*Muziek speelt*
Als wij water de ruimte niet geven, dan neemt water ruimte.
Dus laat water sturend zijn.
Laat water gewoon de weg wijzen.
Op allerlei manieren, van minder waterverbruik
naar innovatieve manieren om dat water weer het land in te brengen,
vast te houden, daar moeten wij als waterfamilie in gaan investeren.
*Muziek speelt*
Eigenlijk waren er verschillende opgaves die samenkwamen.
Het was landbouwgebied maar om te voorkomen
dat steden aan elkaar zouden groeien, wil de provincie
graag hier een soort groen-blauwe zone doorheen, recreatiegebied.
Tegelijkertijd had Hoogheemraadschap van Rijnland
een probleem met waterberging.
Door verharding in de stad enerzijds, maar vooral ook
doordat er steeds vaker hele heftige neerslag is.
Het is een onomstootbaar gegeven dat het klimaat verandert.
Als er iets geboden is in de komende decennia,
is dat wij ons aanpassen aan veranderende klimaatomstandigheden,
ook proberen dat terug te dringen waar dat in ons vermogen ligt,
en vervolgens te zorgen dat wij ook in dit laaggelegen gebied kunnen blijven wonen.
Zo'n plek in de Randstad, ja, daar wil men nog bouwen,
daar wil men van alles.
Dus het was heel belangrijk om met elkaar hier een goede oplossing te vinden.
En op een gegeven heeft de provincie de partijen bij elkaar gebracht
en er een duw aan gegeven.
Dat vind ik ook echt de rol van het middenbestuur.
Daarbij zag ik als landschapsarchitect ook echt de kans
om een aantal functies goed met elkaar te verbinden.
Nu is er bij Stompwijk een aflaat gemaakt,
zodat er hier geborgen kan worden.
Dat gaat in totaal om 2 miljoen kuub water en dat gaat ongeveer
met tien kuub per seconde het gebied in.
Je kunt hier wandelen, je kunt hier fietsen,
je kunt hier met een bootje varen, je kunt hier vissen, je kunt hier zwemmen.
Van de winter is er zelfs geschaatst.
Natuur, recreatie en water gaan goed samen en ik denk
dat dat de kern van het succes is.
*Muziek speelt* *Accordeonmuziek op de achtergrond*
In onze stad zie je dat er een aantal gebieden zijn
waarbij je eigenlijk heel veel problemen, of opgaven, bij elkaar komen:
wateroverlast, hitteproblematiek, ook het meer kunnen vergroenen
van de stad.
En wat we nu aan het doen zijn, is samen met een aantal partners kijken
hoe we de koele routes in Arnhem kunnen gaan aanleggen.
Koele route in de stad is een route om te zorgen
dat mensen op een koele manier door de stad kunnen,
ook als het warm is in de zomer.
En dat doen we met name ook omdat we zien dat,
onder andere door de vergrijzing er steeds meer ouderen zijn in de stad,
die daar in de zomer echt moeite hebben om hun dagelijkse dingen te kunnen doen.
We bevinden ons hier echt in een hittegebied.
Als je 's avonds in de zomer met je hond de straat uitloopt
en je loopt naar een groengebied hierachter dan merk je gewoon een verschil
van bijna zes, zeven graden.
Ik zie als wethouder dat mensen zich zorgen maken
over klimaatverandering en dat ze graag iets willen doen.
En ik vind het heel erg belangrijk dat wij daarin als gemeente ook laten zien
dat we dat samen met die bewoners veel beter en sneller
en groener kunnen doen.
Als bewoners van de binnenstad, van het centrum van Arnhem,
worden wij door de gemeente in staat gesteld
om onze ideeën te realiseren.
Waarbij er dan een afspraak wordt gemaakt dat de gemeente zorgt voor de realisatie
en wij zorgen voor het onderhoud bijvoorbeeld.
Klimaatadaptief omgaan met onze openbare ruimte is,
zoals wel vaker wordt gezegd, het nieuwe normaal.
Wat we hier gedaan hebben met de bewoners is: tegels eruit, aarde erin, groen erin
en je ziet het, meteen effect.
*Muziek speelt*
We staan hier niet alleen bij het Amsterdam-Rijnkanaal,
maar we staan hier specifiek bij het gemaal de Aanvoerder.
Die voert vers zoetwater aan voor die momenten
dat het bij Gouda, waar het normaal binnenkomt,
veel te zout is geworden.
De laatste jaren moet je denken aan één keer per tien jaar
dat zo'n ingreep plaatsvindt.
En dat lijkt dus een enorme investering, want er wordt veel geïnvesteerd
voor iets wat zich maar één keer in de tien jaar voordoet.
Maar als het zich ook voordoet dan is de schade niet te overzien
als je niet over het goede water beschikt voor deze teelten.
Dan moet je toch wel denken aan vele en vele miljoenen.
Dat kan bedrijven gewoon de kop kosten.
We zien dat, mede vanwege die klimaatverandering/zeespiegelstijging,
dat als het heel erg bar en boos wordt, wordt het dat een aantal malen per jaar.
Dat laten alle voorspellingen zien en dat betekent
dat dit als noodmaatregel, op een gegeven moment voor je het weet,
een standaard maatregel gaat worden.
Het is een moeilijk probleem, want het conflicteert met andere belangen.
Bouwen, wegenaanleg, elke functie heeft wel iets met water
en dat vraagt steeds weer om een juiste afweging.
En soms moet je inderdaad accepteren dat er schade kan ontstaan.
*Muziek speelt*
Wat heel belangrijk is bij de ruimtelijke inrichting
van Nederland, is dat we ons realiseren dat we een delta zijn.
En dat de inrichting van dit land bepaald wordt door hoe het water loopt.
En voor een deel kunnen wij, technici, de loop van het water beïnvloeden.
Maar het water als uitgangspunt nemen voor de ruimtelijke ordening
is een hele verstandige zet.
De kracht van water is fenomenaal en dat kan angstig zijn.
Aan de andere kant investeren we zoveel in de rivier,
zijn we er zoveel mee bezig, en hebben we die rivier
ook wel zo goed in de vingers dat ik niet heel snel angstig ben
voor de rivier.
Ecologen zijn laaiend enthousiast over wat hier
de afgelopen 20 jaar aan natuur ontstaan is.
Dus buiten dat je die dorpen veilig houdt, geef je er ook heel veel voor
terug op een andere manier.
*Muziek speelt*
Om dit soort mooie projecten te maken, hebben we bestuurders met lef nodig.
Lef om te besluiten over een langere periode.
Lef hebben we nodig om geld te reserveren, veel geld. En
we hebben bestuurders met lef nodig om zich niet
op één doelstelling te focussen, maar op meerdere.
Het is innovatief om met meerdere doelstellingen te werken.
Bij Grensmaas hebben we drie doelstellingen:
grindwinning, natuurontwikkeling en hoogwaterveiligheid.
Dat is lastig, maar het versterkt elkaar ook.
Om de opgave aan te kunnen, de hele klimaatverandering,
zullen we moeten innoveren.
Hoe we tot besluiten komen, hoe we onze processen inrichten
en op het gebied van technologie.
Het hangt allemaal aan elkaar.
Alles bij water hangt aan het andere water vast.
Het is één groot systeem, dus je moet het ook
als systeem beschouwen.
*Muziek speelt en fadet uit*