Ja, precies ik ben Marijn Molema
ik werk voor het planbureau Friesland. Planbureau Friesland
is een onderzoeksbureau in Leeuwarden die de Beleids
in de bestuurskracht van Friesland, onze mooie provincie,
versterkt met kennis in de vorm van cijfers, analyse, ideeën.
En ik mag ook namens het planbureau Friesland
één dag-in de week bijzonder hoogleraren zijn
aan de Rijksuniversiteit Groningen. Mijn onderwerp is regionale vitaliteit
en dynamiek, dus ik doe onderzoek naar regionale ontwikkeling.
Je zou me kunnen kennen van mijn recent verschenen boek
zwaai roepen springen naar het land waarin elke regio telt.
Interbestuurlijk samenwerken wordt ondergewaardeerd
wij denken dat het dat die samenwerking wel vanzelf tot stand komt.
In veel gevallen, maar in veel gevallen heeft dat veel meer aandacht nodig,
en dat komt doordat we eigenlijk in de eenentwintigste eeuw
op een nieuwe manier met ja de overheid moeten moeten inrichten
bij de kracht van samenwerking zit ook dat je het samen
doet en dat een rijk niet zaken over de schutting gooit.
En zegt van successen mee. Nee, het rijk blijft
een verantwoordelijkheid houden over over hoe, hoe.
Gemeenten en provincies daar mee omgaan en moet de gemeenten en provincies
ook toerusten met kennis, met financiën, met verbindingen leggen
om om die decentrale taken goed goed uit te kunnen voeren.
Viceversa hebben gemeenten en provincies natuurlijk heel veel, ja kennis
en ervaring van die gebieden, van die regio's
die ze weer heel goed kunnen terugkoppelen naar het rijksniveau die.
Op basis daarvan weer ja, centrale arrangementen
of met wetten en regels beter kan maken ambtelijk.
Vakmanschap is overgewaardeerd in de zin dat we denken
dat dat vaak wel goed zit met met dat vakmanschap,
maar dat we die houding ons eigenlijk niet meer kunnen permitteren kijk,
ik kom geregeld op ministeries om gesprekken te voeren
en wat ik dan zie op de gangen en de burelen is een enorme dynamiek,
een enorme ja. -Gevarieerdheid aan.
Aan personeel en je zou die dynamiek eigenlijk ook toewensen
op de wat meer decentrale niveaus, omdat daar ook de kennis en kunde
ontzettend belangrijk is. Ontzettend belangrijk is,
met name ook in ja, gebieden die wat minder,
wat minder bevolkt zijn, die wat minder economische kracht hebben.
Dat zijn vaak gemeenten die het juist nodig hebben
om ja bij te blijven. -Even met de nieuwste stand van zaken
die de vaardigheden nodig hebben. -Zichzelf goed te presenteren
om eigenaarschap te nemen over de eigen toekomstontwikkelingen
nou ja, dat heeft allemaal met met vakmanschap te maken.
Grensregio's zijn ongewaardeerd onze samenleving,
onze, onze overheid, onze media is zo nationaal georiënteerd
dat we vergeten dat we als Nederland een hele lange grens hebben
met buurlanden, en voor heel veel gebieden in Nederland
is die grens. -Vrij hard! Dat betekent dat er allemaal,
ja natuurlijke barrieres worden opgeworpen op bijvoorbeeld een arbeidsmarkt,
een woningmarkt, een consument. -De markt en dat is biedt,
biedt aan de ene kant kansen, maar zorgt ook voor belemmeringen
dus daarom moeten we denk ik veel meer aandacht hebben
voor wat grensregio's nodig hebben. Transat versus regio,
absoluut overgewaardeerd het is een ja, een een, een,
een koppeling van twee begrippen die ertoe leidt dat die twee lijken
alsof ze tegenover elkaar. -Maar staan, en dat is in heel
veel gevallen niet zo, het was in de twintigste eeuw
lange tijd een soort ideaal van een ja, homogeen
modern, modern, industrieel ontwikkeld Nederland en alle gebieden
die niet aan dat het ideaalbeeld voldeden daar moest de overheid
een helpende hand toesteken door bijvoorbeeld daar industrie
heen te trekken of daar infrastructuur aan te leggen, heeft heel goed gewerkt.
Alleen, ja, in de jaren 70 en 80 veranderde de economie
helemaal van karakter en werkte dat. -Medicijn niet meer.
Toen zijn we meer in termen van economische netwerken.
En clusters gaan denken en dat heeft eigenlijk gezorgd
voor een soort omkering van het beleid. In plaats van de aandacht
voor nou ja, relatief kwetsbare gebieden, gingen steeds meer aandacht
naar de ja economische clusters de de ja, de krachtige economische centra
van het land, en dat heeft uiteindelijk voor heel veel teleurstelling
en ook boosheid gezorgd in die regio's brede welvaart.
Is ondergewaardeerd dat heeft ermee te maken
dat als ik een lezing geef voor het algemeen publiek,
vraag ik vaak: van wie kent het? -Een brede welvaart, want ik ben bang
dat ik in mijn eigen bubbel zit het blijkt inderdaad vaak zo te zijn
gaat altijd maar een paar handen omhoog is eigenlijk heel jammer
dat dat begrip brede welvaart maar tot zo'n beperkte groep
in de samenleving beperkt blijft, omdat het eigenlijk
een heel mooi begrip is om omdat het wel. -Waar het ons ons welzijn
op een hele brede manier definieert het gaat naast een goed inkomen
en een mooie. -En ook om je gezondheid,
om prettig wonen, veilig, veilig wonen, ja, je goed en tevreden voelen
zijn allemaal aspecten die het leven de moeite waard maken.
Ik denk dat heel veel, heel eel veel burgers
en heel veel, nou ja, maatschappelijke organisaties
heel goed met dit begrip uit de voeten kunnen.
Om ook voor zichzelf na te denken van wat vind ik nou belangrijk
in het in het leven? En. -Met die, ja, met dat zelfinzicht
ook het gesprek. -Bijvoorbeeld met de overheid aan te gaan.
De programmatische aanpak is overgewaardeerd op het moment
dat je die programma tijdsbestekken beperkt tot vier of vijf jaar,
en daar zijn we heel goed in in Nederland, dat we in cycli denken
van vier of vijf jaar, en iedere vier of vijf jaar
komt er weer een nieuwe bestuur. -Met met met nieuwe plannen, die zegt: van
nou gaan we voor eens en voor altijd oplossen, maar dat dat kan.
Helemaal niet de de de. De zaken waaraan wij werken
zijn zo ingewikkeld en zo complex dat je de hele lange tijd.
Het voor nodig hebt om echt verandering tot stand te brengen,
dus daarom zou ik pleiten voor voor programma's
niet van vier of vijf jaar, maar bijvoorbeeld van 20 of 30 jaar.
Dat gebeurt ook al heel veel in Nederland. Hè bijvoorbeeld,
het nationaal programma Rotterdam-zuid is voor een aantal decennia.
Ja, dan heb je de tijd om met elkaar netwerken op te bouwen,
om met elkaar commitment op te bouwen, om echt te kijken van
hoe kunnen wij nou voor langdurige verandering zorgen
in een bepaalde wijk, in een bepaalde regio
of in een bepaald gebied? -Regionale kennis bureaus en je ziet
ik begint te stralen, zijn ondergewaardeerd in de zin
van dat we er eigenlijk veel meer uit kunnen halen.
Regionale kennis bureaus zijn er in Groningen, Friesland, Drenthe,
in Overijssel is een trend, bureau in Zeeland is een.
En een centrum Zeeuwse samenleving in Brabant
en in Limburg zijn soortgelijke bureaus zijn allemaal wel heel verschillend.
Ja, allemaal dragen ze bij aan kennis over die regio,
en niet alleen kennis in de vorm van cijfers van zoveel pro.
Docent en en kleurtje rood of kleurtje. -Lichtblauw, hè, die kaartjes,
die statistische kaartjes die iedereen kent,
maar ook kennis over wat wat mensen beweegt hoe mensen.
Met elkaar samenwerken, hoe de cultuur in een bepaald gebied is,
dan moet je deels ook: ja. -Ook aanvoelen en
en van binnenuit onder woorden kunnen brengen daarom.
En ik heel erg voorstander van regionale kennis, bureaus zeker.
Ook ja, in een land dat probeert om de voelsprieten
wat beter af te stemmen op. -Al die verschillende regio's en wat daar,
wat wat er gaande is en wat hun behoeften zijn,
daar kunnen regionale kennisbron echt bij helpen om dat expliciet te maken.