LEVENDIGE MUZIEK
FRED HOBMA: Ik wil graag twee met elkaar samenhangende onderwerpen...
...uit de Omgevingswet belichten: onderzoeksverplichtingen en digitalisering.
Eerst de onderzoeksverplichtingen.
Het omgevingsrecht is in de tweede helft van de vorige eeuw geleidelijk gegroeid.
In de loop der tijd zijn allerlei onderwerpen aangeschakeld.
Vaak elk met eigen onderzoeksverplichtingen.
Denk aan de Wet geluidhinder, denk aan de Wet bodembescherming...
...denk aan het onderzoek naar flora en fauna, lucht en ook geluid.
Op zichzelf heel goed, want belangrijke waarden zijn in het geding.
Denk aan gezondheid, aan natuur en cultuurbezit.
Maar het geheel heeft ook bijeffecten. Ik noem er twee: geld en tijd.
Eerst de tijd. Laatst las ik een onderzoek waarin stond...
...dat het in de jaren zeventig veertien maanden duurde...
...voordat er met een woningbouwproject begonnen kon worden.
Inmiddels is dat opgelopen tot zeventig maanden.
En dat werd voor een belangrijk deel toegerekend...
...aan de verplichte onderzoeken...
...die natuurlijk in die loop der jaren gegroeid zijn.
Maar als de voorbereiding van een besluitvorming zo lang duurt...
...dan kunnen gemeente en ontwikkelaar, in dit geval bij woningbouw...
...nooit adequaat reageren op een veranderende vraag.
Tweede punt: geld. Het vereiste onderzoek kost tamelijk veel geld.
Voor een deel is dat geld van de overheid, dus van de belastingbetaler.
Denk aan het geld dat gemoeid is...
...met het onderzoek ter voorbereiding van bestemmingsplannen.
Voor een deel is het ook privaat geld, van de investeerder.
Denk aan het onderzoek dat naar de bodem gedaan wordt.
In beide gevallen moet dat geld efficiënt worden besteed.
Dat geldt sowieso voor belastinggeld...
...maar het geldt ook voor het geld van de investeerder...
...want de kosten worden doorberekend in het eindproduct.
Een voorbeeld van een project waarbij de onderzoeksverplichtingen...
...niet efficiënt werden gevonden, kunnen we treffen in Eindhoven.
Daar was een industriegebied dat voor transformatie...
...naar een multifunctioneel woon- en werkgebied in aanmerking kwam.
In het gebied is ook spoorlawaai en industrielawaai...
...en de wetgeving, vond de gemeente, dwong ertoe...
...om eigenlijk al in een heel vroeg stadium...
...op detailniveau, per gebouw, het geluid in kaart te brengen.
Nu is het punt met transformatieprojecten dat die langdurig zijn...
...en ook dat de plannen wijzigen.
Dat betekende dat telkens weer opnieuw...
...gedetailleerde geluidsberekeningen moesten worden gemaakt.
Dat werd als inefficiënt ervaren.
Onderzoek wordt dan nog 's extra duur als partijen proberen...
...om zo veel mogelijk onderzoek te doen om te voorkomen...
...dat een rechter het als onvoldoende zou kwalificeren.
Ook dat gebeurt en zou beter moeten.
Een voorbeeld daarvan treffen we aan op de Veluwe...
...waar in een gebied plots een dassenpopulatie werd gevonden...
...wat aanvankelijk niet bleek uit de eerdere onderzoeken...
...maar die dassen hadden zich naar het gebied verplaatst.
Gevolg was dat de gemeente toch wel in een kramp schoot.
Ze deed extra veel onderzoek om maar te voorkomen...
...dat een rechter dat onderzoek als onvoldoende zou kwalificeren...
...waarmee dat belangrijke woningbouwproject in gevaar zou komen.
Uiteindelijk zijn de dieren voor 75.000 euro per stuk verplaatst.
De afgelopen jaren is er met de Crisis- en herstelwet wel het een en ander verbeterd.
Denk aan de houdbaarheid van de gegevens. Maar er is meer nodig...
...en de Omgevingswet biedt in dat opzicht perspectief.
Het is, denk ik, goed dat de Omgevingswet als uitgangspunt heeft genomen...
...dat het overleggen van onderzoeksresultaten...
...aan het bevoegd gezag alléén wordt voorgeschreven...
...waar dat noodzakelijk is voor de besluitvorming.
In de memorie van toelichting wordt dat de 'reële informatiebehoefte' genoemd.
Maatwerk is mogelijk, waarbij de hoeveelheid informatie...
...en het detailniveau wordt aangepast aan de fase waarin het project verkeert.
Een 'quickscan' kan nuttig zijn in dat opzicht, denk ik...
...vuistregels om in de vroege fase van het project...
...op hoofdlijnen inzicht te krijgen in allerlei milieufactoren...
...en later, als waarschijnlijk de plannen wat veranderd zijn...
...nadere en gedetailleerdere onderzoeken.
Het tweede onderwerpje: de digitalisering.
Van onderzoeksverplichtingen naar digitalisering...
...is eigenlijk maar een kleine stap.
Immers, als centraal goede gegevens beschikbaar zijn...
...kan dat onderzoekskosten voor individuele plannen en projecten besparen.
Het aspect geld, waar we het al eerder over hadden...
...maar het kan natuurlijk ook tijd besparen...
...een ander aspect waar we het eerder over hadden.
Op dit moment zijn eigenlijk best veel gegevens...
...over de fysieke leefomgeving beschikbaar...
...maar gebruikers, met name gemeenten...
...vinden dat die toch vaak niet goed te vinden zijn...
...en niet altijd even gemakkelijk bruikbaar.
Goede informatievoorziening vanuit één punt is belangrijk.
Dat heeft ook het RIVM geconcludeerd.
De Omgevingswet zet, ik denk terecht, sterk in...
...op verbetering van de digitale informatievoorziening.
De memorie van toelichting noemt in dat verband de 'laan van de leefomgeving'...
...een laan met verschillende informatiehuizen...
...bijvoorbeeld een voor geluid en lucht en bodem.
Allemaal aangesloten op diezelfde laan...
...waarlangs die informatie ontsloten kan worden.
Wat mij betreft een wenkend perspectief van de Omgevingswet.
DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN