De consultant is er voor om de denkkracht op een bepaald moment te verhogen,
zodat je met elkaar het beleid beter kan vormgeven
en dat je ook beleid beter kan doorontwikkelen.
En daar heb je vaak ook die frisse blik voor nodig van de
van de externe consultant. En dan is hij heel waardevol.
En ik denk, die rol wordt wellicht ondergewaardeerd zelfs.
Ik ben Onno Bouwmeester, hoogleraar consulting en bedrijfsethiek
aan Durham University. Dat is in de in de UK.
En ik werk ook aan de Vrije Universiteit en dan ben ik director
of the VU knowledgehub for Consulting and Professional Service Firms.
Kennisborging is wat mij betreft ondergewaardeerd.
Ik denk dat de overheid de taak en de verantwoordelijkheid heeft
om op bepaalde gebieden echte kennis in huis te houden
en niet alles uit te besteden of bij derde partijen te leggen.
En dan kan je denken aan kennis over de dijken.
Je kan denken aan defensie en de kennis daarvan.
Je kunt ook denken aan kennis van de IT infrastructuur
binnen de overheid. Er zijn heel veel gebieden
waarvan ik echt denk daar moet de overheid kennis in huis houden
en niet alles uitbesteden. Ja, als je alle kennis uitbesteedt,
dan mis je continuïteit. Dus je kan dan, nou op het moment
dat zo'n externe partij het even laat afweten, ja
dan heb je de kennis zelf niet meer. Daarbij speelt dan een kosten argument.
Dus op het moment dat je de kennis niet in huis hebt
en je moet hem inhuren, is die kennis over het algemeen twee keer zo duur.
Efficiëntie is in mijn ogen ondergewaardeerd,
maar dan vooral omdat het niet goed wordt begrepen.
Het wordt vaak gelijkgesteld aan een bezuiniging.
En efficiëntie leidt wel tot besparing op de kosten,
maar een besparing op de kosten of een "bezuiniging"
leidt niet per se tot meer efficiëntie. Dus wat je met efficiëntie
eigenlijk beoogt is dat je je doel haalt met inzet van minder middelen.
En als je dan denkt bijvoorbeeld aan organisaties,
hoe die zijn opgebouwd, dan zitten daar vaak bureaucratische lagen in.
Die bureaucratische lagen, die kan je soms verminderen
en dat leidt dan tot een besparing. Maar de controle vermindert dan ook
in de mate van fouten die je gaat maken, die neemt dan toe.
Dus het is dan altijd een soort van afweging van is
zo'n bezuiniging die je je voorneemt... Nou ja, is die niet zo groot
dat je de doelen die je zou willen halen niet meer behaalt?
Outsourcing is wat mij betreft overgewaardeerd.
Outsourcing is vaak, ja een vorm van wishful thinking
in mijn ogen. Dus je probeert door out te sourcen
een kostenvoordeel te realiseren, maar terwijl je
je kostenvoordeel probeert te realiseren, verlies je vaak een aantal
van de doelstellingen die je voor ogen had.
En dat kan een continuïteitsdoelstelling zijn ten aanzien van de kennis.
Het kan ook een uitvoeringsdoelstelling zijn.
Want de onderliggende vraag is waarom zou een partij
die voor jou werkzaamheden gaat uitvoeren dat beter doen dan jezelf?
Nou, dan kan je je dus afvragen van heeft zo'n partij
meer schaalvoordelen? Vaak heeft de overheid
ook schaalvoordelen. Kan zo'n partij efficiënter werken?
Heeft die betere krachten in dienst dan de overheid?
Noude overheid biedt vrij goede arbeidsvoorwaarden.
Zal een externe partij dat ook doen? Dus wat er vaak onder ligt
is toch de bezuiniging en niet dat het een manier is
om iets efficiënter uit te voeren, dus je gaat het vaak
minder goed uitvoeren. Consultancy is wat mij betreft
op dit moment overgewaardeerd en dan met name
als het gaat om de IT-consultants De IT-consultants, die nemen
in organisaties en zeker binnen de overheid
zo'n grote plek in bij bepaalde onderdelen van de overheid
dat ook daardoor, door dat enorme uitbesteden, de continuïteit in de kennis
van de overheid zelf enorm onder druk komt of euh... Ja, dat dat die komt
in gevaar zal ik maar zeggen. Daar zou je als overheid
meer uhm ja grip moeten houden op de situatie.
De IT-consultants die worden in mijn ogen echt overgewaardeerd.
Dat geldt niet voor alle consultants. Er zijn veel andere typen
van consultants, veranderconsultants of een beetje
meer de expert-consultants die meehelpen met beleid.
Die werken samen met interne adviseurs binnen de overheid,
met interne veranderconsultants of met interne beleidsconsultants.
En daar is de mate van inzet van die consultants ook niet zo hoog.
Dus dat blijft wel onder die de 10%, de Roemer-norm.
Terwijl met de IT-consultants gaat het er ver boven
en heb je af en toe van die percentages van 40%
bij onderdelen van de overheid. En dat is denk ik niet waar de consultant voor is.
Dus de consultant is er voor om de denkkracht
op een bepaald moment te verhogen, zodat je met elkaar
het beleid beter kan vormgeven en dat je ook je beleid beter kan doorontwikkelen.
En daar heb je vaak ook die ja de frisse blik
voor nodig van de van de externe consultant.
En dan is hij heel waardevol. En ik denk, die rol wordt wellicht
ondergewaardeerd zelfs.