Mijn naam is Moraya de Haan, ik ben 23 jaar. En ik ben actief als zangeres, spreker, songwriter
en te zien bij het transformatietheather. Ik ben gedreven om op een creatieve manier
de persoonlijke verhalen te verbinden met geleerde lessen. Ik ben een ervaringsdeskundige.
Toen ik 11 jaar was, ben ik uit huis geplaatst en nooit meer teruggekeerd. Ik ben in totaal
14 keer verhuisd in mijn leven. Ik woon nu op een zelfstandige woning in Amsterdam, maar
ook deze plek moet ik weer verlaten.
Ik heb geen perspectief. Ik weet niet welke
toekomstplannen ik kan gaan plannen, welke studie ik wil gaan doen. Wil ik, kan
ik bij mijn familie in de buurt blijven wonen of niet? Moet ik naar een andere gemeente
om dat daar wel kansen liggen? Ik heb geen perspectief, ik weet niet waar ik moet beginnen.
Ik ben Nicoline Den Ouden. Ik werk bij het
ondersteuningsteam Zorg voor de jeugd . Een programma, waar vanuit verschillende invalshoeken
wordt gewerkt aan steeds betere jeugdzorg. Binnen dit programma houd ik me onder andere
bezit met jongvolwassenen in een kwetsbare positie en het gebrek aan passende woningen
en zorg.
Jongeren die de jeugdzorg verlaten en die
richting zelfstandigheid gaan, komen heel hobbels tegen op die weg daar naartoe. Deels
is dat, omdat het in het sociaal domein best wel nog ontschot werken is, waardoor er onvoldoende
wordt samengewerkt in het belang van deze kinderen. En deels is dat omdat de zorgbehoefte
van deze jongeren, stilstaan bij hun zorgvraag, en wat daar voor nodig is niet op elkaar aansluit.
Waardoor we echt kansen missen volgens mij.
Ik ben Sikko Bakker, ik werk voor de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) en ben daar
strateeg op het gebied van wonen en zorg. Wat belangrijk in mijn werk is, is dat ik
voor verschillende doelgroepen die kwetsbaar zijn, voldoende woningen met de juiste zorg
kan organiseren. En dat is ook n van mijn ambities. Om echt voor die kwetsbare groep
voldoende ruimt te creëren, zodat wonen ook een belangrijk onderdeel is van een hersteltraject,
of gewoon een recht dat je hebt. Het gaat natuurlijk om die veilige thuishaven.
Dat wonen ook voorop te zetten. Dat vanuit daar weer gebouwd gaat worden. En we zijn
ook bezig om dat beleid meer integraal aan elkaar te verbinden. Oftewel, Wonen Zorg,
maar ook kijken naar Onderwijs, naar Werk & Inkomen, dus veel meer al die beleidsterreinen
aan elkaar te koppelen.
Wat ik zie gebeuren, is dat er vanuit het sociaal domein best wel maatwerkgericht wordt
gedacht, in sommige gevallen voor deze jongeren. Dus dat we echt kijken naar; wat hebben zij
nou nodig? En laten we qua zorg en wonen aansluiten bij hun behoefte. Maar op het moment dat het
sociaal domein dan eigenlijk bot vangt bij de andere domeinen, kunnen ze niet verder
met dat maatwerktraject voor die jongeren. Dus mijn oproep is eigenlijk dat er buiten
het sociaal domein deze innovatie ook moet plaatsvinden. En dat de andere domeinen echt
met elkaar moeten gaan samenwerken, in het belang van deze jongere.
Samenwerken dat moet, omdat niet alles eenduidig kan worden opgelost. Er zijn allemaal verschillende
schotten die mekaar moeten vinden. Als je kijkt naar corporaties, als je kijkt naar
zorgorganisaties, dan zijn die allemaal nog met specialismen bezig, nog met verschillende
doelgroepen bezig. We willen eigenlijk vanuit het wonen kijken; hoe kan je dat zo normaal
mogelijk organiseren? Maar ook; hoe kunnen we met elkaar voorkomen dat dat soort ellende
ontstaat? Dat mensen van het ene naar het andere winkeltje moeten shoppen om hulp te
krijgen of om een aanbod te krijgen.
Er zijn best wel gemeenten die maatwerkgericht
werken rondom jongeren. En waar die dan tegenaan lopen, is dat ze vanuit het sociaal domein
oplossingen bedenken, die echt goed aansluiten bij de zorgvraag van deze jongeren. Maar wanneer
ze dan uitkomen op dat ze dan toch ook echt een woning nodig hebben, dan lukt het ook
in hun eigen gemeente niet altijd om dat voor elkaar te krijgen. Dus mijn oproep is ook
echt om dit probleem over de domeinen heen met elkaar op te lossen en te bekijken. Ook
omdat daar winst te behalen is. Want als je dit in het sociaal domein oplost, wat je ziet
is dat deze jongeren langer op hun verblijfsplekken blijven hangen, Moraya vertelde dat ook. En
die verblijfsplekken kosten hartstikke veel geld en zijn ook best wel schaars. Terwijl
als je deze jongeren zelfstandig huisvest, met ambulante hulp. Heb je zowel; voor hun
biedt je perspectief, en dat is hartstikke belangrijk. En kun je een kostenbesparende
interventie toepassen.
Geef mij nou gewoon een huis. Al dat geld dat jullie altijd in mij hebben gestopt over
woninkjes en dat soort dingen, thanks. Maar geef mij gewoon een woning en ik red me wel.
Ik heb me al moeten redden toen ik 11 was en ik red me nu ook wel. Ik heb alleen die
vierkante meters nodig. En dan kan ik mijn broertje ook nog redden.
Wij kunnen als gemeente natuurlijk niet direct
een woning leveren. Maar wat wij wel doen is stimuleren dat jongeren zo snel mogelijk
die vaste plek kunnen krijgen. Er is een enorm te tekort in Nederland. We hebben 1 miljoen
woningen te bouwen de komende 10 jaar. Wat is dan de plek van de jongeren? Ja die willen
wij daarin ook verstevigen. En ook te kijken; hoe kunnen we dat zo snel mogelijk voor hun
regelen? Zodat zij niet die dure zorg of die andere dure zorgplekken nodig hebben, maar
zo snel mogelijk zelfstandig kunnen leven.
Als je kijkt naar al die lagen, die vanaf de ministeries tot aan het lokale niveau van
de uitvoeringen zijn, wordt er natuurlijk veel gepraat. En dat is natuurlijk goed, je
moet veel informatie uitwisselen. Maar we moeten ook in de uitvoering, dat hebben we
veel gezien de laatste tijd in de politiek, echt aandacht hebben voor de vragen die er
bij jongeren leven. Dus laten we ook jongeren veel meer betrekken, veel meer een rol krijgen,
maar ook veel kijken; wat is nu echt ook de beste oplossing die we met elkaar moeten gaan
neerzetten? Dus ik denk dat het heel erg ligt in de toekomst, aan welke gemeentes een rol
daarin wil pakken. En ook dat we het gesprek aangaan met de jongeren zelf. En ook heel
veel gebruik maken van ervaringsdeskundigen. Want dat is heel belangrijk. Als je weet hoe
het is, je kan je verplaatsen in een situatie, dat scheelt 90% van alle hulpverlening die
daarna wordt ingezet.
Als ik een plek zou hebben waar ik zou mogen
blijven, dan zou ik sowieso gaan studeren. Dat wil ik sowieso weer gaan doen, maar dan
weet ik gewoon; ok daar kan me op focussen. En ik zou weten dat ik mijn broertje ieder
moment kan opvangen. Ik zou gewoon inrichten zoals ik wil. Mijn veilige plekje ervan maken.
En gewoon de rust. Ik zit nu in therapie, dus daar ben ik al mee begonnen, maar ook
die dingen oppakken dat je weet van; ok , mijn leven, nu ben ik aan de beurt, wat wil ik?
Hoe zie ik mijn toekomst voor me?
Er zijn in het land al wel gemeenten die hiermee
aan de slag gaan. En ook mooie voorbeelden hebben. Zo zijn er gemeenten bijvoorbeeld,
waarbij een zorgaanbieder zelf de woning huurt, daar een jongere in onderbrengen, zij bieden
ook de hulp. En wanneer de jongeren eraan toe is, dan wordt de woning omgeklapt naar
de jongere zelf. En mag die daar dus onvoorwaardelijk blijven wonen. Er zijn ook gemeenten die zorgvraag
gericht, specifiek aanbod cre ren op jongeren. Dus als een jongeren zegt: Ik wil graag met
mijn twee vrienden samenwonen. , dan gaan ze daarbij aansluiten. Een ander kind zegt:
Ik moet juist helemaal niet met andere samenwonen. Dus die heel erg daarin de regie pakken
en maatwerkgericht aan de slag gaan.
In mijn ogen vraag ik niet veel. Enkel een
veilige plek, waar ik even mag zijn, mag landen. Waar ik mezelf weer kan vinden, herpakken,
aan mijn toekomst kan werken. En daarna wil ik mij inzetten voor de maatschappij. Wil
ik me volledige potentieel inzetten. En dan heb ik misschien wel een hele goede studie
gedaan, krijg ik een mooie baan, ga ik verhuizen. En dan is dat plekje weer vrij voor de ander
die dat nodig heeft.
Ja, ik denk dat het nu tijd is om echt iets
te gaan doen, met z n allen, aan dit probleem. En niet alleen erover praten, maar ook naar
het niveau af te zakken om met elkaar het gesprek te kunnen aangaan. En dat betekent
dus dat we ook veel meer naar die mensen toe moeten die het niet kunnen regelen. Waar het
niet loopt. Er zijn heel veel gemeenten en ook grote steden die het best wel goed op
orde hebben. Maar er zijn ook heel veel gemeenten die niet weten wat ze met deze doelgroepen
doen. Waar echt wel grote wachtlijsten zijn of heel veel miscommunicatie tussen de opdracht
en de uitvoering. En ik denk dat we daarin iets moeten gaan betekenen met elkaar.
Als het gaat om het huisvesten van deze kwetsbare
jongeren, moeten we echt anders gaan kijken, anders gaan denken. En wat heel erg belangrijk
is, ik zeg altijd: Als je werkt aan hun bestaanszekerheid, dan voorkom je best wel veel zorgkosten. Als
je naar het verhaal van Moraya luistert, die kent genoeg mensen die op hele dure zorgplekken
zitten, of straks veel duurdere zorg nodig hebben, omdat ze op dit stuk niet goed zijn
ondersteund. Dus wij moeten deze jongeren gewoon veel beter gaan ondersteunen in deze
overgang.
Kortom, als je dit zo hoort, dan denk ik dat het tijd is om in het belang van bijvoorbeeld
een Moraya, te gaan samenwerken, om nu echt goede oplossingen te bedenken voor deze kwetsbare
jongeren.
- muziek speelt af -