*Begintune synthesizers*
[ANIC] Het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie heeft 57 behoeften gedefinieerd.
Behoeften die de krijgsmacht heeft...
om de komende jaren te kunnen beantwoorden aan de vraag om veiligheid.
Nationaal en internationaal.
Wat heeft Defensie daarvoor nodig? Niet zelden extra ruimte.
44 behoeften zijn in te vullen op of rondom de bestaande terreinen en objecten...
die Defensie al in beheer heeft.
Ik praat erover met onderzoeker Peter Verhoeven.
Hij is een van de opstellers van het milieueffectrapport...
en daarin staan de mogelijke locaties beschreven van alle behoeftes die zijn onderzocht.
Een specifieke plek waar behoefte is aan ruimte en uitbreiding...
ligt in Drenthe, bij oefenterrein De Haar. We gaan eerst even ter plaatse kijken.
*Korte bumpertune*
[HUUB] We zijn hier nu op het militair oefenterrein De Haar, zuidwest van Assen.
Zoals u hoort, staan we ook in de omgeving van de TT.
De reden dat Defensie een uitbreiding zoekt voor dit oefenterrein...
is dat we bijvoorbeeld als gevolg van de dreiging van drones...
meer verspreid zullen moeten optreden en dat vraagt ook om een groter gebied.
De ruimte die Defensie nodig heeft, zal enkele honderden hectaren betreffen...
tussen de 200 en 400 hectare.
Dat zal met name infanterie te voet zijn, voor voetoptreden...
en ook gebruikmaken van helikopters.
Goed oefenen betekent een betere inzet en voor ons uiteindelijk ook minder slachtoffers.
*Korte bumpertune*
Peter, jij bent adviseur milieueffectrapportage.
Voor welke behoefte kwam De Haar eigenlijk in beeld?
Je zei het al, 57 behoeften zitten in het programma, dus dat is behoorlijk wat.
Waar we het nu vooral over hebben, is de behoefte van de landmacht...
om het oefenterrein De Haar, dat nabij Assen ligt, groter te maken dan het nu is.
Zodanig dat ze met grotere eenheden, die groter geworden zijn...
op een betere manier kan oefenen.
Het is een complex gebied wat qua ruimte al helemaal vergeven is.
Aan de oostzijde ligt de TT Assen.
Het Witterveld, een Natura 2000-gebied, ligt aan de oostzijde.
Ten zuiden liggen de kernen Laaghalerveen en Laaghalen en het agrarisch gebied daartussen.
En aan de oostzijde loopt de A28, dus eigenlijk zit het al vrij op slot in de huidige situatie.
Ja, maar we gaan eerst maar eens even kijken wat voor gevolgen dat heeft bij De Haar.
*Korte bumpertune*
[FLORIS] De belangrijkste overwegingen om te komen tot het voorkeursalternatief...
waren om de impact op de woningen, de agrarische bedrijven...
en de sociale cohesie in de regio zo klein mogelijk te houden.
Daarmee is in het voorkeursalternatief het totale oppervlak teruggebracht naar 292 hectare.
Het oefengebied aan de kant van het Witterveld...
kan gebruikt worden als waterbuffer voor de daar aanwezige natuur...
en de uitbreiding aan de andere zijde als ecologische zone richting het Hijkerveld.
De uitbreiding kan helaas niet plaatsvinden zonder impact op de omgeving.
In het voorkeursalternatief liggen twee agrarische bedrijven...
die daar helaas niet kunnen blijven als de uitbreiding daar gaat plaatsvinden.
In de realisatiefase zal er een proces worden ingericht dat zoveel mogelijk recht doet...
aan de impact die dat gaat hebben voor de mensen die daar wonen en betrokken zijn.
Daarnaast kan de omgeving merken dat er geoefend wordt in de zin van geluid...
maar in de uitwerking van hoe het oefenterrein er exact uit komt te zien...
worden er mitigerende maatregelen genomen, zoals afscherming...
of zullen er bepaalde activiteiten op bepaalde delen van het terrein plaatsvinden...
en zal er gekeken worden of het terrein deels publiek toegankelijk kan blijven.
*Korte bumpertune*
We hebben hier weer terug die kaart te zien. Kun je daar nog iets meer over uitleggen?
[PETER] We hebben naar al deze gebieden, wat we varianten noemen in het onderzoek, gekeken.
[ANIC] En dus in geel zien we die uitbreiding, wat groen is bestond al.
Dus we zien ook dat dat best een grote uitbreiding is, dat concludeerden we net al.
Met wat voor omgevingsfactoren moest je ook nog rekening houden?
We hebben natuurlijk het Witterveld, dat is een Natura 2000-gebied. Wat betekende dat?
Het is een van de gebieden die we onderzocht hebben om te kijken:
Kun je de activiteiten die Defensie op dat oefenterrein wil doen...
een plaats geven in het Witterveld?
We hebben geconstateerd dat dat leidt tot natuureffecten...
die vrij desastreus uit zouden pakken voor de natuurkwaliteit van het Witterveld.
Wettelijk is het zo in Nederland geregeld...
dat er een verslechteringverbod voor de natuurkwaliteit voor het Witterveld geldt.
Oké, dus dat mag gewoon niet. -Nee, dat is juridisch niet haalbaar.
En dan het gebied wat er wel bij zou komen bij deze uitbreiding.
Ja, daar is natuurlijk ook al wat gebouwd of mensen hebben daar hun bedrijf.
Wat betekent het voor die mensen? -Ik gebruikte net het woord desastreus...
dat is ook terecht op de gebieden die wel onderdeel zijn van het voorkeursalternatief...
omdat het voorkeursalternatief ertoe leidt...
dat er twee agrarische bedrijven uitgekocht dienen te worden...
om dat oefenterrein daar mogelijk te maken. Dat betekent nogal wat voor de omgeving.
Dat lijkt me best heftig.
Het heeft ook een impact op de hele sociale structuur van die leefgemeenschappen daar.
Kun je me iets vertellen over het proces van het onderzoek daarnaar?
Dus we zijn begonnen met alle varianten die we zonet op de kaart hebben gezien...
en we hebben eerst geprobeerd te kijken: welke zijn nou echt duidelijk niet uitvoerbaar...
of hebben te grote milieueffecten en willen we niet langer meenemen in het onderzoek?
Ook om zo snel mogelijk duidelijkheid te kunnen geven aan de omgeving.
Daar kon je al wat wegstrepen. -Ja.
En vervolgens hebben we hebben gekeken en geadviseerd vanuit het milieueffectrapport...
hebben we gezegd: Probeer de impact zoveel mogelijk te verkleinen...
door zo min mogelijk woningen binnen het voorkeursalternatief te krijgen.
Door zoveel mogelijk de bestaande randen van het oefenterrein op te zoeken...
en zo min mogelijk in het bebouwde gebied te komen.
En probeer zoveel mogelijk afstand te houden met hindergevende activiteiten...
zoals het vliegen met helikopters van die bebouwing...
zodat je de impact en hinder van zo'n toekomstig oefenterrein ook zoveel mogelijk minimaliseert.
Dus je hebt bij het vormgeven van dit voorkeursalternatief...
al best wel meegedacht vanuit de bewoners en omwonenden.
Ja, we hebben geprobeerd hun belang te adresseren door te zeggen:
Doe het nou zo veel mogelijk op deze manier als je dit toch per se wil op deze plek.
[ANIC] Nu kan ik me voorstellen, je wilt ook fijn samenwerken met lokale gemeentes en bewoners.
Kan je vertellen hoe dat gaat? Hoe zijn mensen gehoord, bijvoorbeeld?
Ja, we zijn al een tijdje bezig.
December '23 is de onderzoeksaanpak voor dit hele onderzoek gepubliceerd.
Daar heeft iedereen op kunnen reageren, er zijn ook 2200 brieven op ingestuurd.
En vervolgens zijn we in de verschillende fasen...
op avonden informatie bij mensen op gaan halen.
Vertel maar: Wat moeten we nog meer meenemen in het onderzoek?
En dat beeld hebben we voorgelegd aan de overheden...
die in dit gebied verantwoordelijkheden hebben, dus de provincies en de gemeenten.
Hoe dat onderzoek precies is gegaan en over het proces daarbij...
daar is ook een aparte uitzending over opgenomen...
en die kun je terugkijken op de website als je dat interessant vindt.
Welke mogelijkheden zijn er eigenlijk nog...
als je schade wilt melden of als je toch een klacht hebt?
Nu heeft de kijker de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op dit besluit.
Als u het er niet mee eens bent of zegt:
Het is niet goed onderzocht of dit dat ook meegewogen moet worden...
dan is dit het moment om daar een brief over in te sturen...
of te reageren op het formulier via de website.
Klachten kunnen altijd aan Defensie gericht worden.
Defensie heeft systemen om klachten op een goede manier te registreren...
en daarover te rapporteren aan de bewoners.
Dat vind je ook op de website, vermoed ik, /ruimtevoordefensie.
Wat is de volgende stap? -Het kabinet heeft een besluit genomen.
Nu heeft men de gelegenheid om daarop een zienswijze in te dienen...
en vervolgens, al die behoeften die in het programma zijn vastgelegd...
worden met een lokale procedure concreet mogelijk gemaakt in de omgevingsplannen.
Dus er volgt nog een procedure op het NPRD...
waarin ook weer inspraakmomenten gekoppeld zijn...
dus er volgt nog een heleboel aan communicatie en participatie na dit traject.
Maar de contouren en de richting van het voorkeursalternatief...
die zijn bij deze door het kabinet vastgesteld.
En NPRD, dan hebben we het over Programma Ruimte voor Defensie.
Nationaal Programma Ruimte voor Defensie. -Heel goed.
Dank je wel voor je uitgebreide toelichting, Peter Verhoeven, en u bedankt voor het kijken.
Blijf op de hoogte via de website en daar kunt u ook dit programma terugkijken.
Ik wens u een fijne dag.
*Eindtune synthesizers*