(MUZIEK)
Ik sta hier aan de kust in Den Haag.
In de verte achter mij zien we de Zandmotor.
De natuur zorgt ervoor dat de kust hier stevig blijft...
en de mensen veilig.
Vandaag is het deltaprogramma 2024 aangeboden aan de Tweede Kamer.
Ieder jaar en zeker ook voor mij in mijn laatste jaar als Deltacommissaris...
weer een bijzonder moment.
Dank aan iedereen die hieraan heeft bijgedragen.
Binnen het Nationaal Deltaprogramma werken we voor onze waterveiligheid...
en zoetwaterbeschikbaarheid.
En nemen we maatregelen tegen weersextremen...
die we nu al steeds vaker ervaren.
Deze zomer in Europa en wereldwijd hebben we weer gezien...
hoe verwoestend en ontwrichtend natuurgeweld kan zijn.
Ook in Nederland nemen we de gevolgen waar.
Vier recente droge en hete jaren zagen we...
met beregeningsverboden voor de landbouw...
en onherstelbare schade voor de natuur.
Lage waterstanden, met problemen voor de scheepvaart...
met verzilting en druk op de drinkwatervoorziening.
En met heftige clusterbuien en overstromingen...
met grote schade in Limburg en dodelijke slachtoffers net over de grens.
Het klimaat verandert sneller dan we dachten...
waardoor er steeds minder tijd is om een leefbare toekomst...
voor iedereen veilig te stellen.
En dat maakt klimaatverandering dé uitdaging van deze en de komende generaties.
Géén actie ondernemen is géén optie.
Gelukkig heb ik de overtuiging dat de wil om tot actie te komen snel groeit.
Bij politiek en bestuur, bij bedrijven en burgers.
Nederland is één groot mensgemaakt water- en bodemsysteem.
Dit op orde krijgen en in balans houden...
verdraagt geen uitstel.
Er is geen tijd te verliezen.
Dus roep ik op: vaart maken met het Deltaprogramma.
En dat betekent ook grenzen stellen aan ruimtegebruik en watergebruik.
En scherpere keuzes maken...
over waar we wel en niet bouwen...
waar we ruimte creëren om water op te slaan voor droge perioden...
en waar we ruimte reserveren voor toekomstige dijkversterking.
En we moeten ook voor de langere termijn voldoende geld reserveren...
om onze dijken te verstevigen en landschappelijk in te passen.
Ook hier vraag ik opnieuw aandacht voor.
Ik adviseer het huidige, demissionaire kabinet...
maar ook alvast een nieuw kabinet...
om burgers en met name ook jonge mensen...
te betrekken bij besluiten over de inrichting van ons land.
Sla ook bruggen, tussen water en bodem.
Met woningbouw, met landbouw, met natuur, met transport, met industrie...
en met de culturele sector.
De overheid helpt met duidelijke kaders en met geld.
Maar de overheid kan het niet alleen.
Burgers en bedrijven zullen ook zelf aan de bak moeten.
Goed waterbeheer stelt eisen...
maar biedt ook prachtige kansen.
Als we het goed doen...
wordt ons land er veiliger, duurzamer en ook echt mooier van.
Ik roep iedereen binnen en buiten het Deltaprogramma op...
de uitdagingen aan te pakken.
Samen. Doe het nu, voor later.
Doe het uit liefde voor dit land.