Data. We kunnen niet meer zonder.
In ons dagelijks leven hebben we er constant mee te maken.
Het gebruik van data maakt ons leven slimmer, eenvoudiger en sneller.
Ook op wereldniveau zijn data van groot belang.
Bijvoorbeeld voor het halen van de klimaatdoelstellingen.
Het bestrijden van criminaliteit of de aanpak van corona.
Door digitalisering kunnen marktpartijen en overheidsorganisaties steeds sneller...
en op grotere schaal data verzamelen en analyseren én ermee sturen.
Dit brengt niet alleen kansen, maar ook risico's met zich mee.
We bevinden ons in een schemergebied.
Waarin de legitimiteit van datasturing onder druk is komen te staan.
Daarbij zijn drie ontwikkelingen relevant.
Ten eerste, de transparantieparadox.
Burgers worden voor partijen die sturen met data steeds transparanter.
Terwijl deze partijen voor burgers juist steeds minder transparant worden.
Ten tweede, de systemen en algoritmes die...
gebruikt worden om op basis van data besluiten te nemen,
zijn steeds lastiger te doorgronden en verdwijnen in een black box.
En ten derde, data worden steeds vaker voor andere doelen gebruikt...
dan waarvoor ze zijn verzameld óf om automatische besluiten te nemen.
Door gebrek aan reflectie en bijsturing kunnen goedbedoelde maatregelen ontsporen.
Er ontstaat een verantwoordingskloof, een kloof tussen de besluitvorming...
over datasturing en de daadwerkelijke impact van datasturing in de praktijk.
Om deze kloof te dichten moeten we ons...
niet enkel richten op de effectiviteit en de efficiëntie van sturen met data...
maar een discussie voeren over publieke waarde zodat datasturing legitiem is.
Dit vereist een omslag in denken.
Hoe doen we dit?
De oplossing ligt in publieke verantwoording.
Om de transparantieparadox te doorbreken...
dienen we de focus te verleggen van het verzamelen van data over burgers...
naar het verzamelen van data over de partijen die ermee sturen.
Om de black box te openen, dienen we de focus...
te verleggen van inzicht in de motieven en overwegingen van burgers...
naar die van de partijen die sturen met data.
En om ontsporing tegen te gaan dienen we de focus te verleggen...
van burgers die gestuurd worden...
naar het behoeden van burgers voor de risico's van datasturing.
En hen laten mee en bijsturen.
Voor een betere organisatie van publieke verantwoording...
hebben we het openbaar bestuur nodig.
De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft...
daarom in zijn advies het data debat denkkader ontwikkeld.
Dit kader helpt bestuurders, volksvertegenwoordigers en burgers de
juiste vragen te stellen en hun licht te werpen op sturen met data.
Zo worden we niet alleen gestuurd door de...
technologie, maar sturen we ook de technologie.