POLYGOON STEM: Op de dijk zijn de mannen van de Rijksdienst IJsselmeerpolders... WEBVTT
de enige mensen. WEBVTT
Zo onbetrouwbaar is de nieuwste grond van Nederland... WEBVTT
dat ze het oppervlak van hun schoenzolen... WEBVTT
moeten vergroten met trippen. WEBVTT
De eersten die hem op deze plek zullen betreden zijn de rijksambtenaren. WEBVTT
Een geruststellende gedachte. WEBVTT
VOICE-OVER: Flevoland. Zeventig jaar geleden... WEBVTT
was dit allemaal water. WEBVTT
Nederland zette de schouders eronder en met dijken en droogleggen... WEBVTT
ontstond er nieuw land. WEBVTT
Om te leven. WEBVTT
Werken en genieten. WEBVTT
Nu het klimaat verandert en het weer extremer wordt... WEBVTT
komen we opnieuw samen om de uitdagingen aan te gaan. WEBVTT
(RUSTIGE MUZIEK) WEBVTT
MAAIKE: Blocq van Kuffeler, één van de zeven gemalen... WEBVTT
die Flevoland droog houden. WEBVTT
Flevoland is natuurlijk een bijzonder gebied... WEBVTT
helemaal op de tekentafel ontworpen en dat zie je onder andere aan... WEBVTT
dat het waterpeil hier een meter hoger is dan aan deze kant. WEBVTT
En het gemaal pompt het water vervolgens nog eens vijf tot zes meter... WEBVTT
hoger uit, naar het IJsselmeer. WEBVTT
Dat is een enorme luxe natuurlijk... WEBVTT
zo'n watersysteem wat op de tekentafel is ontworpen. WEBVTT
En tegelijkertijd hebben we ook hier wel de nodige uitdagingen. WEBVTT
Denk aan: bodemdaling. WEBVTT
Dat zijn gebieden waar de bodem een centimeter per jaar daalt. WEBVTT
Waterkwaliteit. WEBVTT
Net als andere gebieden in Nederland hebben we daar een opgave. WEBVTT
En ja, het voelt een beetje gek. WEBVTT
Maar ook hier hebben we ons voor te bereiden... WEBVTT
op watertekorten waar we in de toekomst mee te maken zullen krijgen. WEBVTT
Het Markermeer en het IJsselmeer hebben een enorme belangrijke functie... WEBVTT
in de waterhuishouding van het noorden van het land. WEBVTT
Eén derde van Nederland wordt daarmee van zoet water voorzien. WEBVTT
We hebben door het jaar heen heel veel water in Nederland. WEBVTT
Het water uit de rivier en alle polders komt in die meren... WEBVTT
en voeren we af als het te veel is. WEBVTT
Maar in de zomer wordt het droger, de verdamping neemt toe... WEBVTT
en we gebruiken meer water voor ons drinkwater, voor de landbouw. WEBVTT
En dan lopen we soms tegen tekorten aan en dat wordt steeds ernstiger. WEBVTT
En je zou denken dat is dan toch geen probleem. WEBVTT
Het lijkt natuurlijk een enorme bak water... WEBVTT
maar we hebben eigenlijk maar een schijf van zo'n twintig centimeter... WEBVTT
die we daadwerkelijk kunnen gebruiken om grote gebieden van laag Nederland... WEBVTT
van zoetwater te voorzien als het droog wordt. WEBVTT
En dat heeft ermee te maken dat het hele gebied is ingericht... WEBVTT
op die twintig centimeter. De natuur is daarvan afhankelijk. WEBVTT
De recreatieterreinen zijn erop ingericht, de havens... WEBVTT
de mogelijkheden om water in te laten in de omgeving. WEBVTT
We hebben een grote plas water beschikbaar. WEBVTT
Maar in die hele droge perioden, als het met de verdamping heel hard gaat... WEBVTT
en de aanvoer heel beperkt is, dan is dat in een paar weken op. WEBVTT
MAAIKE: We hebben ook daarom in het IJsselmeergebied... WEBVTT
met elkaar afgesproken dat we ons er voor inspannen om te zorgen... WEBVTT
dat we minder afhankelijk worden van het IJsselmeergebied. WEBVTT
Door meer water vast te houden en zorgen dat de watervraag lager wordt... WEBVTT
en ook verstandige keuzes te maken over nieuwe watervragers. WEBVTT
En als we dat goed doen met elkaar... WEBVTT
dan kunnen we zo lang mogelijk plezier hebben van die twintig centimeter... WEBVTT
die het IJsselmeergebied wel in zich heeft. WEBVTT
POLYGOON STEM: Door een nog maagdelijk deel van de polder Zuidelijk Flevoland... WEBVTT
is een bus vol Amsterdammers op weg naar Almere. WEBVTT
De in aanbouw zijnde nieuwste stad van Nederland... WEBVTT
waar ze als eersten komen te wonen. WEBVTT
COR: We zijn in de Regenboogbuurt in Almere. WEBVTT
Dat is de kleurrijkste wijk in Europa. WEBVTT
Grootste probleem is de verzakking. WEBVTT
Het was dertig centimeter, was de grond gezakt. WEBVTT
De stoepen, alles was te laag en opstappen naar de huizen waren te hoog. WEBVTT
Het is zeebodem, het zakt allemaal. Zo gaat dat hier in Flevoland. WEBVTT
VOICE-OVER: Almere Pampus, de jongste uitbreiding van Almere. WEBVTT
De nieuwe wijk wordt met oog op het klimaat van de toekomst ontworpen... WEBVTT
waarbij de bodem en het water de richting aangeven. WEBVTT
ERIK: In Nederland vergeten we soms wel eens... WEBVTT
dat we in een delta wonen en onder zeeniveau leven. WEBVTT
En als we goed kijken dan kunnen we nog die kleine schelpjes... WEBVTT
in het bodemoppervlak zien zitten, in de harde kleigronden van de Zuiderzee. WEBVTT
Vroeger gooiden we er vaak gewoon een laag zand op... WEBVTT
en moesten we woningen bouwen. WEBVTT
Alleen nu zien we toch wel dat het ook in het bestaand stedelijk gebied... WEBVTT
voor problemen zorgt, zoals de bodemdaling. WEBVTT
Wat hier bijzonder aan is, is dat we eigenlijk vanaf het begin al... WEBVTT
hier in Almere Pampus, water- en bodemsturend willen gaan ontwikkelen. WEBVTT
Dat betekent eigenlijk dat we in het begin al rekening houden... WEBVTT
met het watersysteem. WEBVTT
Water- en bodemsturend is belangrijk omdat we toekomstige schade... WEBVTT
door klimaatverandering niet af willen wentelen op de volgende generatie. WEBVTT
COR: Goed zo Willie! WEBVTT
VOICE-OVER: In de Regenboogbuurt worden nu alsnog maatregelen genomen... WEBVTT
om de weerbaarheid tegen klimaatverandering... WEBVTT
en bodemdaling te vergroten. WEBVTT
COR: Hier wordt nu het regenwater opgevangen... WEBVTT
dat stroomt dan hier langs en dan stroomt hier de wadi in. WEBVTT
En als het regent dan komt dit vol met water te staan... WEBVTT
en dan zakt dat in de grond in plaats van in het riool. WEBVTT
Zo hebben ze minder problemen met wateroverlast in de wijk. WEBVTT
En nou ziet alles er weer keurig uit. WEBVTT
ERIK: Hier staan we eigenlijk op het grensvlak tussen hoge en lage gronden. WEBVTT
En lage gronden zijn na die boom percelen. WEBVTT
Dat is de locatie voor een groter waterbergingsgebied. WEBVTT
Op die manier kunnen we de stad anders inrichten... WEBVTT
om zo problemen in de toekomst te voorkomen. WEBVTT
POLYGOON STEM: Geweldige molens baggeren grote hoeveelheden keileem op... WEBVTT
waaruit de kern van de dijk zal bestaan. WEBVTT
VOICE-OVER: Tienduizend kilometer dijk, meer dan tien keer de omtrek van het land. WEBVTT
Deze dijken houden onze voeten droog. WEBVTT
Ze horen bij Nederland alsof ze ooit vanzelf zijn ontstaan. WEBVTT
Maar dat is natuurlijk niet zo. WEBVTT
We werken er al eeuwen aan en nog elke dag vragen ze... WEBVTT
aandacht en inspanning. WEBVTT
De komende decennia wacht ons een enorme opgave... WEBVTT
en worden vele kilometers dijk aangepakt. WEBVTT
TEUN: De IJsselmeerdijk, die loopt helemaal vanaf de Ketelbrug daar... WEBVTT
tot aan Lelystad, bij de Houtribsluizen... WEBVTT
ruim zeventien kilometer. WEBVTT
Ja, dit is echt zo'n mooie Flevolandse polderdijk... WEBVTT
zo'n ingenieurs dijk. WEBVTT
De stortsteen die daarvoor ligt. WEBVTT
De zetsteen hier, van handgezet basalt. WEBVTT
POLYGOON STEM: De dijk wordt verstevigd door puin en steen. WEBVTT
Tienduizend ton stortsteen wordt per week verwerkt. WEBVTT
En dan kenmerkend die groene kruin. WEBVTT
Vinden we prachtig. Dat willen we ook graag behouden. WEBVTT
DICK: Kijk daar, daar is dus het rivierduinengebied. WEBVTT
Het prachtige is dat je in dit strakke nieuwe land... WEBVTT
eigenlijk hele oude elementen hebt van het oude rivierlandschap... WEBVTT
van de oude IJssel en de oude Vecht. WEBVTT
Het oude water, daar staan de bomen. WEBVTT
En het gras, dat zijn de oeverlanden, zeg maar de rivierduinen. WEBVTT
POLYGOON STEM: De opening wordt steeds kleiner. WEBVTT
TEUN: De IJsselmeerdijk is nu wel veilig en dat willen we... WEBVTT
natuurlijk in de toekomst ook zo houden. WEBVTT
En daarom moet die versterkt gaan worden. WEBVTT
Die versterking van die dijk wilden we graag combineren met natuurontwikkeling. WEBVTT
Wat we dan willen is dat op 120 meter uit de dijk, dus in het water. WEBVTT
Daar maken we een langsdam in het water... WEBVTT
en dat breekt de golven heel erg. WEBVTT
En daarachter vullen we het op, maken we het ondieper met zand. WEBVTT
En dat breekt nog meer die golven. WEBVTT
En het hele mooie daarvan is dat als je dat dus verondiept... WEBVTT
dan gaat er van alles groeien, en dan krijg je meer vogels... WEBVTT
je krijgt meer vissen, meer waterplanten... WEBVTT
en dan heb je dus natuurontwikkeling en een dijkversterking gecombineerd. WEBVTT
Dit is een samenwerking van de gemeenten Lelystad en Dronten... WEBVTT
en de provincie. WEBVTT
Die eigenlijk zeggen: 'Hoe gaan we dit gebied later inrichten... WEBVTT
om er een toeristische overstapplaats van te maken?' WEBVTT
Terwijl het waterschap vervolgens dan eigenlijk hier kijkt... WEBVTT
of ze het rivierduingebied ook nog terug kunnen inrichten. WEBVTT
Betekent dat er vier overheden als bijvangst bij de veiligheid... WEBVTT
een recreatief gebied gaan laten ontstaan. WEBVTT
Wat ook nog een ecologische waarde heeft. WEBVTT
Dat kan niet meer kapot.