Nederlân is in rjochtssteat.
Mar dy rjochtssteat liket net goed te wurkjen.
Wat giet der mis en wat kinne we ferbetterje?
It ûnthjit fan de rjochtssteat...
is dat boargers troch en tsjin de oerheid beskerme binne...
ynfloed hawwe op de macht fan de oerheid en stipe krije as dat nedich is.
Mar dat ûnthjit wurdt brutsen.
It taslaggeskandaal liet sjen dat boargers net altiten de beskerming krije...
dy't se fan de oerheid ferwachtsje meie.
De oerheid kearde de boargers syn rêch ta en makke misbrûk fan syn macht.
Itselde barde yn Grinslân.
De oerheid negearre jierrenlang klachten oer de gefolgen fan de gaswinning.
It is dúdlik: der moat wier wat feroarje.
De Steatskommisje rjochtssteat krige de opdracht...
om út it perspektyf fan de boarger wei de wurking fan de rjochtssteat te ûndersykjen...
en útstellen te dwaan fan hoe't it better kin.
Begjin 2023 binne we úteinset mei it ûndersyk.
Sûnt hawwe we mei in protte boargers en saakkundigen praten.
In pear fragen stiene yn it ûndersyk sintraal.
Hokke swierrichheden ûnderfine boargers yn de wurking fan de rjochtssteat?
Wat giet der allegearre mis en wat kin de oerheid dwaan om dat te ferbetterjen?
Wy woene benammen witte hokke ferbetterings boargers it meast helpe soene.
Wy hawwe op ferskate wizen ûndersocht wêr't boargers tsjinoan rinne.
Op tolve plakken yn it lân praten we mei minsken...
oer harren ûnderfinings mei de rjochtssteat.
By in iepen foarum dielden boargers harren miening mei ús.
En in boargerpennel hat oanrekommandaasjes dien...
fan hoe't de rjochtssteat de boarger better beskermje kin.
Wy hawwe ek ynsichten út de wittenskip en de praktyk sammele.
By in hackathon wurken jonge amtners yn tiims...
oan ferbetterings foar de rjochtssteat.
De Steatskommisje konkludearret dat der trije grutte problemen binne.
De rjochtssteat spilet in te lytse rol yn it hanneljen fan politisy...
bestjoerders en meiwurkers fan de oerheid.
It ûnthjit fan de rjochtssteat sjoch ik as folget werom.
Ik sjoch dat der in hiele protte earmoed is...
mar ik sjoch wol dat âlden it o sa wichtich fine...
dat in studint nei skoalle giet om in takomst op te bouwen...
sadat se út dy earmoed komme.
En it ûnthjit fan de rjochtssteat is...
dat alle studinten it rjocht hawwe om nei skoalle te gean.
Dat sjogge we sadwaande ûnder oaren werom trochdat de studint finansjeel stipe wurdt...
troch't der ynstânsjes binne dy't ynspringe om lesjild, mar ek boetejild, te beteljen.
Dêrtroch makket de studint wer kâns om in takomst op te bouwen.
As de rjochtssteat dy ynstânsjes net yn stân hâldt en ôfpakt...
dan bliuwt in studint yn dy sirkel fan earmoed...
en makket er nea kâns om út dy wrâld te stappen.
It belied, de wetjouwing...
en de útfiering fan ynkomstestipe binne te dreech.
It wie folslein ûndúdlik wêr't ik wol en net rjocht op hie.
Der is ek net ferteld dat se ferplichte wiene...
om oant maksimaal mbû-nivo 2 oan te bieden kwa wurk.
Der waard ek net ferteld dat ik, as ik it idee haw...
dat ik noch net klear bin om te wurkjen, in medyske keuring oanfreegje kin.
En dat hie no krekt datjinge west wat my in hiele soad illinde besparje kinnen hie.
It bart te faak dat de oerheid it foar de minsken dreech makket...
om foar harren rjochten op te kommen.
Myn rjocht kin dochs net op dizze wize ôfpakt wurde...
en dat ik in net normaal bestean haw hjir yn Nederlân...
dat ik eins nimmen bin, steatleas.
Wylst ik gjin oannommen bern bin.
Der is alhiel gjin beskerming foar in bern dat traumatisearre is en soarch nedich hie...
út Jongereinsoarch wei, dêr't ús mem doe betrouwen yn hie.
It feit dat se my yn dy situaasje brocht hawwe...
en my sitten litten hawwe...
dat fyn ik wol heftich.
It ûnthjit fan de rjochtssteat wurdt brutsen.
Dat is it gefolch fan politike karren of krekt it net meitsjen fan dy karren.
En boargers binne dêr it slachtoffer fan.
Wy roppe dêrom it parlemint, it regear en de rjochtspraak op...
om gear te wurkjen oan it ynlossen fan it ûnthjit fan de rjochtssteat.
Wy dogge tsien ferbetteringsútstellen...
dy't rjochte binne op it ferbetterjen fan rjochtssteatlik liederskip.
It is wichtich dat politisy, bestjoerders en amtners...
de rjochtssteat as kompas brûke yn it wurk en dêryn treend wurde.
As de jongerein it goede foarbyld kriget...
dan kin hja sels ek better bydrage oan de rjochtssteat.
Wy dogge ek útstellen om it kontakt mei de boarger te ferbetterjen...
en boargers te belûken by it meitsjen fan belied en regelingen.
Fersimpelje it belied foar besteanswissens.
Sa kinne Saskia en oaren echt meidwaan yn ús mienskip.
En stel minsken better yn steat om foar harren rjochten op te kommen.
Foarkom dêrmei dat it tritich jier duorret...
lykas by Batya, foardat der in oplossing fûn is.
De ferbetterings moatte derfoar soargje...
dat boargers troch en tsjin de oerheid beskerme binne...
ynfloed hawwe op de macht en stipe krije as dat nedich is.
Wolst mear witte oer de Steatskommisje rjochtssteat...
ús ûndersyk en de ferbetterings dy't we útstelle...
gean dan nei staatscommissierechtsstaat.nl.