Als je als samenleving niet een zekere lenigheid hebt...
ten opzichte van dingen die anders worden, dingen...
die vernieuwen, dan eindigt het eigenlijk in ellende.
Ik ben Ton Baetens, historicus, bestuurskundige...
adviseur en onderzoeker bij EMMA...
en ik schrijf voor Overheid van Nu.
Vandaag gaan we het hebben over...
Wenen in het Fin De Siècle...
een boek van Carl Schorske.
Mocht je van cultuurgeschiedenis houden...
mocht je iets willen weten over hoe samenlevingen...
als een laboratorium zichzelf vernieuwen, ontdekken...
vernietigen ook...
dan is dit het boek wat je absoluut gelezen moet hebben.
Het Weense Fin De Siècle...
dat verraadt de titel natuurlijk al...
gaat over het Wenen en eigenlijk het Wenen...
tussen 1860 en laten we zeggen 1900 misschien wat verder...
waarin het burgerlijke Oostenrijk...
het burgerlijke liberale Oostenrijk...
dat veranderde in 1900 in bijna een kruitvat...
een kruitvat vol vernieuwing in de schilderkunst...
in de schrijfkunst in politiek.
Eigenlijk, als je goed naar het Wenen van toen kijkt...
dan zou je met een heel klein beetje fantasie...
een aantal parallellen kunnen zien met iets wat er vandaag
eigenlijk wereldwijd aan de hand is.
We zijn best wel onzeker met elkaar.
Er zijn allerlei...
grote maatschappelijke vraagstukken...
die we soms wel en soms ook...
niet goed met elkaar kunnen bespreken.
En eigenlijk is dat precies waar...
het Weense Fin De Siècle last van had.
Moeten we nou wel vernieuwen?
En als je vernieuwt...
verniel je dan niet ook?
Wat we vandaag de dag kunnen opsteken van dit boek is dat...
Schorske heel duidelijk laat zien...
dat als je als samenleving niet een zekere lenigheid...
hebt ten opzichte van dingen...
die anders worden, dingen die vernieuwen...
dan eindigt het eigenlijk in ellende.
En als je een heel klein beetje in staat bent om ruimte...
te geven, om veranderingen misschien wel toe te laten...
dat je dan een veel grotere kans hebt...
op eigenlijk allerlei prachtige, nieuwe, mooie...
ontwikkelingen die naast...
een deel van het oude kunnen blijven bestaan.
En waarom je misschien dit boek als ambtenaar...
echt zou moeten lezen...
en dan moet je me eigenlijk beloven dat je ook...
door die Ringstrasse gaat lopen...
want in die Ringstrasse, dat is het triomf van...
eigenlijk de ambtenarij...
de ambtenarij die...
een volksvertegenwoordiging ging bedienen...
die het stadhuis zeg maar ging bedienen...
die eigenlijk alles wat een samenleving tot een...
democratische samenleving maakte...
ook in symbolen ging bouwen.
En dat zie je allemaal...
in bijna één stijl langs die Ringstrasse ontstaan.
Een triomf van bureaucratie, zo raar als dat misschien...
in onze oren klinkt, een triomf van ambtenarij en een...
triomf van elkaar een heel klein beetje kunnen verdragen.
En wat leuk is ook dit boek kun je winnen.
Heel simpel door ‘Ik doe mee’ in de comments plaatsen.
En de notaris ziet toe op een zorgvuldige trekking.