Als die plekken dus verdwijnen, dan loop je als...
samenleving kans op meer polarisatie, op meer eenzaamheid.
En en, en en...
Ik ben Ton Baetens, historicus, bestuurskundige...
adviseur en onderzoeker bij EMMA.
En ik schrijf voor Overheid van Nu.
We gaan het vandaag hebben over The Great Good Place...
van Ray Oldenburg, uit 1989.
Ray Oldenburg is de munter...
zo ongeveer van de term ‘Third place’.
En dan zul je misschien denken wat is dan die eerste plaats?
En de tweede?
Nou, de belangrijkste plek is natuurlijk thuis.
Dat is je ‘First place’, daar kan je jezelf zijn.
Je ‘Second place’, dat is werk.
Daar kan je misschien ook wel tot op zekere hoogte jezelf zijn...
maar dat is toch duidelijk een andere plek.
En wat Oldenburg zo prachtig laat zien is dat je...
sociaal gezien eigenlijk behoefte hebt aan een andere plek...
waar je toevallige ontmoetingen kan hebben, waar je mensen...
kan zien die je kent, maar misschien wel niet heel goed.
Oldenburg laat eigenlijk historisch zien dat...
het Amerika van voor de wereldoorlog...
een ander Amerika was dan het Amerika wat hij...
na de Tweede Wereldoorlog is gaan aantreffen.
Er ontstond iets wat ‘suburbia’ heet:
woonwijken waarin mensen...
geweldig veel woongenot ervoeren, maar waarin het...
eigenlijk ontzettend lastig was om zomaar...
iemand op straat tegen te komen waarin ook die...
sociale cohesie in de vorm van een bar en hair salon.
Al die onderwerpen die hij benoemt...
die hebben daar eigenlijk nauwelijks een plek.
De ontwikkeling die Ray Oldenburg beschrijft...
die zie je ook eigenlijk in Nederland.
In de jaren tachtig en negentig...
stroomden veel binnensteden leeg...
en dat was omdat het niet gezellig was.
In zijn ogen is dat schadelijk.
Want die ‘Third places’, dat zijn plekken waar sociale lijm...
ontstaat waarin mensen elkaar aardiger gaan vinden.
Als die plekken dus verdwijnen...
ja, dan loop je als samenleving kans op...
meer polarisatie...
op meer eenzaamheid.
En en en en.
Er is veel veranderd.
Steden staan weer bol van ‘Third places’.
Maar dat effect wat Oldenburg beschrijft...
dat daar iedereen en alles, ongeacht rang en stand...
elkaar kan ontmoeten,
dat is eigenlijk nog steeds niet heel erg goed gelukt.
Je ziet op heel veel plekken...
dat het sociale klontjes zijn...
van mensen die elkaar eigenlijk al heel goed kennen.
Ray Oldenburg had een een droombeeld...
van wat een ‘Third place’ zou moeten zijn.
Daar moet iets van ‘Gemütlichkeit’ in zitten...
want dat had je uit de Duitse Biergarten geleerd.
Daar moet iets van sociale samenhang zitten.
Dat leende hij uit de pub, dat moet iets zijn over...
elkaar politiek kunnen verstaan.
Dat was het Wiener Kaffeehaus.
En zo had hij allemaal mooie vergelijkingen.
Ambtenaren kunnen door op die manier naar...
een plek te kijken, best iets leren van Oldenburg.
Misschien zoals good old Riek Bakker...
in de Kop van Zuid gedaan heeft.
Een gebied niet doorrekenen op economie of op kansen...
maar eigenlijk op een visioen, een sociaal visioen.
Hoe gaan mensen op die Kop van Zuid elkaar weer zien?
Maar met dat type durf...
daar zou je als ambtenaar een wereld kunnen verbeteren.
Het boek The Great Good Place kun je winnen.
Heel eenvoudig door ‘Ik doe mee’ in de comments te plaatsen.
En met een heel klein beetje mazzel...
komt dat boek dan gelijk jouw kant op.