Akkoorden zijn een belangrijke manier om ingewikkelde maatschappelijke kwesties op te lossen.
Zo hebben we recent het Klimaatakkoord en het Nationaal Preventieakkoord voorbij zien komen.
De Raad voor het Openbaar Bestuur vindt dat akkoorden
kunnen bijdragen aan betere besluiten
die bovendien breed draagvlak hebben.
Ze betrekken alle belanghebbenden vóór de regering beleid maakt
en spelen dus een belangrijke rol in onze democratie.
De complexiteit van veel maatschappelijke problemen wordt steeds groter
en de politieke versnippering zet verder door.
Een oplossing voor een ingewikkeld probleem
kan met een maatschappelijk akkoord toch gevonden worden.
De ROB heeft het proces van een aantal akkoorden geanalyseerd
en is tot enkele aanbevelingen gekomen om dit proces te optimaliseren.
Allereerst moeten alle belanghebbenden goed gerepresenteerd zijn:
bedrijven, bestuurders, koepelorganisaties, vakbonden,
maar ook informele partijen en groepen met innovatieve ideeën.
Ook het parlement moet goed meegenomen en op de hoogte gehouden worden in het proces:
zij vertegenwoordigen immers de burgers.
Het is belangrijk dat de burger zich herkent in maatschappelijke akkoorden.
De burger onderhandelt waarschijnlijk niet mee
en wie niet aan tafel zit, staat op het menu.
De Rijksoverheid dient zich bewust te zijn van de meerdere rollen die zij vaak heeft, zoals:
initiatiefnemer,
mede-onderhandelaar,
mede-financier
en mede-uitvoerder.
Het betrekken van de politiek wordt vaak gezien als gevaar,
omdat het de uitkomsten weer op losse schroeven kan zetten.
Maar het kan uiteindelijke leiden tot een evenwichtiger akkoord
en effectievere maatregelen, met meer draagvlak.
Het betrekken van alle partijen, inclusief het parlement,
betekent ook dat de onderhandelingen veel tijd kunnen kosten.
Maar dat is een investering die zich later terugbetaalt.
zo worden feiten goed uitgezocht
en wordt de achterban genoeg meegenomen.
Partijen aan tafel moeten geven en nemen.
De belangrijkste punten voor hen eruit halen en inleveren op punten die minder belangrijk zijn.
Tenslotte is het belangrijk dat een akkoord een goede balans heeft tussen harde afspraken enerzijds,
en een flexibele invulling anderzijds.
En als het akkoord er eenmaal ligt,
communiceer daar dan ook duidelijk over, zodat de maatschappij weet waar ze aan toe is.
Alle aanbevelingen voor het sluiten van een goed akkoord zijn te lezen in het advies:
Besturen met akkoorden als evenwichtskunst.