Ik ben volgens mij, een integer politieman. Ik ben rond de, iets ouder dan 60.
Maar een wijkteam in Amsterdam-West of in Schilderswijk met alleen
maar politiemensen zoals ik, die kan geen politiewerk bedrijven zoals
wij het voorstaan.
Je moet relaties aangaan, je moet de mores snappen, je moet die
verbindingen aangaan. Maar je moet ook herkenbaar zijn voor diezelfde
samenleving waar jij de politie voor bent. En die herkenbaarheid, die
diversiteit, is van belang. Dus we willen een hele diverse politie
zijn, om die reden. En dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Wat je in de
samenleving ziet en de, ook wel de polarisatie, de opvattingen. We
zijn 65.000 mensen. Wat je in de samenleving ziet, zie je ook in onze
organisatie terug. Dus daar moet je alert op zijn en rekening mee
houden. Maar ik heb net iets verteld over artikel 1 van de Grondwet.
Dat is leidmotief. Staat niet voor niks overal op elk, bijna elk
politiebureau, elk groot gebouw, onderwijsinstellingen. Artikel 1 van
de Grondwet.
En als je dat aan de buitenkant wil nastreven, dan moet je minimaal
als randvoorwaarde aan de binnenkant die veiligheid weten te bieden.
Die is er niet geweest, die zal er ook nog niet zijn, maar daar
opnieuw in investeren, dat gesprekken aangaan, corrigeren. We hebben
toen als leiding... Want hoe ga je ermee om? We hebben toen als
leiding en dat vooral mijn plaatsvervanger Liesbeth Huijser, laat ik
dat dan ook nog eens gezegd hebben, die zich daar helemaal, ik zou
haast zeggen persoonlijk verantwoordelijk voor voelde. En die in de
korpsleiding ook diversity officer heet het dan, maar die zich ook dat
als primair een verantwoordelijkheid voelde. Hebben wij samen op een
gegeven moment het statement, een statement gemaakt dat dit binnen
niet kan. En dat wegkijken onder het mom van een grap dat dat verleden
tijd is. Er volgt altijd een vorm van correctie. Dat is niet altijd
ontslag, maar een vorm van correctie. En we gaan ermee aan de slag.
Dat statement hadden we gemaakt en toen kreeg ik een mail van een
vrouwelijke collega. En ik sloeg er niet direct aan. Ik geloof dat het
twaalf jaar geleden was, dat was... En die schreef: als u dat vindt,
meneer Van Essen, dan wil ik nog een keer bij u langskomen. Onderwerp,
dus kom langs. En die collega kwam langs en die gaf toen aan: u zegt
dat nu wel, maar weet u wel... En toen kreeg ik een casus van twaalf
jaar geleden voorgelegd waarin zij te maken had met een vorm van
discriminatie, racisme. En ze zegt tegen mij: u heeft toen wel goed
voor mij gezorgd, maar wat u niet heeft gedaan, is op dat moment
publiekelijk de norm gesteld. En dat klopte. Twaalf jaar na dato kreeg
ik dat toch nog een keer voor de voeten geworpen. En dat betekent dat
ook zo'n organisatie...
Waarom vertel ik dat? Daar leer ik zelf van. Daar leert de organisatie
van. En wat mij toen weer eens duidelijk werd en wat ik nu vertel,
maar wat ik ook in de organisatie verteld heb toen we daar over het
belang praatten, het belang van publiekelijk de norm stellen.
Natuurlijk heb ik die persoon die het deed erop aangesproken, maar
achteraf en niet ten opzichte van het moment zelf. Dat is zo iets in
de organisatie wat van belang is. Wij hebben daarop geïnvesteerd en ik
durf twee dingen daarvan... Of ik denk dat je twee dingen moet zeggen:
als we het goed doen, stijgt het aantal meldingen op dit moment even,
om daarna te dalen. En ik kreeg ooit de vraag, was één van mijn
moeilijkste interviews bij Nieuwsuur, dacht ik. Ik weet het ook niet.
Maar van: meneer Van Essen, waar mag ik u op afrekenen? Dat is, want
elk incident is er één te veel. Maar toen heb ik, geloof ik,
uiteindelijk geantwoord: je mag me afrekenen als over vijf jaar het
aantal meldingen echt afgenomen is. Maar er komt eerst een piek. En je
zal op dit onderwerp moeten willen blijven investeren, het belang
blijven onderschrijven, maar als leiding - en ik hoop dat op de
werkvloer men elkaar corrigeert - maar als leiding hoor je te
interveniëren en de norm te stellen. Het kan niet meer bij wegkijken.
Dat is voor ons heel belangrijk geweest. En daarmee is het probleem
niet over. Er is niet een eenduidig recept. Opleiden heb ik net al
iets over gezegd in een andere context. Je moet bij opleiden beginnen,
bij vorming beginnen.
Maar uiteindelijk is het iets wat elke dag aandacht vraagt en wat
normering vraagt. En te beginnen bij de top, te beginnen bij de
leiding en hopelijk op de werkvloer zelf. Dat is voor mij ongelooflijk
belangrijk geweest. En Liesbeth Huijser, ik zeg het nogmaals, heeft