LEVENDIGE MUZIEK
MARC WESSELINK: Welkom bij FutureLand...
...het bezoekers-en informatiecentrum van Maasvlakte 2.
Mijn naam is Marc Wesselink...
...en ik geef een mini-college over de Omgevingswet en omgevingsmanagement.
Achter mij, Maasvlakte 2 in ontwikkeling.
Ik ben daar vijf jaar omgevingsmanager geweest...
...en ik ga mijn ervaringen en inzichten, ook uit dat traject...
...proberen in deze zeven minuten met jullie mee te nemen.
Terwijl ik bezig was bij Maasvlakte 2...
...heb ik ook mee kunnen kijken met het werk van de Commissie Elverding...
...die onderzoek deed naar participatie in besluitvorming.
Hoe kunnen dingen beter, efficiënter, effectiever uiteindelijk worden?
En wat we gezien hebben, is dat vroegtijdige dialoog erg belangrijk is.
En waarom is dat nou zo belangrijk?
De basis van omgevingsmanagement ligt eigenlijk daar.
Wat wij zien, is dat de samenleving in een rap tempo is veranderd...
...dat mensen mondiger geworden zijn...
...minder respect hebben voor overheid en bedrijfsleven.
Maar het belangrijkste misschien van alles...
...dat ze over meer informatie beschikken, hoger opgeleid zijn...
...in staat zijn van data informatie te maken...
...en een serieuze gesprekspartner te worden.
En de kennisvoorsprong die overheid en bedrijfsleven hadden...
...ten opzichte van de burgers...
...wordt door die burgers en samenleving in een rap tempo ingelopen.
En ze eisen dan ook een andere plek in de participatie.
Ze eisen een meer gelijkwaardige rol.
En dat vraagt wat van organisaties en dat vraagt vooral wat van mensen.
Want hoe mooi we de Omgevingswet ook maken...
...met omgevingsvisies, omgevingsplannen, de wet biedt het instrumentarium...
...maar het zijn de mensen die er gebruik van moeten maken...
...anders halen we niet de kracht die in die nieuwe wet zit.
Maar hoe doe je dat dan?
Onze ervaring leert dat er vier bouwstenen zijn...
...voor professioneel belang en management.
De eerste is: werk vanuit een visie...
...een soort van overtuiging of geloof...
...van waaruit je je omgevingsmanagement verder kunt vormgeven.
Wij werken met de Mutual Gains Approach...
...iets wat in Boston is ontwikkeld...
...die uitgaat van het professionaliseren van belangenmanagement.
Wat we daarmee bedoelen, is dat we minder in standpunten moeten praten...
...in meningen, 'ik ben voor' of 'ik ben tegen'...
...omdat standpunten in principe vloeibaar zijn...
...één argument erbij en je bent misschien wel weer van standpunt veranderd...
...dan sta je in één keer aan de andere kant.
Dat is wat we niet willen.
We willen in de tijd een duurzame, betrouwbare relatie opbouwen.
Dat betekent dat we dat soort verrassingen niet kunnen hebben...
...dus wij willen weten waarom mensen voor of tegen zijn.
Wij willen weten wat hen drijft, wat hun passies zijn...
...wat hun overtuigingen zijn, waar de emotie uiteindelijk vandaan komt.
Dat is wat we willen. Daarvoor helpt een visie.
En die Mutual Gains Approach brengt in beeld wat de belangen van partijen zijn...
...en helpt bij mensen van standpunten naar belangen brengen.
Werken vanuit een visie is de eerste bouwsteen.
Maar hoe maak je dat nou concreet? Komen we bij de tweede bouwsteen...
...een plan van aanpak, en een haalbaar plan van aanpak...
...want omgevingsmanagement moet je ook kunnen verantwoorden.
Waarom heb ik welke mensen in welk stadium wel betrokken en waarom niet?
En hoe heb ik dat uiteindelijk gedaan?
Een stappenplan als een soort van leidraad met een toolbox die daarbij hoort...
...kan helpen om dat belangenmanagement naar het nodige niveau te brengen...
...om tot goede omgevingsvisies en omgevingsplannen te komen.
Dat vraagt wel wat van mensen, dat vraagt een hoop van de organisatie...
...in ieder geval het lef om vroegtijdig...
...ook werkelijk met elkaar het gesprek aan te gaan...
...om plannen vroegtijdig te openbaren voor de omgeving...
...en mensen mee te laten denken.
Vooral in kennisgestuurde organisaties is dat een moeilijk onderwerp.
Door een goede analyse te maken...
...van wat de spannende onderwerpen zijn en wat de belangen zijn...
...kun je daarna in een creatief proces op zoek...
...naar: wat is nou een oplossing voor dit gebied?
En wat daar dan weer spannend bij is...
...is dat we dan de scope niet helemaal dichtgetimmerd moeten hebben.
Het is niet: het project verdient een resultaat...
...maar het vraagstuk verdient een oplossing.
Dat vraagt om een andere aanpak en een andere kijk, andere specialismen...
...maar misschien ook wel andere budgetten en een andere tijd.
De ervaring leert echter dat dat altijd mogelijk is...
...en dat je daar niet in een beperking moet denken.
Soms ligt de schoonheid in de complexiteit.
De derde bouwsteen gaat over de vaardigheden.
Maar wat moet ik dan kunnen of wat moeten mijn collega's kunnen...
...of wat moeten andere partijen kunnen als we problemen willen oplossen...
...respect voor elkaars belangen willen kunnen krijgen...
...en vertrouwen willen bouwen...
...dat standhoudt in de komende periode en de komende jaren.
Wat is daarvoor nodig?
En dat is best heel erg veel, want we hebben het dan niet alleen...
...over een omgevingsmanager die als een soort van strijkbout...
...alle plooien die de rest van de organisatie heeft gemaakt, weer gladstrijkt.
Nee, het gaat erom dat je hele organisatie maakt dat ze vertrouwenswaardig is.
Omgevingsmanagement is een organisatiecompetentie.
De vierde bouwsteen gaat over: hoe veranker ik dat in mijn organisatie...
...dat het niet alleen om een project gaat of een proces of een interactie...
...rondom een deelstuk van een omgevingsvisie.
Als je die omgevingsvisie, een omgevingsplan wil kunnen uitvoeren...
...dan heb je vertrouwen op de lange termijn nodig.
En dat betekent dat je hele organisatie vertrouwenswaardig moet zijn.
Dat betekent dat de kennis van de omgeving...
...van de spannende onderwerpen en de issues...
...de collectieve kennis die je daarvan hebt...
...gebundeld moet worden, verrijkt moet worden in een continu proces...
...en toegankelijk moet worden gemaakt voor de hele organisatie.
En dat de processen en werkprocessen en de afstemming nodig zijn...
...om te zorgen dat de besluitvorming en de interactie met de omgeving...
...op het gewenste professionele niveau kunnen komen.
Dat is best een hele opgave.
Maar als we dat doen, dan gaan we zeker in staat zijn...
...om de Omgevingswet in z'n kracht te laten komen.
En voor de stakeholders, voor eenieder geldt: denk erom...
...dit is noodzakelijk, niet voor de wet, maar voor jezelf.
De toekomst moet je immers verdienen.
DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN