VOORZITTER ARIB: Aan de orde is de aanbieding...
...van de verantwoordingsstukken inzake de Rijksbegroting 2017.
Ik heet de minister van Financiën...
...en de president van de Algemene Rekenkamer, de heer Visser...
...van harte welkom. Vanochtend hebben we...
...het Verantwoordingsontbijt in de Oude Zaal gehad.
Daar waren heel veel Kamerleden aanwezig...
...en ik vroeg me af waar de andere helft was...
...maar die zat in Nieuwspoort bij de aanbieding van een boek...
...over de lessen van het tweede kabinet-Rutte.
Dus er wordt hard gewerkt in de Kamer.
Welkom. Het is inmiddels al de negentiende keer dat op de derde woensdag in mei...
...de verantwoordingsdocumenten aangeboden worden aan de Tweede Kamer.
Het gaat om de jaarverslagen van alle ministeries...
...en de rapporten van de Algemene Rekenkamer.
De Rekenkamer helpt door haar verantwoordingsonderzoek...
...ons als Tweede Kamer bij de financiële controle.
Dan geef ik nu het woord aan de minister van Financiën.
MINISTER HOEKSTRA: Voorzitter, dank u wel.
En, voorzitter, ik ken mijn plaats.
Als lid van het kabinet-Rutte III was ik vorig jaar maar 67 dagen verantwoordelijk...
...voor de overheidsfinanciën en voor de schatkist.
En het kabinet-Rutte II was 225 dagen een demissionair kabinet.
2017, voorzitter, was een overgangsjaar.
En dus kan ik mijn invloed op de staat van de overheidsfinanciën van vorig jaar...
...eigenlijk alleen maar overschatten.
Maar niettemin ben ik erg blij met het goede rapport...
...dat ik u, en via u de leden, kan overhandigen, voorzitter.
Want Nederland stond er in 2017 nog beter voor...
...dan het vorige kabinet verwachtte toen het de begroting voor 2017 opstelde.
Want gaat het goed in de wereld...
...dan gaat het goed, vaak zelfs heel goed, met Nederland.
Maar die goede cijfers kwamen vooral ook door al die hardwerkende Nederlanders...
...die in nog groteren getale dan in 2016 aan de slag gingen.
Want Nederland telde vorig jaar nog meer banen...
...en minder werklozen dan een jaar eerder.
En dat leidt automatisch tot meer belastinginkomsten...
...en minder overheidsuitgaven.
Maar ook de consumptie en de export stegen, net als de bedrijfsinvesteringen.
En ook dat, voorzitter, is gunstig voor de schatkist.
Uiteindelijk groeide de economie met meer dan 3 procent.
En dat is een groei die we sinds de crisis niet meer hebben meegemaakt...
...en die, laat ik dat er ook bij zeggen, in dit millennium sowieso zeldzaam is.
Voorzitter, een mijlpaal vorig jaar was dat onze overheidsschuld zakte...
...tot onder de grens van 60 procent van het bbp.
Ruim onder die grens zelfs...
...want eind vorig jaar hadden we een schuld van 56,7 procent van het bbp.
En dat is erg goed nieuws.
Dat betekent namelijk dat de last van de Nederlandse overheidsschuld...
...steeds kleiner wordt. En dat zorgt voor lagere renteverplichtingen...
...op korte en op lange termijn.
Zo betaalde de overheid ten opzichte van 2012...
...vorig jaar al 3,2 miljard minder rente.
Voorzitter, 3,2 miljard, dat is veel geld.
En als we die schuld verlagen, dan krijgen we ruimte voor andere uitgaven...
...en investeringen in die onderwerpen die we met elkaar zo belangrijk vinden...
...in veiligheid, in onderwijs, in de zorg, in duurzaamheid en klimaat.
Al die uitgaven, voorzitter...
...en alle uitgaven aan andere begrotingsposten...
...die betalen we met geld van de belastingbetaler.
Met geld van de burger.
En daar moeten we dus met elkaar...
...bedachtzaam, verstandig en integer mee omgaan.
Dat is gewoon onze plicht als politiek.
Voorzitter, in dat licht ben ik ook blij u te kunnen vertellen...
...dat ook in 2017 ruim 99,5 procent van alle uitgaven en inkomsten...
...rechtmatig zijn uitgegeven en geïnd.
Dat is in internationaal perspectief een ongekend hoog percentage.
In internationaal perspectief, voorzitter, gaan we dus buitengewoon rechtmatig om...
...met het belastinggeld van onze inwoners. En dat mag ook gezegd.
Voorzitter, tegelijkertijd moet al dat goede nieuws ons niet verblinden.
Want naast die goede investeringen in onze collectieve voorzieningen...
...die op stapel staan, bouwt een verstandige overheid...
...juist in goede tijden ook buffers op.
Want ik roep graag in herinnering dat de overheidsschuld voor de crisis...
...minder dan 43 procent van het bbp was.
En juist daardoor kon de overheid...
...toen de ergste klappen van de economisch ongure tijd opvangen.
Dat is ook de rol van de overheid...
...en dat is een rol die de overheid ook moet vervullen.
En daarom heeft de overheid dus buffers nodig.
En, voorzitter, de overheidsschuld moet dus ook...
...de komende jaren nog verder naar beneden.
Die wens, voorzitter, die wens heeft uw Kamer ook al bereikt via de Raad van State.
En die wens leeft ook in een groot gedeelte van uw Kamer...
...zo merkte ik al bij de Algemene Financiële Beschouwingen.
Toen waren er twee woordvoerders in uw Kamer die koning Jozef...
...de onderkoning van Egypte, aanhaalden...
...die in de goede jaren de graanschuren besloot te vullen.
Andere woordvoerders gebruikten iets minder Bijbelse termen...
...maar bedoelden volgens mij hetzelfde.
En dat is ook mijn uitdrukkelijke wens, voorzitter.
Want de overheidsschuld zit nog niet op het niveau van voor de crisis.
En ik wil voorbereid zijn op het moment...
...dat alle groene seinen toch een keer onverhoopt op rood komen te staan.
We weten dat, wanneer dat is, altijd een verrassing is...
...maar vroeg of laat zal het minder gaan met de economie.
En sommige experts zien al het einde van de hoogconjunctuur.
Bovendien staat de brexit voor de deur...
...zorgen internationale geopolitieke spanningen voor onrust...
...net als de handelsbelemmeringen die her en der boven de markt hangen.
Voorzitter, de open, volatiele Nederlandse economie...
...profiteert volop, profiteert volop van een groeiende wereldeconomie...
...maar wordt ook sterker getroffen als het slecht gaat.
Zodra de minder prettige tijden aanbreken, dan moeten we daar klaar voor zijn.
En laat juist dat ook een les zijn van de crisisjaren...
...en laat dat ook het belangrijkste motto zijn voor mij in de komende jaren.
Voorzitter, het is mij een eer u voor het eerst...
...een Financieel Jaarverslag van het Rijk te mogen aanbieden.
Het Financieel Jaarverslag van het Rijk 2017.
Dat doe ik met heel veel genoegen.
En ik kijk uit naar het debat met uw Kamer over dit FJR volgende week woensdag.
Dank u wel.
STILTE
Dank u wel.