VOORZITTER ARIB: Dan is nu aan de orde...
...de aanbieding van de begroting voor het jaar 2018.
En ik geef de minister van Financiën het woord.
GEROEZEMOES
MINISTER DIJSSELBLOEM: Mevrouw de Voorzitter...
...toen ik hier een jaar geleden stond, dachten u en ik, in ieder geval ik...
...dat het mijn laatste keer zou zijn om op Prinsjesdag...
...als minister van Financiën de begroting te mogen aanbieden.
Prinsjesdag 2017 zou immers voor mijn opvolger zijn.
Maar die is er nog niet.
Toch heb ik alvast een opvolger meegenomen.
Die van over dertig jaar.
APPLAUS EN GEROFFEL
Dank aan de leden van de Kamer en u, in het bijzonder...
...dat u hem in dit huis wil verwelkomen.
Ik stel u voor aan Haci Nuh.
Haci is uitgekozen door burgemeester Aboutaleb dit voorjaar...
...hij is een jonge Rotterdammer, dat begreep u...
...tijdens de jaarlijkse 'Week van het Geld'...
...is hij uitgeroepen tot mini-minister van Financiën.
Want hij heeft goede ideeën over geld.
En vandaag heeft Haci in zijn rugzak...
...een reserve-exemplaar van de Miljoenennota...
...ik spreid graag mijn risico's.
Maar bovenal, dames en heren, Haci helpt ons eraan herinneren...
...dat de Miljoenennota niet alleen te maken heeft met nu en het komend jaar...
...maar vooral met de toekomst en de toekomst van de nieuwe generaties.
En als je bezig bent met inkomsten en uitgaven van het land...
...moet je oog hebben voor de kinderen van nu en hoe hun latere leven eruitziet.
Net als de afgelopen vier jaar, ga ik vertellen hoe het ervoor staat...
...met onze economie, met de inkomsten en de uitgaven van de overheid...
...en met de inhoud van onze schatkist.
Ik zal mijn best doen het zo uit te leggen...
...dat Haci en zijn leeftijdgenoten het ook kunnen volgen.
De controlevraag volgt achteraf.
En dat is een behoorlijk pittige klus.
Ik begin met onze economie...
...zeg maar, alles wat we in Nederland in een jaar verdienen...
...met onze producten en diensten.
Die economie groeit flink. We geven meer geld uit in winkels...
...we verkopen meer producten in het buitenland...
...en we besteden ook weer meer aan grote, nieuwe dingen...
...zoals auto's en huizen, maar ook kantoorgebouwen, machines.
Toen deze regering eind 2012 begon, was dat heel anders.
Toen waren de mensen door de crisis extra zuinig...
...en stelden vooral grote aankopen uit.
Winkels en andere bedrijven kregen minder klanten...
...en daardoor was er dus ook minder werk.
De werkloosheid nam toe en de economie werd kleiner.
Nu gaat het gelukkig weer de goede kant op.
Over het geld dat we verdienen en het geld dat we uitgeven...
...betalen mensen belastingen. Nu we meer verdienen en uitgeven...
...komt er dus ook meer belastinggeld binnen.
Een ander pluspunt van economische groei is natuurlijk dat er banen bij komen.
Dat is fijn voor mensen die op zoek zijn naar werk...
...maar ook fijn voor de schatkist van de overheid.
Want als er meer mensen een eigen inkomen hebben...
...zijn er minder uitkeringen nodig. En dat scheelt de overheid weer geld.
En daardoor geven we op dit moment minder geld uit dan er binnenkomt.
Volgend jaar gaat het om ruim zes miljard.
Dat is ook goed nieuws voor de schuld. Misschien moet ik dat uitleggen.
Nederland heeft, net als bijna alle andere landen, een overheidsschuld.
Dat komt omdat we door de jaren heen geld hebben geleend...
...om ons land in te richten en te beschermen...
...bijvoorbeeld met wegen, dijken, scholen, ziekenhuizen.
Het is niet erg dat de overheid een schuld heeft, als die maar niet te groot wordt.
Toen de economie kromp, nam de overheidsschuld snel toe.
Nu het weer de goede kant opgaat met de economie...
...brengen we ook onze schuld naar beneden.
En daardoor staat Nederland sterker...
...zeker als het op enig moment economisch weer minder goed gaat.
Als minister van Financiën houd ik in de gaten...
...of er niet te veel geld wordt uitgegeven en of het goed wordt besteed.
Want ik wil niet dat de staatsschuld onnodig omhooggaat.
In afwachting van een nieuw kabinet mag je minder veranderen dan je zou willen.
Maar sommige uitgaven vinden we zo belangrijk...
...dat we daar toch extra geld aan hebben besteed. En dat kan nu ook.
Zo trekken we 270 miljoen extra uit voor basisschoolleraren.
Ook geeft het kabinet 435 miljoen uit...
...om oudere mensen in verpleeghuizen zorg en aandacht te kunnen geven.
En mensen met weinig inkomen krijgen er volgend jaar iets bij uit de schatkist...
...zodat ook zij merken dat het volgend jaar iets beter gaat in Nederland.
En dat kost 425 miljoen.
Tot slot gebruiken we bijna 100 miljoen...
...om extra mensen in te zetten om Nederland beter te beschermen...
...bijvoorbeeld tegen terroristen.
Als minister van Financiën let ik bij de uitgaven niet alleen op...
...wat er nu en volgend jaar nodig is, en wat dat betekent...
...maar ook op de lange termijn, de lange duur.
Want begroten doe je voor de toekomst.
En de meeste van onze uitgaven keren elk jaar terug.
Dat noemen we structurele uitgaven.
En die kunnen ook nog toenemen in de tijd.
Oudere mensen hebben bijvoorbeeld meer zorg nodig.
Het goede nieuws is natuurlijk dat oudere mensen steeds langer leven.
Maar daardoor blijven de zorgkosten wel stijgen.
En daar moet je dus rekening mee houden.
Om dat in beeld te brengen, berekenen we wat er in de toekomst gebeurt...
...met alle uitgaven en inkomsten van de overheid.
We noemen dat 'het houdbaarheidssaldo'...
...een woord dat op dit moment in Den Haag veel rondgaat.
En dat was lange tijd negatief, dat saldo.
Dat betekent dat we op de langere termijn geld tekort zouden komen...
...en dus dat de overheidsschuld weer zou gaan stijgen. Dat is veranderd.
Sinds dit kabinet in 2012 aan de slag is gegaan, is het tij gekeerd...
...en het houdbaarheidssaldo is nu positief.
Dat komt ook omdat de regering grote regelingen heeft veranderd.
Mensen werken nu bijvoorbeeld langer en krijgen pas later pensioen.
Ook krijgen mensen die een huis hebben gekocht, minder belastingkorting.
Weinig mensen vonden dat leuk toen de regering dat voorstelde...
...maar het was wel nodig om de overheidsfinanciën...
...vooral nu en voor later, gezond te maken.
Wat betekent dat nou in de praktijk?
Dat betekent dat alle dingen die we uit een overheidspot betalen...
...zoals ziekenhuizen, scholen, bibliotheken...
...de politie, dijken betaalbaar blijven.
En dat betekent dat als Haci straks echt minister van Financiën is...
...hij de belastingen niet hoeft te verhogen en ook niet hoeft te bezuinigen...
...waardoor zijn leeftijdgenoten zouden betalen voor onze keuzes.
Kortom, u, de volwassenen van dit moment, moeten niet alleen aan zichzelf denken...
...maar moeten ook rekening houden met de kinderen van nu...
...die nog een leven voor zich hebben.
Want nogmaals: begroten doe je voor de toekomst.
Mevrouw de Voorzitter, al is niets zeker in deze wereld...
...ga ik er nu toch echt van uit dat het de laatste keer is.
Daarom wil ik tot slot mijn dank uitspreken...
...aan de Kamer voor de brede samenwerking die we als kabinet...
...en ik als minister van Financiën heb ervaren de afgelopen jaren.
In 2012 waren er weinig mensen bij de start die dachten dat we het zo lang...
...extra lang zelfs, zouden volhouden...
...en nog minder mensen die dachten...
...dat we alles wat we ons hadden voorgenomen, ook zouden bereiken.
En wie de cijfers van vandaag doorgrondt, ziet dat we er samen veel beter voor staan.
Ik wil hier graag de hoop uitspreken...
...dat ook de volgende regering die brede samenwerking zoekt...
...en daarbij steeds alle kinderen van het land op het netvlies houdt.
Laat Haci het kompas zijn, waardoor ook mijn opvolger de financiën voor nu...
...maar vooral voor straks in balans houdt.
En met veel genoegen bied ik u, voor de vijfde keer...
...de Miljoenennota en de bijbehorende begrotingsstukken aan.
STILTE
Ik dank de minister en de mini-minister van Financiën, Haci Nuh...
...voor het aanbieden van de begroting voor het jaar 2018.
De Kamer heeft eerder besloten de Algemene Politieke Beschouwingen...
...te combineren met het debat over de regeringsverklaring.
En dit betekent dat we deze week...
...geen Algemene Politieke Beschouwingen hebben...
...maar wel debatteren over verschillende onderwerpen...
...die op de plenaire agenda staan.
Ik dank iedereen en ik sluit de vergadering.