Als we blijven geloven in groei..
vallen er slachtoffers.
Ik ben Ton Baetens. Historicus en bestuurskundige.
Adviseur en onderzoeker bij EMMA.
En ik schrijf voor Overheid van Nu.
Wij gaan het vandaag hebben over het meest...
recente boek van
Filosoof, socioloog, marxist,
denker des vaderlands
Het denkbeest uit Ljubljana.
En het boek waar wij het over...
gaan hebben heet: Against progress
En in dat boek maakt Žižek gehakt...
Hij slaat er de bijl aan.
Hij laat er niets van heel.
Žižek analyseert ons denken over vooruitgang...
vrij principieel.
De afgelopen twee eeuwen...
hebben we namelijk in het licht van de...
verlichting gedacht dat groei ons verder brengt.
En Žižek laat overtuigend zien dat...
dat inmiddels zeker niet meer klopt.
Als we blijven geloven in groei...
In duurzaamheid, in mensen, in arbeidsomstandigheden...
noem maar op.
Žižek pleit voor iets wat hij disavowal noemt.
Eigenlijk moeten we eerst met elkaar...
door de hel.
Voordat er een louterend, oplossend moment is waarin...
we ons realiseren dat niet alles heel erg vervelend is.
Maar dat in al die ellende ook iets positiefs...
een piepklein sprankje hoop gaat ontstaan.
Dat noem je ook wel
een louterend moment.
En dat is eigenlijk waar hij ons iedere keer op wijst.
Heb maar vertrouwen, we gaan eerst door de hel...
maar daarna volgt, hij gelooft niet in de...
hemel vermoed ik zomaar.
Maar daarna volgt de hemel.
Dat vooruitgangsgeloof dat is zo goed als onuitroeibaar.
Daar geloven we eigenlijk allemaal nog steeds enorm in.
En tegelijkertijd doordat we dat zo doen.
Lijkt het ook neutraal. We hoeven er...
geen vraagtekens bij te plaatsen.
Want denk maar na...
als we de defensieuitgaven...
willen verhogen. Dat is logisch.
Maar dat dat ook consequenties heeft...
dat we met mekaar toch keuzes moeten maken...
dat vinden we heel erg moeilijk.
Vooral omdat die groei ons eenmaal belooft dat...
het altijd meer en beter wordt.
En Žižek laat zien dat dat...
Een ambtenaar zou eigenlijk een hele fundamentele les uit dit...
boek kunnen trekken.
Namelijk dat keuzes maken, verlies durven nemen.
Dat dat eigenlijk een heel...
En dat we eigenlijk in de hele breedte naar onze...
samenleving moeten kijken.
Omdat als we alles in samenhang zien dan pas wordt duidelijk dat niet alles kan.
Dat je net zoals Žižek zegt...
die groei, die vooruitgang. Dat is een valse belofte.
En dus moeten we elkaar heel diep in de ogen kijken en...
En ambtenaren helpt dit boek om na te denken dat...
dat helemaal niet zo erg is.
Dat ze steun kunnen hebben aan datgene...
wat hij dus emanicipatoire pessimise noemt.
En een heel klein beetje...
Dit boek van Žižek kan je niet winnen.
Want dat hebben we niet besproken.
Maar Against progess valt wel te winnen, hoe?
Door ik doe mee in de comments te plaatsen.
En dan komt dit jouw kant op.