Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging...
is één van de belangrijkste oorlogsarchieven van Nederland.
Hoe is dit archief ontstaan?
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte een deel van de Nederlandse bevolking...
samen met de Duitse bezetter.
Dit heet collaboratie.
Aan het eind van de oorlog werd een speciaal rechtssysteem opgezet...
om mensen die verdacht werden van collaboratie te kunnen berechten.
Dit systeem heet de bijzondere rechtspleging.
Het bestond naast de gewone rechtspraak.
De bijjzondere rechtspleging bestond uit ongeveer 200 instellingen.
Ze onderzochtten en berechtten verdachten.
Ze hielden allemaal een eigen archief bij met dossiers...
en een kaartsysteem met namen om de dossiers terug te kunnen vinden.
Soms werden er ook kaarten gemaakt voor slachtoffers en getuigen die in de dossiers werden genoemd.
Er werden ongeveer 425.000 personen onderzocht binnen de bijzondere rechtspleging.
Onder andere personen die NSB-lid waren geweest...
of die verdacht werden van misdrijven zoals verraad of vechten in het Duitse leger.
Maar ook personen die na onderzoek onschuldig bleken te zijn.
Begin jaren vijftig werd de bijzondere rechtspleging afgesloten.
De archieven van alle instellingen werden toen samengevoegd.
Zo ontstond het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging, het CABR.
Er zitten veel verschillende documenten in de dossiers.
Je vindt er juridische documenten, zoals verhoren en uitspraken.
Maar ook foto's en brieven van tijdens en na de oorlog.
De dossiers bevatten niet alleen informatie over verdachten, maar ook over getuigen...
slachtoffers en plaatsen die in die dossiers voorkomen.
Je kunt zelf onderzoek doen in het CABR.
Door toegang te bieden tot archieven als het CABR...
kunnen wij en volgende generaties het verleden blijven ontdekken en begrijpen.