspectie werkt.
Hoe de inspectie hierbij rekening houdt met de specifieke situatie van scholen.
En tegelijkertijd dat inspectie ook verwacht...
dat het onderwijs leerlingen wel toerust voor wat voor hun toekomst belangrijk is.
We hopen dus meer duidelijkheid te hebben gegeven over de inspectie...
blik op de onderwijsresultaten in het speciaal onderwijs.
Heeft u vragen, dan kunt u altijd contact opnemen met de inspectie daarover.
Over enige tijd is dit webinar terug te zien op de website van de inspectie.
Een document met veelgestelde vragen is dan beschikbaar.
Direct na dit webinar kunt u een vragenlijst invullen...
om het webinar te beoordelen.
Dat klinkt heel zwaar en pittig, maar dat valt echt reuze mee.
Dat kunt u zo doen.
Dat zouden we heel graag willen in ieder geval.
Daar leren wij ook weer van met z'n allen.
En dan wil ik tenslotte Els en Laurens heel erg bedanken...
voor hun inbreng, voor jullie mooie antwoorden.
En u op school, thuis, waar u ook bent...
dank voor uw belangstelling.