In IJmuiden, bij de overgang tussen Noordzee en het Noordzeekanaal, speelt Rijkswaterstaat
een onmisbare rol in het waterbeheer en het laten passeren van schepen.
Een belangrijke innovatie hierin is Zoutdam IJmuiden.
Door de bouw van Zeesluis IJmuiden stroomt elke keer als een schip
de sluis passeert, 10.000 ton zout het Noordzeekanaal in.
Dat zoute water is schadelijk voor de natuur,
de landbouw en de productie van drinkwater.
Om verzilting tegen te gaan bouwde Rijkswaterstaat hier,
in het Binnenspuikanaal, een Zoutdam.
Deze zoutdam zorgt ervoor dat zoutwater
via Spui- en gemaal complex IJmuiden terugstroomt naar zee.
We hebben gemerkt dat de zoutdam invloed heeft op de werking van de pompen
van het spui- en gemaal complex en de hoeveelheid water die we kunnen afvoeren.
Dit heeft invloed op de beheersing van het waterpeil van het Amsterdam-Rijnkanaal
en het Noordzeekanaal.
Wat is er aan de hand?
Omdat door de zoutdam alleen zoutwater het Binnenspuikanaal instroomt en
zoutwater zwaarder is dan zoetwater, daalt het waterpeil achter de zoutdam.
Als het waterpeil te laag wordt, kunnen de pompen kapot gaan
en komt de waterafvoer in gevaar.
Maar we hebben een oplossing voor de korte termijn.
De zoutdam heeft een beweegbare zakdeur.
Door de zakdeur open te zetten stroomt er ook
weer zoetwater het binnenspuikanaal in waardoor het waterpeil stijgt
en de pompen voldoende water kunnen afvoeren naar zee.
Dit betekent dat we de zoutdam en de zeesluis
momenteel nog niet volledig inzetten zoals bedoeld.
Om verdere verzilting te voorkomen gebruiken we voorlopig naast
Zeesluis IJmuiden ook nog de Noordersluis om schepen door te laten.
Voor een toekomstige oplossing zijn we gestart met een studie naar
de vernieuwing van het gemaal met dieper gelegen pompen.
Als het gemaal vernieuwd is kunnen we
de zoutdam inzetten zoals bedoeld.
In de aankomende periode gaan we ervaring opdoen met enerzijds
de inzet van de zeesluis en anderzijds
de inzet van de zakdeur van de zoutdam.
Zo werken we toe naar een optimale balans
tussen waterbeheer en het tegengaan van verzilting in het watersysteem
van het Noordzeekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal.
Dit doen we als Rijkswaterstaat niet alleen.
Met de waterschappen zullen we de waterafvoer nog slimmer moeten regelen
om voor 4 miljoen mensen in West-Nederland droge voeten te houden.
En samen met Centraal Nautisch Beheer en Port of Amsterdam
onderzoeken we hoe we de zeesluis optimaal kunnen gebruiken,
waarbij we tegelijkertijd verzilting beheersen.