– Jan Hendrik Dronkers
– Hi
– Hoe heb je de dag beleefd? In die sessie was er energie.
Je bent erbij geweest. Je ziet hier iets tot stand komen…
waar je een oproep hebt gedaan volgens mij nog geen jaar geleden.
– Een jaar geleden een oproep gedaan om toch anders met elkaar om te gaan.
Wat dan het predicaat Marktvisie meegekregen heeft.
Als ik dan alle gesprekken vanmiddag zie, dan zie ik ontzettend veel goede wil.
Ontzettend veel vernieuwingszin en ook vernieuwingsdrang.
Het is ook hard nodig. En het is wel mooi om te ervaren en te zien.
– In de sessie waar wij waren,
daar tekende de unit Bedrijfsvoering ook allemaal de Marktvisie.
Als u dat nog niet gedaan heeft, ga even naar marktvisie.nu.
Aardig om dat gelijk eventjes te ondertekenen.
En er waren complimenten aan uw adres. Dit is toch al een leuk begin?
– Vind je dat zo bijzonder?
– Nou nee. Ik vind het leuk dat mensen het uitspreken.
Sommige mensen vinden het moeilijker om een complimentje…
te geven dan een kritische vraag te stellen.
– Helemaal mee eens, daar heb ik zelf ook wel last van.
Dus je kent me aardig goed.
De sector Bedrijfsvoering heeft ook meegedaan aan de Marktvisie,
omdat zij denken dat als je veel professioneler met elkaar omgaan,
dan kun je in die sector ook veel meer bereiken.
Dat betekent toch dat je goed moet samen- werken, vanuit openheid en transparantie.
Ik merkte een enorme wil om daaraan mee te doen.
En de directeur van Randstad Nederland die zei één ding:
'Leuk zo’n Marktvisie, maar dan moet je het wel implementeren…
op elke laag van je organisatie'. En dat is denk ik de kern.
Want ‘Marktvisie’, dat is een zelfstandig naamwoord.
En als zelfstandig naamwoord hopeloos.
Dan is het een stuk papier, aardig… dan hebben we het mooi opgeschreven.
‘Marktvisie’ is een werkwoord. Marktvisie wordt pas Marktvisie…
als je er zelf mee aan de slag gaat. Staat ook op de badge.
Wat ga je nu ook zelf doen? Dus als je in een gesprek zit…
over de Marktvisie en ze gaan allemaal vertellen wat jij moet doen…
en ze vertellen niet wat ze zelf doen,
pak je die spiegel uit je zak en hou je die even voor.
Want de kern van de Marktvisie is dat je zelf wat gaat doen.
Dat je zelf gaat veranderen. Nou, dan is er denk nog wel wat te doen.
Want we praten heel graag over een ander,
en daar hebben we heel veel opvattingen over.
Dat is vaak niet je cirkel van invloed noem ik dat in de eigen organisatie.
Dan is natuurlijk de volgende vraag…
‘Wat gaan jullie natuurlijk doen?’
– Vertel eens even Jan Hendrik, wat gaan jullie dan doen?
– Ik heb die vraag al gelezen.
– Ik zit ook te wachten op de surprisevragen,
dan kun ik je een beetje uit balans brengen.
– Je hebt Aline Arends al gelanceerd, helemaal goed hè.
We hebben echt een jonge vrouw gevonden die daar vol voor gaat…
en dat vind ik ook al van belang binnen je organisatie.
Ik kwam nog in een sessie, dat wil ik je toch nog even vertellen…
Toen zei iemand vanuit de markt: 'Ach ja, weet je wat we moeten doen?
Alles boven 35 jaar en ouder wegwezen en gewoon opnieuw beginnen.'
– Ik hoor gejuich bij Captain Co-Creation, of niet?
– Ik zeg: 'Dan moet ik je toch teleurstellen, want er zijn onderzoeken…
van bedrijven waar ze de hele crew hebben vernieuwd en binnen 2/3 jaar…
was dezelfde cultuur binnen die organisatie weer aanwezig.'
Daar ligt het ook niet helemaal aan.
Het ligt echt eraan, aan onze regels, aan onze systemen, aan ons gedrag,
hoe we kijken tegen het verleden…
Als je wilt veranderen, moet je dat totaal aanpakken en dat is echt weerbarstig.
Marktvisie, dat is 20% inspiratie en 80% transpiratie.
Dat is het echt en als je dat niet voelt in je eigen organisatie en bij jezelf…
Het geldt dus ook voor mezelf. Dan is het niet ‘real’.
Dan is het ‘just a talk’ en we gaan weer over naar de volgende Marktvisie…
of het volgende goede gedrag. Dus dat is een belangrijke.
En wat gaan we nu zelf doen? Heel simpel.
Laat ik één ding zeggen.
Wij gaan de komende 2 jaar 8 miljard wegzetten.
En ik heb één begeerte en daar gaan we vanuit onze organisatie aan werken.
Wij zetten die 8 miljard op een andere manier weg…
dan we dat voorgaande jaren hebben gedaan.
En voluit vanuit samenwerken... vanuit de Marktvisie.
Wat betekent dat bijvoorbeeld? Laat ik weer heel simpel zijn.
In samenwerking staat de oplossing voorop.
Niet het contract, maar de oplossing. Dat betekent in onze IPM-teams…
dat een technisch manager een hele belangrijke rol heeft.
Die is van de oplossingen in eerste instantie.
Dat is wel een wat andere accentuering dan die we hebben gehad.
En daar gaan we ook mee oefenen, dat is een klein voorbeeldje wat ik noem.
Waar we daar denken, of een ander inkoopdomein,
bijvoorbeeld de hele informatievoorziening…
daar gaan we nadenken over standaardiseren.
Of ze ons misschien ook apart inkopen.
Dat zijn griezelige dingen waar we vroeger nooit aan dachten,
maar we hebben nu wel de ruimte gevonden om daar met de markt…
naar te kijken of we dat ook echt gaan doen.
We gaan veel vroegtijdiger partijen betrekken bij onze uitvraag.
Dat doen we bijvoorbeeld bij de ring in Utrecht.
Daar gaan we al heel vroegtijdig met de markt in overleg.
Het is een ingewikkeld project… Hoe moeten we dat nou eigenlijk tenderen?
Wat is daar nou verstandig om te doen? Hoe zouden we dat moeten opbouwen?
– Je hebt geen vragen nodig hè? Je loopt zo over van?
– Je vroeg naar een paar voorbeelden.
Wat wij de komende tijd gaan doen, met die 8 miljard die…
ik net voor ogen had, we gaan in al die projecten pilots benoemen…
waarin we die Marktvisie ook duidelijk accentueren.
Ik heb dan één vraag aan alle partijen hier.
Het kan niet zo zijn, dat wij vanuit Rijkswaterstaat een aantal dingen…
echt gaan veranderen in onze contracten, in onze houding.
Als jullie vanuit de marktkant niet hetzelfde aantal, dezelfde inzet tonen,
niet dezelfde concrete voorbeelden kunnen noemen,
want eenzijdigheid is onmogelijk.
Dus ik ga bij elk contract gewoon ook vragen aan de partijen:
'Wat gaan jullie vanuit de Marktvisie in het contract, in jullie organisatie,
in jullie teams nu aanpassen om te komen tot een echte verhouding.'
Dat wordt een vast onderdeel bij de tenderprocedures die we hebben.
Ik wil zien, horen, voelen, weten, ruiken wat er echt wordt toegepast.
En niet mooie woorden, maar wat je echt ook gaat doen. Van top tot bottom.
– Daarin vragen jullie echt concreet iets. Je kunt hier niet alleen…
weglopen met het kaartje en ‘Ja, wat ga ik morgen doen?’.
Er moet echt iets in die organisaties veranderen.
Als het gaat alleen al om te kijken naar hoe dat proces tot stand komt.
Want jij komt met die vraag op een gegeven moment als ze meedoen…
– Ja, ik kom met die vraag, omdat ik zo de begeerte voel,
ook in deze zaal, om ons naar een hoger plan te trekken.
Om gewoon te excelleren als bouwers…
en het gewoon op een vernieuwende manier te doen. Ook bij de jeugd.
Captain Co-Creation heb je net gesproken. Het zit zo bij die mensen.
Maar het is lastig, want ja… Loop eens op een bouwwerk.
Laat ik nou eens eens even praktisch zijn. Loop ik op een bouwwerk,
praat ik eens met die mensen en zeggen ze:
'Ja meneer, hier wordt het beton gestoord. Wij zijn met vlechtwerk bezig…
Contractmanager, omgevingsmanager, bent u wel eens langs Westraven gereden.
Moet je dat gebouw eens zien. Wat zouden die mensen in hemelsnaam allemaal doen?'
Kijk, als je vanuit die… en dat is op de werkvloer echt aanwezig…
als je vanuit die beelden blijft werken kom je er nooit.
Je zult elkaars werelden moeten delen, elkaars werelden moeten kennen.
En vanuit die samenwerking echt een stap verder moeten gaan.
En samenwerken… ik ben d’r heel enthousiast in.
De Marktvisie is van ‘markt’ en ‘zij’ naar samenwerken met de markt.
Samen met de markt. Niet dat we minder gaan uitbesteden.
Helemaal niet, want dat is prima om dat rijkelijk aan de markt over te laten,
maar we gaan het wel veel meer samen met de markt doen.
Dat kan alleen maar als je echt ook die vaardigheden van samenwerken…
in je eigen organisatie hebt. Ik zeg het zelf:
'Samenwerken als het niet nodig is, doe het niet. Want het is ingewikkeld.
Als je het wel doet, doe het goed. Vanuit transparantie…
en vol vanuit de opvattingen die ook in de Marktvisie staan.'
Dat is echt mijn cri de couer.
– Maar we komen uit de mindset van ‘jouw risico, mijn risico,
jouw verantwoordelijkheid, mijn verantwoordelijkheid’
en dan zit je al snel aan de andere kant van de tafel.
Naar allebei aan dezelfde kant van de tafel en denken in oplossingen…
en kijken naar een project… ook al zijn de rollen verschillend.
Wel kijken naar een project als iets…
waar je gezamenlijk eigenaarschap van hebt.
En dat begint zelfs voor de aanbesteding heb ik begrepen.
– Het begint voor de aanbesteding. Dat betekent zeker ook naar mezelf toe,
dat we behoedzaam met regels om moeten gaan.
We hebben een systeem gebouwd hoor met z’n allen en ook binnen onze eigen organisatie.
Daar zullen we heel verstandig en behoedzaam mee om moeten gaan.
Ook met andere regels die we hebben. Dus dat is ook een opgave die ook bij ons ligt.
We gaan ook DBFM 2.0 kijken, de contractvormen blijven wel de contractvormen…
die er zijn, maar we gaan toch wel die contractvormen ook weer aanpassen.
Weer moderniseren. Juist ook met input van uw kant.
Dus laat ik zeggen, dat is voor de markt belangrijk om te weten…
De richting die wij gekozen hebben met onze contractvormen…
dat blijven we gewoon doorzetten.
De wijze waarop wij zeggen van wij schakelen de markt in en we besteden veel uit,
daar blijven we ook gewoon mee doorgaan.
Maar de manier hoe we dat samen doen, dat proberen we toch echt…
in een andere sleutel te zetten. De sleutel van samenwerking om te zorgen…
dat wij naar veel meer professionaliteit gaan.
– Wanneer is de Marktvisie geslaagd? Wanneer is-ie af?
Wanneer kunnen wij zeggen: 'Volgens de SMART-doelstellingen:
het lukt, we zijn het aan het doen?’ Over 2 jaar, als ik bij je kom:
'Joh, je hebt 8 miljard uitgegeven van mijn centen,
is het gelukt volgens de Marktvisie?'
– Als er veel meer plezier is in de sector.
En bij het helemaal realiseren van het project,
dus over alle onderdelen in het project heen…
als er ook een fatsoenlijke boterham mee verdiend kan worden.
Als er veel innovaties zijn toegepast.
En als er alleen gejuridificeerd wordt op het moment dat we zelf zeiden:
'We komen er samen niet uit, laten we het dan maar aan arbitrage…
van andere mensen vragen.'
Als die cultuur in onze sector post gaat vatten,
dan komen we denk ik samen verder.
Maar dat is een gigantische managementinspanning.
Die heel veel van onszelf vraagt en ook van ons eigen gedrag vraagt.
Ja, ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar je gedrag veranderen…
je attitude veranderen is het moeilijkste wat er in het leven is.
Niet alleen privé, maar ook op het gebied van management.
En dat is wel de opgave die al die mensen die de Marktvisie…
ondertekend hebben wel met elkaar hebben afgesproken, inclusief mijzelf.
Mij mag je eraan houden. U zal ik erop aanspreken.
– Ik schakel heel even met redactie.
Om te kijken… is er iemand die een vraag heeft?
Dan maak ik daar namelijk graag ruimte voor? We zijn vrienden onder elkaar hè.
We leren elkaar vandaag goed kennen.
U heeft een vraag. Moet je kijken,
ik heb zoiets leuks gekregen als tooltje.
Ik zit er al een hele tijd op te wachten om er eens mee te experimenteren.
Een microfoon die je mag gooien. Dus daar komt-ie. Hoppakee.
Oeps, hij is verzekerd. En je bent nog hoorbaar ook.
Wie ben je en je vraag?
– Peter Schoonebeek. Het viel me op, je zei net:
'Gedragsverandering privé of zakelijk.'
Maar is dat echt los van elkaar? Of is dat gewoon één?
– Nee, ik geef aan: als je gedrag wil veranderen,
of je nou privé bent of zakelijk… dat is altijd heel erg moeilijk.
Alleen al een meester-gezel-relatie, dat is natuurlijk op zich prachtig hè.
Maar als je die jongere al helemaal inslingert in de oude patronen die er zijn.
Dan krijgen we die vernieuwing nog niet tot stand. Dus ik geef maar aan.
Dat is echt weerbarstig om te doen maar het moet gebeuren.
We voelen het ook zo dat het moet gebeuren.
En ik geef maar aan: je gedrag veranderen, het is privé lastig,
het is op het werk lastig. Gedragsveranderingen zijn echt lastig.
Het kan wel, maar ik zeg: '80% transpiratie, 20% inspiratie.'
– Iemand zin om die microfoon te vangen? Want dan gaan we hem je kant opwerpen.
O da’s vlakbij. Dat moet goedkomen.
– Michel Goppel is de naam. Ik sta hier als oud-medewerker van Rijkswaterstaat.
Ik ben al 5 jaar uit dienst.
Ik heb wat dat betreft de laatste jaren niet meegemaakt.
Maar ik heb nu net begrepen dat u in de komende 2 jaar…
8 miljard weg gaat zetten.
En dat gaat u doen op een andere manier dan dat de afgelopen 2 jaar is gebeurd.
Nou is de vraag: wat was er nou mis de afgelopen 2 jaar?
– Nou wat er mis was… Ik weet niet of u misschien nog een krant leest…
Is wat volgt. Wij hebben een aantal contracten achter de rug…
waarin toch een behoorlijk disbalans was tussen de samenwerking…
tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer.
Er gingen ook heel veel dingen goed.
Kijk als je daarop duidt, heeft u ook gelijk in.
Er zijn heel veel dingen goed gegaan, maar er zijn ook heel veel dingen,
laat ik het maar positief formuleren, die echt een stuk beter kunnen.
En dat heeft toch te maken met de wijze van samenwerking die tot stand is gekomen.
– Jan Hendrik, ik zag in jouw antwoorden, die heb ik natuurlijk weer bestudeerd…
zag ik 3 elementen voor de strategische doorvertaling:
onder andere ‘behouden en verbeteren’ stonden daarin.
Gaat het daar niet over? Niet per se dat het helemaal verkeerd was,
maar je wilt behouden wat er goed aan was en verbeteren wat er beter kan.
– Ja, helemaal juist. Dus als je zegt: 'Ging in het verleden alles fout'.
Nee, natuurlijk niet. Maar het kan echt wel een heel stuk beter.
– Een vraag aan jou. Is deze dag voor jou geslaagd?
Heb je de mensen gesproken die je wilde spreken? Ben je tevreden?
– Ja, ik ben echt tevreden. Ik had, dat noemen ze dan een VIP-praatje,
in ieder geval een tafel met een aantal mensen.
En daar vond ik dat we een heel goed gesprek hadden.
Ook heel open. Heel eerlijk.
Ik heb ook tien punten opgeschreven die we echt kunnen aanpakken.
Hele concrete punten. Het inspireerde me enorm. Dat ging ook niet over ‘wij-zij’.
Maar over als je nou eens kijkt in zo’n tenderprocedure…
en je zou het zus, zo en zo doen… zou het dan niet veel soepeler gaan?
Ik ga ze niet allemaal herhalen, een stuk of tien punten.
Als we dat gesprek hebben, we pakken het beet. We gaan het aanpakken,
dan weet ik zeker dat we tot een veel vitalere sector komen dan die we nu zijn.
En daar gaan we ons, vanuit Rijkswaterstaat, in ieder geval 200% voor inzetten.
– Dankjewel, Jan Hendrik Dronkers.