Begin 2017 krijgt Nederland te maken met een nieuw begrip.
De Toeslagenaffaire.
De toeslag waarover het hier gaat is de kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst.
Die was bedoeld om ouders te ondersteunen in de kosten van de kinderopvang.
Maar het blijkt een systeem te zijn geworden...
dat duizenden ouders in grote financiële en emotionele moeilijkheden bracht.
De verontwaardiging die hierover ontstaat, is groot.
De regering moet uiteindelijk aftreden.
En belooft de ouders financieel te compenseren.
In de nasleep van de toeslagenaffaire komen er steeds meer aanwijzingen...
dat bij de Belastingdienst discriminatie een rol speelde in de behandeling van ouders.
De controle op toeslagen door de Belastingdienst bestond ruwweg uit 3 onderdelen.
Om te beginnen werd gecontroleerd of de aanvrager recht had op toeslag...
en of het ontvangen bedrag klopte.
Als de Belastingdienst constateerde dat er iets mis was met de aanvraag,
dan moesten ouders de toeslag terugbetalen, of kregen ze zelfs een boete.
Als ouders werden verdacht van 'Opzet’ of ‘Grove Schuld’,
kwamen ze niet in aanmerking voor een persoonlijke betalingsregeling.
Zij moesten dan altijd het hele bedrag terugbetalen.
Bij al deze controles maakte de Belastingdienst gebruik van persoonsgegevens,
waaronder afkomst of nationaliteit.
Nadat de Toeslagenaffaire in de openbaarheid is gekomen,
dienen tientallen mensen een klacht in bij het College voor de Rechten van de Mens.
Deze ouders vinden dat ze door de Belastingdienst zijn gediscrimineerd.
Het College voor de Rechten van de Mens heeft als wettelijke taak erop toe te zien...
dat iedereen in Nederland gelijk wordt behandeld.
Het College moest er daarom achter zien te komen...
of mensen met een buitenlandse afkomst inderdaad vaker te maken kregen...
met de harde aanpak van de Belastingdienst dan personen met een Nederlandse afkomst.
Om dat te onderzoeken heeft het College twee groepen ouders vergeleken.
De ene groep bestaat uit ouders met een Nederlandse afkomst…
De andere groep bestaat uit ouders met een buitenlandse of dubbele nationaliteit...
en ouders die recent naar Nederland zijn geïmmigreerd.
Uit het onderzoek van het College blijkt dat de groep ouders met een buitenlandse afkomst...
tot twee keer vaker werd geselecteerd voor toezicht.
Bij specifieke vormen van toezicht, handhaving en inning zijn de verschillen echter veel groter.
In 2014, bijvoorbeeld,
werden mensen met een buitenlandse afkomst 8 keer vaker geselecteerd voor extra controle...
dan mensen met een Nederlandse afkomst.
Mensen met een buitenlandse afkomst kregen 7 keer zo vaak de kwalificatie ‘Opzet’ of ‘Grove schuld’.
Het onderzoek van het College toont daarmee aan dat mensen met een buitenlandse afkomst...
vaker werden getroffen door de fraudeaanpak van de Belastingdienst...
dan mensen met een Nederlandse afkomst.
Het College concludeert daarom dat er een vermoéden is...
dat de Belastingdienst ouders op grond van hun afkomst ongelijk heeft behandeld.
Dit betekent nog niet automatisch dat alle ouders die naar het College zijn gestapt,
ook daadwerkelijk individueel zijn gediscrimineerd.
De uitkomsten van het onderzoek betekenen wel dat de Belastingdienst nu zelf moet gaan bewijzen...
dat het de ouders die naar het College zijn gestapt niet heeft gediscrimineerd.
Dit heet ook wel omkering van de bewijslast.
Of er daadwerkelijk in individuele gevallen is gediscrimineerd,
gaat het College de komende tijd tegen het licht houden en er dan een oordeel over vellen.