MARIE MAESSEN: Je favoriete film of serie kijken…
via Netflix, muziek luisteren via Spotify…
of eenvoudig je rekeningen betalen via internetbankieren.
We gebruiken deze diensten bijna allemaal, maar wat we ons vaak niet realiseren is...
dat het merendeel van deze software draait op open source componenten.
Omdat de rol van software in deze maatschappij steeds groter wordt...
krijgt software ook een steeds meer publiek karakter.
En dus is het belangrijk dat overheidssoftware...
op een zo open, efficiënt en controleerbare manier wordt ontwikkeld.
MARIE: Goeiemorgen Matthijs!
MATTHIJS GOENE: Hallo goedemorgen!
Bij jou thuis in Amersfoort.
MATTHIJS: Ja, welkom.
Dank je wel. Zou je me eens willen vertellen...
wat is dat precies open source?
Ja, open source in de context van...
software betekent dat ik jou niet alleen maar de applicatie geef die je kan...
installeren op je telefoon of op je computer...
maar ook de broncode geef waarmee die applicatie gemaakt is.
Dus dat betekent dat jij ook kan zien hoe...
die applicatie daadwerkelijk van binnenuit werkt.
En dat is het heel basaal, het principe van een open source.
Jij hebt meegewerkt aan de CoronaMelder-app.
Wil je me eens vertellen waarom dat nou zo'n goed voorbeeld van open source is.
MATTHIJS: Ja, heel basaal natuurlijk, omdat we...
de broncode van die app online gezet hebben...
dus iedereen kan die broncode bekijken.
Maar ik denk ook dat we niet alleen dat gedaan hebben...
maar we hebben ook tijdens het ontwikkelen van de app...
dus al vanaf versie 0.1 zijn we dat gaan doen.
Dus ook developers buiten het team dat de app daadwerkelijk aan het ontwikkelen was...
konden van buiten al meekijken welke...
keuzes er gemaakt werden en hoe die app in elkaar zal steken.
En een ander bijzonder ding is dat we...
niet alleen de broncode online gezet hebben, maar ook het ontwerp van de app.
Dus welke teksten gebruiken we?
Welke plaatjes?
Dat is ook al vanaf het begin af aan allemaal open en transparant gedeeld.
Ik was daar zelf medeverantwoordelijk voor...
dus daar weet ik ook best wel veel van.
En het bijzondere was dat we...
de allereerste ontwerpen hebben we online gezet...
dus de 0.1 versie, en we kregen dus ook...
vanuit de community van ontwerpers...
kregen we heel veel feedback over hoe het beter kon.
En ze begonnen ook vragen te stellen van ja, hoe hebben jullie dit getest dan?
Hoe zitten jullie gebruikerstesten in elkaar?
En ja, zo kwam er een hele interessante dialoog, eigenlijk met een hele brede...
groep developers en ontwerpers op gang...
rondom die app.
MARIE: En hoe was dat dan om op zo'n manier te werken?
Als je zag hoe het op Twitter tekeer ging...
over onder bijvoorbeeld de comments van Hugo de Jonge, dan dacht je echt oh...
we zijn helemaal gek geworden dat we dit open en transparant gaan doen.
Maar het interessante was juist dat...
omdat we in contact waren met een community van...
mensen die zelf ontwerper zijn of zelf developers waren...
die vonden het belangrijk om gewoon goed en gedegen feedback te geven...
want dat is ook een beetje hun visitekaartje die ze aan ons afgaven.
Van hé, ik weet ook echt wel iets van ontwerp af.
Dus die feedback, die was heel erg, echt heel erg goed die we kregen.
En dat was totaal anders dan wat je normaal gesproken op het internet ziet als...
een bewindspersoon een tweet online zet.
Dus ja, ik vond het begin heel spannend...
maar later dacht ik: meer!
Ik wil nog meer feedback! Dat was hartstikke leuk.
Edo... hoi!
EDO PLANTINGA: Hoi.
Jij werkt voor de digitale overheid op het gebied van open source.
Jij bent betrokken geweest bij de ontwikkeling van de CoronaMelder-app.
Wat kunnen andere overheden daarvan leren?
Ik denk dat de de CoronaMelder-app...
dat ging heel erg over transparantie hè...
dus we zijn eigenlijk veel verder gegaan dan...
alleen maar het publiceren van de broncode ergens.
Want dan ja, wat...
dan gebeurt er niet per se iets...
als je dat doet.
We hebben ook heel erg gekeken naar van oke...
wat zijn de redenen erachter?
Wat zijn de ontwerpoverwegingen?
Hoe zijn we omgegaan met privacy, etcetera etcetera.
En ik denk zo'n open manier van werken...
waarbij je dus eigenlijk ook gewoon de dingen die je nog niet weet...
je kwetsbaar op durft te stellen.
Ja, dat is iets wat elke overheid...
bij wijze van spreken morgen al mee zou kunnen beginnen.
En ik denk dat een goed voorbeeld daarvan is...
Ron Roozendaal de CIO van VWS...
die ook heel actief steeds op Linkedin bijvoorbeeld de gesprekken aangaat...
over vragen die ze nog hebben en waar ze nog niet over uit zijn.
Zo hallo Ron...
vertel eens, hoe maak jij nu al zelf gebruik van open source componenten?
Nou, heel Nederland heeft gemerkt en weet...
dat we midden in een pandemie zitten, nu al bijna twee jaar.
En die pandemie, daar dragen we ook ons steentje aan bij in de digitale zin.
Dus het bestrijden van die pandemie...
daar worden ook allerlei digitale hulpmiddelen bij gebruikt.
Dat begon met CoronaMelder, maar iedereen kent bijvoorbeeld ook CoronaCheck.
En als je wilt dat je vertrouwd wordt als...
overheid in wat je doet, dan doe je dat in alle openbaarheid.
Dus alles wat we bediscussiëren kun je vinden op Code for NL...
een grote gemeenschap van open source meedenkers.
Alles wat we bedenken aan designs kun je...
vinden op Figma, de wereldwijde website voor designers.
Dus wat we doen is, alles in alle openbaarheid, in alle transparantie.
En dat betekent dus ook dat de broncode van CoronaCheck...
en CoronaMelder en alle andere dingen die we doen...
dat die staat op de GitHub site van het ministerie van VWS.
We gaan zelfs zo ver dat onze minister, de minister van Volksgezondheid van Nederland...
de eerste minister wereldwijd was die een Github commit deed.