Hallo, mijn naam is Simon Handgraaf.
Ik ben adviseur kennisdelen bij het programma Aan de slag met de Omgevingswet.
Ik ga jullie vandaag vertellen over complexe bedrijven...
een korte introductie van wat complexe bedrijven precies zijn...
daarna neem ik jullie mee door de inhoud van de Handreiking Omgevingsvergunning 2.0.
Die bevat 'n beschrijving van de nieuwe elementen die je kunt gebruiken in het nieuwe stelsel...
voor vergunningverlening voor complexe bedrijven.
Complexe bedrijven zijn bedrijven die vallen onder de Richtlijn Industriële Emissies...
of onder de Seveso-richtlijn.
Het kenmerk van complexe bedrijven is dat de provincie het bevoegd gezag is...
voor de vergunning voor de milieubelastende activiteiten, de MBA.
Je kunt ze allemaal vinden, de complexe bedrijven...
onder afdeling 3.3 van het Besluit activiteiten leefomgeving, het Bal.
Een complex bedrijf onderscheidt zich van andere vergunningplichtige bedrijven...
doordat de vergunning ook de milieubelastende activiteiten omvat...
die de hoofdactiviteit ondersteunen.
Bij andere vergunningplichtige bedrijven is dat niet zo.
Daar is de vergunningplicht altijd beperkt tot de hoofdactiviteit...
of misschien nog een kleiner deel van de hoofdactiviteit.
Een tweede verschil tussen complexe bedrijven en andere bedrijven is...
dat de richtingaanwijzer met algemene regels heel beperkt is ingevuld in het Bal.
Alleen de paragrafen met algemene regels die een implementatie zijn van Europese richtlijnen...
zijn aangewezen voor complexe bedrijven.
Let er wel op dat de algemene regels die gelden voor de bedrijfstakoverstijgende activiteiten...
dat zijn de activiteiten die zijn geregeld in afdeling 3.2 van het Bal...
ook van toepassing zijn op complexe bedrijven.
Het ministerie van BZK en het programma Aan de slag met de Omgevingswet...
hebben samen de Handreiking Omgevingsvergunning 2.0 opgesteld.
Het doel van deze handreiking is:
Inzicht bieden in de nieuwe mogelijkheden die de Omgevingswet biedt...
om om te gaan met vergunningen voor complexe bedrijven.
Wat je daarmee kunt bereiken, is dat die vergunningen robuuster kunnen worden gemaakt.
Dat betekent dat er meer flexibiliteit binnen de vergunning zit...
en dat er daarom minder wijzigingen van de vergunning nodig zijn...
als de bedrijfsvoering van een complex bedrijf wijzigt.
De handreiking is geschreven voor complexe bedrijven...
maar hij kan ook worden toegepast voor de niet-complexe bedrijven...
want heel veel elementen in de handreiking, zoals het omgaan met de specifieke zorgplicht...
of met informatieplichten in de vergunning, zijn ook van toepassing op niet-complexe bedrijven.
De specifieke zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal geldt altijd.
Dus ook naast de vergunning voor het complexe bedrijf.
Dat betekent dat de voorschriften over 'good housekeeping'...
die je normaliter in de vergunning zou kunnen opnemen, achterwege kunnen blijven.
Als je dat doet, is het wel handig om in de toelichting te beschrijven...
welke rol de specifieke zorgplicht heeft gespeeld bij het maken van de vergunning.
In de toelichting verduidelijk je dan wat jij als bevoegd gezag...
in principe onder de specifieke zorgplicht vindt vallen.
In de vergunning voor een complex bedrijf kun je informatieplichten opnemen.
Als je gebruikmaakt van de mogelijkheid die het nieuwe stelsel biedt...
om robuustere vergunningen te maken...
waarbij wijzigingen in de bedrijfsvoering mogelijk zijn zonder aanpassing van de vergunning...
dan is het wel handig als het bedrijf het bevoegd gezag op de hoogte stelt van dat soort wijzigingen.
Daarvoor kun je dus een informatieplicht als voorschrift in de vergunning opnemen.
Zo'n informatieplicht noem ik liever geen melding, want meldingen horen bij de algemene regels.
In het Bal is ook bepaald dat de meldplichten niet gelden als er een vergunning aan de orde is.
Waar je verder op moet letten, is dat een goedkeuring van aangeleverde informatie...
een besluit kan opleveren, dus wees voorzichtig met dat soort goedkeuringen.
Als je kiest om de goedkeuring in te voeren, zorg er dan voor dat het duidelijk is...
of tegen die goedkeuring bezwaar mogelijk is en of daar beroep tegen openstaat.
Als je in de vergunning voor een complex bedrijf middelvoorschriften opneemt...
dan kun je ook nadenken over het toestaan van gelijkwaardige maatregelen.
Artikel 4.7 van de wet biedt voor algemene regels al de mogelijkheid...
om als er een middelvoorschrift wordt voorgeschreven...
gelijkwaardige maatregelen toe te passen.
Vaak is er dan wel een voorafgaande toestemming vereist.
Ook als je in de vergunning voorschriften opneemt...
middelvoorschriften, verplichte maatregelen, dan kun je nadenken of het mogelijk is...
dat het bedrijf in plaats daarvan een gelijkwaardige maatregel treft.
Als je dat toestaat in de vergunningvoorschriften...
kun je daar ook weer een informatieplicht aan koppelen.
Dat het bevoegd gezag wordt geïnformeerd over het toepassen van een gelijkwaardige maatregel...
of zelfs een instemming, een voorafgaande instemming, met die gelijkwaardige maatregel.
Een nieuw element in het stelsel is...
de verhouding tussen de omgevingsvergunning voor complexe bedrijven en het omgevingsplan.
In het omgevingsplan komen, anders dan in het bestemmingsplan, ook milieuregels te staan.
Het omgevingsplan bevat straks de regels over geluid, geur, trillingen en externe veiligheid.
Bij het maken van een vergunning voor een complex bedrijf moet je daarmee rekening houden.
Het omgevingsplan speelt onder andere een rol bij het bepalen van wat significante verontreiniging is.
Als je een vergunning maakt dan moet je op basis van regels in het omgevingsplan bepalen...
in hoeverre verontreiniging significant kan zijn.
Daarnaast moet je het omgevingsplan hanteren bij het bepalen van de locaties en gebouwen...
die je gebruikt in de toets op externe veiligheid en geluidhinder.
Alleen locaties en gebouwen die in overeenstemming zijn met het omgevingsplan...
worden op die manier getoetst.
Het kan dan voorkomen dat de omgevingsplanregels...
niet helemaal passen bij de milieuregels die je voor het bedrijf zou willen stellen.
Als dat zo is, kun je afwijken van het omgevingsplan met een vergunning.
Dat noemen we dan de vergunning voor de omgevingsplanactiviteit: OPA-vergunning.
In de richtingaanwijzer van het Bal voor complexe bedrijven is spaarzaam omgegaan...
met het aanwijzen van paragrafen met algemene regels voor complexe bedrijven.
Maar er kunnen in hoofdstuk vier van het Bal verschillende paragrafen met regels staan...
die je ook nuttig vindt voor de vergunning.
Dan heb je twee keuzes om die van toepassing te verklaren.
De ene manier is om ze over te schrijven in de vergunning.
Dan maak je dus een letterlijke kopie van de regels van het Bal in de vergunning.
Dat is, kun je zeggen, een statische vorm van verwijzing.
Een tweede optie is om artikelen van het Bal van overeenkomstige toepassing te verklaren.
Dat is een dynamische verwijzing.
Als de artikelen van het Bal wijzigen, dan werkt die wijziging direct door in de vergunning.
Let erop dat als je verwijst...
je dan altijd verwijst naar specifieke artikelen en niet naar hele paragrafen van het Bal.
Want in die paragrafen staat altijd een meldplicht...
en de meldplichten zijn niet van toepassing voor vergunningplichtige situaties.
Daarom is het niet handig om naar een hele paragraaf te verwijzen.
De vergunning voor het complexe bedrijf bevat niet alle voorschriften die voor dat bedrijf gelden.
Naast de vergunning gelden ook nog de algemene rijksregels.
Er zijn niet veel paragrafen met algemene rijksregels aangewezen voor complexe bedrijven...
maar ze zijn er wel, en dat zijn dus voorschriften buiten de vergunning...
waar het bedrijf zich ook aan moet houden.
Daarnaast zullen er regels staan in het omgevingsplan van de gemeente...
de omgevingsverordening van de provincie en in de waterschapsverordening.
Al die regels gelden naast elkaar.
Dan kan het voorkomen dat de regels niet helemaal goed bij elkaar passen.
Er kan sprake zijn van strengere en minder strenge regels...
en in dat geval geldt de strengste regel.
Maar dat is voor het bedrijf niet altijd de meest duidelijke situatie...
dus wellicht wil je dat aanpassen.
Als het gaat om tegenstrijdige regels die in het omgevingsplan staan...
dan kun je daar de vergunning voor gebruiken.
En dan wel de vergunning voor het afwijken van het omgevingsplan...
oftewel de vergunning voor de omgevingsplanactiviteit.
Zo'n vergunning om te kunnen afwijken van regels...
staat niet standaard in de waterschapsverordening...
en ook niet in de omgevingsverordening. Wat je wel kunt hebben...
is dat die verordeningen de mogelijkheid bieden om maatwerkvoorschriften te stellen...
waarmee je de regels kunt aanpassen. Als dat zo is...
dan kun je zo'n maatwerkvoorschrift gebruiken om tegenstrijdige regels op elkaar af te stemmen.
Als die bevoegdheid ontbreekt, dan moet je vragen om aanpassing van de verordening...
zodat de regels alsnog op elkaar aansluiten.
Ik heb jullie verteld over nieuwe elementen in de vergunningverlening onder de omgevingswet.
Daar valt eigenlijk nog veel meer over te vertellen...
maar daarvoor verwijs ik jullie naar de Handreiking omgevingsvergunning 2.0.