*Klassieke muziek begint*
*Klassieke muziek*
*Klassieke muziek krijgt hip-hopbeat*
*Hip-hopbeat speelt*
Het klimaat verandert, je hoort er dagelijks over in het nieuws.
Juist ook slecht nieuws, het wordt steeds extremer
en dan krijgen we ook nog te maken met zeespiegelstijging.
Nu je dat zo met je eigen ogen ziet, begin je er ook wel over na te denken van:
hoe is het over bijvoorbeeld 30 jaar?
Zijn we dan nog wel veilig?
En is er dan nog wel genoeg drinkwater en genoeg zoetwater?
*Hip-hopbeat speelt*
*Watergeluiden*
Ik ga naar de Afsluitdijk en daar ga ik kijken wat ze doen
tegen de stijgende zeespiegel.
Ik ga naar de Haarlemmermeer en ik ga kijken hoe ze daar omgaan
met extreem weer en wateroverlast.
Ik ga naar de duinen.
Daar hebben ze een grote proef met brak water,
waar ze drinkwater van maken.
Dat ga ik onderzoeken.
*Muziek eindigt*
*Luchtige muziek start*
*Luchtige muziek*
Even de auto parkeren.
Zo.
Vanuit de auto zagen we het IJsselmeer en hier heb je de Waddenzee.
Dus de dijk scheidt de Waddenzee van het IJsselmeer.
We hebben dus een nieuwe dijk over de oude dijk heen gelegd.
Beneden zie je hele grote blokken, 75.000, en van deze blokken
weet ik het niet, ontelbaar.
Komt dit ook onderwater te staan als dat overstroomt?
Bij een hele hoge waterstand op de Waddenzee
komt dit dus onder water te staan.
En als nou zo'n superstorm, één keer in de 10.000 jaar optreedt,
dan gaat het water over de dijk heen.
Dus dan lopen wij hier eigenlijk onder water bij zo'n superstorm.
Het IJsselmeer, daar reden we net langs.
Als we geen Afsluitdijk hadden, wat had dat dan voor gevolgen
voor Nederland?
Als we geen Afsluitdijk zouden hebben, dan zouden we nog steeds
de Zuiderzee hebben.
En dat is gewoon een zee, onvoorspelbaar, met hoog- en laagwater.
Die Afsluitdijk heeft het afgesloten.
Dus het achterland, Zwolle, waar jij vandaan komt,
had dan echt problemen gehad met hoogwater.
Doen we wel genoeg en zijn we nog op tijd?
We weten dat de zeespiegels rijzen, daar zijn scenario's voor,
en we weten dat het klimaat steeds onvoorspelbaarder wordt.
Daar hebben we deze dijk nu op ingericht.
Dus voor wat we nu weten doen we genoeg en zijn we op dit moment ook nog op tijd.
Maar heb jij nou ideeën wat we nog meer kunnen doen?
Wat zouden we nou als Nederland nog meer kunnen doen
om ons veiliger te laten zijn?
Ja, misschien ook gewoon proberen de zeespiegelstijging
ook gewoon te stoppen.
Misschien zou dat...
-Snap ik. Dan is dit ook niet nodig.
Eigenlijk zijn we natuurlijk een soort beschermingsmiddel
aan het creëren tegen iets wat we misschien ook wel kunnen voorkomen.
Dus we moeten zorgen dat de zeespiegel wat minder rijst.
Hey maar, wat kost dat nou?
Dit totale project, maar daar zit dan ook 25 jaar onderhoud aan,
kost ongeveer 2 miljard.
Dat is een hele hoop geld.
*Spannende muziek start*
*Onverstaanbaar*
*Spannende muziek*
*Spannende muziek fadet uit*
*R&B muziek start*
*R&B muziek*
Hey Fien, leuk dat je er bent.
Dank je wel. -Kijk eens.
*R&B muziek*
Dan zijn we er helemaal klaar voor. -Ja, laten we gaan.
Kijk, hier zijn ze druk bezig om de de laatste laag klei aan te brengen,
zodat de dijk straks goed waterdicht is.
Grote machines.
*Zware machinegeluiden*
Hou je vast.
De dijk wordt straks ook nog ecologisch heel waardevol ingericht,
met speciale kruiden en bloemen.
Jos, vertel, wat zijn jullie hier aan het doen?
Nou Fien, we zijn hier een hele grote piekberging aan het bouwen.
Oké, en een piekberging, wat houdt dat in?
Dat houdt in dat wij eigenlijk een hele grote badkuip
aan het aanleggen zijn, zodat als er heel veel regen valt,
als het water niet meer naar zee kan worden gepompt,
dat wij het tijdelijk ergens kunnen opslaan.
Oké, en hoeveel water zou er dan in zo'n piekberging kunnen?
Wij kunnen hier in 24 uur 1 miljoen kuub water inlaten.
Net zoveel als 400 olympische zwembaden, als je dat omrekent.
Is hier veel last van regenwater?
Er is nu al veel last van regenwater, maar we kijken natuurlijk
ook naar de toekomst.
We zien dat het klimaat verandert en dus ook dat het weer extremer wordt
en ook de regenval extremer wordt.
En zeespiegelstijging, heeft dat ook invloed hier op het gebied
en op het water?
Ja, zeespiegelstijging speelt een rol.
Want als de zeespiegel stijgt, wordt het ook steeds wat moeilijker
om het water wat we hier te veel hebben, naar zee te kunnen pompen.
Maar door de zeespiegelstijging komt er ook steeds meer zout
eigenlijk via de ondergrond en via het water naar ons gebied toe.
Dat is weer slecht voor de waterkwaliteit.
Wat is voor de waterschappen dan het allerbelangrijkste?
Ons motto is: droge voeten en schoon water.
Droge voeten, daar ben je hier getuige van.
We leggen dit soort piekbergingen aan om droge voeten te kunnen houden.
Aan de andere kant is schoon water voor ons
ook heel belangrijk.
We werken er hard aan om de waterkwaliteit ook te verbeteren.
Zijn we nog op tijd met alles, met de maatregelen
en het aanpakken van dingen?
Ja, ik denk dat we in ieder geval wel op tijd begonnen zijn.
Het is helaas een vraag die je alleen maar achteraf echt kan beantwoorden,
maar we doen er echt alles aan om ons daar goed op voor te bereiden.
Jos, ben jij trots op dit werk?
Ja, natuurlijk.
Hartstikke bedankt, Jos.
Ik heb weer veel geleerd.
*Muziek*
*Muziek zwelt aan*
*Drums beginnen in de muziek*
We zijn hier op een gigantisch complex.
We zien hier van alles om ons heen.
Zou je iets kunnen vertellen over wat we hier zien?
Dit is de productielocatie Scheveningen van Dunea. Het rivierwater wat we innemen
uit de Maas of de Lek, brengen we hier naar de duinen.
Daar laten we dat inzakken in de bodem en na zes weken pompen we dat weer op
en dan maken we daar drinkwater van.
In de toekomst hebben we allemaal zeespiegelstijging en verzilting.
Hoe bereidt Dunea zich voor om ook in de toekomst Nederlanders
te voorzien van drinkwater?
Op dit moment voorzien we 1,3 miljoen mensen van drinkwater
en in 2050 zal het 1,5 miljoen mensen zijn.
Dus we moeten extra drinkwater maken en om dat te kunnen doen,
zoeken we naar nieuwe bronnen voor drinkwater hier in de regio.
Zou je eens kunnen vertellen over hoe we van brak water
ook zoetwater kunnen maken, en dan eigenlijk ook vooral drinkwater?
Ja, dat brakke water zit hier op grote diepte
onder de zoetwaterbel, dat brakke water pompen we op in deze proef
en dat zuiveren we hier tot drinkwater.
Wat maakt deze pilot nou zo bijzonder?
De combinatie van brak grondwater winnen en tegelijkertijd
het vergroten van je zoetwaterbel je zoetwater-reserve in de duinen,
dat is uniek.
Dat vind je nergens anders op de wereld.
En kunnen we het water wat we hier zien ook al drinken?
Dat zou ik eigenlijk niet aanbevelen.
Waarom niet?
Omdat het water zo zuiver is dat alle mineralen eruit zijn.
Dus het water is dan dus te schoon?
Ja, het is bijna zuiver water.
Om dat drinkbaar te maken moeten we eerst weer mineralen
eraan toevoegen.
Dus eigenlijk water zonder inhoud is het dus?
*Gertjan lacht*
*Gertjan en Riemer lachen beiden*
Nu laat ik je de brakwaterput zien, waar we dus
het brakke grondwater verzamelen op drie verschillende dieptes.
Hoe dieper het filter, hoe zouter het water.
En kunnen we dan in de toekomst ook met bijvoorbeeld
volledig zoutwater drinkwater maken?
Dat kan nu eigenlijk al, maar dat kost zoveel energie
dat we dat eigenlijk niet zouden moeten willen.
Nee, precies.
En we hebben hier ook infiltratieplassen zei u?
Ja, in zo'n infiltratieplas
komt het rivierwater, dat zakt daarin en uiteindelijk wordt het grondwater
wat we weer oppompen om drinkwater van te maken.
*Hip-hopbeat speelt*
Ik maak me weleens zorgen over de stijging van de zeespiegel,
maar nu ik zie hoe ze dat allemaal doen, denk ik wel dat het goed komt
en dat we veilig zijn, maar we kunnen altijd nog duurzamer leven.
Ik denk wel dat dit soort initiatieven en ontwikkelingen
die we nu hebben gaan helpen in de toekomst
om uiteindelijk ons land te blijven voorzien
van drinkwater.
Ja, iedereen moet gewoon in actie komen.
Dat is het.
We moeten wat doen.
We moeten niet op onze kont blijven zitten, maar we moeten gewoon, hup, actie.
*Hip-hopbeat speelt*
*Hip-hopbeat fadet uit*