MERIJN DOGGEN: Dit lijkt misschien een doodnormaal binnenvaartschip,
maar misschien is dit wel het slimste schip van Nederland.
Het kan namelijk zelfstandig varen.
LEVENDIGE MUZIEK
Ahoi, ik ben Merijn van Bright.
Ja, over zelfrijdende auto's hoor je genoeg
en ook zelfvliegende drones zie je regelmatig voorbijzoefen.
Maar zelfvarende schepen?
Ja, die zijn er ook.
Dit is aflevering 4 van Bright Builders in samenwerking met Rijkswaterstaat
en vandaag vaar ik mee op een zelfvarend schip.
Dit is de Factofour uit 2008, een schip van 135 meter lang en 17 meter breed,
en daardoor passen hier 500 containers in.
Normaal gesproken vervoert hij die containers
tussen de havens van Antwerpen, Rotterdam en Keulen.
En het mooie is, dit schip mag met speciale toestemming van Rijkswaterstaat
volledig zelfstandig over water varen.
Nog wel altijd onder toezicht van de kapitein, natuurlijk.
RUSTIGE MUZIEK
Het geheim van het schip zit in de stuurhut.
Om precies te zijn in die zwarte computer daar.
De Black Box Pro van Shipping Technology.
Hierin worden allerlei gegevens verzameld van het schip.
Denk bijvoorbeeld aan: waar vaart het schip, wat ziet de radar?
Hoe is de roerbeweging? Wat is de stroming van het water?
Hoe diep is het water? Hoe goed is het schip beladen?
Hoe hard moet de motor werken?
Al dat soort gegevens worden dus verzameld in die Black Box Pro.
En aan al die gegevens
worden ook nog eens de beslissingen van de kapitein gekoppeld.
Dus de computer leert letterlijk van de schipper.
Dus bijvoorbeeld: Hoe moet ik sturen als ik een ander schip wil inhalen?
Of hoe hard laat ik de motor werken op het moment dat het schip maar half beladen is?
Dit soort vaargegevens worden niet alleen verzameld hier, op dit schip,
maar ook nog eens op 80 andere schepen in Europa.
En voor wie denkt: hé, dit komt me bekend voor.
Dat klopt.
Zo traint bijvoorbeeld ook Tesla zijn auto's om zelfstandig te kunnen rijden.
Daar wordt continu data verzameld van alle Tesla's op de weg
over wat er gebeurt op de weg en hoe een bestuurder daarop reageert.
Zo kan een schipper bijvoorbeeld een schip dat hier om de hoek vaart
dat hij in het echt nog niet kan zien, toch al wel zien op het scherm.
Wat dit schip nu kan, is vergelijkbaar met een auto die de Lane Assist heeft aanstaan
waarbij de auto zelfstandig tussen de lijntjes van de weg kan rijden.
Maar komende zomer hopen ze
dat dit schip ook automatisch afstand kan houden tot voorliggers
en misschien wel zelfstandig andere schepen kan inhalen.
De grootste afstand die ooit is afgelegd met de Factofour,
zonder dat de kapitein heeft hoeven ingrijpen, is honderd kilometer.
Een schip zelfstandig laten varen,
is in principe makkelijker dan een auto zelfstandig laten rijden.
Want ook al kan het op een vaarroute af en toe best wel druk zijn,
het is toch vaak een stuk overzichtelijker dan een autoweg.
Want op een vaarroute heb je alleen maar schepen, terwijl je op een autoweg
ook te maken hebt met fietsers, bussen, trams, skateboards, e-steps, voetgangers.
Enfin, je snapt het punt.
Ook zijn de snelheden lager, waardoor je meer tijd hebt om beslissingen te nemen.
Komt het algoritme van de Black Box niet uit,
dan heeft de kapitein genoeg tijd om zelfstandig in te grijpen.
Maar er zijn ook dingen die een vaarweg een tikje lastiger maken dan een autoweg.
Want een autoweg bestaat uit asfalt, oftewel een stabiele ondergrond.
Nou kan je over water veel zeggen, maar niet dat het stabiel is.
Je hebt te maken met stroming, wind en soms zelfs het getij.
Als er veel stroming staat, moet bijvoorbeeld de motor harder werken.
Ook moet je rekening houden met droogtes.
Neem bijvoorbeeld dit schip.
Als het een langdurige droge periode is, stroomt er minder water door de rivieren,
waardoor het schip voorzichtiger moet varen.
Maar bij hoogwater moet het schip er juist op letten
of het wel onder alle bruggen door kan.
Kortom, je moet heel veel data verzamelen
om uiteindelijk een goede route te kunnen plannen.
En nogmaals: al die data moet dus in die Black Box
om ervoor te zorgen dat het schip uiteindelijk beter bestuurd kan worden.
Ja, hier spreken we met Jelmer van Rijkswaterstaat.
Hij gaat over de toekomst van de scheepvaart.
Hé, Jelmer, het lijkt me ontzettend leuk en ook tof
dat al die schepen straks zelfstandig door die sluizen en bruggen heen gaan.
Dan moeten die sluizen en bruggen toch ook worden aangepast, neem ik aan.
JELMER DE LANGE: Dat denk ik wel. Het wordt inderdaad belangrijk
dat we onze sluizen en andere objecten digitaal op afstand leesbaar gaan maken.
We hebben nu al geëxperimenteerd de afgelopen jaren
met Blauwe Golf Verbindend,
een programma waarmee je op afstand kan zien als schipper
of bijvoorbeeld een sluis in bediening is of dat er een ligplaats vrij is.
MERIJN: Een blauwe golf is zoals een groene golf op de weg?
JELMER: Ja, zodat je weet waar je aan toe bent en of je door kan.
En dat kun je in de toekomst vinden op vaarweginformatie.nl.
Daar vind je alle data over onze objecten zoals bruggen en sluizen.
Het is heel mooi dat die schepen zelfstandig hiernaartoe kunnen varen,
maar ze moeten ook vaak nog vastliggen, bijvoorbeeld in een sluis.
Hoe los je dat dan op?
Waarschijnlijk zullen de meeste schepen met een bemanning aan boord blijven,
maar het zullen wel minder mensen worden en dan heb je bij een sluis wel hulp nodig.
Het kan zijn dat je misschien robotarmen gaat zien op het schip of bij de sluis
die het schip helpen afmeren.
We gaan hier ook een proef doen
om te kijken of drones de trossen over kunnen vliegen.
MERIJN: Zijn er ook nog problemen die je nog niet op kan lossen?
JELMER: De communicatie met slimme schepen wordt wel interessant
en dat is ook voor de mensen die hier op de centrale werken.
Dat is een verandering, ja, waar we nog aan werken van:
hoe gaan we dat precies inrichten?
Dat geldt ook voor onze operationele collega's op de schepen.
Die gaan zo meteen onbemande schepen tegenkomen.
Hoe ga je daar contact mee leggen?
Heb je dan contact met iemand op een kantoor of praat je met een computer?
Daar doen we nu onderzoek naar van: hoe gaan we dat het beste inregelen?
Het lijkt me wel een hele toffe baan die je hebt, dus het bezig zijn met de toekomst.
Ja, het is hartstikke mooi.
Het is niet alleen de toekomst, vandaag de dag al geven we toestemming
aan experimenten en zijn er schepen al die met deze technieken bezig zijn.
Zelfvarende schepen komen er dus aan, maar waarom willen we dat eigenlijk?
Ten eerste is de scheepvaart heel erg belangrijk voor het vervoeren van goederen.
40 procent van alle kilometers die worden afgelegd
om spullen te verplaatsen in ons land, gaat via het water.
Maar er zijn steeds minder jonge mensen die graag op een schip varen.
Door schepen nou slim te maken, heb je ook minder mensen per binnenvaartschip nodig.
Denk aan twee à drie in plaats van vier à vijf man personeel.
Bovendien varen zelfvarende schepen een stuk energiezuiniger
en is er dus minder uitstoot.
En als ze dan ook nog eens slim gebruikmaken van de blauwe golf,
hoeven ze voor een sluis of brug nooit meer te wachten.
Ja, dat was 'm weer.
Heb je nou wat vragen over zelfvarende schepen,
laat ze dan achter hier in de comments, dan ga ik ze proberen te beantwoorden.
Vond je het een leuke video? Sowieso een duimpje omhoog
en abonneer je voor nog veel meer video's, dan zie ik je in de volgende.
Bye, goede vaart.