MINISTER HOEKSTRA: Voorzitter, het is me een eer en genoegen...
...u het financieel jaarverslag van 2018 te mogen overhandigen...
...en kort te mogen toelichten.
Het is mijn tweede Verantwoordingsdag als minister van Financiën...
...maar het eerste volle jaar van dit kabinet.
Een regulier jaar, maar in veel opzichten een goed jaar...
...met stevige groei en een solide begroting.
Op Prinsjesdag, voorzitter, vertelde ik u aan de hand van twee poolreizigers...
...over het belang van een degelijke voorbereiding...
...en ik zal die vergelijking vandaag niet vervolmaken...
...maar we hebben zonder meer een goed jaar van onze tocht achter de rug.
We zien een jaar waarin de stevige groei van voorgaande jaren zich voortzette.
En inmiddels hebben we vijf jaar van economische groei op rij achter de rug.
Het afgelopen jaar was dat voor een groot deel te danken...
...aan de uitgaven van huishoudens.
Die konden ook meer uitgeven omdat veel mensen een baan hadden en vonden.
Elke dag, elke dag wisten per saldo meer dan 530 Nederlanders een baan te vinden...
...en dat betekende 195.000 extra banen in 2018.
Nederland heeft nu de laagste werkloosheid sinds 2001.
Waar ik direct aan toevoeg dat we natuurlijk enorm geholpen zijn...
...door de economische conjunctuur.
Voorzitter, u kent mijn opvatting...
...dat politici terughoudend zouden moeten willen zijn...
...met het claimen van economische groei als eigen succes.
De groei is in de eerste, tweede en derde plaats vooral te danken...
...vooral te danken aan werkend en ondernemend Nederland...
...en het feit dat we als zeer open economie...
...altijd in grote mate meedeinen op de golven van de wereldeconomie.
En dat neemt niet weg dat al die nieuwe banen en bestedingen...
...heel erg goed nieuws zijn.
In de eerste plaats natuurlijk voor heel erg veel Nederlandse gezinnen...
...waar eerst iemand geen, maar nu iemand wel een baan heeft...
...en 's ochtends aan het werk gaat.
En natuurlijk secundair, maar toch niet onbelangrijk...
...ook voor de overheidsfinanciën en daarmee ook voor de hele samenleving.
Voorzitter, we gaven fors meer uit dan in 2017, zo'n dertien miljard euro.
Onder andere aan onderwijs, aan zorg, aan veiligheid...
...en tal van andere onderwerpen die we met elkaar belangrijk vinden.
Wat hebben we daarmee zoal gedaan?
Nou, het antwoord op die vraag levert een behoorlijke waslijst op...
...en omwille van de tijd zal ik me beperken tot een zestal punten.
We verhoogden de salarissen van de leraren in het primair onderwijs.
We sloten als kabinet akkoorden met de medisch-specialistische zorg...
...maar ook met de huisartsenzorg, de wijkverpleging en de ggz...
...om de zorg betaalbaar te houden.
We werkten verder aan de verbetering van de bereikbaarheid...
...door files te bestrijden en nieuwe wegen, fietspaden...
...en zogenaamde snelfietsroutes aan te leggen. We hebben de handhaving...
...van de socialezekerheidsregels en de arbeidswetten...
...met ingang van 2018 versterkt en er is vorig jaar geïnvesteerd...
...in de werving van inspecteurs en rechercheurs voor de Inspectie van SZW.
We hebben de schuldenaanpak...
...en de gevolgen van armoede voor kinderen willen verbeteren...
...en de gevolgen van armoede voor kinderen willen beperken...
...door extra geld ter beschikking te stellen...
...voor het professionaliseren van de schuldhulpverlening.
En we hebben natuurlijk in 2018 zestig belastingmaatregelen genomen...
...voor burgers en bedrijven om werken lonender te maken.
Voorzitter, zoals ik al opmerkte, het is geen uitputtende lijst.
Wel geeft het de variatie van zaken aan waarin het kabinet heeft willen investeren.
Wat natuurlijk ook bijdroeg aan het overschot...
...is dat we niet op alle onderdelen onze plannen hebben kunnen verwezenlijken.
Dat is met name het geval geweest bij defensie en bij infrastructuur.
Het overgrote deel, zeg ik er onmiddellijk bij...
...het overgrote deel van dit niet-bestede geld...
...blijft overigens beschikbaar voor uitgaven in latere jaren.
Het overschot is bovendien een broodnodige buffer.
In het Centraal Economisch Plan van maart van dit jaar stond het ook al te lezen.
Het hoge groeitempo van de Nederlandse economie is zeer waarschijnlijk voorbij.
Je zou kunnen zeggen dat de piek van de conjunctuur, dat we die hebben gehad.
Het CPB voorziet dit jaar eenzelfde overschot...
...als bij het Regeerakkoord is afgesproken...
...en dat is aanzienlijk lager dan over 2018.
En juist daarom blijven we inzetten, ook op gezonde overheidsfinanciën.
Dat is prudent, dat is verstandig...
...in het licht van de vele risico's die er internationaal zijn...
...en de hiervoor altijd gevoelige Nederlandse economie...
...en overheidsfinanciën.
Bovendien is de overheidsschuld nog aanmerkelijk hoger dan voor de crisis...
...en willen we met elkaar de collectieve voorzieningen...
...of het nou gaat over onderwijs, zorg of veiligheid...
...kunnen bieden in goede, maar ook in slechte tijden.
Voorzitter, ik heb uw Kamer in grote lijnen wat verteld...
...over de staat van de overheidsfinanciën...
...en volgens de Auditdienst van het Rijk...
...leverde de financiële bedrijfsvoering een zogenaamd stabiel beeld op.
Maar de bevindingen van de ADR geven ook aan dat er ruimte voor verbetering is.
Zo vragen de ICT en informatiebeveiliging nog altijd onze aandacht.
Die zijn simpelweg onvoldoende op peil.
Het zijn hardnekkige problemen die veel tijd en veel capaciteit kosten.
Voorzitter, een gedetailleerd oordeel over de kwaliteit van ons financiële beheer...
...laat ik uiteraard graag over aan de president van de Algemene Rekenkamer.
Het is natuurlijk heel goed dat de Rekenkamer zo secuur meekijkt...
...want het gaat hier om heel veel geld dat niet van ons is, maar van de burger.
En ik zou toch wel willen markeren dat het een groot goed is...
...dat een onafhankelijke instantie met veel expertise...
...de vingers op de zere plekken legt.
En hoe meer je in het buitenland komt, hoe duidelijker wordt...
...hoe goed en secuur we dit soort zaken geregeld hebben in Nederland.
En voorzitter, als ik het heb over checks-and-balances...
...dan kan en wil ik niet om de vaste Kamercommissie van Financiën heen.
Haar aandacht voor het programma Inzicht in Kwaliteit waardeer ik zeer.
Het doel van dat programma is om meer inzicht te krijgen...
...in de resultaten van beleid, met als strekking eigenlijk...
...geven we het geld van de burger nou ook op een verstandige manier uit?
En dat is belangrijk, want het is geld van de burger...
...en de burger moet er elke keer ook weer op kunnen vertrouwen dat we dat...
...op een goede, verstandige, doeltreffende en doelmatige manier besteden.
En ik weet, het is niet bepaald een sexy onderwerp...
...niet iets waar je mee kan scoren in de media...
...maar wel een onderwerp dat van groot belang is.
En ik zou daarom ook mijn bijzondere waardering willen uitspreken...
...richting de leden Snels en Sneller als rapporteurs voor deze operatie.
GEROFFEL
Voorzitter, een compliment van deze kant is natuurlijk altijd levensgevaarlijk...
...dus ik zal het hiertoe beperken.
Maar tot zover de korte samenvatting.
Daar hoort uiteraard een uitgebreide beschrijving bij...
...en uiteraard ook een zeer grondige cijfermatige onderbouwing...
...die zou ik u heel graag bij dezen namens het kabinet willen aanbieden.
Het Financieel Jaarverslag van het Rijk 2018.
En voorzitter, ik kijk zeer uit naar het debat met uw Kamer. Dank u wel.
GEROFFEL
STILTE
VOORZITTER ARIB: Heel veel dank.