Welkom bij deze webinar over het onderwijsresultatenmodel voortgezet onderwijs.
In deze webinar geven wij vanmiddag een technische en inhoudelijke toelichting op dat onderwijsresultatenmodel...
VO en hoe wij het als Inspectie van het onderwijs gebruiken in ons toezicht.
U kunt het model zelf ook gebruiken als u...
kwaliteitsmedewerker bent of schoolleider of bijvoorbeeld bestuurder in het VO.
We weten dat er heel veel mensen kijken vandaag.
We hadden vanmiddag 500 aanmeldingen. Daar zijn we erg blij mee, want zo willen we met z'n allen...
en wij vanuit onze rol het onderwijs weer een stukje beter maken.
Waarom deze webinar? Nou, we hebben het model een tijd geleden geëvalueerd...
en toen bleek dat er toch veel mensen belangrijke elementen over het model niet goed kenden.
En we krijgen er ook in het dagelijkse toezicht veel vragen over.
En we horen ook nog wel eens misverstanden. Vandaar deze webinar...
met als doel: de kennis over het model bij het onderwijsveld verder vergroten.
Mijn naam is Maarten Hartog. Ik ben communicatieadviseur bij de Inspectie van het Onderwijs.
Ik ben vanmiddag uw gastheer. Bij mij aan tafel zitten Irene van Dalen, inspecteur vo.
Goedemiddag. En Rob Vink, ook inspecteur vo en ook projectleider...
van het onderwijsresultatenmodel. Ja klopt.
Ik zal eerst nog wat praktische zaken met u delen. Ik wil u ook wijzen op de live chat.
Zullen we gelijk even een vraag stellen? Het is goed om ook te weten wie u bent en wat nu eigenlijk...
de basiskennis is over het model. Dus wij gaan eventjes een beetje schools een proefvraag stellen.
Namelijk de stelling, ik ga hem even voor u zoeken.
Van de vier indicatoren van het onderwijsresultatenmodel. Hoeveel daarvan mogen er onvoldoende zijn...
om toch een voldoende te krijgen? De pollvraag zelf: voor het berekende oordeel voldoende
voor de standaard onderwijsresultaten, mag één van de indicatoren onder de norm zijn.
Klopt dat? Zegt u ja, klopt dat niet, zegt u nee. En als u het niet weet mag u dat ook invullen...
want dan hebben wij ook een beetje een indicatie, hoeveel mensen daadwerkelijk met het model werken.
Ik geef u even de gelegenheid om dat in te vullen.
Voor het berekende oordeel Voldoende voor de standaard onderwijsresultaten (OR1)...
mag één van de indicatoren onder de norm zijn.
Nou, horen wij vaak dat mensen dat niet weten?
Een enkele keer is daar verwarring over.
Oké, mag één van de indicatoren onvoldoende zijn om een totaal Voldoende te krijgen...
of moet alles op of boven de norm zijn?
Zullen we nog 10 seconden nemen? Dan sluiten we de poll nu.
Irene van Dalen, wat is het juiste antwoord op die vraag?
Dat klopt, om een berekend oordeel Voldoende te krijgen, mag één van de indicatoren uit...
het model onder de norm zijn of nul natuurlijk.
Goed zo. En we horen dus regelmatig dat mensen dat niet weten.
Nou, genoeg reden vanmiddag om het hele model eens langs te lopen.
Wat komt het komende kleine uur aan bod?
Zullen we de inhoudsopgave maar even laten zien. Hoe gebruikt de inspectie het model in het toezicht?
Welke indicatoren gebruikt het model?
Hoe worden de onderwijsresultaten berekend?
We lopen alles langs en gaan ook nog een paar voorbeeldberekeningen maken.
En hoe kunt u de onderwijsresultaten zelf gebruiken, als school of als bestuur.
Een aantal van u weet misschien dat het onderwijsresultaten model op dit moment ook herzien wordt.
Daar gaat het webinar vandaag niet over. Daar gaan we in een later stadium uitgebreid over communiceren.
Het gaat vandaag echt over de huidige werkwijze.
Nou, voor we echt van start gaan, nog een paar praktische zaken.
U heeft gemerkt in deze webinar, werken we met een live chat.
Daarin kunt u vragen stellen. We hebben zes collega's in een aparte kamer die proberen...
ter plekke uw vragen te beantwoorden. Een paar van de vragen zullen in de loop van dit webinar...
ook hier aan tafel doorgespeeld worden.
Als het veelgestelde vragen zijn, kijken we of we die hier kunnen beantwoorden.
In ieder geval zullen we over een tijdje, als de webinar op de website wordt gepubliceerd...
ook een uitgebreid document met de vragen en antwoorden publiceren.
Zodat u van alles op de hoogte bent. Maar stel vooral uw vragen want daar gaat het vandaag over.
Mochten er nou praktisch of technische problemen zijn vandaag, dan kunt u die ook in de chat stellen.
Dan proberen de collega's het zo goed mogelijk op te lossen.
We maken ook een opname van deze webinar die we later publiceren. De chat komt daar niet in terug...
dus voel u vooral vrij.
Nou, na deze lange aanloop, Rob, Irene. Naar de inhoud.
Rob, we hebben het vandaag over de onderwijsresultaten...
maar wij als inspectie kijken natuurlijk naar veel meer als een schoolbeoordeling.
Ja, dat klopt, Maarten. Als wij school bezoeken en beoordelen...
kijken we altijd breed naar de onderwijskwaliteit.
We zien het hier in beeld.
We kijken altijd naar de leskwaliteit, pedagogisch, didactisch handelen.
We kijken altijd naar of leerlingen voldoende in beeld zijn, goed in beeld zijn en ook adequate begeleiding...
ondersteuning krijgen als ze dat nodig hebben.
Bijvoorbeeld bij leerachterstanden of op het gebied...
van sociaal welzijn. We kijken altijd naar de veiligheid.
Weten leerlingen zich veilig op school...
en is de veiligheid door het veiligheidsbeleid van de school voldoende geborgd.
En inderdaad, onderwijsresultaten.
Heel belangrijk, standaard waar we naar kijken. En die staat vandaag dus centraal.
Standaard OR 1.
En om onderwijsresultaten te kunnen beoordelen, gebruiken we het model.
Het onderwijsresultatenmodel. En dat model zullen we vandaag toelichten.
En dan ben ik van de communicatie en probeer ik het wel eens in gewoon Nederlands te vertalen.
En dan zeggen we, het onderwijsresultatenmodel geeft eigenlijk antwoord op de vraag...
Hoe goed lukt het de school of een afdeling gemiddeld...
om de leerlingen vlot en op het verwachte niveau, de schoolloopbaan te laten doorlopen.
Ja dat klopt. Dat is de korte samenvatting.
En als je dan uiteindelijk kijkt van, hoe komen we dan tot een oordeel...
op afdelingsniveau, dan zie je dat al deze standaarden eigenlijk even zwaar wegen.
Voor het oordeel Onvoldoende. Voor het oordeel Voldoende kan ik beter zeggen, moeten al deze...
standaarden voldoende zijn.
Dus als de pedagogisch didactisch handelen, leskwaliteit onvoldoende is...
dan leidt dat tot een oordeel Onvoldoende. En dat geldt ook voor de onderwijsresultaten...
en evenzo voor de veiligheid en de begeleiding van leerlingen.
Dus voor een oordeel Voldoende is voorwaardelijk, dat al deze standaarden voldoende zijn.
En hoe bekijken we nou de onderwijsresultaten?
Op wat voor manier houden we dat in het oog? En op wat voor manier houden we het onderwijs in beeld?
Nou, de resultaten spelen een hele belangrijke rol bij de beoordeling van afdelingen.
Maar ook op een heel andere plek in ons toezicht spelen ze een belangrijke rol. Dat is namelijk bij onze...
jaarlijkse prestatieanalyse.
Elk jaar in april, krijgen wij de gegevens binnen. Dan weten we van alle...
afdelingen welke resultaten ze behalen. En dat kan aanleiding zijn om te zeggen van nou,
we twijfelen hier over de onderwijskwaliteit.
Dus dan doen wij eigenlijk van achter het bureau een scan.
Op afstand? Ja, op afstand doen wij een scan.
En de resultaten spelen daar dus een belangrijke rol bij.
Maar eigenlijk, en dat is ook in dit plaatje te zien. Ook dan kijken we breder.
Ook daar gaat het niet alleen over de resultaten.
We kijken daar ook naar signalen die we binnenkrijgen, bijvoorbeeld over de veiligheid van leerlingen.
We kijken naar schorsingen en verwijderingen. Dat kan ook een indicatie zijn van, nou misschien...
is er in de begeleiding van leerlingen iets aan de hand.
We kijken naar voortijdig schoolverlaten.
Er zijn een heel aantal indicatoren en aspecten van kwaliteit...
die wij in die jaarlijks prestatieanalyse meenemen.
Dus ook breder dan alleen de onderwijsresultaten.
En wat doen we dan? Stel dat we daar een risico zouden zien?
Als we risico's zien, dus op basis van al die gegevens twijfelen over de onderwijskwaliteit...
dan gaan we niet als de vliegende brandweer naar die scholen toe.
Zeker niet. Er volgt altijd eerst een gesprek.
We gaan met bestuurders en eventueel ook de schoolleiders van de betreffende scholen aan tafel...
om te kijken wat er speelt. En dan is er in principe een onderzoek.
Maar dat hoeft niet.
Geef eens een voorbeeld wanneer we dat niet doen?
Ik had recent nog een voorbeeld bij de hand.
Een havo-afdeling met een berekend oordeel Onvoldoende.
Daar komen we zo dadelijk over te spreken wat dat precies betekent.
Maar de onderwijsresultaten lieten risico's zien.
Examenresultaten waren niet goed, waren onder een norm.
En ook bleven er teveel leerlingen zitten in de bovenbouw.
Dus eigenlijk aanleiding om onderzoek te doen.
Maar in dat geval hebben we dat niet gedaan.
Waarom niet? We hadden al eerder onderzoek gedaan.
Een jaar geleden ongeveer. En uit dat onderzoek kwam...
eigenlijk naar voren dat de onderwijskwaliteit gewoon op orde was.
De lessen waren op orde. De veiligheid was op orde.
Al deze standaarden die we hier bespreken, die waren eigenlijk voldoende.
Dus het eindoordeel van de school was Voldoende.
Dat is één. Twee, het bestuur en de school hadden...
eigenlijk heel goed in de smiezen wat er speelde bij die havo.
Die hadden dat zelf al gezien? Ze hadden het zelf gezien, en een adequate analyse...
en niet onbelangrijk, daarbij passende maatregelen getroffen. Om waar dat mogelijk is...
die resultaten van de havo te herstellen.
Dus een eerder Voldoende oordeel. Een adequate analyse. Een duidelijke verbeteraanpak.
Dus geen onderzoek. En dat betekent dus eigenlijk ook...
dat de school, de afdeling havo, als Voldoende beoordeeld is. Nog steeds, ja, helder.
Dan heb jij misschien wel een voorbeeld, dat we wel op onderzoek uit gegaan zijn nadat er risico's...
werden geconstateerd. Zeker. Dat is primair toch het uitgangspunt.
Op het moment dat we onvoldoende...
berekende onderwijsresultaten zien, gaan we in principe op onderzoek.
En dat geldt ook als we al met de bestuurder in gesprek zijn...
en er ons verteld is: wat speelt er op die school.
Hoe pakken we dat aan? Maar we er toch niet 100% van overtuigd zijn...
dat die verbeteraanpak ook echt invloed heeft op het onderwijs aan de leerlingen.
En waar merken we dat dan bijvoorbeeld aan?
Bijvoorbeeld omdat er signalen van ouders blijven binnenkomen.
Bijvoorbeeld over veel lesuitval.
Dat soort onderwerpen. Dan gaan we dus wel... Dan ga je weer kijken. Ja.
Je noemde net de term berekend oordeel al even.
Dat is dus de uitkomst die het onderwijsresultatenmodel oplevert.
Jij vertelt al even dat een afdeling toch geen oordeel Onvoldoende kreeg,
ook al gaf het onderwijsresultatenmodel dat wel aan. Wanneer wijken we daarvan af?
Dat kan in uitzonderingsgevallen. Dat noemen we onze discretionaire bevoegdheid...
met een moeilijk woord.
En dat gebeurt altijd tijdens een onderzoek. Dus niet in de fase waarin we nog...
van achter het bureau kijken, of met het bestuur spreken: gaan we op onderzoek?
Maar als we daar zijn, dan kan het zo zijn dat er bijzondere omstandigheden zijn op een school.
Op het moment dat wij die discretionaire bevoegdheid willen inzetten, dan moet die school aantonen...
dat zij ondanks de onvoldoende onderwijsresultaten, de maximale leerwinst bereiken met de leerlingen.
Echt eruit halen wat er in zit. Precies, waarom lopen die leerlingen vast? Hoe begeleid je...
ze dan en wat is het effect daarvan? Dat beoordelen we ook op de school. Hoe werkt dat nou?
Nou, dan krijgen we vaak het verzoek vanuit de school, of uit het bestuur. Vaak ook al in die fase...
dat we nog in gesprek zijn, gaan we of niet. Dan is dat altijd maatwerk, blijft ook een uitzondering.
Het gaat echt om die bovengemiddeld grote groep leerlingen, die maakt dat de school...
de resultatennorm niet kan halen. Want binnen het model is er best ruimte...
voor een aantal leerlingen met een zorgbehoefte. Leerlingen met een ingewikkelde thuissituatie.
Daar zitten allerlei buffers in.
Daar komen we ook nog op. Is het misschien handig als ik een voorbeeld geef? Ja precies.
Bijvoorbeeld een school waar ik contactinspecteur van ben.
Met veel zorgleerlingen. Een school die ook...
een belangrijke rol pakt in het zogeheten, dekkend netwerk van het samenwerkingsverband.
Dus een belangrijke rol speelt in het opvangen van leerlingen die wat extra's nodig hebben.
En die zegt, ja, dat maakt het voor ons heel moeilijk om voldoende resultaten te halen.
Dan vragen wij het bestuur om een verantwoording. Waarom zijn die onderwijsresultaten dan nou...
precies lager? Waar zit het dan precies? En hoe maximaliseer je die leerwinst?
En dan gaan we naar de school. En wat we dan doen is we voeren...
het gesprek met de schoolleiding. Welke leerlingen zijn dat nou precies?
Op welke plek drukken die op de resultaten?
Stel, je hebt alleen in de eerste en tweede klas veel zorgleerlingen...
en je examenresultaten zijn onder de norm. Ja, dan zit het hem...
toch niet daar. Dus we proberen echt te pinpointen. Waar zit die groep? Wat de verklaring is.
Precies. Hoe groot is die groep? Dan gaan we in het leerlingvolgsysteem kijken en met de...
begeleiders van die leerlingen spreken. Joh, wat speelt er dan precies? Wat hebben ze nodig?
Kunnen we zien dat je daar effecten mee bereikt?
En als dat zo is, dan gaan we herberekenen.
Dat wil zeggen dat we handmatig een groep leerlingen uit de resultatenberekening halen.
Dat opnieuw berekenen en kijken, hé, is het nu wel voldoende? En dan maak je echt maatwerk voor...
zo'n school die, wat jij zegt, een voortrekkersrol innam.
Inderdaad. En dat doen we dan ook niet alleen.
Wij doen als onderzoeksteam een voorstel. Dat leggen we intern voor aan een...
werkgroep van specialisten op het gebied van onderwijsresultaten.
Nou, en dan kan het zijn.
En dat is per jaar in één of twee handenvol situaties het geval, dat we afwijken van het berekend oordeel.
Als er echt iets bijzonders aan de hand is, kan het bestuur erom vragen, en dan gebeurt dat...
wel eens dat we er van afwijken. Precies.
Nou, volgens mij hebben we daarmee een overview gegeven van...
hoe het onderwijsresultatenmodel gebruikt wordt in ons toezicht. Dan gaan we nu voor de eerste stap...
onder de motorkap kijken van het onderwijsresultatenmodel.
Intussen blijf ik maar even zeggen. Mocht u nog vragen hebben over hoe de inspectie...
het model gebruikt, stel ze vooral in de chat.
En dan gaan we dus nu dieper inzoomen.
Welke indicatoren gebruikt het model? Anders gezegd...
Na welke zaken kijken wij als inspectie...
eigenlijk om te beoordelen of het de school lukt. Hoe de...
school lukt om de leerlingen vlot en op niveau gemiddeld naar het eindexamen te brengen.
Irene, kan jij dat toelichten? Welke indicatoren hebben we gebruikt? Uiteraard. Dat model is vervat...
in een wettelijke regeling en dat bevat vier indicatoren. En de eerste daarvan is de zogeheten indicator R1.
Dat gaat over de onderwijspositie ten opzichte van het basisschooladvies.
Dus waar zitten leerlingen in de derde klas, ten opzichte van een basisschooladvies? Zit ze op datzelfde...
niveau? Zijn ze opgestroomd of afgestroomd? De tweede is de onderbouwsnelheid. Hoe vlot gaan..
leerlingen door de onderbouw van 1 naar 2 en van 2 naar 3.
De derde is bovenbouwsucces.
Het bovenbouwsucces gaat over succesvolle overgangen.
Daar gaat Rob zo nog alles over vertellen.
Vanaf leerjaar 3 tot met het diploma. En tot slot de indicator examencijfers.
Dat gaat dus om het gemiddelde cijfer voor het centraal examen.
En de centraal examen is alleen centraal schriftelijk?
Of zit er ook het praktisch centraal examen in? Dat omvat alle centrale examens.
Dus geen schooleigen vakken, maar wel bijvoorbeeld de praktische vakken op het vmbo. En nog een vraag.
Vroeger keken we toch ook naar de...
schoolexamens. Het verschil tussen de schoolexamencijfers en de...
centrale cijfers. Dat klopt. Wat is daarmee gebeurd? Dat is uit het model gehaald.
Inderdaad, vroeger hadden we 5 indicatoren. En we hebben die indicator eruit gehaald, maar...
dat SE-CE verschil, dus het verschil tussen...
schoolexamencijfers, centraal examencijfer is nog wel steeds belangrijk.
Dat heeft ermee te maken...
dat op het moment dat het verschil te lang te groot is.
In die zin dat meer dan drie jaar het centraal examencijfer gemiddeld meer dan een...
halve punt hoger scoort dan het schoolexamencijfer. Dat de minister de examenlicentie van de...
school zou kunnen intrekken. Nou gebeurt dat echt niet meteen.
Dan is er een hersteltermijn. Dat gebeurt ook zeer, zeer zelden.
Maar toch wel belangrijk om in de gaten te houden.
En dat is ook het vangnet om te zorgen dat die twee getallen een beetje...
bij elkaar in de buurt blijven. Precies. Oké, dus met...
deze vier indicatoren, en dit zijn wettelijke indicatoren. Dus die liggen vast in regelingen.
Met deze vier indicatoren proberen...
wij een beeld te krijgen, hoe de onderwijsresultaten daadwerkelijk zijn.
Wij denken dat die werkt. We hebben het geëvalueerd, maar hoe kijkt het...
veld er naar, de mensen thuis en op kantoor? Weten wij dat? Ja, dat is een goede vraag, Maarten.
Dat weten we inderdaad. Je zei al dat we met de...
herziening van het model bezig zijn. En die herziening...
baseren we voor een deel ook op een evaluatie van het huidige model, die we eerder hebben gehouden.
Als je weet waar je vandaan komt, kun je ook bepalen waar je naar toe gaat.
Dus we hebben het model op een aantal onderwerpen geëvalueerd.
Er werden best wel wat positieve kenmerken van het model genoemd.
Een paar systeemkenmerken.
Eén gaan we zodadelijk toelichten. We werken met een driejaarsgemiddelde...
dat wordt ergens positief gewaardeerd.
Twee, wat eigenlijk de pollvraag al was. Niet alle...
indicatoren moeten boven de norm zijn voor het uiteindelijk oordeel Voldoende.
Je mag een indicator onder de norm hebben. Dat is wat als positief wordt ervaren.
Het derde wat als positief wordt ervaren...
is dat het eigenlijk alle fasen van de loopbaan van leerlingen in beeld brengt. De onderbouw...
de bovenbouw en het eindexamen. En al met al. Men vindt het gewoon relevante indicatoren.
En dat verschilt wel per indicator hoor. Het meest relevant...
vindt men dan de examencijfers. 75% van de bestuurders en schoolleiders...
vindt dat een relevante indicator.
En bij onderbouwsnelheid bijvoorbeeld is dat toch minder.
Daar is ongeveer 60% het eens met de...
stelling dat het een relevante indicator is. Dus ja.
Over het algemeen best positieve kenmerken en een model met relevante indicatoren.
Dan ga ik even rekenen.
60% voor, 40% bij de onderbouwsnelheid. Waar zit de aarzeling in. Waar zit de kritiek op het model?
Ja, dit is inderdaad best wel wat kritiek op het model.
En één van de kritiekpunten is bijvoorbeeld...
dat het soms meer zegt over het beleid van de school, dan dat het echt de kwaliteit van het...
onderwijs representeert. En de onderbouwsnelheid...
is daar wel een voorbeeld van. Het kan iets zeggen...
over het beleid van de school namelijk.
Het beleid kan namelijk zijn: we hebben geen zittenblijvers in de onderbouw.
En dan heb je per definitie een hoge score op onderbouwsnelheid.
Dat zegt wat minder over de kwaliteit. En als de school dan zegt: "Ja dit is ons beleid".
Hoe reageer je daar dan op? Wat belangrijk is...
denk ik om dan in gesprek te gaan over de balans in dat resultatenmodel.
Want die vier indicatoren zijn natuurlijk bewust gekozen.
En die zorgen er als het goed is, juist voor...
dat een bewuste inzet op een hoge score op een punt één, op een andere...
plek wat gecompenseerd wordt of andersom.
Stel je geeft als school leerlingen veel kansen in de onderbouw.
Je realiseert een hoge opstroom. Veel leerlingen...
zitten boven hun basisschooladvies. Daarom hebben ze in de bovenbouw wat langer nodig misschien.
Dan compenseert dat model daar intern van hoge score op R1, lage score op R3.
Je mag ook een indicator onder de norm hebben.
Dus op die manier proberen we een faire balans...
te organiseren en dat soort perverse prikkels weg te nemen.
Oké, ik denk op die term perverse prikkels, daar komen we nog op terug.
Het is belangrijk dat het model wel werkt, waar het voor is.
Namelijk, de analyse hoe het nou precies gaat op zo'n school.
Voordat we doorgaan naar het volgende onderdeel...
Laten we eens even kijken of er in de chat al vragen zijn gesteld.
Die gaan we dan even hier verzamelen...
en dan gaan we even kijken welke van de vragen we hier aan tafel kunnen beantwoorden.
Blijf intussen uw vragen stellen, want dan worden ze beantwoord of in de chat.
Of misschien wel hier aan tafel of later op de website. We gaan er even uit. We komen zo bij u terug.
We zijn weer terug. We zeggen net tegen elkaar, fijn dat er veel vragen binnenkomen.
We pakken er even twee die bij elkaar horen en voel je vrij om ze te beantwoorden. De eerste is:
Hoe telt het basisschooladvies mee als het een dubbeladvies is.
En de andere vraag hangt er ook wel mee samen.
Wordt er bijvoorbeeld ook rekening gehouden met overadvisering door basisscholen.
Een thema wat veel genoemd wordt, waardoor de resultaten in de onderbouw van VO dan weer kunnen tegenvallen.
Irene? Zal ik een voorzet doen? Ja, fijn.
Allereerst dat dubbeladvies. Een leerling heeft bijvoorbeeld...
een basis/kaderadvies. Dus kan op twee plekken terechtkomen.
Wat wij doen. Hoe telt die leerling mee bij R1?
Dus de onderwijspositie.
Op het moment dat de leerling in de derde op het hoogste niveau zit.
Dus deze leerling met een basis/kaderadvies zit...
in de derde in een kaderklas. Dan telt die leerling mee als een zogeheten halfplusje.
Op de website kunt u ook alles vinden over plussen en minnen, bij de R1.
Deze leerling telt positief mee. Op het moment dat de leerling...
in een basisklas zit in de derde. Dan telt die leerling niet negatief mee, dus neutraal.
Dus op die manier tellen wij een dubbeladvies mee.
Daar komen we zo nog wel op de terug, bij de berekening. Dan pakken we dit er nog even bij.
Ja, en overadvisering?
Overadvisering, ja, dat is een mooie vraag. Soms hebben...
leerlingen oorspronkelijk een eerste advies van de basisschool.
Dus het advies van de leraar.
Er kan druk van ouders komen en ook de...
doorstroomtoets kan iets anders uitwijzen. Waardoor het advies...
hoger wordt dan het oorspronkelijk gegeven advies.
En bij R1, en we gaan dat zodadelijk nog een keer toelichten...
telt dat oorspronkelijke advies.
Dus eigenlijk hou je daar al rekening mee.
En als de basisschool dan zelf zegt van: ik wil al mijn leerlingen...
wil ik lekker hoog erin zetten.
Dit zien we in de praktijk. We zien eigenlijk zelden...
dat het een negatief effect heeft bij R1.
We zien behalve categorale gymnasia en dat is echt in een...
andere situatie, weinig scholen met een hele lage R1.
Sterker nog, vaak zitten scholen echt 10, 15 punten boven de norm.
Dus we zien eerder heel veel...
leerlingen opstromen nog in de onderbouw, dan dat we...
massale afstroom zien als gevolg van overadvisering.
Dat is misschien ook ondanks overadvisering. Oké, ja.
Nou, hoop ik dat dit voor u het goede antwoord is.
Of althans een bevredigend antwoord. Wij gaan dan door met het volgende onderwerp.
We komen straks nog bij u terug voor een aantal andere vragen. Dat is het derde onderdeel.
Hoe worden de onderwijsresultaten berekenend? Nou,
we komen eigenlijk bij het hart van deze webinar.
We gaan rekenen. We gaan diep in op elk van de indicatoren.
En de manier waarop we hier aan tafel rekenen.
We gaan een aantal dingen voordoen, die kunt u dus zelf ook gebruiken.
Hoe wordt het precies berekend? Rob en Irene?
Rob? Ja, dank, Maarten. We gaan inderdaad rekenen.
En voordat we de afzonderlijke...
indicatoren langslopen. U gaat als kijkers dadelijk echt een presentatie zien.
Die lichten wij toe. Voordat we dat doen is het goed om twee...
kenmerken nog even te benadrukken. Het eerste kenmerk van het model is dat we met absolute...
normen werken. En die normen staan voor drie jaar vast.
Een school weet gedurende drie jaar waar je aan toe bent.
Eerder waren dat relatieve normen.
De ervaren kijkers en luisteraars weten dat misschien nog wel.
Er was bij wijze van spreken 15 procent vastgesteld als op of onder de norm. Ja, het een
Het ene jaar haal je 12, en dan hoor je net niet bij de beste 85.
Het andere jaar is het net andersom.
Dat maakt het onvoorspelbaar. Dus destijds hebben we ook na een evaluatie ervoor gekozen om te zeggen nee,
we hanteren absolute normen. Besturen en scholen moeten...
weten waar ze aan toe zijn. Een tweede kenmerk is dat we...
met gewogen driejaarsgemiddelde werken.
En dat kunnen we nu wel blijven laten zien aan de hand van een rekenvoorbeeld.
We kijken dus niet per jaar afzonderlijk? Nee, we kijken dus sowieso driejaarsgemiddeld.
Het bijzondere is ook nog dat het een gewogen gemiddelde is.
Neem ons mee. De basisvaardigheid rekenen komt nu eigenlijk...
even aan bod, want we gaan nu laten zien hoe je...
tot een gewogen drie jaar gemiddelde komt.
Het is gewoon een fictieve school, onderbouwsnelheid.
Dus de overgangen van leerjaar 1 naar 2 en 2 naar 3.
Het eerste jaar is bij deze fictieve school 93 procent. Bijna 94 procent van de leerling succesvol.
In de overgang naar een volgend leerjaar.
En in het derde schooljaar is het bijvoorbeeld 97 procent.
Het telt niet elk schooljaar even zwaar mee.
Schooljaar 1 heeft namelijk 147 leerlingen en schooljaar 3...
heeft er 209. En wij zeggen dan ja, dat derde schooljaar, dat telt dus zwaarder mee...
dan het eerste schooljaar. Door te vermenigvuldigen...
komen we tot een wegingsaantal. Die wegingsaantallen tel je bij elkaar op.
Dan krijg je een mooi getal van 49.700. Die rond je af. Op een totaal van 514 leerlingen...
maakt dat het een gewogen driejaarsgemiddelde...
van pak 'm beet 97 procent. 96,69 procent omdat wij met 2 decimalen achter de komma werken.
En dat is hoe de school in de afgelopen 3 jaar gemiddeld...
heeft gescoord op deze indicator onderbouwsnelheid.
Het is echt een gewogen gemiddelde.
Zo komen we bij dat gewogen gemiddelde. Dan nu per indicator.
We beginnen bij de 1 van R1. Dat is de onderwijspositie van leerlingen in leerjaar 3...
ten opzichte van het advies. Waarom vinden we dat belangrijk?
Deze indicator maakt inderdaad inzichtelijk, of scholen het advies dat gegeven is kunnen realiseren.
We hebben het net al even kort benoemd. Heel belangrijk om te weten is...
dat het oorspronkelijke advies hier telt. In onze evaluatie hebben we wel eens gehoord dat men denkt...
dat het 't bijgestelde en definitieve advies is.
Maar dat is dus niet zo. Wat hierbij van belang is.
Kijk, een leerling komt dus met het advies binnen en...
na drie jaar kijken we waar die leerling staat.
Het is dus ook van groot belang dat scholen dus...
in die drie jaar tijd die leerlingen goed in beeld hebben.
En met dat beeld dat ze van de leerlingen hebben...
een beetje ambitieus mag ook wel, plaatsen in het leerjaar 3.
Dus een leerling met vmbo-advies naar de havo, als we zien dat die cijfers gewoon goed zijn.
De motivatie is misschien heel erg hoog. De leerlingen zou echt havo wel aan moeten...
kunnen is de inschatting van de school. Dan vinden wij het ook heel mooi dat dat kan.
En daar is dit model, deze indicator dus ook echt een stimulans voor.
Klinkt een beetje schools, maar de school wordt beloond als ze leerlingen...
op een hoger advies plaatsen dan het oorspronkelijke advies.
Het is een indicator die geldt voor de hele vestiging. We kijken niet naar de havo,
maar als het een brede scholengemeenschap is van vmbo, havo en vwo...
Dan geldt hij eigenlijk voor al die schoolsoorten.
Voor elk type school hanteren we een andere norm.
Een categoraal gymnasium is niet vergelijkbaar met een brede scholengemeenschap.
Dus elke type school heeft een...
vergelijkingsgroep zoals we dat noemen.
Nou hoe rekenen we? Daar komt hij weer. Een leerling heeft...
een plaatsing op een hoger advies ten opzichte van het basisschooladvies. Dat is een plus 1.
Irene had ook al een voorbeeld waarbij dat ook een plus half kan zijn, bij dubbel advies.
Is het gelijk is het een nul. Is het lager, dan is het een min 1.
Dat leidt tot een totaal verschilscore per school.
En dat deel je door het leerlingaantal en dan heb je een percentage. En dat is de...
score op R1. En er staat onder minstens 20 leerlingen?
Ja, bij minstens 20 leerlingen. Voor hele kleine scholen...
kunnen we deze indicator niet berekenen.
Dat is hoe wij R1 berekenen. Helemaal goed. En Irene zei het al...
heel veel scholen scoren toch hier behoorlijk boven de norm.
Dus ze zijn dus in staat om leerlingen...
naar leerjaar 3 toe, op een hoger advies dan het basisschooladvies te plaatsen.
Dan zie je dat de relatie tussen het basisschooladvies en wat de school verder lukt behoorlijk is.
En je noemde het net ook al.
De dubbele adviezen komen dan ook tot uiting.
De tweede indicator, Irene? Die zou jij pakken, onderbouwsnelheid.
De onderbouwsnelheid. Ja. En die indicator gaat dus...
over hoeveel leerlingen er onvertraagd van leerjaar 1...
naar leerjaar 2 gaan en van leerjaar 2 naar leerjaar 3. Ook hier kijken we naar de gehele vestiging. Dat heeft...
ermee te maken dat leerlingen vaak in de onderbouw in dakpanklassen zitten.
En we kunnen ze dus niet aan 1 afdeling kunnen toeschrijven.Waarom vinden we...
dit nou belangrijk? Dat heeft eigenlijk 2 redenen.
Allereerst is de hoeveelheid zittenblijvers voor...
ons een indicatie van: hoe goed een school leerlingen...
in beeld heeft en kan begeleiden. En daarnaast weten we uit onderzoek dat zittenblijven in het...
vo, maar beperkt nut heeft.
En willen we scholen dus ook stimuleren om niet te veel leerlingen te laten doubleren.
We hebben een landelijke norm.
Die is 95,5 gemiddeld over 3 jaar. Dus dat wil zeggen...
dat gemiddeld 4,5 procent van de leerlingen mag blijven zitten in onderbouw.
En die norm corrigeren we. En het is denk ik leuk om daar...
even een rekenvoorbeeld van te geven. Hoe werkt zo'n...
correctie nou? Ja. En we corrigeren de norm bij de onderbouwsnelheid op 2 punten.
Allereerst, de zij-instromers en daarnaast de leerlingen uit armoedeprobleemcumulatiegebieden.
Dus leerlingen uit een postcodegebied waar sociaal economische problematiek vaker voorkomt.
Zij-instromers zijn leerlingen die van een andere school komen?
Ja. En daarbij is de veronderstelling...
die moeten wennen, nieuwe vriendjes maken, misschien een hele nieuwe omgeving. Nieuwe methoden.
En dan is de kans dat uit die groep een leerling blijft zitten wat groter. Precies.
En dat compenseren we hierin. Ja, daar willen we de...
ruimte voor geven. We zijn in dat model steeds op zoek...
naar, wat is nou een balans tussen scholen stimuleren om ambitieus te zijn met leerlingen aan de ene kant.
En niet onrealistisch afrekenen.
We gaan weer rekenen. Hoe bepalen we nou zo'n norm...
voor de onderbouwsnelheid? Wat een school dan kan doen, is het aantal leerlingen in de eerste...
twee leerjaren per schooljaar, dus de afgelopen drie schooljaren, pakken met het kenmerk apcg.
Dus leerlingen uit die postcodegebieden.
In dit geval bij de fictieve school, zijn dat in totaal 77 apcg leerlingen.
Datzelfde doet de school dan ook voor de zij-instromers. Dat zijn in dit geval...
28 zij-instromers. En die leerlingen, die aantallen, die vermenigvuldig je met correctiewaarden.
Dat komt dus allemaal uit die Regeling leerresultaten. De correctiewaarden...
voor de acpg is min 3. Vast, landelijk.
Of in ieder geval voor deze indicator. Ja,
En de correctiewaarde voor de zij-instromers is min 2,5.
Die vermenigvuldig je met die leerlingaantallen, en dan krijg je een zogeheten correctievolume.
Dat zou op deze school dan min 301 zijn.
Wat doe je dan? Dan deel je dat correctievolume door het totaal aantal leerlingen uit de eerste en de tweede klas...
in die drie schooljaren waar we het over hadden.
Dat zijn in dit geval 450 leerlingen.
Daar komt een getal uit van min 0,67. In dit geval?
In dit geval. Dat trek je af van die landelijke norm...
van 95,5 en dan kom je op de schoolspecifieke norm. Die zou in dit geval bijna 95 procent zijn.
94,83. Weer die twee decimalen waar we altijd mee rekenen. En dat betekent dat op deze school...
er iets meer ruimte is voor doublanten in de onderbouw. 5,17 procent in plaats van 4,5 procent.
Voordat die indicator onder de norm raakt. Rood zou worden. Ja, precies. Mooi.
We hebben twee indicatoren gehad. We zullen heel even ruimte nemen zodat mensen dit kunnen verwerken.
En misschien nog wat vragen kunnen stellen in de chat. Gaan wij er even tussenuit.
Nou, we zijn weer terug. Het was even een adempauze voor u. Maar ook een beetje voor ons om...
even te kijken wat er allemaal binnen is gekomen.
We gaan verder. We hebben de eerste twee...
indicatoren van het onderwijsresultatenmodel gehad.
R1 en R2. We gaan nu door met de nadere bespreking...
en de berekening voor het bovenbouwsucces.
Rob. Ja, dat klopt. R3, bovenbouwsucces.
En de kern is eigenlijk dat we hier bepalen of leerlingen vanaf...
leerjaar 3, succesvol zijn in de overgang naar het volgende schooljaar.
Waarom vinden we dat belangrijk? Het is dus ook een...
indicatie van de tijd die leerlingen nodig hebben om...
als ze eenmaal op het advies zitten (havo, vmbo of vwo)...
binnen de gestelde termijn, een einddiploma halen.
En dat vinden we belangrijk.
Dus deze indicator is echt het percentage succesvolle overgangen.
En dan is het natuurlijk handig om te weten wat wij succesvol vinden...
en wat wij niet succesvol vinden.
Dus daar gaan eigenlijk de volgende twee dia's over, de succesvolle overgangen.
Nou, ten eerste is dat naar een hoger leerjaar binnen dezelfde onderwijssoort.
Je bent gewoon over.
Vmbo-t 3, vmbo-t4.
Ten tweede is het, je bent geslaagd voor je examen.
In deze tijd is dat voor heel veel scholen, ouders en leerlingen heel spannend.
Een collega vertelde er vanmorgen nog even over.
Haar thuissituatie met examens, nou heel spannend.
Dus overigens heel veel succes aan alle scholen en leerlingen daarbij.
Het examen gehaald vinden wij succesvol. Ik denk dat leerlingen dat ook zo ervaren.
Derde is opstromen naar een andere onderwijssoort, dus van havo 3 naar vwo 3.
We noemen dat hoger, zonder daar een waardeoordeel aan te geven.
Maar het maakt het wel duidelijk.
Het is een hogere onderwijssoort in hetzelfde of een hoger leerjaar.
Het telt als succesvol.
Dus dat is één kant van de medaille.
De andere kant van de medaille zijn de niet-succesvolle overgangen.
En wanneer vinden we dat het geval? Dat is als je blijft zitten.
Vmbo-t 3, vmbo-t 3.
Als je zakt voor je examen, wat hopelijk in deze tijd niet veelvuldig gaat gebeuren.
Als je stopt, dus je verlaat het onderwijs.
Je bent echt een voortijdig schoolverlater, dat vinden wij niet succesvol.
En als je zonder een diploma te behalen overstapt...
naar een heel andere onderwijssoort. Van havo naar mbo.
Dat komt ook veel voor, zien we de laatste jaren...
maar dat vinden wij een niet-succesvolle overgang.
Overgang naar een lager onderwijssoort. Daar heb je de vervelende term weer.
maar het maakt het wel duidelijk.
Dus van havo naar vmbo en naar een lager leerjaar.
Dat is niet succesvol.
Heel even, kort een opmerking over havo 4 naar mbo, want dat zien wij als een ontwikkeling.
Werd ook al naar gevraagd inderdaad.
We hebben daar ook eerder een factsheet over gepresenteerd op onze website.
Wat we daar zorgelijk vinden is bijvoorbeeld dat deze...
leerlingen vaak ook niet succesvol zijn in het mbo.
We willen echt wat meer grip krijgen op dat thema.
Dus we hopen daar, na de zomer, een themaonderzoek naar te gaan starten.
Om wat meer grip op dat belangrijke vraagstuk, doorstroom havo naar mbo te krijgen.
Dat is heel belangrijk. Veel scholen maken zich daar ook zorgen over.
Wij ook.
Dus we moeten wat meer weten over dat thema.
Dat verkennende onderzoek staat ook op onze website.
Voor wie daarin geïnteresseerd is.
Bij deze indicator R3 corrigeren we ook voor leerlingkenmerken.
En elke onderwijssoort heeft een eigen norm.
De eerste twee indicatoren hadden namelijk als...
belangrijk kenmerk dat ze over de hele vestiging gaan.
Maar deze is echt over de schoolsoort.
Dus de havo, vwo, vmbo heeft een eigenstandig R3.
Dat is een belangrijk onderscheid tussen die twee indicatoren.
En dan heb je dus een andere norm voor vmbo-basis.
Namelijk 88% en havo en vwo bijvoorbeeld als norm 82%.
Ook hier corrigeren we voor leerlingkenmerken.
Op een vergelijkbare wijze, als we net hebben gezien bij de onderbouwsnelheid.
We hebben er geen rekenvoorbeeld van, maar is op onze website te vinden.
Maar het principe is hetzelfde.
Het principe is hetzelfde.
Dus dat is R3 wat mij betreft. Dank.
Nou, dan hebben we daarmee drie van de vier gehad.
De vierde is, examencijfers. Irene. Dat klopt.
Ja, de examencijfers.
Ook heel relevant inderdaad in deze tijd van het jaar.
De indactor examencijfers gaat over het gemiddelde aantal. Het gemiddeld cijfer...
van het centraal examen in alle vakken in een onderwijssoort.
Dus alle vakken met een centraal examen die worden meegenomen bij de uitslagbepaling.
Ook de beroepsgerichte vakken worden meegenomen bij het bepalen van het gemiddelde.
En ook voor deze indicator geldt dat elke onderwijssector zijn eigen norm heeft.
Dus ook deze indicator beoordelen we weer per afdeling.
Bijvoorbeeld een 6,19 gemiddeld op het vmbo-GT en 6,27 op de havo.
Dat heeft ook te maken, met wat we gemiddeld in het land zien aan realistische scores.
Dit zijn cijfers. 6,19 is gewoon een examencijfer. Ja.
Gemiddeld. Alle vakken bij elkaar optellen.
Al die examens delen door het aantal afgenomen examencijfers.
Dan kom je eruit.
En ook hier corrigeren we voor leerlingkenmerken.
We corrigeren voor apcg. Daar hebben we het net al even over gehad.
Maar we corrigeren ook voor de opstroom.
Bijvoorbeeld als jij een vmbo-GT leerling bent en je gaat naar de havo...
kan het zijn dat je net een wat lager cijfer haalt.
Daar corrigeren we voor. Zelfde voor havo - vwo.
En ook daar hebben we een rekenvoorbeeld voor de correctie op de website staan.
Goed zo.
Dan hebben we de vier indicatoren om samen OR1 te hebben.
Rob, hoe komen we dan tot zo'n berekend oordeel voor de onderwijsresultaten?
We hebben het al aan de orde gehad, maar we kunnen het niet vaak genoeg benadrukken.
Als drie van de vier indicatoren boven de norm zijn...
dan heb je als eindresultaat, onderwijsresultaten, het berekend oordeel Voldoende.
Dat is ook de quizvraag.
Dus dat betekent in de praktijk. Als je eindexamencijfers tegenvallen...
maar je hebt wel de leerlingen vlot en op het niveau naar dat eindexamen gehaald.
Dan heb je drie van de vier boven de norm.
en dan is je totaal berekend oordeel Voldoende. Ja.
Dit zijn de vijf varianten waar het allemaal om gaat.
Vijf varianten waarbij de school, of de afdeling gewoon een berekend oordeel Voldoende krijgt.
Nou, we gaan nog één keer een bumper doen.
We doen nog even geen pauze, maar laten we die straks nog even doen.
Als er nog vragen zijn. We zien af en toe wat binnenkomen.
Stel ze vooral in de live chat, want het is best veel informatie die achter elkaar binnenkomt.
Dan gaan wij naar het vierde en laatste onderwerp van deze webinar.
We hebben het gehad over de manier waarop wij als...
inspectie het onderwijsresultatenmodel gebruiken.
We hebben het gehad over hoe het model in elkaar zit, met de vier indicatoren...
en hoe je dat ook zelf kan berekenen.
Maar het is niet een model wat alleen voor de inspectie is.
Het kan ook een handig hulpmiddel zijn voor scholen, besturen en afdelingen zelf.
Dus daar gaan we het over hebben.
Hoe kan je het als school gebruiken, maar vooral ook hoe moet je het niet gebruiken?
Om met het laatste te beginnen, we hebben het al gehad over de perverse prikkels.
Irene, hoe moet je het onderwijsresultatenmodel als school vooral niet gebruiken?
Wat we vooral willen ontmoedigen, is het uit het oog verliezen van het belang van de leerling.
Eigenlijk omgekeerd, de leerling centraal.
Precies.
Wat we dus belangrijk vinden, is dat scholen op leerlingniveau nadenken over...
waar is deze leerling mee geholpen.
Het model biedt daar ook de ruimte voor door de driejaarsgemiddelde.
Door het feit dat er een indicator onder de norm mag zijn.
Dat er in de normen zelf ook nog best wat speling zit en wat correctie zit.
Wat we dus vooral niet willen, is dat er op een gegeven moment een rapportvergadering is.
Die komen er ook weer aan en dat een schoolleiding zegt:
"Nou jongens, we hebben ruimte voor twee doublanten. Kies maar wie het worden."
Dat is niet de bedoeling.
Het gaat op leerlingniveau over: waar is deze individuele leerling mee geholpen
En daar geeft het model ook ruimte voor.
Gebeurt dat wel eens zo'n rapportvergadering?
Horen we daar wel eens van? Laten we het zo zeggen.
Ja, daar horen we zeker wel eens van.
Misschien herkent u dat dan ook zelf op school.
Dus het is belangrijk om vanuit de leerling te blijven handelen.
Ja.
En dat helpt het model.
Kan dat ook met of ondanks het model?
Ja, dat denken wij wel.
Irene geeft natuurlijk ook al een voorbeeld daarvan.
We werken met de driejaarsgemiddelde.
En dat biedt ook scholen echt voldoende gelegenheid om tijdig te signaleren...
als er ergens bepaalde risico's zich voor doen.
Als je nou ziet van, hé, in de bovenbouw zijn we toch niet zo succesvol...
als wij wel verwachtten.
Is dat een startpunt van een vraag.
Hoe kijken wij dan naar leerlingen in de onderbouw.
Hebben wij leerlingen inderdaad wel goed in beeld?
Hebben wij adequate begeleiding voor leerlingen?
Hoe zit onze determinatie om het maar zo te formuleren in elkaar.
En werkt dat ook voor deze leerling?
Dus als je het tijdig in beeld hebt, dan kun je ook tijdig analyseren...
en met elkaar kijken wat er nou precies speelt.
En dan kun je dus ook via de verbetering van je onderwijskwaliteit...
tot betere resultaten komen.
Als je te laat bent, dan snap ik dat je in de kramp schiet als school.
Want we hebben gezien dat die onderwijsresultaten...
net als de leskwaliteit, net als de veiligheid, echt wel doortikken in dat oordeel.
Dus ja, als je dat niet tijdig in beeld hebt...
en je hebt onvoldoende bijgestuurd, dan snap ik die kramp.
Maar dat is niet nodig.
En Irene benadrukt het.
We willen het ook echt bemoedigen...
dat het belang van de leerling daarin, gediend is.
En dat model, dat helpt dan om elk geval de feiten vast te stellen.
En de analyse te maken.
En wat ik jou hoor zeggen is, kijk dan ook naar het verhaal achter de cijfers.
Hoe komt het en wat kunnen we er aan doen?
En ik hoor je ook zeggen. Doe dat tijdig en doe dat regelmatig.
Ja, en ik wil graag wel een tweede benoemen...
voordat we naar een aantal vragen gaan die je eigenlijk als school zou kunnen stellen.
Irene had het al over de discretionaire bevoegdheid.
Ook passend onderwijs speelt daarbij een rol.
Als perverse prikkel, horen we ook wel eens...
dat scholen huiverig zijn om leerlingen aan te nemen die een specifieke zorgbehoefte hebben.
Dat scholen huiverig zijn.
Ja, want één van de argumenten die erbij gebruikt kan worden,
naast het feit dat je die ondersteuning misschien niet altijd kan bieden.
Is soms misschien ook al van ja, met een schuin oog naar de onderwijsresultaten,
vinden we dat gewoon te risicovol.
Dat is dus niet altijd nodig om zo te denken, want Irene heeft ook toegelicht.
Als je grote groepen leerlingen bedient met een toelaatbaarheidsverklaring...
voor het speciaal onderwijs of met specifieke zorgbehoefte. Dan kan aan ons de vraag gesteld worden:
Wij bereiken voldoende leerwinst. Kunnen jullie in de berekening van de onderwijsresultaten...
rekening mee houden?
Zoals jouw eerste voorbeeld van die school die daar proactief in was.
Ook dat is wel van belang om even te benadrukken...
want het zou voor leerlingen echt niet welgevallig zijn...
als scholen daardoor de leerling niet aannemen.
En dan zet je uiteindelijk die leerling, weliswaar niet je eigen leerling...
maar die zet je niet bepaald centraal.
Precies.
We hebben wat vragen voorbereid, die de scholen zelf zouden kunnen stellen.
Irene. Ja.
In de voorbereiding van dit webinar kwamen we ook in gesprek...
over, los van de vraag, is het voldoende of niet en is de indicator onder de norm of niet.
Dat onderwijsresultaten veel meer en rijkere informatie kunnen opleveren...
dan puur: vindt de inspectie het goed genoeg.
En krijgen we uiteindelijk het groene of het rode bolletje op de website.
Dus we dachten, laten we gewoon eens wat voorbeelden geven...
van gesprekken die wij met scholen voeren over resultaten.
Om ook juist de link te leggen naar, wat zegt dit nou over de kwaliteit van het onderwijs.
Een voorbeeld van zo'n vraag is of zittenblijvers het beter doen in het volgende jaar.
We zien eigenlijk nog best vaak, best schrikbarend vaak...
dat leerlingen een jaar over doen. En in het tweede jaar...
op zijn best vergelijkbare cijfers halen met het jaar daarvoor.
En dus weer een rapport hebben waarmee ze zouden blijven zitten...
of zelfs slechter gaan scoren.
Dat levert wel informatie op over de vraag. Hoe begeleid je die doublanten?
Is het nodig om daar wat extra's voor te doen?
Maar ook de beslissing om zo'n kind in de eerste plaats te laten blijven zitten.
Zat het er inderdaad in dat een kind achterstanden had opgelopen...
waar het gewoon meer tijd voor nodig had.
Of was het meer een soort pedagogische maatregel...
die de motivatie eigenlijk niet zo ten goede kwam.
Dus dat zijn goede onderwerpen om het gesprek over te voeren
Dit is ook iets waar we een jaar, twee jaar geleden een themaonderzoek naar hebben gedaan.
Er staat ook een factsheet over op onze website.
En daar kun je dus de getallen...
uit het onderwijsresultatenmodel kan je daarvoor gebruiken om de trends te zien.
En de havo die ik net als voorbeeld had.
We deden geen onderzoek. Die havo kwam er eigenlijk achter dat de...
dat de niet-succesvolle overgangen in de bovenbouw...
voor een belangrijk gedeelte verklaard werden door de typische havo-leerling.
Ze kwamen er dus ook achter van: die hadden wij in de onderbouw niet voldoende in beeld.
Ook dat hebben wij eerder onderzocht, waar het gaat om het mentoraat en de begeleiding van leerlingen.
Dat de niet-opvallende leerling door mentoren, niet altijd even scherp in beeld is.
Dat raakt eigenlijk dit thema ook van het zittenblijven.
Is dat nou nodig geweest of niet?
Nou, we weten dus ook uit dat onderzoek...
dat mentoren de niet-opvallende leerling, die aardig begint maar langzamerhand...
wat motivatie verliest. De cijfers gaan net wat achteruit.
Tot het moment dat die motivatie weg is en de leerling blijft zitten.
Heb je dan deze vraag voldoende gesteld met elkaar?
Een ander voorbeeld is de aansluiting.
Dus dan gaat het over hoe doen je opstromers het.
Hoe doen je afstromers het ten opzichte van de leerlingen die hun hele schoolloopbaan...
op hetzelfde niveau blijven.
Stel, je bent een basiskaderschool en je hebt een groep leerlingen die vanuit de GT...
op jouw kader terechtkomt.
je hebt een groep sterke leerlingen die na 2 basis denken...
nou, we kunnen de 3 kader wel aan.
En leerlingen die de hele tijd op de kader blijven.
Zie je daar verschillen in de bovenbouw in succes?
Blijft een bepaalde groep vaker zitten?
Verlaat een bepaalde groep vaker het onderwijs zonder diploma?
Dat kan iets zeggen over de aansluiting van die verschillende routes op elkaar.
En dat zijn ook punten waar je echt effectieve verbeteringen op kunt treffen
Derde voorbeeld, leerlingen in een dakpanklas versus een homogene klas.
Veel scholen hebben in de onderbouw dakpanklassen. Hebben we het net ook al even over gehad...
bij die vestigingsindicatoren.
Dat kan hele grote voordelen hebben in de flexibiliteit...
waarin leerlingen nog kunnen uitzoeken in de onderbouw: welke schoolsoort past nou bij mij?
Aan de andere kant vraagt het ook wat van leraren...
in hun afstemming op verschillen tussen leerlingen.
Dat is een onderwerp waar we vaak zien dat leraren daarmee worstelen.
Door eens goed te kijken. Hoe doen leerlingen uit die dakpanklassen het versus leerlingen...
die in een homogene klas zitten. En hoe gaat dat verder als ze in de bovenbouw zitten.
Kun je interessante informatie krijgen over: zijn die dakpanklassen voor hun leraren haalbaar?
Hebben ze daar iets extra's in nodig, om daar ook...
daadwerkelijk de winst te behalen die je zoekt.
En je kan met de onderwijsresultatenberekeningen de grote lijnen eruit halen.
Precies en je kunt ook gericht verdiepen op welke groep het nou zit.
En tot slot wat ook altijd een interessante vraag is.
In welke vakken in de onderbouw zijn er goede voorspellers voor het bouwenbouwsucces.
Op sommige scholen zien we dat leerlingen die in de onderbouw sterk zijn in wiskunde...
ook vrijwel nooit niet succesvol zijn in de bovenbouw
Op andere scholen horen we ook juist dat leerlingen die het in de talige vakken goed doen in de onderbouw...
in de bovenbouw vaak succesvol zijn.
Door dat soort trends eruit te halen...
kun je, a. Gerichter weten waar je naar moet kijken bij de determinatie.
En, b. Kun je ook informatie ophalen over je doorlopende leerlijnen.
Je aansluiting onderbouw, bovenbouw.
We hebben puntjes eronder gezet omdat er nog veel meer vragen denkbaar zijn.
Eigenlijk is het verhaal hieronder. Gebruik dat model om de grote lijnen te zien.
Om de getallen te zien uit wat je misschien voelt, of wat je misschien niet in beeld hebt.
Ja, dank. Daarmee hebben we eigenlijk dat gedeelte afgerond.
We beantwoorden graag voor de laatste keer nog een aantal vragen...
uit de livechat die binnenkomen.
We gaan er even uit om die vragen nog te verzamelen...
en te kijken welke we hier kunnen beantwoorden.
En dan komen we daarna bij u terug. We gaan er even uit.
We zijn weer terug voor de laatste vragen.
We pakken er twee. Dankuwel voor al uw vragen.
De meeste vragen... ik heb het al gezegd.
Veel vragen zullen al beantwoord zijn of worden in de chat.
En in elk geval maken we nog een document met de vragen die gesteld zijn...
Met de antwoorden daarbij. Die vindt u allemaal op de website.
We pakken er twee uit op dit moment.
Ik lees hem even voor en dan Rob ga jij antwoord geven, hebben we net afgesproken.
De vraag. In ons geval, grote eenpitter, is het zo dat alle afdelingen samen 1 puntscore hebben...
ten aanzien van de onderbouwsnelheid.
Waarom wordt deze niet uitgesplitst en het bovenbouwsucces wel?
Ja, ik denk dat Irene daar veel beter een antwoord op kan geven.
Eigenlijk is dat dus een punt dat we net al aan de orde hadden...
over, waarom beoordelen we die R1 en R2 op vestigingsniveau.
R3 en E per afdeling.
Dat heeft ermee te maken dat we zo veel scholen zien...
waar leerlingen in de eerste en de tweede klas in dakpanklassen zitten.
Of zelfs nog in bredere klassen.
Er zijn scholen die alle leerlingen van basis tot met gymnasium bij elkaar in de brugperiode hebben.
Het is vrijwel onmogelijk is om die leerlingen...
toe te wijzen aan een bepaalde afdeling.
Dus wij weten niet of leerling X...
met een Kaderadvies die nu misschien GT doet, bij welke afdeling die precies hoort.
We pakken daarom die hele bak op vestigingsniveau.
Er zijn enkele uitzonderingen waarin we...
op het moment dat we zien dat een school een onvoldoende oordeel zou krijgen...
op basis van die onderbouwindicatoren.
Dan noemen wij dat een onvoldoende tenzij...
en dan gaan we omdat we een eindoordeel geven op afdelingsniveau nog wel kijken.
Zit dat probleem inderdaad ook bij die indicator?
Of stel, we zijn er op het vwo en het blijkt dat alle doublanten in de basis/kader zitten.
En dat alle afstroom daar zit. Dan kunnen we zeggen, we laten dat buiten beschouwing.
Dat is nog een soort subding van die discretionaire bevoegdheid.
Oké, dus in zo'n geval kan er maatwerk zijn.
Maar in het algemeen is het eigenlijk niet goed te berekenen.
Maar als er iets bijzonders aan de hand is, dan kunnen we dat maatwerk verstrekken.
Misschien is het goed om ook meteen die vraag over die gymnasia te pakken.
Ja doe maar, zal ik hem voorlezen? Ja.
De vraag. Hoe zit dat met gymnasium?
Leerlingen kunnen niet hoger dan het advies geplaatst worden.
Dat klopt. We hebben het even gehad over die vergelijkingsgroepen.
Daar hebben we een aparte vergelijkingsgroep voor de gymnasia.
En daar ligt de norm wat lager...
want inderdaad. Je kunt niet opstromen naar het gymnasium. Dat bestaat niet. Nee.
Dat maakt dat de norm wat lager ligt.
Aan de andere kant zien we inderdaad veel gymnasia...
die alleen leerlingen met een ongedeeld VWO advies aannemen.
En dat is risicovol voor wat betreft je score op R1.
Want er zullen er altijd een paar zijn, die uiteindelijk toch op de havo terecht komen.
Je hebt geen opstroom om dat te compenseren.
Als gymnasium kun je er ook voor kiezen...
om ook leerlingen met een havo/vwo advies aan te nemen.
Dan heb je juist wel wat opstroom gerealiseerd.
Dan ben je sowieso safe qua R1.
Dus als ik het goed samenvat. Er is een speciale norm voor...
En verder, zou je wat breder kunnen aannemen dan heb je wat opstroom...
ten opzichte van het oorspronkelijke basisschooladvies. Ja.
Volgens mij kunnen we hiermee tot een afronding komen.
Jij wil nog iets zeggen over kansengelijkheid.
Misschien is dat wel mooi in dit kader. Ja.
ik denk dat het wel goed is om daar kort nog even bij stil te staan.
Over kansengelijkheid wordt wel eens, ook als kritiek op het model gezegd.
Je belemmert scholen in het bieden van kansen aan leerlingen.
Wij zeggen dan - draaien hem eigenlijk vaak om.
Nee, dat is juist niet zo.
We hebben al gezien met dat driejaarsgemiddelde...
Met het feit dat één indicator onder de norm kan zijn...
heb je ruimte als scholen om daarin keuzes te maken.
En twee. De normen zijn ooit zo gesteld...
en dat is eigenlijk ook omdat het de wettelijke basis heeft...
dat elke school onder normale omstandigheden aan die norm moet kunnen voldoen.
Het is te halen.
Het is goed te doen. Ja.
Er is vanuit het resultatenmodel...
en vanuit het belang van de leerling centraal stellen.
Geen enkele aanleiding om te zeggen: het biedt onvoldoende ruimte om leerlingen kansen te bieden.
Wij stellen eigenlijk het tegenovergestelde.
Ja die ruimte is er wel.
Te meer omdat we ook corrigeren voor de normen.
Scholen met een wat zwaardere leerlingpopulatie...
die hebben ook lagere normen.
Dus die kunnen ook aan de norm voldoen.
Dus kansengelijkheid bevorderen kan ook met dit model in de hand is mijn stelling.
Nou dat lijkt me een mooie afsluiting.
Namelijk stel de leerling centraal.
Dat doet u natuurlijk altijd al.
Maar het onderwijsresultatenmodel kan u zelfs daarbij helpen.
We hebben het vandaag gehad over hoe wij het gebruiken.
We hebben gezegd het onderwijsresultatenmodel kijkt naar de onderwijsresultaten...
en dat is één onderdeel van het gehele toezicht. Van de manier waarop wij naar scholen kijken.
We hebben geprobeerd om te laten zien hoe we met verschillende indicatoren...
en met de verfijning daarbinnen een goede en zorgvuldige....
en een zo realistisch mogelijke afspiegeling proberen te geven van de vraag:
In hoeverre het scholen lukt om de leerlingen gemiddeld op het te verwachten niveau...
naar het eindexamen te brengen.
En vervolgens ook hoe dat in detail werkt, en hoe u dat kan gebruiken.
Nou, dames en heren, wij houden het hier verder bij.
We dachten nog. We gaan nog één checkvraag doen, maar dat doen we niet.
We sluiten hiermee de webinar af.
Over een aantal weken, dat kan even duren, komt de opname van de webinar ook op de website te staan.
Waarom duurt dat even? Het moet toegankelijk worden gemaakt met ondertiteling...
zodat iedereen daar gebruik van kan maken.
En iedereen alle informatie kan opnemen.
Mocht u nog vragen hebben.
Over het onderwijsresultatenmodel, over het toezicht, of over onderwijsresultaten in het algemeen.
U kunt ons altijd bereiken via het contactformulier...
op onze website www.onderwijsinspectie.nl
Rest mij alleen nog om u hartelijk te bedanken voor al uw aandacht.
En Rob Vink en Irene van Dalen te bedanken voor hun uiteenzetting. Graag gedaan.
Bedankt, fijne dag.