Hallo, mijn naam is Lobke Vlaming en ik ben directeur van Ouders en Onderwijs, de landelijke
ouderorganisatie. Wij spreken wekelijks honderden ouders die vragen hebben over het onderwijs.
Soms willen ze gewoon weten hoe iets zit, maar heel veel vaker loopt het niet lekker in de
samenwerking met school. Wij denken dan met
ouders mee over hoe ze dit probleem kunnen oplossen.
Vandaag ga ik eens aan de andere kant zitten, want mij is gevraagd jullie in deze tutorial wat
te vertellen over dit onderwerp vanuit het perspectief van leraren en hoe ouders en leraren
beter samen kunnen werken in het belang van het kind. Ik ben geen wetenschapper, dus ik zal
vooral vertellen over wat wij in de praktijk
zien gebeuren aan de telefoon. Wat gaat er dan goed
en wat zou er beter kunnen in de samenwerking tussen ouders en school? Ik eindig met een
aantal tips voor leraren die je hopelijk morgen in de
klas al kan gebruiken. Ik ga eerst wat vertellen
over de ervaringen van ouders die ons bellen.
Daarbij geldt wel een belangrijke disclaimer. Ouders
bellen ons nooit om te vertellen hoe goed het op
school gaat. We horen dus vaak ook de situaties
waar het juist helemaal niet lekker loopt. Dat
betekent natuurlijk niet dat het niet op heel veel
scholen wel goed gaat, maar toch kunnen we veel
leren van wat deze ouders aangeven. Er zijn namelijk
altijd een paar hele herkenbare patronen te zien
en daar wil ik er een paar van met jullie bespreken.
Eén van de belangrijke dingen die wij heel vaak horen aan de telefoon is dat ouders zich niet
serieus genomen voelen. Ouders kennen hun kinderen
als geen ander en zien ook kanten van hun kinderen
die op school niet altijd zichtbaar zijn. Het beeld van de leraar, aangevuld met beelden van de
ouder, zorgen daarom voor een compleet beeld.
Het ene beeld is niet beter of belangrijker dan de
ander, het vult elkaar juist aan. Maar ouders
voelen zich niet altijd serieus genomen in deze rol
door de leraar. En dat is echt jammer, want als je ouders uitnodigt ook hun inzichten te delen,
dan helpt dat het kind. Nodig ouders dus heel expliciet uit om dit actief te doen en laat ook
zien dat je de inbreng waardeert en er zichtbaar wat mee doet. Er zijn best wel veel negatieve
frames rondom ouders. En ja, ouders zijn net
mensen, er zitten allerlei types tussen. Maar ouders
worden als groep echt er vaak neergezet als veeleisend,
zeurderig, een curling-ouder, of juist niet
betrokken genoeg. Het is als ouder balanceren op
een dun koord om het allemaal goed te doen. En dat
maakt dat ouders bang zijn te worden gezien als
zeurouder en daarom blijven ze vaak veel te lang
met vragen rondlopen. Net zolang tot iets wat
begon als een vraag een echt probleem is geworden.
Moedig ouders dus aan om in gesprek te gaan en te
blijven, dat het oké is om betrokken te zijn en
dat je blij bent met ouders die vragen stellen
en interesse tonen. Ga er niet te snel vanuit dat
als je niets hoort dat het dan wel goed zal zijn.
Ik spreek te vaak ouders die heel erg lang gewacht
hebben met het uitspreken van zorgen omdat ze bang waren als een bemoeial gezien te worden. Dit
komt naar mijn mening vele malen vaker voor dan ouders die zich te veel of te vaak met
het onderwijs bemoeien. Het derde punt is dat ouders vaak niet goed weten wat er van ze verwacht
wordt. Alle ouders zijn betrokken bij hun kind per definitie, ook als dat voor het onderwijs
niet altijd zichtbaar is. Het is voor ouders prettig
als de school functioneert als een plek waar kinderen,
ouders en onderwijspersoneel samen optrekken. Niet alle ouders voelen zich echter in staat
om hun kinderen goed te ondersteunen bij het onderwijs. Maar dat betekent niet dat ze niet
betrokken zijn. Deze ouders kun je helpen door ze echt mee te nemen in wat er op school gebeurt
en hoe zij daar aan kunnen bijdragen. Bijvoorbeeld
door ze te vertellen welke onderwerpen nu besproken
worden in de les en hoe zij kunnen helpen door
hier bijvoorbeeld ook thuis met hun kinderen over
te spreken. Uit onderzoek dat wij zelf hebben uitgevoerd blijkt dat ouders graag meer willen
ondersteunen met schoolwerk. Zeker ouders met
kinderen in het voortgezet onderwijs geven dit aan.
Ze willen heel graag meer weten over wat er op school gebeurt en hoe zij hun kinderen kunnen
helpen met het schoolwerk. Tot slot wil ik enkele concrete tips meegeven waar jullie hopelijk
ook morgen in de praktijk wat mee kunnen doen.
Mijn eerste belangrijke tip is: zet de deur weer open.
Door corona is het lange tijd zo geweest dat ouders
niet de school in konden gaan en dat het eigenlijk een
beetje buiten hun zicht afspeelde. Nu dat weer mag
betekent dat niet dat ouders zich meteen uitgenodigd
voelen om weer naar binnen te komen. Ouders hebben
een beetje last van drempelvrees. Ik merk het zelf
ook met mijn kinderen. Het is toch weer gek om de
school in te gaan. Je weet niet meer zo goed wat er van
je verwacht wordt of het oké is of de leerkrachten
dat goed vinden dat je naar binnen komt. En het is
gewoon heel belangrijk om ouders eigenlijk
duidelijkheid te geven over wat je verwacht als school.
Dus nodig ze uit om naar binnen te komen. En als er momenten in de schooldag zijn waarvan je
denkt nou dat was eigenlijk heel fijn dat er toen geen ouders waren en dat helpt ons in
het onderwijs geeft dat dan ook heel duidelijk
aan. Maar laat ook ouders weten wanneer ze dan wel
welkom zijn. Op die manier denk ik dat ouders zich
weer makkelijker hun weg naar school weten te vinden.
De tweede tip die ik heb is: moedig ouders aan zich
uit te spreken. Wat er vaak gebeurt is dat ouders
te lang blijven lopen met vragen of opmerkingen
die ze hebben. Ze hebben zelf gewoon best wel wat
drempelvrees om dat bespreekbaar te maken. Of ze denken nou ik wacht wel even een half jaar
tot het tien-minutengesprek weer is. En dan is het
vaak veel te laat. Dus zorg ervoor dat ouders zich
vrij voelen om vragen die ze hebben of opmerkingen
om dat met je te delen. Mijn derde tip is: neem ouders
mee in jouw onderwijsdoelen en maak ze daar onderdeel van. Dat is dus meer dan alleen maar het
gesprek hebben over het kind. Dat gaat ook
over wat jij in jouw klas aan het doen bent. Welke
onderwijsdoelen je hebt. Zodat ouders dat
gesprek ook met hun kinderen kunnen voeren en zelf ook
wat meer betrokken zijn bij wat er op school gebeurt. Een van de positieve dingen van het
afstandsonderwijs is dat ouders even een inkijkje
hebben gekregen in hoe dat onderwijs eigenlijk in
elkaar zit. En heel veel ouders hebben dat echt
heel leuk en interessant gevonden en het heeft ze
denk ik ook geholpen om makkelijker met hun
kinderen daar mee te helpen. Dus neem ze daarin mee.
Mijn vierde tip is: spreek verwachtingen uit en maak duidelijke afspraken. Dus geef aan
hoe jij het wil in jouw klas en op welke
manier ouders daar ook aan bij kunnen dragen. Wanneer ze
contact kunnen zoeken, wat je van ouders verwacht.
Als je bijvoorbeeld thuis iets van ouders verwacht
geeft dat heel duidelijk aan zodat ouders ook weten wat ze kunnen doen om te helpen in de
ontwikkeling van hun kind. En geef daarbij je
grenzen aan. Dat is mijn vijfde tip. Dus als er bepaalde
zaken zijn die als leraar niet prettig vindt, manieren van contact zoeken, wat er daarvan wordt
verwacht, maar ook wanneer ouders naar je toe kunnen komen, geef heel duidelijk je
grenzen aan en ook waar je niet op zit te
wachten. Dat is voor ouders ook fijn, want dan weten ze ook
wat er van hen verwacht wordt. En mijn laatste tip
is ook al wordt het soms ingewikkeld tussen ouders
en leraren: het is belangrijk dat je in belang van
kinderen altijd in gesprek blijft. En probeer het
zo laagdrempelig mogelijk dat gesprek te voeren en stel moeilijke gesprekken niet te lang uit,
want mijn ervaring is dat hoe langer het duurt,
hoe moeilijker de gesprekken worden. Dus zorg altijd
dat je in 'n lopend gesprek bent met ouders, zeker als er moeilijke situaties ontstaan.
Dit waren mijn tips. Ik hoop dat deze tutorial
jullie helpt om in de klas en het gesprek met ouders
goede dingen te doen, ook in het belang van kinderen. Dank je wel voor het kijken.