Veel politieke ambtsdragers op decentraal niveau zijn naast hun
politieke werkzaamheden ook volop actief in de maatschappij.
Dat is ontzettend waardevol.
Politieke ambtsdragers die zelf midden in de samenleving staan,
weten wat er speelt en kunnen hun ervaring meenemen bij de besluitvorming.
Maar zij moeten wel opletten dat dit niet tot belangenverstrengeling leidt.
In de wet is daarom een aantal handelingen omschreven die verboden zijn voor
decentrale politieke ambtsdragers.
Deze verboden handelingen zijn te vinden in artikel 15 van de Gemeentewet en Provinciewet
en artikel 33 van de Waterschapswet.
Bepaalde handelingen zijn altijd verboden. Een raadslid mag bijvoorbeeld nooit als
advocaat optreden voor de gemeente of de wederpartij.
Maar voor andere handelingen kan ontheffing worden aangevraagd bij het
bevoegd gezag.
Dan gaat het specifiek om bepaalde overeenkomsten tussen de politieke
ambtsdrager als privépersoon en de gemeente. Niet in alle gevallen zal voor u meteen
duidelijk zijn of een bepaalde handeling wel of niet is toegestaan.
Het Beleidskader en het Modelbeleidskader zijn bedoeld om de
toepassing van wetgeving over verboden handelingen makkelijker
te maken. Aan de hand van concrete voorbeelden
wordt duidelijk wat wel en niet is toegestaan.
Als het gaat om handelingen van politiek ambtsdragers op
provinciaal niveau, is de minister van Binnenlandse Zaken het bevoegd gezag.
Het Beleidskader Verboden Handelingen
wordt door de minister gebruikt om te beoordelen of
handelingen van provinciale politieke ambtsdragers wel of niet
zijn toegestaan. Het Modelbeleidskader is bedoeld voor
Gedeputeerde Staten en de Commissaris van de Koning.
Zij zijn het bevoegd gezag om te oordelen over handelingen van
politieke ambtsdragers in gemeenten en waterschappen.
In de beleidskaders wordt onder meer beschreven wat een verboden
handeling is.
Als een politieke ambtsdrager zichzelf in een voordeligere positie
brengt ten opzichte van andere burgers, kan dit een risico vormen voor de zuiverheid
van verhoudingen.
Dat is bijvoorbeeld het geval als een raadslid bepaalde voorkennis heeft of als een
wethouder een contract afsluit tegen een voordeliger bedrag.
Soms kan voor zo’n handeling, die eigenlijk verboden is
een ontheffing worden gegeven. Het bestuursorgaan dat tot ontheffing
bevoegd is, toetst dan of de verhoudingen nog wel zuiver zijn.
Om dit begrijpelijker te maken, bevatten de beleidskaders
verschillende voorbeelden.
Zoals het kopen van een stuk grond van de gemeente.
Twijfelt u in een concreet geval of een bepaalde handeling wel of niet mag in
uw positie?
Dan is het altijd goed om hierover het gesprek aan te gaan.
Het Beleidskader en het Modelbeleidskader Verboden
Handelingen bieden daarvoor een startpunt. Wij raden u dan ook van harte aan deze
beleidskaders te gebruiken. Deze zijn te vinden op de website
kennisopenbaarbestuur.nl
Mocht u hierover vragen hebben, dan kunt u altijd een bericht sturen naar het mailadres
info.openbaarbestuur@minbzk.nl.