GESPREKSLEIDER: Dames en heren goeiemiddag, dank voor uw komst.
U krijgt een nieuwe update van de situatie op de eilanden door de minister-president...
...en vandaag de minister van Defensie. Ik geef het woord aan de minister-president.
MINISTER-PRESIDENT RUTTE: Ja, dank.
Goeiemiddag, zojuist hebben wij weer gesproken over de actuele situatie...
...op de eilanden die zijn getroffen door orkaan Irma.
Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius.
Euh, om te beginnen moet ik u melden dat er helaas...
...meer dodelijke slachtoffers te betreuren zijn.
Er zijn op Sint Maarten twee dodelijke slachtoffers aangespoeld.
Euh, er is qua identiteit nog niets bekend...
...en daarmee zou het aantal slachtoffers met een dodelijke afloop nu op vier komen.
We leven ook mee met onze Amerikaanse vrienden...
...nu orkaan Irma over Florida raast.
De Nederlanders in de getroffen gebieden wordt aangeraden...
...om de aanwijzingen van de lokale autoriteiten zo goed mogelijk op te volgen.
En Buitenlandse Zaken is 24 uur per dag bereikbaar...
...om Nederlanders die toch in de problemen komen, om die bij te staan.
Na de evacuatie waar ik gisteren met u over sprak van de medische spoedgevallen...
...dan ging het om, onder andere, ruim zestig mensen...
...die afhankelijk waren van nierdialyse-capaciteit...
...die zijn gisteren allemaal weggekomen.
Er wordt vandaag verder gewerkt aan de evacuatie.
Om te beginnen gaat het dan om de zwaar getroffen gezinsleden...
...van Nederlands uitgezonden personeel.
In de tweede plaats proberen we vandaag ook alle Nederlandse toeristen te evacueren.
Voor zover we ze natuurlijk kunnen vinden, maar met de meesten is contact.
De volgende prioriteit zal zijn in het evacuatieplan...
...en dat zal de komende dagen plaatsvinden...
...de mensen die niet permanent op Sint Maarten wonen, maar er tijdelijk verblijven.
Dat zijn mensen die er zijn voor werk en studie.
Of werk óf studie moet ik zeggen.
De veiligheidssituatie op Sint Maarten lijkt iets te verbeteren, maar is nog fragiel.
En, euh... het is zo dat het aantal militairen...
...volgens het vaste plan dat we hebben gemaakt verder wordt opgebouwd...
...en de minister van Defensie zal zo nader ingaan op de precieze capaciteit...
...die nu en ook de komende dagen in opbouw op Sint Maarten aanwezig is.
Orkaan José, dat heeft u allemaal met mij natuurlijk kunnen waarnemen...
...gelukkig, is Sint Maarten op afstand gepasseerd.
En dat heeft de hulpverlening wel tijdelijk gehinderd.
Maar lijkt het, zoals het er nu naar uitziet...
...geen grote nieuwe schade opgeleverd.
De noodhulpverlening is ook weer volledig op gang gekomen...
...en het is nu van het allergrootste belang dat verder wordt gewerkt...
...aan het distribueren van water en voedsel.
En dat gebeurt vanaf verschillende distributiepunten op het eiland.
Ten aanzien van Saba en Sint Eustatius kan ik u melden...
...dat de situatie zich enigszins lijkt te normaliseren.
Wel is daar nog grote zorg over de water- en voedselvoorziening...
...en ook ten aanzien daarvan wordt op dit moment hard gewerkt...
...om ervoor te zorgen dat er ook de komende tijd voldoende water en voedsel is.
Het meeste werk is de komende tijd te verzetten op Sint Maarten.
Euh, dat vergt in deze fase vooral logistieke en operationele inspanning.
Daarbij komt ook de civiele hulpverlening in beeld, zoals het Rode Kruis.
Denk ook aan noodvoorzieningen voor mensen...
...die geen dak boven het hoofd hebben en herstel van het ziekenhuis.
Dit zijn twee grote prioriteiten, dat zo snel mogelijk iedereen...
...in ieder geval weer iets, een vorm van een dak boven het hoofd heeft...
...en dat het ziekenhuis weer kan functioneren.
Dit is voorlopig de laatste persconferentie...
...die we zijdens het Nederlandse kabinet hier organiseren.
Er zal wel na vandaag regelmatig, zullen er briefings plaatsvinden...
...door Binnenlandse Zaken, schuine streep Defensie, voor de pers beschikbaar.
De Rijksministerraad, die vergadert dinsdag over de situatie.
De ministeriële crisiscommissie komt bij elkaar zodra het nodig is...
...maar in ieder geval is er een volgende vergadering voorzien...
...voor aanstaande woensdag.
Maar nogmaals, als het eerder nodig is, is het eerder.
En de interdepartementale crisiscommissie waarin alle ambtelijke diensten...
...met elkaar samenwerken, die zal dagelijks blijven vergaderen.
Verder is Binnenlandse Zaken bezig om ook te kijken naar de iets langere termijn.
Dat gebeurt op verschillende manieren.
Er gaan zo snel mogelijk teams richting Sint Maarten...
...om precies in kaart te brengen op allerlei terreinen...
...wat er nodig is de komende tijd...
...om het eiland weer zo goed mogelijk te laten functioneren.
Op basis van de uitkomsten van die teams zal een plan gemaakt worden.
Hans Leijtens is aangesteld...
...door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties...
...om als projectleider dat hele project voor de iets langere termijn...
...vanuit Nederland te begeleiden en daaraan te werken.
Ik wil hier ook vanavond, en ik heb eerder mijn dank uitgesproken...
...en dat blijf ik opnieuw doen, aan alle militairen en hun enorme werk en inzet.
Maar ik wil ook echt noemen, alle collega's...
...van de Koninkrijksdelen Curaçao en Aruba.
Daar wordt ook verschrikkelijk hard gewerkt.
Euh, echt het Koninkrijk werkt zeer intensief samen.
Euh, zo moet het ook, maar het is echt mooi om te zien dat dat gebeurt.
Curaçao helpt ons op alle mogelijke manieren.
Is bereid om ook al het nodige te doen, ook in de medische sfeer.
Hetzelfde geldt voor Aruba en dat wordt buitengewoon gewaardeerd.
Zoals u weet, is voorzien dat de koning vanavond arriveert op Curaçao...
...euh, om zich daar persoonlijk op de hoogte te stellen van de hele operatie.
En als het mogelijk is, is hij ook voornemens...
...om naar de Bovenwindse Eilanden te gaan.
Op dit moment is het nog niet zeker of dat lukt...
...dat zullen we de komende uren en dagen precies met elkaar bekijken.
En ook minister Plasterk van Koninkrijksrelaties is daarbij.
Ik geef nu graag het woord aan mijn collega, Jeanine Hennis, de minister van Defensie...
...om een verdere toelichting te geven over alle operationele maatregelen.
MINISTER HENNIS: Dank.
Zoals de minister-president zei: Het aantal militairen loopt nu gestaag op...
...conform de planning.
Op dit moment zijn in het gebied aanwezig op Sint Maarten...
...om precies te zijn, 344 militairen.
Vandaag komen daar nog 48 militairen bij en komen we uit op ongeveer 392.
Dan morgen nog eens in het gebied 44, dat maakt het totale aantal 436.
En daarnaast zullen morgen vanuit Nederland...
...nog zo'n 120 militairen vertrekken met een C-17, waaronder ook ander materieel...
...waarbij ook ander materieel, voeding en water zal worden gevoegd.
Dat betekent dat we dan vanaf morgen, overmorgen...
...ruim 550 militairen ter plaatse hebben.
En we kijken natuurlijk steeds naar wat de behoefte is.
Dus we kunnen ook weer opschalen...
...en zijn daarop voorbereid, indien daar noodzaak toe is.
Euh, vandaag, u weet dat we drie schepen in het gebied hebben.
De Pelikaan, Zeeland en de Poema.
De Zeeland is nabij, is bij Sint Maarten...
...heeft de faciliteiten aan boord voor waterproductie en zou onder meer...
...een havenverkenning uitvoeren omdat de Fransen ons hebben gevraagd...
...of daar twee Franse fregatten kunnen worden afgemeerd...
...voor het lossen van water en voeding.
Dat moet vervolgens ook door de Nederlanders begeleid worden...
...naar het Franse deel van Sint Maarten.
Daarnaast hebben we de Poema.
Ook daar aan boord water en voeding.
En de Pelikaan zal zich daar ook gaan voegen, waarschijnlijk morgen...
...met voeding, water en ander materieel.
Morgen worden er vier vluchten uitgevoerd met de Hercules...
...de C-130 en ook een Dash daar aan boord.
Wederom voeding, water, maar ook hulpverleners van het Rode Kruis...
...dekzeilen, keukensets, generatoren.
Alles om de eerste levensbehoeften...
...en noodreparaties aan huizen te kunnen uitvoeren...
...zodat mensen in ieder geval droog kunnen slapen.
Tot slot heeft de Koninklijke Marechaussee een evacuatiecentrum opgezet...
...waar mensen zich kunnen laten registreren...
...als zij het eiland willen verlaten en daar worden ook prioriteiten aangebracht...
...omdat we niet iedereen tegelijkertijd...
...in één vliegtuig kunnen laten stappen.
Euh, het spreekt voor zich, dat als we een C-130 naar het gebied sturen...
...dat we dat niet leeg laten terugkeren, maar dat in die kisten dan ook...
...de mensen zitten die graag het gebied willen verlaten.
Dus we benutten de capaciteit die er is, maximaal, zou ik willen zeggen.
Daarmee een toelichting op de operationele maatregelen.
GESPREKSLEIDER: Dank u wel. Er is ruimte voor een beperkt aantal vragen.
Daily Herald.
JOURNALISTE: Mevrouw Hennis, heeft u al een overzicht over de luchthaven?
Wanneer is het mogelijk om mensen die hun huis op Sint Maarten hebben...
...die hier zitten, dat ze terug kunnen naar hun huis?
Ja, we proberen natuurlijk... De eerste inzet was de noodhulp...
...en het handhaven van de openbare orde.
En drie ook het z.s.m. herstel van bepaalde delen van de kritische infrastructuur...
...waaronder de luchthaven.
En dan moet u zich voorstellen dat als er geen stroom is...
...en alle voorzieningen zijn verwoest, dat dat heel even duurt.
Er zijn bijvoorbeeld geen handlings-capaciteiten voor vliegtuigen.
Dat betekent dat je weliswaar met een militair toestel, zoals de C-130...
...kunt landen, maar nog niet met een civiele kist.
We doen er alles aan om dat z.s.m. voor elkaar te boksen.
Maar ik denk dat u goed begrijpt dat de omstandigheden daar...
...op z'n minst primitief zijn en dat ik nog geen tijdpad eraan kan verbinden.
Maar we hopen zo spoedig mogelijk.
JOURNALISTE: Het is niet mogelijk om een lijnvlucht te laten landen...
...met militaire faciliteiten die jullie daar ter plekke hebben?
Nee, want je hebt nog steeds handlings- of bijvoorbeeld offload-capaciteiten nodig.
En dat is nog niet aanwezig, dat functioneert nog niet, helaas.
JOURNALISTE: U heeft geen zicht op hoeveel dagen?
Nee, had ik het maar, maar we doen er natuurlijk alles aan...
...om het zo snel mogelijk te laten functioneren naar behoren.
GESPREKSLEIDER: Achteraan.
JOURNALIST: Is ook bekend hoeveel Nederlanders vermist zijn?
Ja...
Wat we weten, de feiten die we hebben, zijn: vier doden.
De feiten zijn dat er ruim 35 Nederlandse toeristen zijn.
Ik kijk even naar de ambtelijke ondersteuning.
Is ons informatie bekend over vermiste Nederlanders?
Nee, er is niks over bekend.
Dus waarschijnlijk is het antwoord: voorlopig niet.
Maar we gaan het voor u uitzoeken nog even, of daar nog nader informatie over is.
Als u uw gegevens even meldt, dan zorg ik dat u dat nog even hoort.
Maar mij is er niks van bekend.
GESPREKSLEIDER: Vooraan.
JOURNALIST: Meneer Rutte, gisteren zei u dat veel mensen op Sint Maarten...
...nog verstoken waren van eerste levensbehoeften.
Hoe is de situatie nu op dat gebied?
Die wordt natuurlijk wel steeds beter, omdat we bezig zijn met de distributie...
...via verschillende distributiepunten van water en voedsel.
Er wordt vanuit Defensie verschrikkelijk hard gewerkt, samen met BZK...
...om ervoor te zorgen dat de volgende lading ook weer helemaal klaarstaat.
En tegelijkertijd wordt er natuurlijk gewerkt om, als het enigszins mogelijk is...
...ook de normale voorzieningen weer op gang te brengen.
Dus stap voor stap.
GESPREKSLEIDER: Links vooraan.
JOURNALIST: Meneer Rutte, gisteren zei u dat de veiligheidssituatie...
...nog niet goed was, er was nog steeds sprake van plunderingen.
Dat was ook één van de redenen dat die militairen daarheen gaan.
Hoe is het daar nu mee? -Ja, die militairen overigens...
...gaan daarheen voor een combinatie van redenen.
Inderdaad openbare veiligheid en orde, samen met de politie.
Maar ook uiteraard voedsel, water en het eiland weer op gang brengen.
Wat ik net zei in mijn korte statement: De situatie lijkt verbeterd.
De informatie die we binnenkrijgen, is dat de situatie is verbeterd...
...maar nog steeds fragiel is.
En ik herhaal wat ik ook gister zei, dat onze politiemensen van de eilanden...
...de militairen die er zijn, dat die alle bevoegdheden hebben om in te grijpen.
GESPREKSLEIDER: Oké. Ja, achteraan.
Eerst even deze meneer.
JOURNALIST: Nou, goed. Er is al eerder contact natuurlijk geweest...
...met de minister-president van Aruba of van Sint Maarten...
...over specifieke hulpvragen.
Ik begrijp nu dat Binnenlandse Zaken er teams heen gaat sturen.
Betekent dat dat er nu specifieke hulpverzoeken zijn gekomen...
...en wat houden die dan precies in?
Ja, de situatie is dat... Mijn beeld is dat de regering van Sint Maarten...
...in de buitengewoon moeilijke omstandigheden die zich daar voordoen...
...natuurlijk niet functioneert zoals je zou willen. Dat kan simpelweg niet...
...omdat ze nog niet beschikken over de normale communicatiemiddelen.
Dus wij werken nu nog steeds vanuit het mandaat ons gegeven...
...het bijstandsverzoek dat bij ons is ingediend voor de orkaan.
En wij menen er verstandig aan te doen om in dat kader...
...nu ook te beginnen na te denken over de volgende stap.
En dan moet je in ieder geval in kaart gaan brengen: wat is er nodig?
Dus daarom gaan die teams daarheen. Ik kan me niet goed voorstellen...
...dat daar grote bezwaren tegen zullen zijn bij de regering van Sint Maarten.
JOURNALIST: Ik begrijp dat het de bedoeling is dat in de Rijksministerraad...
...besloten wordt om het probleem tot een Koninkrijksaangelegenheid...
Nee, het is een zaak van het Koninkrijk...
...daar hebben we de Rijksministerraad niet voor nodig...
...want dat staat namelijk in het statuut van het Koninkrijk.
In de regeling van 10 oktober 2010 is vastgelegd dat de landen elkaar bijstaan.
Dus op basis daarvan werken we ook en is ook de inzet van Curaçao en Aruba...
...zeer gewaardeerd en ook echt maximaal.
En dat past ook helemaal in het karakter van wat onze voorgangers hebben bedacht...
...in de aanloop naar 10 oktober 2010.
De Rijksministerraad is om iedereen op de hoogte te stellen...
...van de laatste ontwikkelingen.
Niet om, op dit moment voorzien, bepaalde besluiten te nemen.
GESPREKSLEIDER: Daily Herald nog, kleine vraag.
JOURNALISTE: Meneer Rutte, ik wilde u graag vragen of u nog contact heeft gehad...
...met de Franse president en de samenwerking met de Franse kant.
Ja, ik heb gisteren uitvoerig weer getelefoneerd met president Macron...
...en vastgesteld dat de samenwerking goed verloopt.
Je ziet het ook net, de Fransen hebben onze hulp nodig.
Overigens voor de haven, ik begreep ook mogelijk voor de luchthavencapaciteit...
...aan de Nederlandse kant. -Klopt.
Ze hebben ook onze hulp nodig om de spullen dan te begeleiden...
...naar de Franse kant en die leveren wij graag.
En aan Franse kant wordt ook vreselijk hard gewerkt.
Maar we hebben tegen elkaar gezegd gisteren: Het is nu één eiland.
We werken allebei aan onze kant, maar we helpen elkaar waar kan.
Dat kan ik bevestigen, zeker vanuit de militaire lijn.
Wij hebben ook een liaison officer in het Franse crisisteam zitten en andersom.
Dus die lijnen staan helemaal open.
De minister-president noemde net naast de zeehaven ook de luchthaven.
Dat klopt, zij willen grote transportvliegtuigen laten landen...
...en daar hebben ze ons voor nodig.
JOURNALISTE: Ik wil jullie mijn complimenten geven voor jullie hulp.
Dank. -Dank u wel.
JOURNALIST: Is er... is er al enig idee over de omvang van de schade en wie...
...welke landen het gaan betalen om dit allemaal te herstellen?
Nou ja, wat we weten, dat is gisteren gemeld, zijn ook allemaal inschattingen.
Maar er is gisteren ook iets gezegd door minister Plasterk...
...over de eerste beelden die er zijn...
...dat er toch wel sprake zou zijn van zeventig procent...
...van de gebouwde omgeving die zeer ernstig beschadigd is.
Dat moet natuurlijk allemaal precies in kaart worden gebracht.
Kijk, ik heb het eerder gezegd, onze absolute prioriteit nu is water, voedsel...
...noodhulp, ordeherstel, evacuatie.
Dat zijn de lijnen waarlangs we nu werken.
Verder zijn we heel nadrukkelijk nu aan het kijken...
...naar: hoe kun je ervoor zorgen dat in ieder geval basaal de medische capaciteit...
...weer aanwezig is de komende dagen.
En zoals ik u ook net zei, wordt er gekeken naar wat er nodig is...
...om mensen in ieder geval onder een vorm van een dak te krijgen weer...
...als dat er nu niet zou zijn en ook niet bij vrienden of familie...
...als ze daar niet terechtkunnen. Dat is prioriteit voor de komende dagen.
Wat u schetst, is echt waar Binnenlandse Zaken...
...met die projectorganisatie de komende tijd aan gaat werken.
De oud-commandant van de KMar gaat dat leiden...
...op verzoek van Ronald Plasterk, zei ik u net, Hans Leijtens.
En dat is natuurlijk alles in kaart brengen.
Dan komt vervolgens de vraag erachter weg...
...hoe past het in de staatkundige verhoudingen, wie betaalt wat?
Ja, dat... U zult begrijpen, nu moeten we ervoor zorgen...
...dat er vliegtuigen kunnen landen, dat de patiënten wegkomen.
Dus daar hebben we nog niet alle vragen over beantwoord, gek genoeg.
Dat gaat nog even duren. -First things first.
GESPREKSLEIDER: Oké, ik kijk even rond, ik zie geen...
U heeft nog geen vraag gesteld.
JOURNALIST: Hoe is de samenwerking bijvoorbeeld met de initiatieven...
...zoals een cruise ship dat mensen komt halen?
Overleggen die ook met jullie?
Nou, dat lijkt me heel verstandig dat er overleg plaatsvindt...
...want er kunnen op dit moment niet zomaar schepen afmeren.
En dat is precies waarom ik net zei dat de Zeeland, een van onze schepen...
...een havenverkenning doet, alleen al om de Fransen te faciliteren.
Dus natuurlijk gaan we kijken wat er ook civiel aangeboden wordt...
...dat is wat Hans Leijtens, de projectleider...
...ik noem hem maar even zo, gaat inventariseren.
Welke civiele zaken krijgen we allemaal aangeboden...
...wat kunnen we daarmee doen, euh, en is het ook allemaal mogelijk?
En zo niet nu, wanneer dan wel?
Dus dat is precies waar we nu naar kijken.
GESPREKSLEIDER: Had u nog een dringende vraag?
JOURNALIST: De C-17 vliegt toch niet naar Sint Maarten, maar naar Curaçao?
Nee, op dit moment kan alleen nog de C-130 landen...
...dus de C-17 vliegt dan naar Curaçao.
En vanaf daar gaan ze weer met de C-130 naar, met de luchtbrug...
...die we eigenlijk aan het creëren zijn, naar Sint Maarten.
JOURNALIST: Als de C-17 terugvliegt naar Nederland...
...neemt u dan passagiers mee?
We proberen de capaciteit maximaal te benutten.
Maar heel eerlijk gezegd kan ik me voorstellen...
...dat er comfortabelere vluchten te bedenken zijn...
...dan achter in een vrachtvliegtuig.
Nou goed, als het moet... -Nee, maar capaciteit maximaal benutten...
...dus we doen alles wat mogelijk is.
JOURNALIST: Hoe wordt het dan uitgekozen...
...wie mogen dan mee en wie moeten blijven?
Ten aanzien van de evacuatie vanaf Sint Maarten...
...heb ik u net de hele prioritering gegeven, dus dat is vanaf Sint Maarten.
Verder als de mensen eenmaal op Curaçao zijn, ja dan...
Het is ook aan de mensen zelf, want niet iedereen wil naar Nederland.
Er zijn ook mensen die in het gebied willen blijven...
...omdat man of andere familieleden nog op het eiland zijn...
...en ze daar z.s.m. wel weer gevoegd willen worden.
Dus het is, hè, even Curaçao-Nederland, dat is een andere zorg.
Onze zorg is nu: mensen die het eiland af willen vanaf Sint Maarten naar Curaçao...
...daarvoor is de prioritering duidelijk, lijkt mij.
We hebben eerst de patiënten gehad, toen familieleden van hulpverleners...
...euh, de toeristen en eventuele non-residents.
Zo gaan we steeds verder.
GESPREKSLEIDER: Oké, dat was, denk ik, de laatste vraag.
Dank voor uw komst en wij zullen u de komende dagen tijdig informeren...
...over de briefings die samen door Defensie en BZK georganiseerd zullen worden.
Dank voor uw komst.
Dank. -Dank u wel.