GESPREKSLEIDER: Goedemiddag, welkom bij deze persbriefing...
...gegeven door Hans Leijtens. Hij is de project-directeur-generaal...
...die zich bezighoudt met het plan voor Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius...
...voor de langere termijn, en generaal-majoor Oppelaar...
...Directeur Operaties bij het ministerie van Defensie.
Zij zullen beiden even een stand van zaken geven...
...en daarna is er ruimte voor het stellen van vragen.
Ik wilde eerst het woord geven aan Hans Leijtens.
HANS LEIJTENS: Ja, goedemiddag. Misschien even een korte introductie.
Ik ben sinds zaterdag 2 uur inderdaad belast met de projectorganisatie...
...die zich gaat bezighouden met het herstel van de Bovenwindse Eilanden.
Dus niet alleen Sint Maarten, maar ook Saba en Sint Eustatius.
In beginsel voor de lange termijn, maar natuurlijk nu vooral...
...met de collega's van Defensie bezig met het hier en nu.
Wat doen we op de korte termijn? Belangrijk eerst aan de ene kant...
...om het aanbod, maar ook vooral de behoefte aan hulp...
...op Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba te inventariseren.
Dat doen we overigens voortbordurend op het uitstekende werk...
...dat daar al door Defensie is gedaan en vandaag de dag nog steeds gebeurt.
Wij houden daar diverse assessments om te kijken wat er nodig is.
Dat zijn teams, die zijn multidisciplinair samengesteld...
...vanuit de verschillende departementen, expertises, internationaal, nationaal.
Internationale organisaties, ik kom daar zo wel even op terug.
Allemaal vanuit hun eigen vakmanschap en expertise...
...en zonder elkaar te veel te dubbelen.
Dus bedoeld om complementair te zijn ook aan elkaar.
Die samenwerking, laat ik dat benadrukken, is uitstekend, is erg goed in deze fase.
Ik zei al: We hebben een uitstekende samenwerking met Defensie.
We werken eraan om langzaam maar zeker, dus gecontroleerd...
...de militaire inzet langzaam maar zeker om te bouwen naar een civiele inzet.
De generaal zal daar dadelijk meer over zeggen, hoe die fasering eruitziet.
We werken bijvoorbeeld samen met de Verenigde Naties, het Rode Kruis, Unicef...
...om ook de behoeften van kinderen in kaart te brengen...
...met de Fransen niet te vergeten, en ook niet te vergeten met Curaçao en Aruba.
Ik wil nog graag hier even benadrukken...
...dat de inzet van deze twee landen van het koninkrijk echt van grote waarde is...
...voor Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba.
Er wordt hier ook in Nederland veel hulp aangeboden...
...we hebben daar ook een voorziening voor ingericht...
...door bedrijven, door andere landen...
...door internationale organisaties en ook door particulieren.
Wij konden die pas verwerken nadat José...
...de orkaan die gelukkig meer dan 100 km van Sint Maarten passeerde...
...was gepasseerd. Want we wisten nog niet wat die zou gaan aanrichten.
Gelukkig viel dat overigens mee.
Dus ik vraag ook even langs deze weg geduld voor mensen...
...die hun hulp hebben aangeboden, maar nog geen antwoord hebben gehad.
Dat krijgen ze allemaal. Dus particulieren, bedrijven, organisaties...
...krijgen van ons allemaal netjes een antwoord op hun aanbod.
We zien overigens ook op Sint Maarten zelf, Saba en Sint Eustatius...
...dat mensen daar ook zelf de draad oppakken en elkaar helpen.
Voorbeelden te over: elektriciens die belangeloos aan de slag gaan...
...voorraden die worden gedeeld, water dat wordt gedeeld, telecom...
...echt van groot naar klein en andersom.
Op dit moment zijn de koning, minister Plasterk...
...en onze SG van Binnenlandse Zaken, Richard van Zwol, op de eilanden...
...momenteel onderweg naar of al, denk ik, gearriveerd op Sint Eustatius en Saba.
Ze hebben zich daar ook verstaan met minister-president Marlin...
...en hebben geconstateerd dat langzaam maar zeker...
...ook daar de bestuurskracht begint toe te nemen en dat we dat de komende periode...
...steeds vaker en steeds intensiever samen zullen oppakken.
Om dat te bevorderen hebben we een team van mensen die kant op gestuurd.
Die zijn via Curaçao vandaag aangekomen op Sint Maarten.
Zij zullen zich heel dicht tegen het lokale bestuur aan nestelen...
...om die samenwerking zo goed mogelijk te laten verlopen.
En vooral ook dus om die assessments te maken die nodig zijn om te bepalen...
...wat de nood is die daar het hoogst is. Belangrijk dus om hier vast te stellen...
...dat we praten over een gecontroleerde en gefaseerde aanpak.
Even een mooi praktisch voorbeeld: in eerste instantie door Defensie is bekeken...
...wat de staat van de haven was...
...en zij hebben de eerste mogelijkheden die daar zijn, meteen uitgenut.
IenM, samen met ons, is bezig om een schip die kant op te sturen...
...dat zal er ongeveer een dezer dagen wel zijn, van een aannemer die ervoor zorgt...
...dat ook daadwerkelijk die haven wordt schoongemaakt.
En zo zoeken we constant naar bouwstenen om te zorgen dat daar...
...nogmaals op een gefaseerde en gecontroleerde manier...
...stap voor stap dingen gebeuren. Dan de lange termijn.
U kunt zich voorstellen dat dat niet de eerste prioriteit is die wij nu hebben.
Daar zijn we al wel mee bezig. Dus we kijken meteen met diezelfde teams...
...met Sint Maarten samen: wat moet er gebeuren om op lange termijn te komen...
...tot herstel van het eiland van Sint Maarten.
En op een wat andere manier denk ik ook voor Saba en Sint Eustatius.
Daarvoor gaan we een plan opstellen, ik noem het maar even het herstelplan...
...dat rijksbreed is, maar dat door BZK zal worden gecoördineerd.
Tot zover. Dank u wel.
GESPREKSLEIDER: En dan de generaal-majoor.
RICHARD OPPELAAR: Goedemiddag, dames en heren.
Ja, de afgelopen periode bent u al regelmatig bijgepraat...
...over de situatie op de Bovenwindse Eilanden en specifiek Sint Maarten.
Inmiddels is er alweer veel gebeurd en daarom wil ik u wat nader informeren...
...over de inzet van Defensie de afgelopen dagen: wat doen we, wat gaan we doen.
Er zijn drie dingen waar wij ons op richten.
Het eerste is openbare orde en veiligheid, dan noodhulp...
...en dan het beveiligen van kritische infrastructuur...
...en waar het binnen onze mogelijkheden is, ook noodherstel uitvoeren.
Laat ik beginnen met het aspect veiligheid.
We zijn meer en meer zichtbaar aanwezig op het eiland...
...en voeren beveiligingsopdrachten uit.
Dan gaat het naast patrouille ook over ordehandhaving.
Maar het gaat bijvoorbeeld ook om het begeleiden van evacués...
...en het bemannen van diverse controleposten.
We ondersteunen hierbij nadrukkelijk de lokale autoriteiten.
En daarbij denken wij eigenlijk aan onze veiligheidspartners.
Primair het Korps Politie Sint Maarten...
...dat is versterkt met het Korps Politie van Curaçao en Aruba...
...maar ook met de Recherche Samenwerkingsteams...
...en onze eigen Koninklijke Marechaussee.
Inmiddels heeft Defensie zo'n circa 450 militairen op Sint Maarten.
En zoals ik afgelopen vrijdag al heb geschetst...
...hadden we voorafgaand aan de passage al de nodige mensen geprepositioneerd...
...op Sint Maarten en hadden we een aantal troepen en materiaal...
...en voorraden op schepen voor de kust.
De veiligheidssituatie is kwetsbaar, maar lijkt langzaam te verbeteren.
Ik wil hier echter toch nogmaals benadrukken: we hebben gewoon...
...een verwoestende orkaan gehad, en dat heeft geleid tot een extreme noodsituatie.
En die noodsituatie, daarop heeft de minister-president van Sint Maarten...
...ook de noodtoestand van kracht verklaard.
Dat is ook de essentie waarom we ook noodhulp plegen...
...en dat we ook overgaan naar noodherstel.
Om deze capaciteit op Sint Maarten verder te versterken...
...zijn gisteren ruim 150 militairen ingevlogen op Curaçao...
...en die zullen vanaf vandaag de troepen op Sint Maarten versterken.
De inzet van Defensie vindt dus nadrukkelijk ook plaats...
...in die context van die noodtoestand.
Tot zover het veiligheidsdeel.
Een tweede, maar eigenlijk dezelfde prioriteit...
...dat is het verlenen van noodhulp.
Inmiddels zijn negen vluchten vanuit Nederland uitgevoerd...
...naar het Caribisch gebied, waar ongeveer 350 personen zijn getransporteerd...
...en 200.000 kilo aan noodhulp.
Voeding, water, medicijnen, maar ook spullen voor genie.
Noodhulpgoederen worden vanuit Nederland aangeleverd...
...bijvoorbeeld in een KDC-10 van onszelf, in de beginfase vooral...
...en nu met hele grote transportvliegtuigen, zoals de C-17's.
Vervolgens wordt die noodhulp, zeg maar...
...vanuit Curaçao doorgezet naar Sint Maarten.
En daartoe hebben we twee Hercules C-130-toestellen beschikbaar.
En die vliegen dus op en neer tussen Curaçao en Sint Maarten.
Inmiddels dragen ook twee kustwachtvliegtuigen...
...de zogenaamde Dash-8, mee.
Die doen ook mee om in het theater tussen Curaçao en Sint Maarten...
...goederen en personeel op en neer te transporteren.
Noodhulp bestaat uit rantsoenen, water...
...maar het is ook materieel van het Rode Kruis...
...of van personeel van het Urban Search and Rescue Team...
...maar ook van andere hulpverleners. En op de weg terug nemen we evacués mee.
En zoals u al in de media zelf heeft vernomen...
...zijn de eerste honderd mensen inmiddels al terug hier in Nederland, op Eindhoven.
Op dit moment hebben we zo'n 750 mensen geëvacueerd...
...en dat proces gaat nog door, ook vandaag.
Daarnaast worden ook de schepen veelvuldig ingezet.
Ik heb dat afgelopen vrijdag ook geschetst, de Zr. Ms. Zeeland...
...en de Zr. Ms. Pelikaan. Die is inmiddels voor de tweede keer terug...
...op Sint Maarten, gaat weer voor de derde keer terug naar Curaçao...
...om voorraden, goederen op te halen.
Tot zover het verlenen van noodhulp.
Het derde aspect waarop we ons richten...
...is, zeg maar, het uitvoeren van het noodherstel op kritische infrastructuur.
Bijvoorbeeld gaat het hier om het beveiligen van het vliegveld...
...en de zeehaven, maar bijvoorbeeld ook van de gevangenis.
Maar het gaat ook nadrukkelijk om het in kaart brengen van de schade...
...en wat er echt noodzakelijk is om noodherstel uit te kunnen voeren.
En zoals de heer Leijtens ook al zei, we doen dat...
...in samenspraak met diverse expertiseteams...
...zodat ook geleidelijk de overgang plaatsvindt naar structurele hulp.
Wat gaan we de komende dagen doen? Zo lang als nodig bijdragen...
...aan openbare orde en veiligheid én het verlenen van noodhulp.
En dan gaat het over die activiteiten die ik net heb toegelicht.
Dan nog iets over internationale samenwerking.
Op militair niveau zijn er intensieve contacten...
...onder andere met Frankrijk, Duitsland...
...het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
En hier gaat het met name over het coördineren en afstemmen...
...van alle activiteiten van en naar en op het eiland.
Denk hier bijvoorbeeld aan het gebruik van de haven en het gebruik van het vliegveld.
Essentieel om iets te kunnen beginnen op Sint Maarten.
Zo gebruiken Frankrijk en de Verenigde Staten...
...de vlieghaven van Sint Maarten, Juliana Airport, frequent.
Gisteren heeft ook een Amerikaans cruiseschip evacués opgehaald.
Dat is de haven binnengekomen. En voor deze coördinatie en afstemming...
...beschikken wij over zogenaamde liaisonofficieren...
...die we ook op verschillende hoofdkwartieren hebben geplaatst...
...om het nog soepeler te laten verlopen.
Deze inzet, die ik u schets, vergt heel veel van de krijgsmacht.
Onze mensen zijn dag en nacht in touw en doen dat met hele grote betrokkenheid.
En dat zie ik overigens ook bij al onze civiele partners. Tot zover mijn bijdrage.
GESPREKSLEIDER: Dank. Dan nu de vragenronde.
Misschien kun je ook even aangeven aan wie de vraag gesteld is.
Dat zou prettig zijn. Suzanne, jij zat al gelijk...
JOURNALISTE: Ik heb een vraagje aan meneer Leijtens.
Vóór de wederopbouw is de samenwerking...
...met de Sint Maartense regering van groot belang.
LEIJTENS: Jazeker.
Hoe is die samenwerking nu? En... Laat me het daarbij houden.
Nou, misschien even terugkijkend de afgelopen dagen.
Ook op Sint Maarten, zei ik al, was even de vrees voor orkaan José.
Dus eigenlijk hebben we onze start kunnen maken zondag.
Gisteren is er intensief contact geweest...
...met de minister-president van Sint Maarten, de heer Marlin...
...en de gouverneur van Sint Maarten, die ook hier een belangrijke rol in speelt.
Ik heb zelf nog even contact gehad bijvoorbeeld gisteren met Saba...
...als ander voorbeeld. Volgens mij staan we aan het begin.
Er zijn heel veel activiteiten samen met de militairen op Sint Maarten georkestreerd...
...geleid door het bestuur van Sint Maarten.
Tegelijkertijd zijn we hier in Nederland bezig...
...om onze inspanningen te coördineren en te focussen.
En ik heb daar vandaag nog contact over gehad met Sint Maarten...
...en het is nu wel zaak dat we dat wat dichter bij elkaar brengen.
Maar ik heb er alle vertrouwen in dat de regering van Sint Maarten...
...samen met ons daar tot keuzes komt.
En misschien nog even één ding: dat team dat ik noemde dat daarheen is...
...is juist bedoeld als een soort verbindingsstuk...
...tussen de regering van Sint Maarten en de inspanningen hier...
...om te zorgen dat we elkaar gewoon op dat punt heel goed informeren...
...en meenemen in afwegingen...
...die we de komende tijd daar vast voor zullen moeten maken.
GESPREKSLEIDER: Nog een vervolgvraag?
JOURNALISTE: U gaat daar wel de culturele verschillen goed in acht nemen?
Zij besturen daar op een hele andere manier dan wij hier in Nederland.
Dat houdt u goed in de gaten, dat verschil, dat dat niet te veel gaat botsen?
Dat houden we altijd goed in de gaten, maar ik denk, in deze fase...
...dat de overeenkomsten groter zijn dan de verschillen, eerlijk gezegd.
Want we hebben met elkaar een grote opdracht...
...dat ervaren we aan beide kanten van de oceaan echt, denk ik, heel intens.
Dus ik heb daar echt alle vertrouwen in dat we elkaar daarop vinden.
GESPREKSLEIDER: Ja?
JOURNALIST: Ja, meneer Leijtens. Kunt u iets meer details geven over dat team?
Hoe groot is dat team, wie zitten erin...
...zijn dat mensen van verschillende departementen...
...gaat dat team nog uitbreiden later?
We werken eigenlijk aan meerdere teams tegelijkertijd. En laat ik hier beginnen...
...niet omdat het hier belangrijk is, maar omdat dat helpt...
...om door te bouwen naar verderop in de keten, als ik het zo even mag noemen.
Om te beginnen, hier aan mijn kant praten we inderdaad...
...over een interdepartementaal team met denkers, maar ook met doeners.
Want in deze fase moet ook hier... staat de doe-kracht voorop.
En we leunen daarbij nogmaals zwaar op Defensie op dit moment.
Maar we erkennen en plannen ook...
...om die omklap in de loop van de komende tijd te maken. Dat is onze kant hier.
Maar we kunnen hier niks als niet tegelijkertijd...
...om te beginnen op Curaçao, waar ook een andere crisiskern is...
...ook daar de capaciteit, maar ook de kwaliteit is...
...om integraal, dat is een hartstikke modewoord...
...maar tegelijkertijd wel belangrijk nu, hè, om niet door een rietje te kijken...
...maar gewoon breed te kijken naar wat er nodig is.
Dus ook daar hebben we al versterkingen heen gestuurd.
De derde trap van die raket is Sint Maarten zelf.
Daar is mijn collega nu gearriveerd met een nu nog kleine staf...
...om eerst eens te kijken... Ik zei al: Die plakken we tegen het lokale bestuur aan...
...tegen het bestuur van Sint Maarten, dat in de lead zijnde, laat dat helder zijn...
...om te kijken wat er nodig is.
We hebben nu al wel gehoord van wat behoeften...
...maar mijn collega is daar pas vandaag gearriveerd...
...dus ik heb hem gevraagd van: Ten eerste, kijk even hoe je dat organiseert...
...dat ertegenaan plakken, maar ook wat er dan nodig is...
...om samen met de regering van Sint Maarten daar de goeie dingen te doen.
En wij zullen daar complementair zijn in eerste instantie.
En in deze fase zoeken we dus vooral, zijn het generalisten...
...maar bijvoorbeeld mensen vanuit BZK, IenM en Defensie lopen daar nu rond...
...en proberen samen, nogmaals, integraal te komen...
...tot een assessment van wat er nodig is.
GESPREKSLEIDER: Wie? Ja, jij eerst.
JOURNALIST: Goedemiddag, heren. Mijn naam is Jan Hennop.
Ik werk voor Agence France-Presse, persbureau.
Mijn vraag is: Ten spijt van het goeie werk...
...dat al verricht is op Sint Maarten...
...hebben wij vandaag weer toch gelezen van kritiek over de pas van dingen...
...dat het niet snel genoeg gebeurt. Ik denk bijvoorbeeld aan de goederen...
...die nog steeds op de luchthaven Princess Juliana liggen...
...die nog niet verspreid is naar mensen. Wat is uw respons tegen deze criticasters?
Ik weet dat u goed werk doet, maar steeds blijven er mensen die nog kritiek leveren.
Ja, ik denk dat ik de frustratie ook begrijp.
Uiteraard, het kan nooit tijdig genoeg zijn, het kan nooit genoeg zijn.
Maar er wordt van alles aan gedaan om samen met alle andere hulpverleners...
...die er zijn, het Rode Kruis is inderdaad aanwezig...
...dus met andere woorden, om dat, zeg maar, goed op gang te krijgen.
Dat is het enige wat ik eigenlijk kan zeggen.
Er zijn goederen en er is nog veel meer nodig, overigens.
En ook dat moet nog even binnenkomen.
Ik heb de vorige keer ook al geschetst: de afstanden die we moeten overbruggen...
...vanuit Curaçao helemaal naar Sint Maarten is gewoon 900 kilometer.
Dat belemmert ook dat je niet even tien minuutjes op en neer kan gaan.
Maar daar zijn we mee bezig.
Die samenwerking gebeurt nu en die zal zeker beter worden.
JOURNALIST: Misschien een opvolgvraagje.
José, heeft die ook een rol gespeeld...
...in de besluitvorming om even te wachten en te kijken hoe dingen zouden aflopen...
...voordat u een besluit nam over hoe dingen aangepakt moesten worden?
Voor alle operaties daar eigenlijk niet zo.
Het is wel zo dat je voorzichtig bent met vliegoperaties...
...want als er een tropische storm is, is het niet zo handig...
...om vliegtuigen op het vliegveld te laten staan, dus dat moeten we goed bekijken.
Maar voor ordebewaking op de grond zelf...
...daar wordt echt door de mensen op de grond gekeken...
...tot hoe ver ze kunnen gaan zonder zichzelf echt in extreme gevaren te brengen.
Het is niet zo dat wij even stoppen en zo later verder gaan. Het is een continu iets.
GESPREKSLEIDER: Jij had een vraag daarover eerst toch?
JOURNALIST: Aan meneer Leijtens. Premier Marlin heeft laten weten...
...dat er al zeker een miljard euro nodig gaat zijn. Kunt u dat bevestigen?
Dat heb ik nog niet van hem gehoord, maar dat hoeft ook niet...
...dat mag hij gewoon zeggen. Ik kan het ook niet bevestigen, nee.
Volgens mij heeft hij het ook echt over de structurele aanpak.
Aan onze kant hebben we dat inzicht nog onvoldoende...
...om daarop te kunnen reageren, maar ik heb het ook niet van hem gehoord.
JOURNALIST: Kunt u bij benadering zeggen wat er nodig gaat zijn?
Op geen enkele manier.
JOURNALIST: Weet u of de regering vrijdag bij die nationale actie iets bijdraagt?
Nee, weet ik ook niet.
GESPREKSLEIDER: Wie nog een vraag? Ja.
JOURNALIST: Mevrouw Doran-York zei vanmorgen dat ze hoopte...
...dat over één of twee jaar het eiland weer hersteld zou zijn.
Is dat, denkt u, een realistische inschatting?
Dat is erg moeilijk, maar laten we het zo zeggen: Wij bereiden ons voor...
...op een langdurige inspanning. Maar die zal erg afhangen...
...van de samenwerking met Sint Maarten en de rolverdeling die we daarbij kiezen.
Wij... Alles wat ik zie, maar nogmaals, ook vanuit Nederland...
...in alle oprechtheid, dat zal wel betekenen...
...dat het een lange adem zal vergen. Van alle partijen betrokken.
JOURNALIST: Wat kunt u zeggen over hulp die vanuit andere landen is geboden?
We weten dat België al hulp heeft aangeboden. Zijn er ook andere landen?
Hoe staat het daarmee? Wat voor hulp wordt er geboden?
Ja, dat is best een lange lijst. Wat wij doen...
Ik onderscheidde daarstraks al drie categorieën hulpaanbieders.
Internationale organisaties, bijvoorbeeld de VN, het Rode Kruis, Leger des Heils...
...maar ook gewoon landen die zeggen: Kunnen we u helpen met...
...en dan komt er een lange lijst uit.
Dat is één categorie, kom ik zo even op terug. Bedrijven, dan hebben we het...
...over grote Nederlandse internationale bedrijven en particulieren.
Geldinzameling, goedereninzameling.
Die hebben we nu zo gesorteerd dat we ongeveer weten...
...over wat voor ordegrootte we praten.
Landen bieden spontaan wat aan en we moeten nu echt goed kijken.
Kijk, er zijn een aantal wat ik maar even noem 'no regret-dingen'...
...die je gewoon die kant op kunt sturen.
Maar tegelijkertijd komen we nu in keuzeprocessen...
...van: oké, maar is dat dan specifiek nodig?
En dan is het assessment dat gedaan is, heel belangrijk, dat is even de basis.
Dat zijn we nu aan het afronden.
Dat zal nog worden opgevolgd waarschijnlijk...
...door wat meer specifieke onderzoeken. Naar waterzuivering, bijvoorbeeld...
...naar infrastructuur, naar verkeersleiding, dat soort grote zaken.
En landen bieden daar hulp voor aan.
Ik heb speciaal iemand van Buitenlandse Zaken gekregen...
...om juist die verzoeken, die aanbiedingen...
...om daarover mee in contact te treden met de betreffende landen of organisaties...
...en samen te bespreken óf en zo ja wanneer dat...
...op welke manier dan kan worden ingezet.
GESPREKSLEIDER: Ja, Hart van Nederland.
JOURNALISTE: Meneer Oppelaar, kunt u nog een update geven...
...over hoe het nu gaat met de plunderingen?
Is de rust een beetje wedergekeerd in dat opzicht?
Zoals ik net al zei: De veiligheidssituatie blijft natuurlijk fragiel daarin.
Ik denk dat het ook wat rustiger is dan een paar dagen geleden.
En natuurlijk, op een eiland als dit, waar 60.000 mensen wonen...
...daar gebeurt natuurlijk het een en ander.
Wij doen echt ons stinkende best om met de veiligheidspartners...
...dus het lokale gezag, op die plaatsen te zijn om dingen te voorkomen...
...en dan ook op te treden als het, zeg maar, uit de hand loopt.
GESPREKSLEIDER: Je hebt nog een vervolgvraag.
JOURNALISTE: Ja, dank u. En u gaf ook aan dat jullie nu helpen...
...bij het ondersteunen van de beveiliging bij de gevangenis.
Kunt u daar wat meer over vertellen?
Ja, ik denk dat het evident is...
...dat we een gevangenis ook een beetje moeten afschermen...
...dat niet zo meteen de gevangenen los op straat lopen...
...dus dat is een van onze objecten, dat we dat even goed in de greep houden.
Daar ondersteunen wij, nogmaals, lokale autoriteiten bij.
Dat is een van de kritieke objecten, los van de zeehaven en de haven zelf.
Voorkomen is beter dan genezen.
GESPREKSLEIDER: Jij had nog een vraag.
JOURNALIST: Eerst aanvullend toch even over die gevangenis.
Is die gevangenis dan nu open, dat gevangenen zomaar los kunnen rondlopen?
Nee, we hebben gevangenen gewoon in de gevangenis zitten...
...maar wij voorkomen altijd, en zeker in situaties waar je echt...
...nou, problemen hebt. De acute noodtoestand die we gehad hebben...
...dat heeft wat beschadigingen opgeleverd.
Dus met andere woorden: wij hebben daar een extra handje toegereikt...
...om te voorkomen dat, zeg maar, in de nawas van zo'n storm...
...of wat daarna gebeurt, dat er iets gebeurt.
Wij hebben, niet alleen voor de gevangenis...
...maar dat geldt voor alle kritieke objecten...
...overigens, dat zijn niet wij, die dat selecteren.
Dat gaat altijd in samenspraak met het lokale gezag.
JOURNALIST: Over dat hard aanpakken van plunderaars...
...zijn er arrestaties ook verricht met hulp van de...
Er zijn wel degelijk aanhoudingen verricht, absoluut.
JOURNALIST: Heeft u daar cijfers van?
Dat kan ook nu zo gebeuren...
...dus ik vind het heel gevaarlijk om nu cijfers te geven, want dat is zo weer...
JOURNALIST: Voor mij om een beetje een indruk te krijgen van de schaal.
Zijn dat er tientallen? -Nou, vind ik moeilijk te zeggen.
Er worden aanhoudingen verricht als wij aanwezig zijn...
...en zeker bij heterdaad is het natuurlijk evident...
...dus dat doen we in samenspraak. Maar ook het lokale gezag...
...zoals het Korps Politie Sint Maarten en Aruba en Curaçao, die doen dat ook.
JOURNALIST: En nog een laatste vraag over de evacuatie van mensen.
Dat is nog steeds gaande, zegt u. We hebben afgelopen weekend begrepen...
...dat dat een beetje in verschillende stadia gebeurt...
...en dat de groep van onder andere bijvoorbeeld de expats...
...maar ook Nederlandse stagiairs die op het eiland zijn...
...wat later, zeg maar, aan de beurt zijn op dat prioriteitenlijstje.
Zijn jullie daar op dit moment al aan toe gekomen en hoelang gaat dat nog duren?
Hoeveel dagen?
Hoelang het gaat duren, weet ik niet.
Dat hangt ook af van de behoefte van mensen die van het eiland af willen.
Uiteraard hebben wij zoals altijd met noodhulp in dit soort situaties...
...eerst naar de meest kwetsbare groep gekeken.
En de meest kwetsbare groep die we hadden, was bijvoorbeeld medisch.
Mensen die liggende patiënten zijn, die vooral op de ic zitten...
...op de intensive care, maar ook dialysepatiënten.
Dat heeft er echt toe geleid dat we daarop focussen, op de meest kwetsbare groepen.
JOURNALIST: Dus jullie zijn nu al bij de stagiairs aangekomen?
Nogmaals, er wordt daar een aanmelding gedaan. Daar is een bureau...
...waar mensen kunnen melden wie ze zijn.
Uiteraard moet er gecontroleerd worden wie de mensen zijn...
...en vervolgens wordt daar een plan voor gemaakt om te evacueren.
Het is niet zo dat de ene groep eerst uitputtend wordt geëvacueerd...
...en dan pas de andere. Ze hebben de groep uitgebreid met nu deze categorie...
...en die anderen zijn ook nog steeds op het eiland...
...en die worden dus parallel geëvacueerd.
GESPREKSLEIDER: Nu eerst Jaap Jansen van BNR.
JOURNALIST: Een vraag aan Hans Leijtens.
Volgens het Rode Kruis is 91 procent van de gebouwen beschadigd...
...en dat varieert van lichte beschadiging tot totale verwoesting.
Kunt u dat percentage bevestigen?
Ja, dat soort percentages gaan wel rond...
...maar dan gaat het inderdaad over een enorme variatie aan schade.
Maar het is een enorme vernieling.
Overigens betekent dat niet dat er niks meer staat, hè?
Het beeld dat het helemaal platligt, dat zijn afschuwelijke beelden, natuurlijk...
...en er is een enorme schade...
...maar er is wel degelijk nog een deel bewoonbaar en bruikbaar...
...en overigens is ook een deel naar omstandigheden...
...met betrekkelijk eenvoudige middelen weer tijdelijk bewoonbaar te maken.
Dan gaat het echt over, en ik wil vooral niet bagatelliseren...
...met een aantal balken en een zeil is er al heel veel te doen.
En de mensen willen ook graag bij hun woning blijven.
Dus de mensen zijn niet van plan om te vertrekken...
...blijven dus ook in de omgeving van hun woning.
Dat is een beetje de situatie. Er is inderdaad veel beschadigd.
Het verschilt een beetje per gebied op het eiland...
...maar er is echt heel veel beschadigd, inderdaad.
GESPREKSLEIDER: Nu eerst Suzanne en daarna Remco Meijer van de Volkskrant.
JOURNALISTE: Ik heb een specifieke vraag over het water, eerste levensbehoefte.
Wij horen dat het water niet snel genoeg bij de mensen komt.
Overal waar mijn krant komt, horen wij: water, water, water.
Kunt u een specifieke update geven over de watersituatie en de distributie daarvan?
Het waterleidingsysteem, het distributiesysteem, functioneert niet.
De waterleidingfabriek is nog niet operationeel.
Dat is het eerste punt. Daar wordt nu met man en macht door technici aan gewerkt...
...om dat operationeel te krijgen.
En vervolgens met noodhulp is water aangevoerd, in flessen.
En laat ik een ander voorbeeld geven: we hebben ook waterwagens ingebracht...
...op het eiland. Die halen wagens bijvoorbeeld van de Pelikaan af...
...gaan met de waterwagens op het distributiecentrum zitten...
...waar mensen jerrycans kunnen vullen.
Dus ja, we zijn nog niet helemaal op orde met de waterdistributie. Dat klopt.
JOURNALISTE: En de flessen water...
...die vanaf Princess Juliana verspreid moeten worden?
Wij begrijpen dat er soms ladingen achterblijven...
...dat die niet snel genoeg doorgevoerd kunnen worden. Wat is het probleem daar?
Ja, ik heb het net ook al aan uw collega uitgelegd daarvoor.
Natuurlijk moeten we coördineren welke systemen daar binnenkomen.
Dat moet ook afgestemd worden met het lokaal gezag.
We gaan niet klakkeloos uitdelen, er zijn bepaalde distributiepunten.
Daar moet het naartoe getransporteerd worden. Dat moet ook beheerst gebeuren.
Dus met andere woorden: we zijn er echt mee bezig, met man en macht.
Alle hulporganisaties, en dat is niet Defensie alleen...
...dus alle civiele partners...
...om zo snel mogelijk water op distributiepunten te krijgen.
Maar prioriteit één is natuurlijk het herstel van de waterfabriek...
...dat we zo snel mogelijk onze waterleiding operationeel hebben.
JOURNALISTE: U bent dus afhankelijk van de lokale regering...
...die u toestemming moet geven om die waterflessen...
Het gaat allemaal in coördinatie en afstemming.
JOURNALISTE: Zit het lokale gezag u daarbij niet in de weg?
Nee, dat kan ook decentraal zijn.
Het kan best wel zijn dat het Korps Politie Sint Maarten iets identificeert...
...in sommige wijken waar het acuut nodig is. Dan gaan we daarop inspelen.
We spelen echt in op de behoefte die er is.
JOURNALISTE: En die samenwerking gaat goed?
Ja, hoor. Zeker, absoluut.
GESPREKSLEIDER: Remco.
JOURNALIST: Een vraag voor de generaal die aansluit op de huisvesting.
U zei: Er zijn 450 militairen op het eiland, er komen er nog 150 bij.
Waar verblijven die en hoelang blijven ze nog?
Die zitten ook zelf in een soort noodopvang, om het zo maar te zeggen.
JOURNALIST: Een dekzeil, of zo.
Nou, we hebben ook tentjes en zo. Dus wat dat betreft...
Dat regelen militairen doorgaans zelf wel. Dat is niet zo'n probleem.
En hoelang blijven ze nog? -Dat is een hele goede vraag.
We zijn hier gekomen op basis van een behoefte, op basis van een vraag.
Het is een noodsituatie. We zijn daar nu mee bezig om dat uit te rollen.
Uiteraard denken we wel naar voren toe, maar ik kan uw vraag niet beoordelen...
...en aangeven wanneer het precies afgelopen is of dat het afgebouwd wordt.
Dat is gaandeweg. Dat is wat meneer Leijtens ook zei.
De expertiseteams die nu overal aanwezig zijn...
...of ze nu van een hulporganisatie zijn, maar ook van de ministeries...
...en van Defensie, zijn nu echt bezig om dat beeld goed te kunnen bepalen.
Pas als je dat hebt, kun je weer naar een volgend stadium toe komen.
JOURNALIST: Maar stel dat het een jaar zou duren...
...zoals de gevolmachtigd minister zei. Kunnen uw mensen een jaar blijven?
Ik schetste ook al dat we daar zijn om in een noodsituatie...
...noodhulp te leveren en noodherstel te doen.
Wij zitten nadrukkelijk in die categorie.
Maar het is wel essentieel dat natuurlijk die overdracht en die transitie...
...waar de heer Leijtens ook al net uitleg over gaf, dat dat goed verloopt.
Daarvoor zijn wij nu echt bezig om dat goed in kaart te brengen en ook uit te voeren.
GESPREKSLEIDER: Goed, ik wilde eigenlijk tot een afronding komen.
Ron, ik zie jou nog vragend kijken. Of niet?
JOURNALIST: Een-op-een, meteen de eerste.
GESPREKSLEIDER: Die mogelijkheid is er inderdaad voor jullie allemaal...
...om een-op-een nog...
JOURNALISTE: Nog even over de noodopvang.
GESPREKSLEIDER: Een laatste vraag dan.
JOURNALISTE: De noodopvang die jullie helpen op gang te houden, de shelters.
Dat woord zoek ik. Hoe is het daarmee? Die bemannen jullie nog steeds?
En zijn er plannen om eventueel een tentenkamp op te zetten...
...zoals in 1995 is gebeurd?
Ik weet nog niets van concrete plannen voor een tentenkamp.
Maar meneer Leijtens zei ook al...
...de bevolking is heel gehecht aan waar ze zitten.
En dat heeft ook te maken met sociale structuren.
Sociale structuren helpen elkaar.
Dus ik heb nog niet begrepen dat we echt met tentenkampen bezig zijn.
JOURNALISTE: Maar die shelters zijn operationeel.
Ook als gevolg van de storm zijn een aantal shelters...
...gewoon niet functioneel en niet bruikbaar geweest.
Dus wat dat betreft, is dat toch ook nog een vertaalslag...
...van: wat is de bruikbaarheid van die shelters?
Maar uiteindelijk willen we natuurlijk...
...dat iedereen in z'n eigen omgeving weer kan wonen en leven. Dat is de prioriteit.
JOURNALISTE: Maar die shelters zijn al gerepareerd...
...dat de mensen daar wel kunnen slapen?
Voor zover ze op basis van noodherstel gerepareerd konden worden...
...zal er zeker aan gewerkt worden.
GESPREKSLEIDER: Oké, dan was dat de laatste vraag...
...en wilde ik daarmee ook deze briefing afronden...
...en is er nog de gelegenheid voor een-op- een vragen stellen. Dank jullie wel.