Beste verschilmakers, van harte welkom bij het 2 0:00:14.487,0:00:21.150 3 0:00:21.150,0:00:26.282 4 Voordat ik verder ga met het toelichten van het programma --> 5 geef ik graag het woord van welkom aan onze demissionair minister Kajsa Ollongren.
De lerares op de basisschool die net iets te veel verdient voor 7 0:00:39.037,0:00:46.900 8 jongen die na jaren in de jeugdzorg zijn eigen stekje zoekt, 9 Al die mensen moeten goed en betaalbaar kunnen wonen, Net als iedereen.
Dat lukt alleen als we de handen ineenslaan. 11 0:01:02.132,0:01:08.152 12 elkaar weten te vinden, 13 Niet voor niets luidt de Afrikaanse zegswijze: “Als je snel wilt gaan, ga je alleen. Als je ver wilt komen, ga je samen."
En daar slagen we steeds beter in.
Ik ben trots op de afspraken die we met Aedes 16 0:01:25.000,0:01:31.000 17 sociale huurwoningen en 10,000 flexwoningen. 18 Dat is een grote stap vooruit, Maar wonen is meer dan alleen een dak boven je hoofd.
Het gaat ook om leefbaarheid, om 20 0:01:42.442,0:01:49.172 21 En daarom zijn maatwerk en diversiteit zo belangrijk, 22 Met passende woonvormen kunnen mensen die zorg nodig hebben, zelfstandig blijven wonen.
En door leegstand te voorkomen, bevorderen 24 0:01:58.797,0:02:04.603 25 ontwikkelen we 'prefab' woningen, 26 En transformeren we leegstaande panden en oude fabrieksterreinen.
Zoals de voormalige Nibb-it-fabriek, de chipsfabriek 28 0:02:14.670,0:02:19.416 29 600 appartementen en woningen gebouwd, 30 En Breda trekt --> zo hoorde ik iemand zeggen, eigenlijk een rotte kies uit de stad.
Goede samenwerking gaat niet vanzelf. 32 0:02:29.890,0:02:36.792 33 Met een eigen rol voor iedereen --> maar altijd samen met anderen, 34 Bovendien is de urgentie heel erg groot, Het woningtekort is historisch hoog.
En COVID-19 treft kwetsbare groepen 36 0:02:47.240,0:02:54.120 37 zien dat we samenwerking lokaal moeten invullen, 38 Heldere prestatieafspraken bieden een gezamenlijk kompas.
Om die samenwerking te stimuleren heb ik met Aedes, VNG 40 0:03:05.441,0:03:10.670 41 samenwerking voor het voetlicht, 42 De provincie Zeeland kampt bijvoorbeeld met vergrijzing en krimp van de bevolking.
Om dat op te vangen laten twee Zeeuwse woningbouwcorporaties 44 0:03:21.810,0:03:27.400 45 dan kunnen ze elders worden neergezet, 46 In de gemeente Schiedam is de druk op de woningmarkt juist heel groot. En daar zoeken veel mensen met spoed een woning.
Om hen te helpen, bouwt de gemeente leegstaande panden om tot 48 0:03:42.254,0:03:48.980 49 dat eenzame ouderen helpt aan een maatje om mee te fietsen, 50 Het zijn voorbeelden om trots op te zijn --> maar ook om van te leren. En om elkaar te inspireren.
En daarom organiseren we vandaag dit congres 52 0:04:00.854,0:04:05.550 53 hoge opkomst waarschijnlijk niet voor het laatst, 54 En die hoge opkomst laat zien dat ook u het belang ziet van goede samenwerking.
In ons eentje komen we er niet. Dus laten 56 0:04:16.630,0:04:22.220 57 land waarin iedereen goed en betaalbaar kan wonen, 58 Ik wens u vandaag veel succes en inspiratie, 59 Die inspiratie moet zeker lukken, 60 We gaan vandaag met elkaar praten over de onderwerpen die mevrouw Ollongren al benoemde.
We slagen er al behoorlijk goed in. 62 0:04:39.260,0:04:44.519 63 om gemeenten --> verhuurders, projectontwikkelaars, 64 zorg- en welzijnsorganisaties en andere betrokken partijen.
Maar om aan die enorme vraag te kunnen voldoen 66 0:04:53.219,0:05:01.430 67 Daarover gaan we praten rondom het thema sociale huisvesting in Nederland, 68 Dat staat vandaag op de rol, 69 Zoals gezegd --> ik herhaal het nog even, wordt het congres georganiseerd door het ministerie van BZK, de Woonbond, VNG, en Aedes.
Namens hen van harte welkom. 71 0:05:17.124,0:05:21.230 72 hebben in twee rondes betrokken partijen die 73 zullen vertellen hoe zij kijken naar de samenwerking, Dat doen we aan de hand van twee thema’s.
Maar we doen dat ook met u, met jou, aan de 75 0:05:29.589,0:05:36.140 76 om vragen te stellen --> opmerkingen te geven 77 en constructieve ideeën aan te dragen, We zullen die vast niet allemaal kunnen behandelen,
maar het lijkt ons mooi om toch te horen wat 79 0:05:45.470,0:05:51.760 80 u voor die verdere doorontwikkeling van de samenwerking? 81 Even technisch: het kan misschien zo zijn dat thuiswerken nog steeds zijn tol eist van de wifi.
Als u een hapering heeft in de verbinding, 83 0:06:01.616,0:06:05.464 84 vragen heeft: rechts bovenin vindt u ook de helpdesk, 85 Zo moet het lukken om een goede conferentie met elkaar te beleven.
Ik ga zo naar onze gasten, want we gaan praten over 87 0:06:33.677,0:06:38.496 88 Het versnellen van de nieuwbouw van sociale huurwoningen, 89 We zullen met elkaar spreken over een aantal subthema’s --> namelijk urgentie, de knelpunten, betaalbaarheid en schaalbaarheid, 90 en welke kansen we nog beter kunnen benutten als het gaat om samenwerking.
We doen het al goed, maar hoe kan het nog beter? En vooral: 92 0:06:54.970,0:06:59.267 93 voorzitter van Aedes, Welkom. 94 Zeno Winkels --> algemeen directeur van de Woonbond, Fijn dat u er bent.
Desiree Uitzetter, voorzitter van het bestuur van Neprom. 96 0:07:09.579,0:07:15.860 97 maar ook lid van de taskforce nieuwbouwwoningcorporaties --> 98 voorzitter van de fysieke pijler G40 --> en ook nog voorzitter van de commissie ruimte, wonen, en mobiliteit van VNG, 99 Volgens mij een geweldige line-up van sprekers om met elkaar dit onderwerp door te nemen.
Als ik mag starten met Martin, 101 0:07:33.210,0:07:39.250 102 beelden en welke verhalen horen daarbij? 103 Het woningtekort --> dat is een abstract begrip, Maar het gaat vooral over mensen.
De minister heeft daar in haar praatje 105 0:07:50.190,0:07:55.680 106 jonge mensen --> voor oude mensen, arbeidsmigranten, 107 mensen met een asielvergunning, Dat betekent dat er eigenlijk voor een heel breed front
van mensen die een woning nodig hebben, vaak 109 0:08:06.199,0:08:11.072 110 je je dat wonen meer is dan een dak boven je hoofd, 111 Het is ook een veilige plek --> waar je je huiswerk kan maken, of waar je je even kan terugtrekken.
En waar je gewoon veilig kunt wonen. 113 0:08:18.610,0:08:21.710 114 indruk? 115 De getalsmatige verhalen van 330.000 woningzoekenden.
Dat is Rotterdam, Middelburg en Zutphen bij elkaar. 117 0:08:36.704,0:08:42.221 118 al vijf jaar willen scheiden --> maar omdat er 119 geen andere woning voor een van de partners beschikbaar is, bij elkaar blijven wonen en
op een soort gescheiden manier samenleven 121 0:08:50.863,0:08:53.038 122 daar plaatsvinden, 123 Ja --> dat heeft ontzettend veel impact, ook op de verdere ontwikkeling van jeugdigen.
Dat gaat veel verder dan die stapels stenen.
Desiree, als je kijkt naar de verhalen 126 0:09:06.180,0:09:11.940 127 We hadden voorheen een groep woningzoekenden 128 met urgentie, Zoals je nu hoort --> zijn er heel veel groepen. Hoe ervaren jullie dat?
Mijn achterban ontwikkelt heel veel woningen. 130 0:09:24.323,0:09:28.138 131 loopt ontzettend op, 132 Dus je moet heel veel mensen teleurstellen, Dat is wel frustrerend.
Volgens mij hoeven we bij de 134 0:09:36.696,0:09:42.459 135 Harriët --> als je kijkt naar de knelpunten, 136 We hebben met elkaar een grote opgave, Waar stroopt dat op en waar loopt dat vast?
Waar moeten we met elkaar meer 138 0:09:52.335,0:09:57.484 139 maar we moeten ook constructiever samenwerken, 140 Dat klinkt heel eenvoudig --> en van: waarom doe je dat dan niet?
Ik denk dat het al heel erg zou helpen als wij 142 0:10:09.723,0:10:14.730 143 En uiteraard met de woningbouwcorporaties, 144 En ook door crises heen bouwen, Wat de afgelopen keer is gebeurd
dat moet natuurlijk nooit meer herhaald worden. 146 0:10:25.300,0:10:31.709 147 Ik denk dat Desiree dat vanuit BPD wel kan beamen --> 148 dat dat in die tijd zo ging, In 2016 loopt het op en toen accelereerde het vreselijk.
Daar kan je niet tegenop met je bestemmingsplan, procedures, voorbereiding van de bouw, enzovoort.
We hadden eigenlijk in die tijd 151 0:10:46.961,0:10:52.194 152 de wat slappere tijden kunnen doorbouwen, 153 Dat zou ook echt iets doen met alle organisatie die nodig is. Enerzijds om de werkgelegenheid
af te bouwen en voor die mensen iets anders 155 0:11:04.220,0:11:10.800 156 aan de stijgende behoefte aan bouwmaterialen en dergelijke, 157 Het gaat aan alle kanten dan enorm wringen.
Op veel fronten is die samenwerking noodzakelijk. 159 0:11:19.850,0:11:24.240 160 Wat zit ons best wel tegen --> ook in de samenwerking? 161 Je merkt dat als je iets afbreekt --> dat je het niet zomaar meer opgebouwd hebt.
Het afbreken gaat sneller dan het opbouwen. 163 0:11:33.448,0:11:36.858 164 niet meer zomaar klaar, 165 We hebben de afgelopen twee jaar best veel geïnvesteerd, Er is ook best wat ontwikkeling.
Maar je ziet dat het meer tijd nodig heeft en dat de schaarste ook nog lang niet opgelost is en dat dat ook nog wel even gaat duren.
Ja en voordat je het merkt, zit je al in de analyse, 168 0:11:54.476,0:11:58.120 169 0:11:58.120,0:12:01.861 170 want die conclusie hebben we ook getrokken, 171 Welke voorbeelden van goede samenwerking in jullie gemeenten zien jullie en zou je in den lande vaker willen zien? 172 Wij hebben een heel goede samenwerking bijvoorbeeld op het Waalfront.
Het is een publiek-private samenwerking. 174 0:12:24.879,0:12:31.980 175 Wat doe je anders of beter dan gemiddeld? 176 Nou ja --> samenwerking vereist altijd veel afspraken, vertrouwen, en ook een klik
tussen mensen en een gezamenlijke ambitie. 178 0:12:47.140,0:12:52.196 179 Je zou dat moeten opschalen naar een regionale 180 investeringsagenda en regionale afspraken --> waardoor je ook langjarig in een groter gebied door kunt gaan met bouwen, 181 Wat heel erg mooi is --> is de ontwikkeling van de industrialisatie van de bouw.
Je ziet achter ons een paar plaatjes van 183 0:13:11.384,0:13:14.794 184 want die woningen bouwen we voor vijftien jaar, 185 Dat is niet echt tijdelijk --> en die woningen kunnen ook wel dertig jaar mee.
Die kunnen heel snel worden neergezet. 187 0:13:24.220,0:13:29.860 188 Dat zijn snelheden die je niet haalt met definitieve bouw, 189 Nee --> en je benoemde zojuist al die regionale schaal, 190 Soms zit je elkaar ook aan te kijken, Martin, vanuit gemeente naar provincie,
naar projectontwikkelaars. 192 0:13:42.330,0:13:46.839 193 er moet een gemeenschappelijke visie zijn --> 194 die hebben we wel met elkaar, We hebben de Actieagenda Wonen gemaakt waarin alle partijen
tegen elkaar hebben gezegd: dit is onze agenda. Dan heb je een aantal randvoorwaarden, die natuurlijk ook financieel zijn.
Dat is vaak aan de orde geweest, 197 0:13:59.604,0:14:04.274 198 dat het sociale domein veel geld kost, 199 Dat zijn allemaal randvoorwaarden die noodzakelijk zijn, Maar we hebben ook veel uitvoeringskracht nodig.
Hebben we voldoende kennis en capaciteit 201 0:14:12.480,0:14:17.142 202 Die agenda hebben we wel ongeveer, 203 We weten wat ons te doen staat, Aedes is ook bezig met haar leden om die nationale opgave regionaal te vertalen. 204 Zodat elke regio weet wat ze te doen staat, Dan kan niemand meer zeggen dat niet te weten.
De randvoorwaarden, die hangen uiteraard nog een 206 0:14:36.629,0:14:41.785 207 elkaar in staat zijn om kennis en capaciteit te bundelen 208 om te zorgen dat we ook echt aan het werk gaan, 209 Ik ben niet zo pessimistisch over de agenda en over wat ons te doen staat.
Wel over de vertaling daarvan over wat 211 0:14:54.146,0:14:57.959 212 Maar ook gewoon de schop in de grond, 213 En wat betreft het beeld van voor wie het doen: is het duidelijk voor wie we bouwen, en wat, en waar?
Heb je voorbeelden van waar dat 215 0:15:07.897,0:15:10.560 216 dat nog niet zo is? 217 We zijn --> zoals ik net al zei, bezig om per regio in beeld te brengen hoe de opgave er regionaal uitziet.
Dat is iets wat heel erg bepaald wordt door de historie
en de partijen die daar historisch gezien 220 0:15:24.200,0:15:28.913 221 hoeveel woningen er gebouwd moeten worden --> 222 voor wie --> en wat voor soort woningen, Ik merk dat van de ongeveer 25 regio's,
er een stuk of twintig al heel erg ver zijn 224 0:15:39.230,0:15:43.993 225 ook beter kunt samenwerken, 226 Ja --> het mooie is dat je, omdat je bij elkaar zit en je praat over een gemeenschappelijk beeld over de toekomst,
dan ook een plan op elkaar gaat afstemmen. 228 0:15:52.008,0:15:56.983 229 Want als er iets is dat we ook hebben geleerd --> 230 is het om proberen te denken in termen van tien of vijftien jaar in plaats van in vier jaar.
Wat de facto twee jaar is. 232 0:16:05.399,0:16:10.394 233 echt aan de slag gaat --> ben je eigenlijk alweer te ver, 234 Ja en daar zit eigenlijk nog wel een punt, 235 Aan de ene kant zijn wonen en volkshuisvesting zaken van lange adem.
Terwijl ik ook heel sterk het gevoel heb dat we 237 0:16:20.448,0:16:24.596 238 zoals Zeno net al zei, 239 We hebben niet voor niets gezegd dat er een miljoen woningen in tien jaar bij moeten komen.
Je moet elk jaar een nieuwe stad bouwen, 241 0:16:31.155,0:16:35.665 242 volkshuisvesting een kwestie is van een lange adem --> 243 maar we moeten eigenlijk met elkaar veel minder begrip hebben voor hoeveel tijd het eigenlijk kost.
We moeten op alle fronten kijken hoe het sneller kan.
Als we dan nog de voorbeelden horen van hoe partijen 246 0:16:48.857,0:16:54.762 247 hoort? Wat kunnen we nog veel beter met elkaar doen? 248 Vaak betekent besturen en zaken versnellen dat je beslissingen neemt ondanks je eigen organisatie.
Als je moet versnellen rondom nieuwbouw en je 250 0:17:11.266,0:17:16.848 251 Dat betekent dat je iets van je eigenheid moet inleveren, 252 In Eindhoven hebben corporaties en gemeenten gezamenlijk toegezegd één opdrachtgeverschap te doen --> 253 om ervoor te zorgen dat het conceptueel bouwen --> dat bouwen uit de fabriek, gerealiseerd kan worden.
Daar is namelijk een bouwstroom voor nodig en 255 0:17:29.100,0:17:33.387 256 Dat hebben ze gedaan --> en dan zie je de versnellingen komen, 257 Dat is heel vervelend --> want elke corporatie heeft zijn eigen projectontwikkelingsafdeling,
of mensen die dat gewend zijn te doen. 259 0:17:42.868,0:17:46.350 260 je eigen methodes, 261 En ook van je eigen ego --> misschien, 262 Ja --> hoewel ik constateer dat de ego’s wel een beetje verdwenen zijn, Iedereen ziet de maatschappelijke opgave. 263 Die oude politiek is wel voorbij, -Dat denk ik.
Zeno, als je nog in dat hoofdstuk 'knelpunten' zit, 265 0:18:07.174,0:18:11.213 266 aan die samenwerking nog iets willen doen? 267 Toen we de Actieagenda Wonen klaar hadden --> dachten we wel:
jeetje, hoe zit het nou met de uitvoeringscapaciteit 269 0:18:19.011,0:18:25.666 270 0:18:25.666,0:18:30.699 271 aan hoe dat geld besteed gaat worden, 272 Kunnen we zorgen dat die woningen daar komen --> komt de doorstroom op gang?
Dat zijn dingen waar je je op dat 274 0:18:38.570,0:18:43.899 275 dan zie je nog allemaal plekjes die eigenlijk 276 te klein zijn voor een corporatie om zinvol te ontwikkelen. Waarvan je dan denkt:
hier kan je toch een oplossing bouwen voor een 278 0:18:52.690,0:18:56.757 279 houden en bewaken --> natuurlijk, 280 en dan zou je daar ook iets mee kunnen doen, Dus het werkt op twee niveaus.
Zitten wij dan nog te rigide te kijken naar wat een bestemming 282 0:19:05.731,0:19:08.448 283 0:19:09.469,0:19:15.559 284 hebt waarvan je over tien à vijftien jaar 285 weet wat je ermee gaat doen --> dat hoeft dan niet negen jaar lang een tuintje te zijn.
Al is een tuintje nog een goede besteding, 287 0:19:23.230,0:19:26.021 288 stenen naar elkaar gaan gooien, 289 Dat soort plaatsen zijn er nog in alle steden --> ook in het westen van Nederland.
Het zou toch fijn zijn als daar veel meer 291 0:19:34.459,0:19:36.409 292 dat dat niet gebeurt, 293 Ik probeerde de non-verbale communicatie van Desiree te lezen bij dit voorbeeld.
Ik zat non-verbaal met Harriët even te seinen, 295 0:19:44.169,0:19:45.620 296 0:19:45.620,0:19:51.169 297 voor zijn waarom dat niet gebeurt, 298 Maar heb je het dan over grondprijs? -Bijvoorbeeld. Of de buurt wil niet.
Dat komen we ook vaak tegen. 300 0:20:00.599,0:20:05.340 301 volgens de vergunningenvoorspelling voor dit jaar, 302 We moeten naar 100,000 woningen. Dat is heel veel meer --> dus we moeten echt serieus kijken naar grotere plekken.
Dat hebben we ook in de Actieagenda afgesproken. 304 0:20:15.309,0:20:20.166 305 vernieuwende en klimaat-adaptieve manier 306 betaalbare woningen kunnen bouwen, Maar ook andere woningen.
Maar wat Zeno zegt hebben we allemaal weleens. 308 0:20:28.011,0:20:32.361 309 maken voor een aantal jonge mensen, 310 Moeten we die scope wat breder maken met elkaar? Wat meer de mogelijkheden bekijken?
Of zeg je: dat hebben we dan waarschijnlijk 312 0:20:41.525,0:20:47.129 313 wordt ook maximaal in de stad gekeken naar mogelijke plekken, 314 Maar er zijn vaak redenen die niet direct zo van een plek af te lezen zijn, waarom het bouwen niet gebeurt.
Er lopen misschien al jarenlange 316 0:20:57.559,0:21:02.589 317 maar als er waarden aan die plek zijn toegedicht 318 die nu niet meer haalbaar zijn --> dan gebeurt er helaas te weinig.
Een korte reactie, Martin?
Om dat een beetje te versterken, we hadden het 321 0:21:15.545,0:21:19.341 322 betekent qua opgave --> 323 je praat over 100,000 woningen per jaar terwijl we er nu 60.000 bouwen,
dan moeten we ons realiseren dat we grosso modo praten 325 0:21:26.649,0:21:32.899 326 stad --> als bij de stad, Het moet allemaal. 327 Daar zitten denk ik de grootste zorgen --> of we dat voor elkaar krijgen.
Qua procedures, qua aanwijzen van locaties, qua uitvoeringskracht. 329 0:21:44.090,0:21:46.679 330 te discussiëren over of je voorstander bent 331 van aan de stad --> of bij de stad, Het moet de komende tijd allemaal.
We moeten gebieden aanwijzen waar 333 0:21:55.238,0:22:00.645 334 We moeten gaan nadenken over wat er nog kan bij de stad, 335 Ik ben ervan overtuigd dat we dat kunnen in Nederland, Dat hebben we altijd gedaan, dus dat moet gewoon weer.
Zo meteen kom ik nog terug op de betaalbaarheid 337 0:22:12.476,0:22:16.997 338 kromme tenen van in je schoenen? 339 Dat je denkt: als we het toch op het gebied van samenwerking beter gaan doen --> dan heb ik nog wel wat op mijn wensenlijst, 340 Er zijn twee dingen die ik ons allen zou toewensen, Dat is dat wij in het voortraject van gebiedsontwikkelingen
professioneler samen optrekken als publiek-private partijen. Bijvoorbeeld bij bestemmingsplannen.
Als je dan al weet dat het een Raad van State-procedure 343 0:22:42.365,0:22:46.635 344 We worden daar wel steeds beter in, 345 In een stad als Nijmegen is archeologie altijd een ding, Natuurwetgeving vaak ook. 346 Als je dat aan de voorkant allemaal inplant --> dan is het vaak helemaal geen probleem, Dan kun je dat gewoon inpassen. 347 Dat moet je dus wel heel professioneel met elkaar doen, Je moet je dat zeker niet laten overkomen --> maar dat gebeurt nog wel te vaak. 348 Dus daar moet je professionaliseren, 349 En dat appèl doe je op de ambtenaren die dat voorbereiden?
Dat zit ook bij de private partijen. 351 0:23:16.999,0:23:20.980 352 met die Actieagenda Wonen --> toen hebben we 353 toch ook wel de beelden met elkaar uitgewisseld, Zij zeggen: die gemeente die nooit opschiet.
Wij zeggen: die ontwikkelaars hebben dan weer 355 0:23:29.669,0:23:33.820 356 is gewoon veranderd en dat moet opnieuw worden gecheckt, 357 Dus meer aan de voorkant met elkaar zitten? 358 Meer aan de voorkant --> en ook professioneler, En ook niet voortdurend eisen opstapelen. 359 Daar heeft de gemeenteraad wel eens een handje van, Je moet jezelf dus wel een beetje beperken.
Wat vind je daar een treffend voorbeeld van, 361 0:23:53.188,0:24:01.197 362 eisen en wensen als het gaat over bouwen, 363 Bijvoorbeeld het percentage voor sociaal --> het percentage voor kwetsbare inwoners,
het moet duurzaam, het moet klimaat-adaptief, etcetera. 365 0:24:13.841,0:24:18.775 366 dit was financieel al eigenlijk niet te doen, 367 Wees hier blij mee --> dat we dit kunnen realiseren, En dan is er altijd een volgende stap.
Ik zie hier naast me iemand 369 0:24:25.830,0:24:32.799 370 Een groot probleem hierbij is dat 371 je de belangen van de mensen die er nog niet wonen, niet goed in kaart hebt.
En dan komt er altijd nog een wens bij. Terwijl je veel 373 0:24:45.672,0:24:47.610 374 0:24:47.610,0:24:53.009 375 informatietraject is daar ook wel heel mooi voor --> 376 om juist te vertellen dat het niet zomaar een huis is dat we daar bouwen.
Het gaat om een gezin dat daar moet wonen, 378 0:25:02.220,0:25:07.279 379 een bewonersraad over een nieuwbouwwijk, 380 Daar was allerlei verbale agressie, Totdat er ook een aantal van de nieuwe bewoners meededen aan die sessie.
Toen werd het ineens een stuk aimabeler. 382 0:25:17.382,0:25:19.977 383 0:25:19.977,0:25:24.640 384 dat ook iets meer in gedachten houdt, 385 Eigenlijk is tempo maken ook een kwaliteit, Dat vergeten we wel eens.
De voortgang boeken, 387 0:25:32.202,0:25:37.871 388 omdat de markt nu zo goed is en de prijzen stijgen, 389 Je kunt je daarvan afvragen of dat goed is, Dus er kan nog wel wat extra geëist worden.
Dan blijf je elkaar de maat nemen over hoe het zou moeten zijn. 391 0:25:47.877,0:25:51.891 392 kijken naar woningen toevoegen --> 393 ook kijken naar bestaande woningen splitsen? Een oudere die een etage afsplitst, bijvoorbeeld.”
Ik zie ook iets over regionaal opschalen, 395 0:26:03.268,0:26:07.960 396 staan natuurlijk veel langer --> omdat de woningnood 397 dan nog niet voorbij is --> dus bouw je dan niet de toekomstige achterstandswijken?, merkt Angelo op.
Laten we eerst kijken naar de vraag over het splitsen van woningen. 399 0:26:20.871,0:26:27.291 400 week ook naast elkaar bij VPRO Woonpioniers, 401 Daar was een stichting die Statiegeld op de jeugd heette, Zij hielden zich bezig met het splitsen van woningen,
waarbij de nieuwe bewoner kon helpen om de oude bewoner boodschappen te laten doen of wat zoal nodig was.
Dat is een interessante beweging als je kijkt naar de 65 vierkante meter die de gemiddelde Nederlander tot zijn beschikking heeft.
45 vierkante meter is het Europese getal hiervoor.
Dus die splitsing van woningen, 406 0:26:57.499,0:27:03.492 407 en voor jongeren die een woonruimte zoeken, 408 En als je dan kijkt naar --> waar we specifiek in dit onderdeel over spreken,
nieuwbouw en de samenwerking 410 0:27:10.279,0:27:15.109 411 kunnen inrichten met elkaar? 412 Je wilt natuurlijk toekomstbestendige nieuwbouw maken.
Er kan nu ruimte voor gezinnen nodig zijn, 414 0:27:25.473,0:27:33.489 415 0:27:33.489,0:27:41.915 416 0:27:41.915,0:27:47.481 417 van wat we nu nodig hebben --> 418 en wat we over zoveel jaar nodig hebben, Hoe wordt daar bij jullie naar gekeken?
We moeten sowieso veel gedifferentieerder bouwen. 420 0:27:54.826,0:27:59.677 421 0:27:59.677,0:28:05.307 422 0:28:05.307,0:28:08.531 423 0:28:08.531,0:28:14.504 424 voor ouderen heeft --> en twee derde nog niet, 425 Daar zijn ze wel mee bezig, Een corporatie moet ook nadenken over wat dat betekent voor haar nieuwbouwinspanningen. 426 Maar ook voor de voorraad --> hoe moet je je bestaande voorraad omvormen?
Dat past ook weer bij het beeld dat we niet alleen met elkaar 428 0:28:30.000,0:28:31.840 429 0:28:31.840,0:28:34.869 430 verregaande samenwerking, 431 Als je naar veilige en leefbare buurten gaat --> dat je dan wonen, zorg, welzijn en veiligheid weer verbindt.
Dan moet je weer andere relaties leggen.
Dan gaan we wel weer meer vinkjes zetten.
Ja. Daarom denk ik dat, dat is nu ook al gaande, we wel een soort gezamenlijke visie op een gebied nodig hebben.
Dat je groter denkt. Dat je samen voor de komende tien, 436 0:28:55.190,0:28:58.919 437 moeten daarin samenwerken en welke partijen 438 moeten daarin gaan investeren? Op die manier zorg je ervoor --> door de crisis heen, dat die samenwerking verduurzaamt, 439 Desiree --> de vraag over financieringen en de rol van de gemeenten, De gemeenten hebben het zwaar.
In welke regio je ook komt, is dat het verhaal. 441 0:29:16.334,0:29:20.348 442 kijken naar die grondprijs? 443 Naar hoe je ook op de lange termijn afspraken maakt --> zodat de schoorsteen bij iedereen blijft roken?
Dat is de uitdaging eigenlijk, want wij werken op heel veel plekken samen in een publiek-private samenwerkingsconstructie.
Dat wil zeggen dat je als gemeentelijke overheid met een marktpartij samenwerkt aan de ontwikkeling van een gebied.
We zien wel dat dat de laatste jaren niet meer 447 0:29:43.559,0:29:47.119 448 Gemeentes hebben minder geld voor 449 hun grondbedrijven of voor gebiedsontwikkelingen, Daarom hebben we ook in de Actieagenda Wonen
bepleit dat we daar meer ruimte voor vragen 451 0:29:57.780,0:30:04.379 452 het niet toestaan te helpen --> ook financieel, 453 En ga ook kijken naar de prestaties die geleverd worden.
Is het dan enkel dat wij kijken naar Den Haag? 455 0:30:12.210,0:30:17.059 456 andere vormen kunt kijken, 457 Of dat het ene stuk grond iets duurder is dan het andere, Wat voor voorbeelden zijn er?
Er zijn heel veel nieuwe vormen van samenwerkingen 459 0:30:25.583,0:30:30.504 460 zijn dan mooie termen van nu, 461 Dat is steeds weer een enorme zoektocht van wie wat doet --> wie financiert wat, en wie heeft welke middelen?
Wat wisselen we met elkaar uit? De zorg is dat je samen een heel goed gebied gaat maken waar mensen jarenlang kunnen wonen.
Over die samenwerking en dan specifiek financieel: 464 0:30:49.859,0:30:56.110 465 Ook op dat financiële vlak, 466 De eisen die gesteld worden aan ontwikkelaars en bouwers, dat is vaak eenrichtingsverkeer.
Er worden heel veel eisen gesteld, maar er 468 0:31:07.866,0:31:13.372 469 En het ook eerlijk met elkaar hebben over die business case, 470 Dat is wel wat moet gebeuren --> zeker als je weer langjarig wilt gaan samenwerken.
Ik ga naar Hans. Er is al veel gezegd en we raken al allerlei vormen van samenwerking aan en zaken die op de wish list staan.
Anne vraagt nog: "Gaan we het alleen hebben over de problematiek in het westen, of komt het deel van Nederland met minder woningnood ook aan bod?"
Laten we Anne op haar wenken bedienen. 474 0:31:41.254,0:31:46.279 475 anders in elkaar steekt? 476 Er is in krimpgebieden niet zozeer sprake van dat er enorm veel huizen bij moeten.
Maar wellicht moeten er wel heel veel andere 478 0:31:58.539,0:32:04.985 479 Het is dus niet zo dat de bouwopgave daar kleiner is, 480 Er is misschien een andere --> misschien wel iets kleinere, maar in ieder geval een andere focus.
Als we dan kijken naar wat er daar nodig is qua samenwerking.
We horen nu al dat we met elkaar een betere foto van de regio 483 0:32:19.351,0:32:21.880 484 0:32:21.880,0:32:27.203 485 en misschien willen mensen het woord krimp niet horen --> 486 maar laten we zeggen --> in de periferie, het ook goed te doen met elkaar?
Je moet beginnen met wat Martin in het begin al zei. 488 0:32:37.534,0:32:39.565 489 maar voor een langere periode, 490 Dat je kijkt wat daar dan allemaal voor nodig is, Het heeft in elk geval te maken met vergrijzing,
dus daar moet je naar kijken. Maar je moet ook kijken naar hoe die regio's aantrekkelijk blijven voor mensen
om te wonen en te werken en wellicht naar school te gaan. 493 0:32:58.579,0:33:04.043 494 hoe jij aankijkt tegen samenwerking met andere overheden, 495 Vanuit gemeenten wordt er veel gecommuniceerd, Maar de provincie werd al genoemd, ook het Rijk werd genoemd.
Welke samenwerking zou jij nog meer willen zien tussen die lagen?
We hebben met elkaar inderdaad die Actieagenda Wonen opgesteld.
Daar wordt ook veel geschreven over hoe we die samenwerking zien.
We hebben het Rijk gemist. De afgelopen 500 0:33:32.039,0:33:39.262 501 Ook dat je dat in een samenwerking doet, 502 Dan gaat het ook over leefbaarheid in wijken --> het volkshuisvestingsfonds dat net is opengegaan.
Wat trouwens heel belangrijk is voor de gemeenten 504 0:33:51.820,0:33:57.749 505 van de wijken moet werken, 506 Waar vaak ook transformatie nodig is, Het afdekken van onrendabele toppen --> ook als het gaat over infrastructuur.
Wat goed is in de woonagenda is dat daar wordt 508 0:34:11.295,0:34:15.527 509 Dat gaat ook altijd over werken en ook altijd over infrastructuur, 510 Dus eigenlijk zeg je: ook een provincie kan bijvoorbeeld niet meer zeggen dat zij daar niet over gaan.
Dat is wat je nog wel eens terug hoorde.
Provincies gaan over een heleboel zaken wel. Neem bijvoorbeeld stikstof. 513 0:34:31.881,0:34:39.840 514 het beperkend is voor bijvoorbeeld je woningbouw, 515 Je moet elkaar daar dus echt goed vinden vanwege de problemen die je gezamenlijk ziet.
Ik noem stikstof, ik noem infrastructuur, 517 0:34:48.943,0:34:57.430 518 dat gemeenten enorm veel geld hebben om te investeren, 519 Dat is niet onze zelfstandige positie, Gelukkig hebben we in de stad Nijmegen wel een redelijk actieve grondpolitiek.
Maar je ziet in heel veel steden dat dat ook minder is. 521 0:35:07.999,0:35:12.265 522 0:35:12.265,0:35:15.578 523 0:35:15.578,0:35:19.163 524 ook even het bruggetje naar lokale afspraken, 525 We hebben het hier in deze studio natuurlijk met elkaar over die afspraken en die samenwerking.
Maar wat vinden bewoners? 527 0:35:28.114,0:35:32.832 528 maar helaas is er in mijn gemeente niks te vinden, 529 De wachtlijsten zijn eindeloos, Dus mijn vraag is: hoe worden er lokaal concrete
afspraken gemaakt voor het snel bouwen van 531 0:35:41.679,0:35:45.680 532 Je hebt al wel wat voorbeelden genoemd, 533 Maar hoe kunnen we deze bewoner --> deze Nederlander die ook graag een thuis wil, geruststellen met een mooi voorbeeld? 534 Dit is wel iets van mijn dagelijkse praktijk --> eerlijk gezegd, Dus ik voel de druk.
We proberen dat natuurlijk ook in de prestatieafspraken met de woningbouwcorporatie en de huurders,
om afspraken te maken over nieuwbouw. 537 0:36:10.281,0:36:15.713 538 daar waar we dat kunnen doen, 539 We hebben alles wat je nodig hebt: een woonvisie, een programmering, al dat soort zaken.
We proberen met een actieve grondpolitiek zelf dingen te doen. 541 0:36:29.259,0:36:33.793 542 maar ik denk dat het wel een interessante optie kan zijn, 543 Juist voor de gebieden waarvan je nog niet helemaal weet wat het in de toekomst gaat doen.
Woningen zijn nu zo gebouwd dat je ze 545 0:36:43.089,0:36:47.780 546 Is dat voor jullie ook een interessante business case? 547 Dat woord komt ook veelvuldig voorbij in de chat --> demontabele huizen voor vijftien jaar.
Dat gebeurt, dat zien we bij onze leden ook. 549 0:36:58.013,0:37:05.851 550 ook demontabel kunnen worden, Dat vind ik veel interessanter. 551 De plekken kunnen dan misschien voor vijftien jaar beschikbaar zijn --> maar de huizen zou je veel langer kunnen exploiteren.
En qua eigenaarschap en nieuwe manieren van financiering 553 0:37:18.180,0:37:20.910 554 -Wat heb je dan nog nodig van andere partijen? 555 Wat voor toezegging of commitment? 556 Voor die tijdelijkheid heb ik dat niet zo scherp, Maar voor dat demontabel industrieel bouwen heb je massa nodig.
Dat hoeft niet in één gemeente te zijn, 558 0:37:35.859,0:37:41.977 559 0:37:41.977,0:37:47.271 560 Die vraag is ook ontzettend groot, 561 Maar dat is voor jullie ook best lastig goed te regelen, 562 Zou die tijdelijkheid --> dat demontabele karakter, nog kunnen helpen?
Dat zou kunnen, maar dat gemixt wonen doe je vooral ook door goed te kijken 564 0:38:02.461,0:38:06.289 565 0:38:06.289,0:38:10.009 566 We zijn alweer aan het eind van de tijd, 567 Wat hebben we nog niet gehoord als het gaat over samenwerking? 568 Welk appèl zouden jullie willen doen? Ik start met Martin.
Mij bekruipt heel erg het gevoel om gewoon te gaan beginnen. 570 0:38:23.704,0:38:30.790 571 0:38:30.790,0:38:34.540 572 ruimtelijke ordening --> dat hebben we nog niet echt benoemd, 573 Vandaar dat we ook wel pleiten voor een minister voor volkshuisvesting én ruimtelijke ordening.
Ja, die heb ik overgeslagen want dat roept volgens mij iedereen.
Toch is het goed om het elke keer te zeggen. 576 0:38:45.971,0:38:53.783 577 zijn er een paar mensen bij de corporaties --> 578 bij marktpartijen en de gemeente die tegen elkaar zeggen: we gaan beginnen.
Zij weten dat ze de toekomst niet helemaal kunnen voorspellen en dat er allerlei onzekerheden blijven, maar ze gaan dan wel aan de gang.
Als je zo'n verhaal hoort van een jonge vrouw die vraagt wanneer ze een woning krijgt, daar kun je niet tegen zeggen dat we moeten blijven praten.
Dan moeten we gewoon aan de gang. En ook niet te bang 582 0:39:14.771,0:39:19.266 583 en een beetje inzicht in elkaars boekhouding, 584 Als we dat voor elkaar krijgen --> kunnen we stelling maken, 585 Als ik kijk naar jullie lichaamstaal --> dan sluiten jullie je allemaal aan bij de vorige spreker, 586 Of hebben we nog iets gemist? Ik heb nog een wildcard.
Dit doen we al. Dit is ons dagelijks werk. 588 0:39:33.922,0:39:37.850 589 0:39:37.850,0:39:43.910 590 moet wel echt wat gebeuren als we willen opschalen, 591 En wat ik ook heb geleerd van Harriët: zit elkaar niet al te veel in de weg.
Ga niet honderd vinkjes op een lijst langs. 593 0:39:53.998,0:39:59.545 594 Dat actiegerichte denken ondersteun ik helemaal --> 595 maar we moeten ook de tienjarenplanning met elkaar gaan maken, 596 Ondertussen moet die winkel wel openblijven en moet er gebouwd worden, 597 We moeten ervoor zorgen dat jonge mensen in de stad kunnen wonen.
Op de energie vanuit dit panel kunnen volgens mij de zaallichten 599 0:40:16.434,0:40:19.940 600 0:40:19.940,0:40:27.518 601 huursector heeft met veel verschillende opgaven te maken, 602 Recent is uit onderzoek gebleken dat daar op middellange termijn onvoldoende middelen voor zijn, dat is eerder al aan bod gekomen.
Frank Vermeij laat zien hoe we hier regionaal mee om kunnen gaan.
Frank Vermeij is managing director real estate management bij Ortec Finance.
Een hele goedemiddag. Mijn naam is Frank Vermeij en ik 606 0:41:00.070,0:41:06.280 607 Voordat ik dat doe --> zal ik mezelf kort voorstellen, 608 Ik ben inderdaad kort gezegd directeur real estate bij Ortec Finance.
Vanuit die positie ben ik al zo'n twintig jaar werkzaam, 610 0:41:15.611,0:41:20.805 611 Ortec Finance is een softwarebedrijf, 612 We maken software en modellen waarmee je vooral toekomstige prognoses gaat maken,
waarin je financiële berekeningen voor de toekomst maakt. 614 0:41:31.354,0:41:34.723 615 eigen plannen financieel door te rekenen, 616 Maar we doen het ook voor regio's, Daar ga ik vandaag vooral iets over vertellen.
En voor landelijke sectororganisaties zoals het ministerie en zoals Aedes.
Dus voor de organisaties die de plannen van de corporatiesector financieel doorrekenen in onze modellen en hun keuzes daar ook op baseren.
Je zou ons ook het planbureau voor de corporatiesector 620 0:41:54.230,0:42:00.590 621 Wat is 'opgaven en middelen'? 622 Dat is ontstaan vanuit een motie van kamerlid Ronnes, destijds in 2018.
Daarin vroeg hij zich af of de maatschappelijke opgave die corporaties hebben wel betaalbaar voor hen zijn.
Zijn er wel voldoende financiële middelen voor? 625 0:42:19.340,0:42:26.577 626 in Ede mee aan de slag gegaan --> samen met onder andere onderzoeksbureau ABF, 627 Daar is een heel mooi onderzoek uit gekomen, Voordat ik daar naartoe ga, heb ik deze slide nog.
Die was ik even vergeten. Daar zit natuurlijk veel herhaling in ten opzichte van wat er net verteld is.
Actualiteit op de woningmarkt. Er is gewoon woningnood, dat wordt al vaker genoemd. Er zijn te weinig woningen.
Onderzoeksbureau ABF heeft ook becijferd dat er 300.000 woningen te weinig zijn. Dat aantal neemt alleen nog maar toe als er niks gebeurt.
Daar was dus actie nodig. Je ziet het ook aan de huizenprijzen die enorm stijgen. Er is het afgelopen jaar
zo'n 15% waardestijging geweest als gevolg van die krapte op de woningmarkt.
Voor de sociale huursector betekent dat gewoon dat er een groot tekort is aan sociale huurwoningen.
Enorme wachtlijsten. In het vorige gesprek kwam dat al uitgebreid aan de orde, dus dat hoef ik niet te herhalen.
Vervolgens gaan we door naar het Opgaven en middelen-onderzoek. In eerste instantie zijn vooral de opgaven
in zijn geheel in kaart gebracht voor de corporatiesector. 637 0:43:25.794,0:43:32.827 638 0:43:32.827,0:43:37.376 639 0:43:37.376,0:43:42.950 640 0:43:42.950,0:43:48.195 641 moeten worden om in alle behoeften te kunnen voorzien, 642 Dat is een enorm groot aantal --> zeker wanneer je weet hoeveel er de afgelopen jaren bijvoorbeeld gerealiseerd is, 643 In 2019 waren dat bijvoorbeeld 15,000 woningen. Het volume zal dus flink opgekrikt moeten worden de komende jaren. 644 Dus waar je de afgelopen tien jaar juist zag dat corporaties misschien wat minder zijn gaan bouwen --> 645 ook omdat er vanuit de landelijke politiek relatief weinig aandacht voor was --> zal dat nu echt anders moeten, 646 Er moet weer fors geïnvesteerd worden in nieuwe woningen, Dat is een grote opgave op dat vlak. En urgent ook.
De andere grote opgave voor corporaties ligt op het gebied van verduurzaming. Er is een klimaatakkoord.
Overal moet een steentje worden bijgedragen, zo ook door de woningmarkt. Dat betekent dat veel vastgoed verduurzaamd
zal moeten worden, ook het corporatiebezit van de woningcorporaties. Wat betekent dat,
woningen verduurzamen? Dat betekent onder andere het isoleren van je woning, maar ook het gasloos maken.
Veel woningen in Nederland zijn nu aangesloten op het gasnet. Die woningen moeten daar van af en dus
aangesloten worden op een warmtenet of eventueel op een elektrische waterpomp of zonnepanelen.
Al met al is dat een flinke investering per woning die ABF becijferd heeft op ruim 30.000 euro per woning.
Dat zijn forse investeringen die gedaan moeten worden in de hele voorraad van de corporaties.
Maar een klein deel daarvan is nu al bijvoorbeeld gasloos. Dan is er natuurlijk nog een belangrijke derde opgave.
Daar ging het net in de discussie ook al over: de betaalbaarheid. Corporaties zijn er voor mensen
die geen hoge huur kunnen betalen. Die sociale huurwoningen zullen daarom betaalbaar moeten blijven.
Deze derde doelstelling zorgt er echter wel voor dat die andere twee opgaven behoorlijk verliesgevend zijn.
Want de nieuwbouwwoningen die gebouwd moeten worden, vergen een aanzienlijke investering.
Als je daar dan een relatief lage huur voor kunt vragen, 661 0:45:34.174,0:45:39.735 662 Die is ook voor het grootste deel verliesgevend, 663 Die verdien je niet terug in termen van waarde en inkomsten, Maar dat geeft niet. 664 Corporaties kunnen ook verliesgevend investeren, Dat doen ze al jaren en daar zijn ook middelen voor 665 waarmee ze dat kunnen doen, Nu is natuurlijk de vraag of die financiële middelen groot genoeg zijn. 666 Daar ging dat Opgaven en middelen-onderzoek vooral over. De uitkomst is, zoals veel van
jullie wel zullen weten, dat dat niet zo is. 668 0:46:06.600,0:46:11.207 669 is vorig jaar juli gepubliceerd, 670 Het gaat om een tekort van --> schrik niet, 30 miljard euro aan investeringsruimte bij de corporatiesector 671 om al die benodigde investeringen op te kunnen pakken, Dat onderzoek is heel mooi in kaart gebracht en 672 ook regionaal in kaart gebracht, Op basis van woningmarktregio's in Nederland is becijferd wat de opgave is. 673 Welk deel kan opgepakt worden door de corporatiesector en de corporaties die in de regio's actief zijn? 674 En wat is het tekort? Dat is in deze figuur te zien, Ongeveer een kwart van de totale investeringsopgave kan niet worden opgepakt. 675 De dertig miljard euro die ik net noemde --> dat is het deel dat niet kan worden opgepakt.
Het goede nieuws is dat een heel groot deel dus wel opgepakt kan worden. Dus laten we niet te pessimistisch zijn,
want een groot gedeelte kan dus wel. Maar tegelijkertijd ook een groot gedeelte niet.
Uit het onderzoek bleek ook dat er grote regionale verschillen zijn.
Bijvoorbeeld in de Randstad waar de nieuwbouwopgave veel groter is dan in andere gebieden in Nederland.
Daar is het tekort groter. Recent heeft het ministerie wat nieuwe berekeningen gedaan
en enkele aannames aangepast. Dan zie je eigenlijk een vergelijkbaar plaatje. Nog steeds is er een enorm tekort.
Het is wel iets kleiner geworden: 24 miljard euro. Maar er staat heel duidelijk in alle rapporten en berekeningen
dat het ervan afhangt welke aannames je doet. Er is ook met verschillende scenario's gerekend,
dus die 24 miljard voelt ook wel als een soort ondergrens. 685 0:47:35.272,0:47:40.000 686 Hoe kan het tekort gedicht worden? 687 Het is een hele belangrijke opgave voor Nederland --> voor de sociale huisvesting in Nederland, 688 maar ook om de doelen uit het klimaatakkoord te halen, Hoe kunnen corporaties geholpen worden om toch die investeringen te kunnen doen?
Het wondermiddel is nog niet gevonden. Een van de opties die voor de hand liggen en waar wat mee gebeurt,
is de zogenoemde verhuurdersheffing. Die geldt voor alle corporaties en die moeten ze betalen over hun vastgoed.
Dat is een heffing die een aantal jaar geleden is geïntroduceerd
en die natuurlijk zorgt voor een stukje beperking van de financiële middelen van corporaties.
In elk geval heeft dit dossier de volledige aandacht, ook vanuit de politiek.
In tegenstelling misschien tot de afgelopen tien jaar, kwam het in de verkiezingsprogramma's volop aan de orde.
Dit was het landelijk onderzoek. Heel mooi, denk ik. Vervolgens moet daar nu iets mee gaan gebeuren.
Aedes heeft het initiatief genomen voor opgaven-en-middelen-projecten in de regio.
Wij vervullen daar vanuit Ortec Finance ook een rol in, namelijk de financiële berekeningen voor al die toekomstige plannen.
En ABF is ook betrokken in die regioprojecten om daar de opgaven in kaart te brengen.
Daar zijn we dus aan het inzoomen vanuit dat grote landelijke onderzoek, naar de specifieke regio's waar al echt samengewerkt wordt door corporaties.
Hoe zien die projecten er nu uit? 701 0:49:00.311,0:49:06.845 702 0:49:06.845,0:49:08.135 703 0:49:08.135,0:49:17.198 704 0:49:17.198,0:49:21.786 705 In sommige regio's komt daar een heel groot tekort uit, 706 En in andere regio's waar wat minder behoefte is aan een uitbreiding van nieuwbouw --> komt een wat kleiner tekort uit, 707 De tweede fase is echter veel belangrijker want daar gaan we met die regionale corporaties vooral zorgen dat het herkenbaar wordt, 708 In fase 1 zijn allerlei aannames gedaan door ABF en andere betrokken partijen, 709 In fase 2 wordt die opgave met zo'n regio meer specifiek gemaakt zodat er draagvlak ontstaat, 710 Deze mooie opgaven-en-middelen-in-de-regiotrajecten eindigen met de derde stap waarbij er echt samengewerkt moet worden, 711 Waar ook bijvoorbeeld de samenwerking met de gemeente moet worden gezocht, 712 Als de corporaties de regionale opgaves bepaald hebben --> moeten ze daar vooral met de gemeente over in gesprek, 713 Dat is de derde fase, Martin van Rijn gaf net al aan dat er veel regio's enthousiast mee aan de gang zijn gegaan. 714 Hier staat een plaatje waarbij ongeveer 25 regio's --> jullie zien het aan de verschillende kleuren, aan de slag zijn gegaan met dit project, 715 Om op die manier met regionale corporaties te kijken naar de opgaven en middelen in die regio, 716 Als je als gemeenteambtenaar zit te kijken en hier ook mee bezig bent --> kun je ook eens vragen 717 wat dat Opgaven en middelen-onderzoek betekent voor een regio en wat daarmee gedaan is, 718 Er is ook een paar gebieden niet gekleurd, Dat zijn de woondeal-regio's.
Daar is vorig jaar al een stukje verdieping gezocht, 720 0:50:51.027,0:50:57.810 721 Ik wil wat ervaringen met jullie delen vanuit die trajecten, 722 We hebben ontzettend inspirerende sessies met corporatiebestuurders --> maar ook financieel vastgoedspecialisten vanuit de corporaties, 723 waarin we met elkaar sparren over de plannen voor de opgaven en plannen voor de toekomst, 724 Dat zijn leuke sessies en die geven veel energie, Ik zet hier een paar ervaringen neer.
Over het algemeen zie je veel ambitie qua nieuwbouw terug. Misschien wel meer dan wat er in het landelijk onderzoek zit.
Je proeft dat er soms nog wel meer ambitie is.
In de verkoop van hun woningen zijn de meeste corporaties juist heel terughoudend. Dat is op zich ook wel logisch,
gezien de urgentie van het grote woningtekort. Je ziet dan toch dat woningen in het bezit willen worden gehouden.
Flexwonen, een van de maatregelen die in het landelijk onderzoek is opgenomen voor tijdelijke huisvesting
zoals net ook al aan de orde kwam, daar moeten veel corporaties toch wel een beetje aan wennen.
Want daar hebben corporaties niet veel mee gedaan de afgelopen jaren.
Maar dat zal wel nodig zijn om die tijdelijke hoge woningnood die er nu is te verhelpen met tijdelijke woningen.
Om flexwonen ook gemeentelijk toe te passen is iets om goed over na te denken.
De verduurzamingsopgave is ook een heel belangrijke opgave. De ervaring is vooral dat die heel grote opgave er ligt,
maar dat het zo nieuw is dat er vrij weinig ervaring mee is opgedaan. Daarom is er ook nog veel onduidelijkheid over.
Bijvoorbeeld over de investeringsbedragen, 737 0:52:30.216,0:52:36.699 738 0:52:36.699,0:52:43.063 739 0:52:43.063,0:52:47.864 740 0:52:47.864,0:52:52.237 741 en dat zijn veel regio's, 742 Moeten we vooral die nieuwbouwwoningen neerzetten --> of is toch het verduurzamen van het vastgoed belangrijker? 743 In gesprekken merk je dat er in eerste instantie voor nieuwbouwwoningen wordt gekozen, 744 Dus eerst zorgen dat er voldoende woningen zijn voor iedereen --> want dat is nu het urgente probleem, 745 Het andere probleem is dat in 2050 alle woningen verduurzaamd moeten zijn --> maar dat voelt als een wat minder urgent probleem, 746 Verder is het ook nieuw om in termen van regionale opgaven te kijken, Heel veel corporaties werken wel samen --> 747 maar zijn vooral ook met hun eigen gemeente in gesprek over welke opgaven er allemaal liggen, 748 Terwijl deze projecten wel als doel hebben om een keer uit te zoomen en op een wat groter regionaal niveau te kijken wat nu echt de opgaven zijn, 749 Hoeveel woningen moeten erbij komen in deze regio, en kunnen we dat samen oppakken?
Dus dat vergt van corporaties wel dat ze even moeten uitzoomen. Maar datzelfde zal ook gelden voor gemeenten,
om met elkaar te bespreken waar woningen moeten komen. Als laatste, de wil is er heel erg om samen te werken.
Dit congres gaat ook heel erg over samenwerken. Alle corporaties stralen uit dat ze willen samenwerken.
Dat ze samen die enorme opgave willen oppakken, 754 0:54:14.139,0:54:16.703 755 0:54:16.703,0:54:21.384 756 0:54:21.384,0:54:28.336 757 Veel daarvan kwamen net al als knelpunt aan de orde in het vorige gesprek, 758 Ik zet ze hier even in beeld, Een hele belangrijke is natuurlijk dat er voldoende bouwlocaties moeten zijn. 759 Die 25,000 woningen die jaarlijks moeten worden neergezet --> waar moeten die komen? 760 Er moeten voldoende bouwlocaties zijn, Je moet ook niet te veel last hebben van procedures. 761 Ook een hele belangrijke is of er wel voldoende personeel is om al die woningen te kunnen bouwen, 762 En materialen --> dat je tegen de prijzen waarvoor je wilt bouwen, ook daadwerkelijk kunt bouwen.
Aan de verduurzamingskant liggen ook een aantal afhankelijkheden. Er moeten duidelijke warmtevisies komen van de gemeentes.
Welke woningen kunnen wel op een warmtenet worden aangesloten en welke niet?
Veel gemeenten zijn er nu druk mee bezig om dat inzichtelijk te maken. Of ze hebben het al in kaart.
Dus dat is een belangrijke. De organisaties, deze enorme opgave vergt veel van corporaties.
Hebben zij wel het juiste personeel? Veel corporaties hadden vroeger een projectontwikkelafdeling,
maar de afgelopen jaren zijn veel daarvan verdwenen. Misschien moeten die afdelingen weer terugkomen.
Er moet enorm veel gebouwd worden. Dat geldt ook voor gemeenten. Dit is een enorme opgave die er ligt.
Ook aan de kant van gemeentes zal er dus behoorlijk veel capaciteit nodig zijn om het voor elkaar te krijgen.
Als laatste belangrijke punt is er nog innovatie. In de cijfers en de berekeningen is er zelfs al een beetje rekening mee
gehouden dat er innovatie en kostenbesparing plaats gaat vinden. Zeker wat betreft de nieuwe verduurzamingsopgave.
Op een gegeven moment zal die innovatie wel werkelijkheid moeten worden. Hetzelfde geldt in de bouw.
Het zou mooi zijn als je daar goedkoper kunt gaan bouwen want dan wordt die opgave veel sneller haalbaar.
Ik ga langzaam richting het einde van mijn verhaal. Ik wil nog even benadrukken dat dit echt een grote opgave is.
In 2019 zijn er 15.000 woningen gebouwd. Nu moeten er per jaar gemiddeld genomen 25.000 woningen bij komen.
Ik wil jullie ook graag wijzen op de realisatiegraad zoals die jaarlijks in beeld wordt gebracht voor corporaties.
De realisatiegraad zegt hoeveel procent van een plan gerealiseerd wordt. Die blijft al jaren onder de honderd procent.
Je kunt zoveel mooie plannen maken, maar die moeten ook wel gerealiseerd worden.
Ik denk dat dat een grote uitdaging wordt voor de corporatiesector en alle betrokken organisaties.
Om ervoor te zorgen dat de plannen ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. Dat hebben we allemaal hard nodig in Nederland.
Mijn laatste slide is vooral een oproep: ga samen aan de slag in de regio.
Corporaties zijn nu volop bezig in die regionale projecten om samen te werken. En om na te denken over de opgaven en de middelen die ze daarvoor hebben.
Daar moeten heel snel ook andere instanties 785 0:57:17.152,0:57:23.248 786 0:57:23.248,0:57:29.037 787 0:57:29.037,0:57:36.317 788 0:57:36.317,0:57:41.202 789 0:57:41.202,0:57:48.580 790 0:57:48.580,0:57:57.447 791 0:57:57.447,0:58:03.150 792 0:58:03.150,0:58:11.262 793 0:58:11.262,0:58:17.699 794 0:58:17.699,0:58:24.233 795 0:58:24.233,0:58:30.000 796 0:58:30.000,0:58:36.930 797 0:58:36.930,0:58:45.680 798 0:58:45.680,0:58:51.442 799 De rente was vroeger ook een belangrijk punt --> 800 maar die is nu gelukkig historisch laag, Geld lenen kan bijna niet meer goedkoper voor corporaties.
Je kunt altijd nog kijken naar de interne organisatie en onderzoeken of het efficiënter zou kunnen.
Maar daar is ook al heel veel gewonnen de afgelopen jaren.
Ik denk toch dat je het vooral moet zoeken in innovatie in de bouw, en goedkoper bouwen.
Verduurzaming, dat dat nog goedkoper kan. Dat zijn denk ik de belangrijkste knoppen om aan te draaien als je de volledige opgave wilt gaan realiseren.
We kijken nog naar een opmerking van Ton: 806 0:59:19.420,0:59:26.603 807 0:59:26.603,0:59:35.020 808 0:59:35.020,0:59:43.014 809 0:59:43.014,0:59:49.736 810 0:59:49.736,0:59:52.554 811 Om echt op regioniveau met de opgaven aan de slag te gaan, 812 Daar zijn die regionale projecten heel mooi voor, 813 Hebben jullie het idee dat we ook goed zicht hebben op het gedrag van mensen? Want Ton zegt: “Het gaat over mensen --> niet alleen over stenen,” 814 Weten wij voldoende over het gedrag --> over de reisbereidheid, over al die zaken die voor mensen zo belangrijk zijn? 815 Dat is een hele interessante vraag, Door corona zijn bijvoorbeeld veel mensen gaan thuiswerken.
Tijdens het onderzoek was dat allemaal nog niet bekend. Misschien kan een groot deel van de uitbreidingsnieuwbouw die in de Randstad nodig was,
verplaatst worden naar andere plekken omdat mensen thuiswerken. Er valt dus zeker denk ik nog veel te leren.
De les is dus ook om te denken in meerjarige plannen, niet alleen in vier jaar, maar wel steeds de foto van de regio en de behoefte daar actueel te houden.
Ja, en blijf vooral plannen maken met elkaar. 820 1:00:40.559,1:00:44.360 821 1:00:44.360,1:00:48.109 822 1:00:48.109,1:00:54.559 823 1:00:54.559,1:00:58.224 824 Ik denk dat dat een collectieve wens is, 825 Dankjewel voor je presentatie, Wij gaan nu vijf minuten pauzehouden.
Dat betekent dat je even de benen kunt strekken, 827 1:01:05.322,1:01:10.175 828 deep dive-video's die we op het platform hebben staan, 829 Dat zijn heel mooie en interessante video's waar je alvast even een proeverijtje van krijgt, 830 Over vijf minuten gaan we hier weer door met de volgende keynote, Tot zo meteen. 831 832 Welkom terug, 833 We gaan verder praten over sociale woningbouw en wat ervoor nodig is om beter met elkaar samen te werken, 834 Dan moet je elkaar ook goed begrijpen --> want sociale woningbouw is niet alleen stenen stapelen,
maar ook een deur open durven doen om te weten 836 1:08:40.900,1:08:45.460 837 1:08:45.460,1:08:49.900 838 raad van bestuur van Lister 839 en manager van de Lister Academie --> en vandaag ook bij ons, Martijn, ik zou zeggen: the floor is yours.
Dankjewel dat ik hier een verhaal mag houden. 842 1:09:21.440,1:09:30.000 843 1:09:30.000,1:09:37.680 844 heeft mijn moeder me eens met de hele buurt moeten zoeken 845 want toen lag ik te slapen in zo’n grote ronde betonnen rioolbuis, Nou, daar ga ik het verder niet over hebben.
Ik ga het vandaag hebben over verbroken verbindingen. 847 1:09:53.400,1:10:03.980 848 Waarom ik deze sheet heb --> zal ik proberen uit te leggen, 849 Ik kwam dit artikel tegen in de Groene Amsterdammer over verbroken verbinding tussen overheid en burger van Herman Tjeenk Willink en Herman Wijffels, 850 Er kwamen eigenlijk een aantal thema's naar voren in dat artikel --> in een andere context, maar die mij wel uit het hart gegrepen was, 851 Een daarvan was dat zij beiden zich afvroegen wat een goede democratie nodig heeft.
Een ding daarvan is een bewuste burger, 853 1:10:36.700,1:10:46.180 854 1:10:46.180,1:10:54.200 855 Dan zul je eerst diep het probleem moeten begrijpen, 856 Het derde thema was dat ze erg opriepen tot meer dialoog, Al deze drie punten komen zo meteen in mijn verhaal terug.
Ik zal een beetje iets uitleggen. 858 1:11:09.740,1:11:15.540 859 1:11:16.540,1:11:23.840 860 1:11:23.840,1:11:33.760 861 Om het probleem dieper te begrijpen zullen we meer moeten 862 begrijpen van wat nou eigenlijk psychiatrische ontwrichting is --> meer begrijpen ook waarom
mensen die te kampen krijgen met forse psychische problemen soms zo moeilijk hun weg naar de samenleving terug weten te vinden.
Een van de belangrijke elementen daarin is eigenlijk 865 1:11:56.720,1:12:02.020 866 of wij er mogen zijn, 867 Dat noem ik eigenlijk het verlies van de sense of self, Het idee: ik ben iemand, ik hoor in die samenleving en
ik mag relaties aangaan, ik mag mensen ontmoeten, 869 1:12:16.340,1:12:22.000 870 1:12:22.000,1:12:29.780 871 1:12:29.780,1:12:34.100 872 1:12:34.100,1:12:41.000 873 1:12:41.000,1:12:50.620 874 Die drempels kunnen het behoorlijk 875 moeilijk maken om van jou een inclusieve burger te maken, Je ziet eigenlijk dat er forse sociale factoren zijn die maken
dat mensen zich geïsoleerd of eenzaam voelen, niet uit hun huis komen.
Dat heeft te maken met bijvoorbeeld armoede, eenzaamheid, dat ze geen opleiding af hebben gemaakt,
geen werk hebben en culturele factoren die maken dat mensen zich schamen voor wat hun is overkomen.
Daarnaast zie je ook vaak, zeker in steden, dat netwerken uitgeput raken en dat mensen eigenlijk hun netwerk verliezen.
Bij fors psychisch lijden zie je ook vaak dat de pijn 881 1:13:37.340,1:13:46.920 882 1:13:46.920,1:13:51.720 883 Dat is dat die sense of self --> 884 het idee dat jij in die samenleving thuishoort --> eigenlijk een soort van angst oplevert
om nog iets in die samenleving te willen doen en te kijken of je nog iets zou willen wensen.
Zelf kan ik daar ook over meespreken. 887 1:14:11.620,1:14:18.240 888 1:14:18.240,1:14:25.740 889 1:14:25.740,1:14:38.640 890 1:14:38.640,1:14:45.440 891 1:14:45.440,1:14:51.440 892 Met als gevolg dat je --> als je niet oppast, 893 je probeert te settelen in de wereld van de psychiatrie en je je wel twee keer bedenkt of je eigenlijk die stap wel zou nemen, 894 Zelfstigma is ook iets wat erg meespeelt, Dat is vooral dat je denkt: zou dit mij wel lukken?
Kan ik überhaupt als burger in de samenleving wonen? 896 1:15:18.040,1:15:24.040 897 Ik had een prachtig woninkje van Bo-Ex, 898 Het heeft me jaren gekost om door de straten en de winkelstraten te lopen en te denken: 899 ik ben hier ook winkelier, Of: dit is ook mijn straat. Het rare was dat ik vooral het idee dat iedereen in die straat
daar thuishoorde, behalve ik. 901 1:15:48.320,1:15:55.320 902 te ontmantelen en langzaam weer schilletjes eromheen 903 te maken dat ik ook gewoon Martijn ben --> dat ik gewoon een broer ben,
dat ik een huurder ben en dat ik ook winkelier ben. 905 1:16:07.160,1:16:13.880 906 En heel veel jaren later sta ik hier, 907 Wat ik ook vaak zie is dat mensen eigenlijk het idee hebben dat ze geen invloed meer op hun leven hebben, 908 Dat bedoel ik met agency --> dat er allerhande hulpverleners en instanties om je heen cirkelen
die jou allemaal willen helpen, die jou allemaal beter willen maken of in ieder geval de problemen willen proberen op te lossen.
En dat jij om je heen kijkt en denkt: wacht eens heel eventjes. 911 1:16:44.900,1:16:53.480 912 En als ik iets vind --> luisteren er dan nog mensen naar mij? 913 En ik heb al veel gehoord en gelezen over aanpakken --> sluitende aanpakken, ook hier rondom wonen, 914 Dan denk ik: er zijn allerlei partijen die met elkaar samenwerken en eigenlijk mis ik elke keer één partij --> en dat zijn wij, 915 Wanneer wordt ons de vraag gesteld: wat willen jullie? En als die vraag niet in één keer komt,
hebben wij het geduld om goed te luisteren? 917 1:17:34.200,1:17:39.200 918 1:17:39.200,1:17:45.880 919 en dat kunnen dus buren zijn --> 920 dat kan familie zijn --> dat kan een werkgever zijn, dat kan een school zijn, met elkaar in gesprek kunnen laten gaan 921 om te kijken hoe wij weerbaar worden --> in plaats van dat we een soort van chronische behoefte aan hulp in stand houden, 922 Dat is eigenlijk de essentie van twee oplossingsrichtingen waar ik het met u over wil hebben, 923 De ene oplossingsrichting is eigenlijk het faciliteren van dialoog, Het faciliteren van dialoog is al niet zo heel makkelijk;
we discussiëren vooral heel veel in Nederland. 925 1:18:29.900,1:18:36.900 926 1:18:36.900,1:18:42.900 927 en dan niet door een zorginstelling in haar eentje --> 928 maar als partij daaromheen: dat is de kunst, Peer supported open dialogue is één van de manieren
waarop je dat kunt doen. Daarin ga je op een geïntegreerde manier met elkaar in gesprek,
waarbij je vooral ook, en dit is denk ik het belangrijkste, de krachten en de oplossingsrichtingen in het netwerk mobiliseert.
En daarnaast probeer je op een dialogische wijze de mensen te betrekken, dus ook buren.
Dat kan dus wel eens ongemakkelijk zijn, dat kan wel eens moeilijk zijn, 933 1:19:19.020,1:19:24.600 934 en wachten totdat het helemaal uit de hand loopt --> 935 zeggen we: wij gaan nu met u in gesprek en we proberen de dialoog te faciliteren.
Dat vraagt drie dingen: flexibiliteit, betrouwbaarheid, en dat is er denk ik eentje waar we niet zo heel goed in zijn, en het nemen van verantwoordelijkheid.
Dus als die burger een vraag heeft, 938 1:19:48.600,1:19:54.520 939 en ook onze verantwoordelijkheid te nemen, 940 Dat is de essentie van peer supported open dialogue, De tweede oplossingsrichting,
en dit is een voorbeeld van hoe het kan, 942 1:20:06.020,1:20:14.920 943 is eigenlijk ruimte maken zodat mensen met een psychische 944 kwetsbaarheid of verslaving zelf met elkaar gaan praten over hoe zij hun leven leiden --> wat ze daarin zelf kunnen doen, 945 kennis opdoen --> elkaar steunen, met elkaar nadenken over hoe je ook alweer een community kan vormen, 946 het nemen van je eigen verantwoordelijkheid, En dat in een wat meer schoolse context.
In een context in plaats van therapeutisch, 948 1:20:48.160,1:20:56.780 949 1:20:56.780,1:21:05.940 950 Dat probeer ik er eigenlijk elke keer maar een beetje tussendoor te flansen --> 951 want er wordt heel erg gedacht dat je mensen met en zonder hebt, Nou dat verhaal, dat kan ik helaas ontkrachten.
Het is gewoon onderdeel van het leven en daarom mogen we er ook gewoon over praten
en mogen we ook ruimte maken voor initiatieven als Enik, 954 1:21:30.200,1:21:38.680 955 In essentie gaat het er eigenlijk over dat die vraag centraal staat, 956 Het gaat er niet zozeer om dat je ons moet redden, Het gaat er veel meer om dat je naast me staat terwijl ik mezelf probeer te redden. 957 En onze stem en ons verhaal heel erg serieus nemen en de tijd nemen om die verbinding weer aan te gaan.
Die heel erg geformaliseerde zorg vraagt echt om een kentering en een verbinding. Dank u wel voor uw aandacht.
Dankjewel Martijn voor jouw verhaal. 960 1:22:11.560,1:22:17.320 961 Het geeft een andere blik op inclusief werken en denken, 962 Een vraag die binnenkomt is van Frederiek --> dankjewel daarvoor, Martijn, hoe kan de woonomgeving,
de buurt jou daarbij helpen? Waarbij ik eigenlijk al genoteerd heb dat het woord helpen misschien niet per se juist is.
Het mooie is dat we elkaar helpen. 965 1:22:34.340,1:22:42.720 966 1:22:42.720,1:22:45.720 967 Nee --> het gaat om verbinding, 968 Het gaat erom dat we luisteren naar mensen en dat mensen ook iets voor ons mogen doen.
En in zoiets als Enik, 970 1:22:54.700,1:23:00.900 971 1:23:00.900,1:23:05.880 972 Het is een beetje jammer van al die zorgpartijen… 973 We gooien jullie allemaal vis toe in plaats van een hengel met elkaar op te pakken, 974 Weet je --> je wordt kleiner als je als je tien hulpverleners om je heen hebt, En als dat ook wisselt keer op keer.
Dan ga jij niet groeien. 976 1:23:21.700,1:23:26.020 977 want ik heb ook wel eens begrepen van mensen vanuit de ggz --> 978 dat ze zeggen dat ze mensen heel erg moeten leren hoe je elkaar benadert zonder oordeel --> 979 zonder al een agenda van nou --> ik zal jou eens even helpen, Wat vind jij nou een professionele, goede benadering van al die partijen die nu zitten te kijken? 980 Ik denk dat een mate van bescheidenheid heel erg op zijn plaats is --> en je verdiepen, empathisch vermogen ontwikkelen,
en je realiseren dat die persoon die daar zit gewoon jouw broer of zus is of jouw vader of jouw kind.
En dat die uiting van lijden misschien ongemakkelijk voelt en dat we, 983 1:24:06.960,1:24:08.680 984 1:24:08.680,1:24:10.680 985 1:24:10.680,1:24:15.040 986 Als we daar wat meer normaal over kunnen doen 987 en onszelf opleiden en trainen om daarbij te kunnen zijn en goed te kunnen blijven luisteren.
En dan mogen we gerust allerlei kennis meenemen, 989 1:24:28.000,1:24:34.540 990 1:24:34.540,1:24:41.500 991 dat mensen soms veel stressfactoren hebben --> 992 zoals geld --> psyche, relaties, Jij noemde de term wederkerigheid.
Ik zou bij mezelf dan misschien wel denken als professional of als buurvrouw: om nou ook nog iets terug te verlangen van die ander,
dat is best ingewikkeld misschien. 995 1:25:00.360,1:25:05.360 996 Dan gaat het over weer wat dichter bij elkaar komen --> 997 elkaar beter leren begrijpen, Want, weet je, heel vaak weten we helemaal niet
wat er achter die voordeur plaatsvindt, 999 1:25:12.200,1:25:19.700 1000 1:25:19.700,1:25:25.580 1001 en dat jij ook mag uiten als buur: 1002 ik maak me een beetje zorgen --> of ik voel me een beetje ongemakkelijk, Dan kan die ander daar gewoon op reageren.
Dus het gaat veel meer over een menselijke verbinding, 1004 1:25:36.980,1:25:43.780 1005 1:25:43.780,1:25:49.780 1006 Ik denk dat als we goed luisteren --> 1007 dat we dan ook zullen zien wat wij aan elkaar kunnen hebben, 1008 Nog heel praktisch --> er kijken ook veel mensen vanuit woningcorporaties, wat kunnen zij concreet doen? 1009 Als zij in dit soort situaties komen --> en ik denk dat het vooral een alliantie is tussen burgers, dus de persoon in kwestie, 1010 de buren eromheen en de woningcorporatie en eventuele hulpverleners die hier beter in opgeleid zijn,
dan denk ik dat je je als woningbouwcorporatie ook toegerust voelt om deze spannende situatie aan te gaan.
Dus ik denk dat vooral gaat over hoe je nou met elkaar die dialoog helpt te faciliteren.
Wat ik ooit eens heb gehoord, ook in zo’n setting, is: 1014 1:26:29.540,1:26:33.540 1015 1:26:33.540,1:26:43.400 1016 Mensen zijn niet 100% daar --> het hele jaar en dag en nacht, 1017 Nee hoor --> zeker niet, 1018 Hetzelfde --> nee, We hebben verschillende kanten van de diamant.
We hebben een mooi verhaal van jou gehoord. 1020 1:26:51.980,1:26:53.660 1021 1:26:53.660,1:26:54.660 1022 1:26:54.660,1:26:55.160 1023 1:26:55.160,1:26:59.820 1024 1:26:59.820,1:27:19.820 1025 1:27:19.820,1:27:29.360 1026 1:27:29.360,1:27:36.360 1027 1:27:36.360,1:27:41.500 1028 Wat is de situatie nu? 1029 Welke mooie voorbeelden zijn er al te noemen? Maar ook weten we inmiddels ons doel van vandaag:
hoe kunnen we die samenwerking nog doorontwikkelen? 1031 1:27:53.720,1:27:57.080 1032 1:27:58.080,1:28:03.080 1033 1:28:03.080,1:28:08.340 1034 Hans Ton --> directeur wonen BZK 1035 en aan Hans Adriani --> wethouder in Nieuwegein en ook voorzitter van de Taskforce Wonen en Zorg.
Meneer Adriani, als ik met u mag beginnen. 1037 1:28:18.740,1:28:21.780 1038 1:28:21.780,1:28:22.780 1039 1:28:22.780,1:28:29.900 1040 1:28:29.900,1:28:36.520 1041 1:28:36.520,1:28:38.120 1042 1:28:39.120,1:28:40.120 1043 1:28:40.120,1:28:41.120 1044 1:28:41.120,1:28:45.620 1045 Nee --> ik herken dat heel erg 1046 en wat dat betreft sluit dat ook denk ik wel aan bij wat er in het eerste gesprek vanmiddag op tafel kwam, 1047 We zien dat er de afgelopen jaren heel veel focus is geweest op bouwen --> bouwen, bouwen, vooral op aantallen en nummers, 1048 En volgens mij moeten we echt de slag maken van bouwen --> bouwen, bouwen naar wonen, wonen, wonen, 1049 Want het heeft helemaal geen zin om straks te zeggen: wij hebben die miljoen woningen gebouwd
maar het blijken niet de woningen te zijn waar mensen eigenlijk behoefte aan hebben.
Het blijken niet de woningen te zijn die passen 1052 1:29:19.800,1:29:24.900 1053 1:29:24.900,1:29:34.520 1054 1:29:34.520,1:29:39.560 1055 1:29:39.560,1:29:47.680 1056 1:29:47.680,1:29:50.680 1057 1:29:50.680,1:29:59.880 1058 en onze leden zijn organisaties die beschermd wonen organiseren 1059 of maatschappelijke opvang of vrouwenopvang --> voor mensen die het slecht hebben of gehad hebben.
Mensen die bijvoorbeeld behandeld zijn in de psychiatrie, 1061 1:30:08.780,1:30:14.320 1062 dan is voor onze organisaties en ook voor de mensen 1063 die zij aan een plek helpen --> daarvoor geldt niet iets anders dan voor mij of voor Hester.
Want we willen allemaal wonen in een buurt waar je de buren kent,
waar je in je omgeving dingen vindt waar je naartoe kunt gaan, 1066 1:30:29.000,1:30:37.820 1067 sportschool misschien, En zoals Martijn Kole dat net ook zei: 1068 we zijn allemaal gewoon mensen --> dus er is niet zoveel verschil tussen iemand bij wie je ook nog een affiche ggz of dakloos of slachtoffer huiselijk geweld kunt planten, 1069 We zijn gewoon mensen die behoefte hebben aan een fijne plek voor onszelf,
voor onze gezinsgenoten, voor onze kinderen. 1071 1:30:56.960,1:31:01.000 1072 maar waar je bij hoort, 1073 Ik vind het zelf altijd heel verwonderlijk dat iemand die een poosje in een daklozenopvang heeft gezeten 1074 voor de rest van zijn leven dan opeens als een dakloze door het leven zou moeten gaan, 1075 Dakloosheid is een hele korte periode in je leven, Het is vervelend,
maar het is net zo'n periode als bijvoorbeeld student zijn. 1077 1:31:18.240,1:31:22.680 1078 1:31:22.680,1:31:23.680 1079 1:31:23.680,1:31:28.180 1080 Alex --> als we kijken naar leefbaarheid 1081 en wonen met zorg --> wat hebben we daarin van elkaar nodig en wat kan daar in de samenwerking ook beter?
Ik denk best veel eigenlijk. Er kan best veel beter. 1083 1:31:45.020,1:31:54.640 1084 1:31:54.640,1:32:00.860 1085 1:32:00.860,1:32:04.620 1086 Net wat meer ambitie tonen, 1087 En die ambitie zou wat mij betreft heel erg een vervolg kunnen krijgen in participatie.
Ik denk dat een leefbare buurt een buurt is waar mensen hun huis uit komen om onderdeel te zijn van de samenleving.
Dat kan werkend zijn, dat kan als vrijwilliger zijn, dat kan als mantelzorger zijn, dat kan als actief lid van een vereniging zijn.
Dat maakt niet uit. 1091 1:32:28.120,1:32:33.540 1092 Daarbij sluit ik aan bij mijn buurvrouw --> 1093 het maakt niet uit of je zorgbehoevend bent of zorg levert --> uiteindelijk ben je mens en je wilt graag onderdeel zijn van die maatschappij, 1094 Hester --> als je deze beschrijvingen zo hoort, is het zo dat jullie in samenwerking met andere organisaties 1095 die definitie ook scherp voor de bril hebben en dat je daar ook met elkaar goed toegespitst op kunt samenwerken? 1096 Of blijft het wat abstract? - Nee, het blijft absoluut niet abstract.
We hebben natuurlijk ook het onderzoek Veerkracht in buurten gedaan. 1098 1:33:05.860,1:33:09.620 1099 wij kunnen het niet alleen --> de buurt is ook niet van ons, 1100 De buurt is van bewoners --> de buurt is eigenlijk van iedereen, En die samenwerking is gewoon cruciaal.
En wat wij ook heel erg belangrijk vinden, 1102 1:33:20.320,1:33:25.500 1103 1:33:25.500,1:33:32.300 1104 1:33:32.300,1:33:39.480 1105 1:33:39.480,1:33:46.640 1106 En toch ook door het kabinetsbeleid dreigt die tweedeling alleen 1107 maar erger te worden, Dus ik denk ook dat we heel goed buurtgericht moeten kijken,
ook als we het hebben over bouwen. 1109 1:33:54.900,1:33:58.000 1110 1:33:58.000,1:34:01.800 1111 - En die samenwerking met de andere instanties --> 1112 partners en bewoners --> want we hebben natuurlijk hartstikke veel gegevens maar je moet ook echt vragen aan bewoners 1113 waar de behoefte aan is, De inleiding daarnet greep mij ook echt aan het hart,
omdat het heel belangrijk is dat er ontmoetingsruimtes zijn. 1115 1:34:21.260,1:34:26.760 1116 - En als je dan kijkt naar jullie rol in die samenwerking --> 1117 wat is daar geleerd bij de burelen van jullie organisatie? 1118 Vooral het samenwerken --> maar ook duidelijk maken: dit kunnen wij bieden, wij zorgen voor goede huisvesting,
wij gaan kijken wat we in die buurten gaan bouwen. 1120 1:34:43.080,1:34:48.020 1121 om ook te zorgen voor een samenwerking met onderwijs --> met werkgevers, 1122 Het niet zelf doen --> maar het wel opzoeken omdat het goed is voor de bewoners.
En als je het hebt over bijvoorbeeld de uitstroom uit 1124 1:35:01.640,1:35:06.780 1125 En we hebben het steeds over wat is goed voor de buurt --> 1126 maar ook wat is goed voor degenen die uit die maatschappelijke opvang of uit de psychiatrie stromen, 1127 Dus ik denk dat we daar nog een stap kunnen zetten, - Maar heel concreet, wat zou een wenselijke situatie zijn?
We hebben daar bijvoorbeeld in Amsterdam een aantal pilots voor gedaan. Door die samenwerking,
door beter de woonvraag, 1130 1:35:27.100,1:35:33.500 1131 En aan de andere kant te kijken wat kan die persoon 1132 of de begeleiding dan ook betekenen voor die buurt, Dus één en één is twee.
Hoe gaat dat? Want je zit druk te knikken. 1134 1:35:41.720,1:35:45.580 1135 1:35:45.580,1:35:48.540 1136 1:35:48.540,1:35:57.040 1137 Maar hij zei dan: als ik dan hier wegga en ik heb dat hondje --> 1138 dan wil ik ook een huis met een tuintje --> zodat die hond niet driehoog boven op een klein flatje zit.
Toen zijn ze daarmee aan de slag gegaan, in Amsterdam, 1140 1:36:08.540,1:36:13.080 1141 En die meneer die laat nu in de buurt zijn hond uit 1142 en die heeft daardoor ook --> want dat heb je met honden uitlaten, meteen een hele rij kennissen in de buurt,
omdat iedereen een praatje maakt, vraagt waar je vandaan komt, 1144 1:36:20.700,1:36:23.720 1145 1:36:23.720,1:36:33.320 1146 om toch beter te kijken naar wat de vraag is, 1147 Daar heb je veel andere voorbeelden van --> iemand die rust nodig heeft, dat je die niet in een heel gehorige woning zet.
Precies.
Wij zijn tot de conclusie gekomen dat 1150 1:36:43.120,1:36:47.620 1151 nee dat is niet geschikt voor bepaalde personen, 1152 Bijvoorbeeld? - We kijken gewoon naar de gehorigheid,
we kijken naar de buurt waar de woning staat. 1154 1:36:54.840,1:36:59.420 1155 Er ligt ook vaak een soort stigma op mensen 1156 die uitstromen uit de maatschappelijke opvang, Zij gaan ook gewoon aan het werk,
en hebben gewoon een baan. 1158 1:37:10.960,1:37:17.940 1159 doordat ze zelf op een woning reageren, 1160 Dus het is ook heel belangrijk om gewoon aanwezig te zijn in de buurt --> ook als corporatie, en ook samen te werken met politie bijvoorbeeld.
En die verhalen ook beter voor het voetlicht te brengen 1162 1:37:27.460,1:37:33.380 1163 Want ik denk dat wat jij zegt --> dat lang niet iedereen dat weet, 1164 Je denkt: dat zullen mensen met een label zijn, Ik zeg het maar even plat. Maar het is juist de andere kant op.
Dat proberen we ook zo veel mogelijk te doen 1166 1:37:41.660,1:37:44.400 1167 - Daar hebben we een voorbeeld van, 1168 Want we hebben een fragment meegenomen van een bewoner in Nederland die te maken heeft met best wel wat issues in haar wijk, 1169 Laten we even gaan kijken, 1170 Hallo --> ik ben Marianne en ik heb ook een vraag, Ik woon in een wijk met veel kwetsbare mensen en ouderen.
En het is hier een af- en aanrijden van allerlei verschillende instanties.
Zouden woningcorporaties en huurverenigingen met elkaar kunnen kijken of die instanties meer kunnen samenwerken?
En zouden kwetsbare mensen wellicht in 1174 1:38:21.700,1:38:28.740 1175 Ik kijk eerst even naar Hans Ton, 1176 Die vraag om het mengen --> en elke term of elk woord dat ik gebruik dat voelt wat ongemakkelijk, 1177 maar dat we het wat verspreiden en dat de druk niet heel groot is in één wijk.
Hoe kijken jullie daar ook vanuit het ministerie naar?
Dat zou je natuurlijk heel graag willen en dat zou ook helpen, 1180 1:38:50.100,1:38:55.660 1181 is het ook heel lastig om elkaar te helpen, 1182 Daar zitten gewoon problemen aan --> ook in betaalbaarheid, In sommige buurten is het gewoon lastig om
een huis te kopen dat mensen ook nog kunnen betalen. 1184 1:39:10.600,1:39:15.120 1185 Dat is misschien wat overdreven --> 1186 maar je hebt het niet zomaar voor het kiezen als er zo weinig plekken zijn, 1187 We hadden het natuurlijk al over bouwen --> maar je moet ook goed kijken naar je bestaande voorraad.
Als je dan kijkt naar de samenwerking en hoe je veel meer aan de voorkant met elkaar kijkt naar die opgave,
wat zouden jullie graag zien? 1190 1:39:34.320,1:39:38.960 1191 - Nou we sturen er natuurlijk wel op aan, 1192 Er zijn hartstikke goede voorbeelden van gemeenten die met bewonersorganisaties praten --> ook met bijvoorbeeld de geestelijke gezondheidszorg, 1193 veel schuldhulpverlening en dat soort zaken --> om die zaken allemaal samen te brengen.
En de gemeente kan daar natuurlijk ook de regie op pakken. 1195 1:39:59.960,1:40:07.540 1196 En als ik nou kijk naar hoe wij hier zitten met elkaar --> 1197 dan denk ik dat de zorg- en welzijnstak van dit vraagstuk ook best wel ondervertegenwoordigd is,
ook in de gesprekken die we vandaag hebben. 1199 1:40:22.880,1:40:28.300 1200 of het gaat om uitstromen uit beschermd wonen 1201 of de maatschappelijke opvang --> uiteindelijk zul je ook hulpstructuren in buurten en wijken op een goede manier moeten inrichten, 1202 Dat loopt inderdaad echt van ggz in de wijk --> waar we dus ook gewoon de zorgverzekeraar voor nodig hebben als gemeente 1203 om daar als partner op te treden --> tot aan community coaches bij wijze van spreken die bouwen aan draagkracht in de buurt, 1204 Wat je vaak hoort is de term voorliggend veld --> dus eigenlijk niet alleen maar die formele zorg
maar ook informele zorg en een community. 1206 1:41:05.780,1:41:12.620 1207 1:41:12.620,1:41:19.600 1208 1:41:19.600,1:41:24.100 1209 die zijn weer anders dan in mijn stad Nieuwegein 1210 en zijn weer anders dan in Lopik of Oudewater bijvoorbeeld, Dus ons pleidooi is echt:
kijk nou met z’n drieën, 1212 1:41:38.900,1:41:46.600 1213 1:41:46.600,1:41:50.400 1214 - Mag ik daar misschien nog daarop ingaan? 1215 Want wij hebben zelf bezit in drie van de zestien wijken waar ook een integrale aanpak komt,
dat zijn Zaanstad, pact Poelenburg Peldersveld, 1217 1:42:01.920,1:42:09.480 1218 waarvan wij dan zeggen: dat gaan we ook terugdringen, 1219 Maar dat gaan we wel elders compenseren in een gebied waar juist veel duurdere koop of wat dan ook is,
zodat het aantal sociale huurwoning wel ook stijgt, 1221 1:42:20.080,1:42:26.400 1222 1:42:26.400,1:42:28.400 1223 1:42:28.400,1:42:31.080 1224 1:42:31.080,1:42:37.720 1225 en die gezamenlijke aanpak helpt ook, 1226 We hebben in de buurt sociale wijkteams waar wij als corporatie ook bij zitten en dat is heel laagdrempelig.
Buurtteams waar mensen binnen kunnen lopen. 1228 1:42:50.880,1:42:53.720 1229 1:42:53.720,1:42:59.840 1230 1:42:59.840,1:43:03.340 1231 je hebt niet een stigma voor jarenlang, 1232 Iedereen maakt verschillende hobbels door, Dus eigenlijk zeg je dat als we veel meer zichtbaar maken
dat er support is voor wie maar wil op elk moment in het leven, 1234 1:43:16.980,1:43:20.980 1235 1:43:20.980,1:43:24.740 1236 1:43:24.740,1:43:29.920 1237 1:43:29.920,1:43:37.420 1238 1:43:37.420,1:43:41.420 1239 1:43:41.420,1:43:46.460 1240 - Ik krijg die vraag wel eens en het lukt mij niet om daarbij te helpen bijvoorbeeld, 1241 Maar dan kan je in ieder geval wel verwijzen naar een buurtteam en dan kom je niet bij een ingewikkeld callcentrum of hele formele zaken, 1242 Maar de vraag kan ook zijn: hoe kook je dit en dat? En ik zie vaak in veel wijken waar wij zitten, ja sorry heren,
maar dat de vrouwen heel sterk zijn. 1244 1:44:08.100,1:44:12.600 1245 1:44:12.600,1:44:16.840 1246 - Aanbellen, 1247 Wij gaan ook soms gewoon deur aan deur langs, Vooral onze mensen die in de buurt werken.
Dat doen we dan niet alleen, dan werken we ook samen. 1249 1:44:27.380,1:44:30.880 1250 - Als het reumafonds gewoon bij iedereen mag aanbellen 1251 om te collecteren --> wat zou een buurtbewoner dan hinderen om bij de buren even te vragen:
ik ga boodschappen doen, en in die coronatijd hebben we dat als vanzelf gezien,
heeft u ook nog boodschappen nodig? 1254 1:44:45.620,1:44:51.760 1255 die je eigenlijk alleen maar ietwat hoeft te faciliteren? 1256 Of is het best wel een klus --> dat community building? - Je moet het wel aanjagen.
Alex? 1258 1:44:59.420,1:45:04.440 1259 maar volgens mij moet je ook iets te bieden hebben, 1260 En dat kan het doen van boodschappen zijn --> maar ik denk dat je dat veel overstijgender zou kunnen zien.
Maar waar zit hem dan weer die samenwerking in? 1262 1:45:14.300,1:45:19.420 1263 in co-creatie met potentiële bewoners --> met bewoners, 1264 met omwonenden --> met andere stakeholders, Zij hebben natuurlijk allemaal andere ideeën
en andere belangen en zijn het zelden met elkaar eens. 1266 1:45:26.720,1:45:31.880 1267 dat er draagvlak is, 1268 Want gedoe betekent in ieder geval betrokkenheid, - Absoluut, het is niet alleen negatief hoor.
Maar je zoekt natuurlijk altijd naar een weg om die kwaliteit 1270 1:45:42.920,1:45:46.820 1271 waar ligt nou mijn voordeur? 1272 Waar ben ik thuis? Waar voel ik me thuis --> wanneer is dat? Is dat als ik mijn portiek binnenkom,
mijn huis binnenkom? 1274 1:45:54.840,1:46:00.480 1275 dat je een soort van zeggenschap hebt erover 1276 en dat jij ook mede verantwoordelijk bent, - Ik hoor hier, ik word gezien.
Tuurlijk, ja. Mede verantwoordelijk zijn voor het wel en wee van je buurt, voor het onderhoud van je buurt.
En ik denk dat dat dus ook een ander soort samenwerking vraagt 1279 1:46:15.020,1:46:19.840 1280 zoals jij die voor ogen ziet? 1281 Nou --> ik heb recent twee buurten mede mogen ontwikkelen, Eentje in Rijswijk en eentje in Schiedam,
en beide hebben een stuk mandelig gebied daarin. 1283 1:46:34.940,1:46:39.260 1284 dat zij als gemeente eigenlijk vinden dat dat stuk openbaar moet zijn, 1285 Nou dan kom je op een spanningsveld --> wat is nou van mij en wat is van jullie?
Mag ik mensen toegang weigeren 1287 1:46:48.720,1:46:52.160 1288 En dat vind ik wel een lastig ding --> 1289 want ik vind echt dat ze allebei gelijk hebben, Ik vind dat die gemeente echt in haar recht staat door te zeggen:
we vinden dat het een openbaar gebied moet zijn, omdat dat een route kan zijn, omdat je van elkaar kunt leren, elkaar kunt ontmoeten.
Maar eigenlijk als ik je ietwat lomp misschien 1292 1:47:08.220,1:47:12.500 1293 dan leer je elkaar kennen, 1294 Dan zwaai je nog eens en dan is dat gesprek ook weer logischer om te hebben, 1295 Dus je hoeft het in beginsel niet eens te zijn over van alles, als je elkaar maar in ieder geval spreekt.
Ik denk dat het gros van de mensen het interessant vindt om met andere mensen, ook buiten hun buurt, te praten.
Ja. 1298 1:47:26.440,1:47:31.400 1299 1:47:31.400,1:47:38.540 1300 Want je moet als instanties samenwerken --> 1301 het is ook heel belangrijk dat je elkaar kent --> dat je elkaars telefoonnummer hebt, elkaars bestuurders kent.
Ja, bel eens even.
Maar ook echt in die buurt zelf, want dat zijn de mensen 1304 1:47:49.000,1:47:57.700 1305 1:47:57.700,1:48:04.380 1306 Daar zoeken we hoe je ervoor kan zorgen dat het echt ook van de bewoners en door de bewoners is, 1307 Volgens mij hebben we daar nog niet het wiel voor uitgevonden, - Nee, maar er zijn wel mooie voorbeelden.
Vertel. 1309 1:48:13.960,1:48:20.560 1310 Dat betekent dat ze zo'n mooi pand als we nu hierachter zien neerzetten --> 1311 dat is voor alle huurders in die regio te bereiken, Alleen vragen ze van sommige huurders net een stapje extra
dan van de andere huurders. 1313 1:48:30.000,1:48:36.500 1314 1:48:36.500,1:48:39.020 1315 - Maar daar zeg je al iets heel belangrijks, 1316 Het verwachtingsmanagement en hoe treed ik toe, - Als je daar gaat wonen wordt verwacht dat jij meebouwt aan die buurt.
Dus je kiest ervoor als huurder om daar te gaan wonen. 1318 1:48:48.360,1:48:53.540 1319 En ik heb gezien dat daar na drie jaar tijd 1320 geen professionele begeleiding en coaching en allerlei andere dingen meer nodig waren.
En dan nog even de scharnierpunten waar verschillende organisaties en betrokkenen die ook vandaag kijken
elkaar vinden en versterken, wat gebeurt daar dan goed met elkaar?
Ze kennen elkaar en ze weten elkaar te vinden. 1324 1:49:10.480,1:49:18.760 1325 de gemeente is daar een heel belangrijke partner --> 1326 verschillende afdelingen van de gemeente --> laten we dat niet vergeten, niet alleen de afdeling maatschappelijke ondersteuning en schuldhulp, maar ook de woonafdeling.
Kun je zo'n sociale deal, als ik het toch zo mag noemen, 1328 1:49:32.260,1:49:36.760 1329 nou je krijgt hier eerder voorrang, 1330 Ik zie jou al knikken, Dat kan met elkaar --> eens even een stapje terug om te bepalen hoe willen we dit hier met elkaar doen. 1331 Dat kan en dat bedoelde ik eigenlijk, Want dat zijn prachtige projecten.
Dat is geweldig. Dat is weer in een buurt. 1333 1:49:50.880,1:49:56.380 1334 1:49:56.380,1:49:59.500 1335 En dan wil ik toch nog benadrukken --> 1336 dat is niet even met een projectje hier en een projectje daar, Dat is gewoon een investering voor de komende twintig jaar.
Dat heeft te maken ook met bouwen, met de nieuwbouw, met renovatie, maar ook met excellente scholen in die wijken.
Het is zo belangrijk… 1339 1:50:13.520,1:50:16.320 1340 1:50:16.320,1:50:22.640 1341 1:50:22.640,1:50:29.640 1342 die daar zitten en die hadden het enorm druk --> 1343 want het liep maar binnen met allemaal klachten, En dan bleek gewoon dat mensen dachten:
ik dien mijn reparatieverzoek gewoon niet meer in, 1345 1:50:38.600,1:50:41.900 1346 1:50:41.900,1:50:46.980 1347 - Ja --> en je moet gewoon echt denk ik zichtbaar aanwezig zijn, 1348 En niet alleen als corporatie --> maar met alle mensen, En juist in die buurt die contacten goed leggen.
Maar we zijn er nog lang niet. 1350 1:50:56.520,1:51:03.440 1351 Wat wil je nog weten --> want hebben nog een paar minuten, 1352 Je hebt een hotline met de studio, Dus Leo, wat wil je nog graag weten?
Wat puzzelt je nog? 1354 1:51:11.280,1:51:19.380 1355 en je kunt dus met elkaar aan de voorkant een heleboel inrichten --> 1356 afspreken --> het leefbaarder maken, Wat mis jij dan nog in die samenwerking? Waar vallen de gaten?
Wat ik zie in heel veel gemeentes in dit land 1358 1:51:30.340,1:51:36.640 1359 Daar gaat ook echt heel veel goed, 1360 Maar in heel veel gemeentes weten corporaties --> zorginstellingen en gemeente elkaar nog niet zo makkelijk te vinden, 1361 Sterker nog --> binnen veel gemeentehuizen weten de beleidsmensen wonen
en de beleidsmensen maatschappelijke ondersteuning 1363 1:51:50.940,1:51:54.620 1364 1:51:54.620,1:52:00.480 1365 1:52:00.480,1:52:04.060 1366 1:52:04.060,1:52:11.220 1367 1:52:11.220,1:52:19.800 1368 En wat mij betreft voorkomen van instroom --> want dat zou veel beter zijn, 1369 Nu zijn er ongetwijfeld mensen die kijken en denken: wat ga je dan zelf beter doen?
Dus wat heb jij voor jezelf als to do genoteerd, 1371 1:52:30.360,1:52:38.960 1372 en dat zou ik iedereen gunnen --> is dat je die driehoek echt sluitend maakt, 1373 En niet alleen maar op basis van: goh wat vinden wij elkaar aardig en we zitten één keer per jaar om tafel om dat te bevestigen,
maar heel concreet met elkaar af te spreken wat staat ons te doen,
welk commitment geven we daaraan, wie pakt daar welke rol in, 1376 1:52:54.700,1:53:01.040 1377 Want dat is echt op lokaal niveau nodig om hier stappen in te zetten, 1378 De andere Hans zit te knikken, Toelichting nog? 1379 Ik zat nog te denken --> als het ons lukt om voor al deze kwetsbare mensen een thuis te maken, dan gaat er heel veel meer ook lukken, 1380 Dan gaat ook lukken dat ze minder zorg gebruiken --> dat ze gewoon weer aan het werk gaan.
En juist dat ze in die volgende fase komen als ze dakloos zijn geweest, 1382 1:53:23.760,1:53:28.580 1383 1:53:28.580,1:53:32.780 1384 voor deze mensen van de plek waar ze wonen --> 1385 is echt een vak en hartstikke moeilijk, En daar moeten we denk ik ook als Rijk heel goed luisteren
naar wat wij daaraan bij kunnen dragen, 1387 1:53:41.880,1:53:46.740 1388 over wat er veel binnenkomt in de chat, 1389 Er zijn ontzettend veel zorgen over daklozen --> over mensen die op straat terecht komen omdat er geen huizen zijn.
We kennen de verhalen van gezinnen waar gescheiden wordt. Mensonterend. Er wordt veel gesproken ook over huisuitzettingen.
Ik kan me voorstellen dat jij daar niet in een paar zinnen 1392 1:54:07.053,1:54:10.960 1393 wat voor beeld wij moeten hebben van leefbaarheid --> 1394 maar ook ons mensbeeld --> om dat toch beter met elkaar in te richten.
Het begint gewoon met te vertellen dat 1396 1:54:18.159,1:54:22.820 1397 We moeten dat oplossen, 1398 Dat dat niet morgen is gebeurd --> dat zal iedereen denk ik begrijpen met de huidige schaarste.
Maar er wordt hard aan gewerkt. 1400 1:54:32.452,1:54:41.501 1401 1:54:41.501,1:54:45.400 1402 1:54:45.402,1:54:52.240 1403 Want met al die maatregelen zijn we eigenlijk te laat --> 1404 dus we moeten niet vergeten om juist ook op preventie in te zetten --> om te voorkomen dat mensen zorg nodig hebben.
En daarvoor hebben we die samenwerking nodig.
En wat mij in die samenwerking heel erg helpt is om een gezamenlijk 1407 1:55:08.400,1:55:14.300 1408 om te kijken hoe mensen gelijke kansen kunnen krijgen, 1409 En dan doelen maken --> gewoon heel harde doelstellingen, Bijvoorbeeld over Cito-resultaten, of over inkomens van mensen.
Want pas als je weet wat je met elkaar wilt bereiken 1411 1:55:25.840,1:55:30.200 1412 dan merk ik ook in de praktijk dat 1413 dat ook een soort energie geeft met elkaar en met bewoners samen, En je weet dat het niet volgend jaar is opgelost.
Maar je weet wel dat je met een goede dosis 1415 1:55:42.805,1:55:46.980 1416 Dat is wat anders dan dat je alleen maar met beleidsstukken werkt, 1417 Ik denk dat dat in de praktijk --> dan weet je elkaar ook te vinden.
Ja weet je, elke gemeente weet hoeveel mensen 1419 1:55:51.959,1:55:56.420 1420 bij elkaar wonen, Het is ook geen hogere wiskunde. 1421 Ja --> vervelend ook als je dat eigenlijk al weet en die cijfers daarbij ziet, Dat is al triest op zich.
Maar je zegt dus dat je moet voorsorteren, 1423 1:56:06.680,1:56:10.040 1424 zo rap gaat het, 1425 Mag ik met jou eindigen --> Hans, wat vind jij het mooiste compliment dat je hebt gekregen als het gaat over leefbaarheid en wonen met zorg? 1426 Wat gaf jou een goed gevoel en ook veel energie voor de toekomst? 1427 Als ik naar mijn eigen stad kijk --> daar hebben we vorig jaar samen met Portaal de 2.0-versie opgeleverd
van zo'n Magic Mix-complex 1429 1:56:37.920,1:56:43.300 1430 in totaal 250 appartement opgeleverd --> 1431 en 50 mensen ook een plek kunnen geven --> deels uit de daklozenopvang deels uit beschermd wonen.
En als ik zie wat daar gebeurt en hoe mooi dat zich ontwikkelt.
Schets me dat eens, zo’n ontmoeting. 1434 1:56:58.308,1:57:05.594 1435 echt werkt als je op een goede manier aan de voorkant 1436 met elkaar het gesprek voert over waarom wil je hier komen wonen en wat kun je dan ook bijdragen.
Wij hebben ook met elkaar gezegd, 1438 1:57:16.480,1:57:22.759 1439 dat we ook investeren met elkaar in een community coach --> 1440 om daar ook echt aan die gemeenschapszin te werken, En dat betaalt zich gewoon dubbel en dwars terug.
Nou dat koppel je mooi nog 1442 1:57:30.937,1:57:35.605 1443 een Martijn al ontzettend zou helpen, 1444 Iemand die weet hoe het is om aan die andere kant…
Ja en wat daar ook ontzettend bij helpt is dat je niet allemaal 1446 1:57:46.000,1:57:48.320 1447 zoiets vorm te geven, 1448 Er wordt druk geknikt, Er gaat een soort wave door de zaal nu.
Volgens mij aardig wat to do’s genoteerd, 1450 1:57:56.740,1:58:02.500 1451 het verschil maken voor veel mensen in Nederland, 1452 Fijn dat jullie erbij waren, Dat zeg ik ook tegen jou, tegen u aan die andere kant.
We zijn nog niet helemaal klaar, 1454 1:58:09.870,1:58:14.140 1455 die je zo graag eigenlijk weer eens zou willen hebben 1456 en die je anders op zo'n congres ook zou hebben bij een kopje koffie of een glaasje fris...
Dat hebben we geregeld, we hebben 1458 1:58:23.148,1:58:31.135 1459 wat fijn, En na zoveel minuten gaan we dat ook weer wisselen --> 1460 zodat je nog in de tweede ronde ook mee kunt doen en dat je met elkaar verder kunt praten over die opgave
en dus vooral over die samenwerking, 1462 1:58:41.160,1:58:45.254 1463 maar volgens mij hebben we op deze manier 1464 aan alle kanten input gekregen om het met elkaar nog een stapje beter te doen.
Dank voor jullie harde werken 1466